Skip to main content

Full text of "Regesta regni Hierosolymitani (MXCVII-MCCXCI)."

See other formats


Gougle 



This is adigital copy of a biK)k ihal was presLTVvd for guiiLTalions on library sIil-Ivl-s ru-lbre il was carefully scaniiL'd by Googlu as parl of a projccl 

to makc thc world's books discovcrablc onlinc. 

Il has survivcd long L-nough for llu- copyrighl lo cspirc and thc book to cntcr thc public domain. A public domain book is onc that was ncvcr subjccl 

to copyrighl or whosc lcgal copyrighl Urrn has cxpircd. Whcthcr abook is in thc public dornaiii may vary country tocountry. Publicdomain books 

arc our gatcways to thc past. rcprcscnting a wcalth of history. culturc and knowlcdgc thafs oftcn dillicult to discovcr. 

Marks. notations and othcr margiiialia prcscnt in thc original volumc will appcar in this lilc - a rcmindcr of this book's long journcy from thc 

publishcr to a library and linally to you. 

Usage guidelines 

Googlc is proud to partncr with librariL-s u> digili/L- public doniain niaUTials and niakL- Uiltii widcly acccssiblc. Public doniain books bclong to thc 
public and wc arc mcrcly llu-ir cuslodians. Nl-vltiIil-Il-ss. this work is cxpcnsivc. so in ordcr to kccp providing ihis rcsourcc. wc havc takcn stcps lo 
prcvcnt abusc by coninicrcial parlics. iiicIliJiiil: placing: lcchnical rcstrictions 011 automatcd qucrying. 
Wc alsoasklhat you: 

+ Make non-commerciai u.se ofthefilvs Wc JcsigncJ Googlc Book Scarch for usc by individuals. and wc rcuucst thal you usc thcsc filcs for 
pcrsonal, non-commcrcial purposcs. 

+ Refrain from mttomutvil qtterying Donot scnd autoniatcd uucrics of any sort to G(K>glc's systcni: If you arc conducting rcscarch on machinc 
translation. optical charactcr rccognition or othcr arcas whcrc acccss to a largc aniount of tcxt is hclpful. plcasc contact us. Wc cncouragc thc 
uscofpublic domain matcrials for thcsc purposcs and may bc ablc to hclp. 

+ Maintain attribittion Thc Googlc "watcrniark" you scc on cach lilc is csscntial for inforiiiiiig pcoplc about this projcct and hclping thcm lind 
additional maturials ihrough Googk' Uook Scarch. Pk-asL- do not rcmovc it. 

+ Keep it legal Whatcvcr your usc. rcmcmbcr that you arc rcsponsiblc for cnsuring that what you arc doing is lcgal. Do not assumc that just 
bccausc wc bclicvc a b(K>k is in thc public domain for uscrs in thc Unitcd Statcs. that thc work is also in thc public domain for uscrs in othcr 
courilrics. Whclhcr a book is slill in copyrighl varius from counlry lo counlry. and wl- can'l offcr guidancL' on wliclhcr any spucilic lisl' of 
any spccilic biK>k is allowcd. PkasL- do not assumc that a b(K>k's appL-arancL- in Googlu Book Scarch mcans it can bc uscd in any manncr 
anywhcrc in thc world. Copyrighl iiilriiigciiicnl liability can bc quitc scvcrc. 

About Google Book Search 

GooglL-'s niission is lo organi/c thc world's information and to makc it univL-rsally accL-ssibk- and lisl-1'uI. Googlc Book Scarch hclps rcadcrs 
discovLT Uil' world's books wlulc liclpniL! amhors aiid publishurs ivacli ncw audiuncus. You cau scaivli Lhrough llic liill lc\l of ihis book on llic wcb 
al |--.:. :.■■-: / / bQQkj . qooqle . com/| 



I 



rl 



REGESTA 

REGNI HIEROSOLYMITANI 

(MXCVU— MCCXCI) 



REINHOLIJ ROHRICHT. 




OENIPONTI 

LllikARlA ACADEMICA WAUNERIANA 




Ex quo tempore Fridericus Wilkenus illud maximum et praeclaris- 
simum opus, quod inscribitur: Geschichte der Kreuzzllge (Leipzig 1807 — 
1832, 7 voll. 8°) edidit, bellorum sacrorum historia, quae vel amplitudine 
vel doctrina Wilkeni librum aequipararet, conscripta non est, nam viri 
docti opus tam arduum et difficile de novo ordiendum et perficiendum 
perhorrescentes satis habuerunt, certa quaedam temporum spatia vel partes 
libellis et dissertationibus accuratius tractare, quibus bellorum sacrorum 
historici futuri utantur, regni vero Hierosolymitani historiam diplomaticam 
prorsus neglexerunt. Itaque rem jamdiu desideratam nos efficere conamur 
ita, ut liber noster in historia dicti regni illustranda eundem locum obtineat, 
quem illius Friderici Btthmeri Regesta imperii in historia imperii illustranda 
obtinent. Vellemus eorum formam et dispositionem imitari licuisset, sed 
cum spatium perdere nollemus cumque epistulae et chartae non solum 
paparum, patriarcharum, archiepiscoporum, episcoporum, abbatum, ordinum 
equestrium magistrorum ac fratrum, sed etiam imperatorum, regum, prin- 
cipum, comitum, nobilium, consulum, quaecunque ad historiam illorum 
temporum pertinent, tam variae et tam multae sint, ut, si has singulas 
coordinavissemus, tota materia in plus quam decem partes divisa itaque 
nimis discerpta esset, merum chronologicum ordinem sequi malutmus, quo 
alii quoque, qui Regesta ediderunt, usi sunt. Quamquam ne horum qui- 
dem exemplum ex omni parte sequendum esse statuimus. Primum enim 
latino sermone utimur non tam, quod chartae et epistulae maxima ex parte 
latine conscriptae sunt, quam quod res eae, quae iis continentur, saepe 
non satis accurate in aliam linguam converti possunt. Deinde chartas et 
epistulas multo diligentius, quam alias fieri solet, excerpsimus et annotati- 
onibus, quae explicandis rebus inserviunt, illustravimus citantes, quae ab 
aliis viris doctis vel a nobis ipsis aliis locis ad argumentum pertinentia jam 
proposita sunt. Chartarum vero et epistularum delectum adhibendum esse 
putavimus, nam si omnes eas, quibus nomen vel loci alicujus Terrae 
Sanctae vel clerici militisque in ea constituti memoratur, congessissemus, 



solae paparum epistulae librum tantae magnitudinis explevissent, quantae 
hic noster est. Pariter epistulas, quibus bella sacra ab occidentalibus pere- 
grinis narrantur, et chartae, quae ad Cypri et Armeniae vel privatam ordi- 
num equestrium historiam attinent, aut plane omisimus, aut breviter anno- 
tationibus attigimus. Hoc tamen confirmamus, nullam rem graviorem et 
majorem (exceptis ineditis) nos fiigisse, vel a nobis praetermissam fuisse. 
Denique libro nostro indicem personarum, locorum et rerum necnon glos- 
sarium addendum esse putavimus sperantes, viros doctos inde magnum 
fructum libenter percepturos esse. 

Restat, ut viris ornatissimis, quibus a Friderico Btthmero testamenti 
exsequendi cura mandata fuit, Dominis Dr. Adolfo de Harnier, regio 
justitiae consiliario et Dr. Friderico Schmidt-Polex Francofortiae ad Moenum 
constitutis optimas maximasgratias agam, qui ex pecunia, quam Fr. BOhmerus 
ad historiam Germaniae fovendam et illustrandam proposuit, libentissime 
magnam partem ad hunc librum typis excudendum praebuerunt, praeterea 
clarissimo Delaville le Roulx, qui ordinisS.Johannis codicem diplomaticum 
editurus aliquot emendationes textuum per S. Paolum editorum nobiscum 
benignissime communicavit, denique bibliothecario ornatissimo Parisiensi 
Couderc et amico nostro C. Desimoni, archiviorum Liguriae praefecto, qui 
chartas ineditas obtulerunt. 

BEROLINI, 18 Novembris 1892. 

Reinhold Rohricht. 



(1097 Sept. exeunt. ?). — (Simeon), patriarcha Hierosolymitanus *), et 
Haymarus, de Podio S. Mariae episcopus, christifidelibus in partibus 
Aquilonis habitantibus scribunt, quae ipsi praeclare gesserunt (Archives de 
TOrient latin I, p. 221, No. 2; cf. p. 152 — 155, No. 90). ||*Idem patriarcha 
(med. Octob. ejusdem anni) cum Syriae episcopis graecis et exercitus cruce- 
signatorum latinis Occidentalibus nuntiat, quae adhuc gesserunt, et auxi- 
lium ab iisdem petit (ibid. I, p. 155 — 159, No. 91). 1 

') De eo cf. Hagenmeyer, Gesta Francorum, Heidelberg 1890, p. 481. 

( „ Nov. ineunt.). Antiochiae. — *Bohemundus I princeps Rogerio 
nuntiat, quomodo Antiochia potitus sit (Archives I, p. 160, No. 93; aliae 
ejusdem epistolae fictae memorantur ibid. I, p. 1 5 1, N0.88; p.172, N0.103). 2 

( „ Nov.). Edessae. — Thoros, princeps Edessae, Balduinum, fratrem 
Godofredi ducis, rogat, ut Edessam occupet contra infideles defendendam 
(Archives I, p. 161 — 162, No. 95; cf. p. 147, No 76 — 77). 3 

( „ Dec). Cahirae. — Mallik al- Afdal, vezirus Aegypti, crucesignatis 
amicissime respondet eosque monet, ut Turcos debellent, necnon legatis 
suis concedit, ut cum Latinis foedus contra eosdem faciant (Archives I, 
p. 162 — 164, No. 96; cf. p. 146 — 147, No. 75; p. 168, No. 99). 4 

( „ Oct. 28 — Jun. 3 1098). In castris Antiochiae. — Principes exer- 
citus christianorum Dokakum, principem Damasci, rogant, ut in bello inter 
ipsos et Yaghi-Sianum exorto neutrius partes sequatur (Archives I, p. 171, 
No. 102). 5 

(1098 c. Febr. 15.). Antiochiae. — Yaghi SiSn, princeps Antiochiae, 
Kerbogam, principem Mossuliae, rogat, ut sibi auxilium mittat ad christi- 
anos debellandos (Archives I, p. 167, No. 98). 6 

( „ Jun. 5 — 13). In castris Antiochiae. — Kerbogha, princeps Mos- 
suliae, caliphae Bagdadensi et soldano Barkiarok arma peregrinis pauperibus 
erepta mittit, ut ostendat, quam facile christiani vinci possint (Archives I, 
p. 172 — 173, No. 104). 7 

( „ c. Jun. 1 5). Philomelii. — Alexius Comnenus, imperator Con- 
stantinopolitanus, MSlikum al- Afdal monet, ne foedus inter ipsum et Latinos 
factum servet (Archives I, p. 174 — 175, No. 105). 8 

( „ Jun. 29). Antiochiae. — *Tancredus Rogerio Bursae nuntiat, 
Kerbogham, principem Antiochiae, a christianis devictum esse (Archives I, 
p. 175, No. 106). 9 

Rohricht, Regesta. \ 



2 Regesta 

(1098 Jul. ineunt.). Antiochiae. — Bohemundus I, Raymundus de 
S. Aegidio, Godofredus de Bulliono dux, et Hugo omnibus christifideli- 
bus nuntiant, quod foedus cum Alexio fecerint, quam fortiter Nicaea et 
Antiochia potiti infideles apud Dorylaeum et Kerbogham principem fuga- 
verint (Archives I, p. 175 — 176, No. 107). 10 

( „ post Jul. 1). Antiochiae. — Balduinus de Burgo Manassae, archi- 
episcopo Remensi, nuntiat, quomodo christiani Antiochia capta lanceam 
sacram repererint et Kerbogham vicerint (Archives I, p. 1 87, No. 118). 11 

„ Jul. 14, ind. VI. — Boemundus I, Roberti Guisquardi, ducis 
Apuliae, filius, omnibus hominibus Januae in civitate Antiochiae eccle- 
siam S. Johannis in strata sitam, qua recto tramite ad basilicam S. Petri 
tenditur, cum fundaco, puteo et XXX domibus, quae sunt in platea juxta 
praefatam ecclesiam, cum pertinentiis concedit et omnes consuetudines 
ususque dimittit. — Boemundus, episcopus Adrianus, Robertus de Surla 
Valle x ), Robertus de Anza, Rodulphus Rufus, Boellus de Carrato (Ughelli, 
Italia sacra IV, p. 8_|6 — 847; LUnig, Cod. diplom. Ital. II B, p. 2081 — 
208?, No. 3 ; Ferrari, La Liguria trionfante, p. 25 ; Negri, Prima crociata, 
p. 99 ; Serra IV, p. 147 — 148 ; cf. Fanucci I, p. 142 ; Societa Ligure, Atti I, 
p.63 — 64; GestaFrancorum, ed. Hagenmeyer, p. 154; Heydl, p. 134, 150). 
») Leg.: Surda valle. 12 

( „ Jul.). Antiochiae. — Principes exercitus christianorum Alexio 
imperatori nuntiant, se Antiochiam cepisse, rogantes, ut pactum inter ipsos 
valens fideliter servet et impleat (Archivesl, p. 177 — 178, No. 109). 13 

( „ Sept. 1 1 ). Antiochiae. — Bohemundus I, Raymundus de S. 
Aegidio, Godofredus de Bulliono, Robertus de Normannia, Robertus de 
Flaadria et Eustachius de Bolonia Urbano II papae nuntiant, quae Nicaea 
et Antiochia potiti praeclare gesserunt, necnon Adhemari, S. Apostolicae 
legati, mortem l ) supplicantes, ut ipse Antiochiam veniat et ecclesiam S. Petri 
accipiat (Archives I, p. 181 — 183, No. 1 14). 14 

*) Cujus in locum Urbanus II Daimbertum, archiepiscopum PLsanum, crucc- 
signatis misit Octob.-Dec. 1098 (ibid. I, p. 188, No. 1 19). 

( „ Sept.). Hasardi. — Omar, ammiratu& de Hasardo, a Godofredo 
duce auxilium contra Rodhuanum, principem Aleppiae, petit (Archives I, 
p. 181, No. 1 13). || Quod Godofredus eidem promisisse nuntiatur (ibid. I, 
183 — 184, No. 115). l r 

„ Bajamundo I, domino Antiochiae, Anselmus Rusacherius, Lai 
franchus Drubesei, Lambertus Magnus, Conradus, filius Tajonis, Bell 
cosa, filius Adelardi, Otho Clericus, Lambertus Medicus, Januenses jura 
et pollicentur, se urbem Antiochiam contra unumquemque praeter comi' 
S. Egidii tenere ac defendere velle (Ughelli IV, p. 847). 

(1099 Jan. 15). Caesareae ad Orontem. — Abu Salim, ammir 
Caesareae ad Orontem, suis mandat, ut regionem, per quam christiani 
fecturi sint, vastent et deserant (Archives I, p. 191, No. 123). 

( „ Jan.). Constantinopoli. — Alexius I imperator Antioch 
Latinis occupatam reclamat (Archives I, p. 189, No. 121). || ldem Ra) 
dum de S. Aegidio eodem mense et anno monet, ut Laodiceam Andi 
Tzintzilucae tradat (ibid. p. 189 — 191, No. 122). 



regni Hierosolymitani. 3 



(1099 c. Mart. 15). Apud Archam. — Raymundus de S. Acgidio 
Godofredum ducem et Robertum de Flandria Gabulum obsidentes rogat, 
ut ipsi auxilio veniant (Archives I, p. 191, No. 124). 19 

( „ c. April. ro). Apud Archam. — Principes exercitus Latinorum 
Alexio imperatori rescribunt, se, quum ipse pactum non fideliter servarit, 
Antiochiam eidem reddere minime velle (Archives I, p. 192, No. 125). 20 

( „ April.). Hierosolymis. — MSlik al- Afdal, vezirus Aegypti, cruce- 
signatis nuntios ipsorum cum exeniis remittit et pacificum ingressum in 
urbem Hierosolymorum promittit (Archives I, p. 193, No. 127). 21 

( „ Maj. 28). Accon. — Ammiratus Acconensis ammirato Caesariensi 
adventum crucesignatorum nuntiat (Archives I, p. 195, No. 130). 22 

( „ Jul. ineunt.). Hierosolymis. — Aegyptii a christianis in urbe 
obsessi nuntios auxilium petituros emittunt, qui a christianis capiuntur 
(Archives I, p. 196 — 197, No. 131 — 135). 23 

( „ Jul. ineunt.). Aleppiae. — *Floria, soror Corbaranti, Godofredo 
duci Aleppiam occupandam offert (Archives I, p. 197, No. 136). 24 

( „ Jul. exeunt.). Hierosolymis. — * Godofredus dux Bohemundo I, 
principi Antiochiae, nuntiat, christianos Urbe Sancta fortissime potitos 
ipsum regem elegisse (Archives I, p. 197 — 198, No. 137). 25 

( „ Aug. ineunt.). Hierosolymis. — Godofredus dux Manassae, 
archiepiscopo Remensi, nuntiat electionem suam eumque rogat, ut pro 
successu christianorum oret et crucesignatos retardantes ad iter transmarinum 
accelerandum impellat (Archives I, p. 198, No. 138). | In eundem modum 
eodem mense et anno eidem scribit Arnulfus, patriarcha Hierosolymitanus 
(ibid. I, p. 198 — 199, No. 139). Harum epistolarum mentionem facit 
Paschalis II (Dec. 1099) epistola ad archiepiscopos, episcopos et abbates 
Franciae scripta (Archives I, p. 205 — 206, No. 146; Jaffe - Ltfwenfeld, 
No. 5812). 26 

( „ Aug. ineunt.). Hierosolymis. — *Godofredus dux plures principes 
christianorum in Occidentem reversuros monet, ut sibi contra Aegyptorum 
exercitum auxilio veniant (Archives I, p. 199 — 200, No. 141). 27 

( „ Aug. exeunt.). In castris Ascalonis. — *Tancredus Rogerio 
Bursae victoriam a christianis apud Ascalonem reportatam nuntiat (Archi- 
ves I, p. 200, No. 143). 28 

( „ Sept.). Laodiceae. — Daimbertus, archiepiscopus Pisanus et 
Sedis Apostolicae legatus, episcopi latini Terrae Sanctae, Godofredus de 
Bulliono, protector S. Sepulchri, et Raymundus de S. Aegidio Urbano II 
nuntiant, quae ipsi Nicaea, Antiochia et Hierosolymis captis usque ad victo- 
riam Ascalonitanam in Syria et Terra Sancta egregie gesserunt (Archives I, 
p. 201 — 204, No. 144). || Huic epistolae Paschalis 4 Maj. 1 100 respondet 
gratulans de victoriis reportatis et commendat Mauritium, episcopum 
Portuensem, cui vices suas gerendas commiserat (Archives I, p. 21 1 — 212, 
No. 154; Jaffe-LOwenfeld, No. 5835). 29 

( „ c. Nov. 1). In insula Rhodi. — Henricus Contarenus, episcopus 
de Torcello, et Johannes Michaelis, admirati classis Venetorum, Godo- 
fredo de Bulliono, Raymundo de S. Aegidio, Bohemundo I principi et 



4 Regesta 

Arnulfo, patriarchae Hierosolymitano, nuntiant, se feliciter insulam Rhodum 
appulsos sequenti vere in Terram Sanctam profecturos esse (Archives 1, 
p. 204, No. 145). || Godofredus (Febr. ineunt. Hierosolymis) Henrico Con- 
tareno et Johanni Michaelis respondet (Archives I, p. 210, No. 152). 30 

(1100 c. med. Jun.). Joppae. — Godofredus, dux Francigenarum, cum 
Venetis Terram Sanctam appulsis, si ab 24 Jun. usque ad 1 5 Aug. auxilium 
praestiterint, poJlicetur, se iis in omnibus civitatibus a Francigenis captis 
et capiendis ecclesias singulas cum plateis convenientibus ad forum, liber- 
tatem et immunitatem concedere et civitatum viribus unitis captarum prae- 
dam ita dividere velle, ut Veneti tertiam partem, Francigenae duas haberent, 
Tripolim vero, tota praeda aequa portione divisa, totam Sancto Marco adju- 
dicatum iri, si quotannis «pro recognitionis memoria sanctique loci re- 
verentia Hierosolymam aliquid honestatis insigne transmitterent» ; si vero 
forte Venetorum navis periclitetur, ubi Gallorum aliquis dominetur, nun- 
quam ei quicquam ablatum, nunquam a naufragis aliquid postulatum iri 
(Cornelius, Eccles. Venet. IX, p. 22 — 25 ; Monachi anonymi Littorensis 
Historia de translatione SS. Magni et Nicolai ed. Riant in Recueil d. histor. 
d. croisades, aut. occid. V, p. 272 [fragmentum hoc loco primum editum]; 
cf. Chron. Danduli in Muratori SS. XII, p. 258; Kugler, Bohemund und 
Tancred, p. 63; Heyd, Hist. I, p. 136). jj Hoc privilegium Godofredus dux 
paulo ante mortem suam (18 Jul. 1 100) confirmat (Monach. Littor., p. 275). 
Alio privilegio Venetiani Caipham paulo post (6 Dec. 1 1 00 ; cf. ibid., 
p. 277 — 278) captam, «quae alio nomine Porphiria dicitur» et, Godofredo 
mortuo, immunitatem accepisse dicuntur (Chron. Danduli, p. 258; Lauren- 
tius de Monacis V, p. 83 — 84; Lebret I, p. 286; Tafel-Thomas, Urkun- 
den I, p. 64 — 65, No. 28), quod Balduinus I, fortasse post captionem urbis 
Acconis (26 Maj. 1104), confirmavit (Tafel-Thomas I, p. 66, No. 30; ct. 
Heyd I, p. 151). Primus Venetianorum ultramarinorum consul fuisse dicitur 
Teorilo Zeno (Tafel-Thomas I, p. 77 — 78, No. 27; cf. Foscarini, Della 
letteratura Veneziana 1854, p. 25). 31 

( „ Jul. exeunt.). Hierosolymis. — Daimbertus, patriarcha Hiero- 

solymitanus, l ) Bohemundum I, principem Antiochiae, rogat, ut ecclesiae 

Hierosolymitanae post mortem Godofredi ab hominibus Guarnerii de 

Gray oppressae auxilio veniat (Archives I, p. 213, No. 156). j, Prutz in 

N. Archiv VIII, p. 1 30, Wolff, KGnig Balduin I, p. 2 et Kugler, Albert von 

Aachen, p. 248 — 250 epistolam nostram fictam esse putant, sed Kllhn, 

Gesch. d. latein. Patriarchen, p. 58 — 67 cum Henrico de Sybel authentiam 

ejusdem defendit. 32 

l ) De quo R6hricht in ZDPV. X, p. 7 ; Annales Pisani in Mon. Germ. SS. 
XIX, p. 239; Jaffe - Ltfwenfeld, No. 5857, 6009; Kugler, Albert von Aachen, 
p. 227—228,207—299, 355 — 359- Epistolam ab Ivone Carnotensi ad Daimbertum 
datam cf. in Migne, Patrol. far. CLXII, p. 1 n, No. 93. De patriarchis Hieroso- 
lymitanis cf. Acta SS. Maj. III, p. XLV— LIa, 58—59; Octob. IX, p. 477— 481 ; 
Baluze, Miscellan. ed. Mansi I, p. 440; Annales de la mission de N. Dame de 
Sion, 1880, No. 14; A. Roshdestwin, Die Lateiner im Patriarchat von Jerusalem 
im XII. Jahrhundert (Wera i Resum, 1880, XII, p. 781— 817; XV, p. 129—157). 

( „ Aug. — Sept.). Antiochiae. — Balduinus de Burgo, ut videtur, 
Manassae, archiepiscopo Remensi, nuntiat, quae crucesignati et in primis dux 
Godofredus in primo bello sacro praeclare gesserunt (Archives I, p. 21 3 — 
215, No. 157). 33 



regni Hierosolymitani. 



(1100?). — Balduinus I rex ecclesiae Hierosolymitanae populoque sibi 
subjecto obedientiam, justitiam ac pacem facere et observare pollicetur 
(Roziere, p. 225, No. 122; Migne, p. 12 15, No. 122). || Jam Godofredus 
dux, se vasallum ecclesiae Hierosolymitanae sive patriarchae esse, confirmasse 
dicitur (Kllhn, Geschichte d. ersten latein. Patriarchen von Jerusalem, Leipz. 
1886, p. 34, 60—62); dicit enim Anonymus saec. XII (VogUe, Les eglises 
de la Terre Sainte, p. 433: Godofredus «clavibus acceptis a manu patriar- 
chae Daiberti, prout benignius poterat, patriarchatum disposuit et honores 
ecclesiarum et non sub regnantis sed sub Deo famulantis titulo primus 
apicem conscendere meruit. Voverat autem, si Deus Aschalonem in manu 
ejus redderet, totius Jerusalem redditus Deo militantibus in ecclesia S. Se- 
pulcri dominoque patriarchae largiturum» (cf. Fretellum apudKuhn, p.64). 
Antiochiae quoque principes a patriarcha Antiocheno investituram vexillo 
tradito accipere et eidem ecclesiae juramentum fidelitatis praestare semper 
debuisse constat ex epistola Gregorii IX (31 Julio 1238), qua (Petrum II), 
Tyrensem archiepiscopum, (Radulfum), Acconensem et anonymum Torto- 
sanum episcopos monet, ut novum principem ad dictum juramentum 
praestandum inducant (Potthast, No. 10628). 34 

1101 (Antiochiae). — Tancredus princeps *) consulibus Januensium 
vel cui dederint, tertiam partem adjurat redditus Solini, 2 ) quae recte 
inde exierit, maris et terrae necnon rugam Antiochiae cum ecclesia S. Jo- 
hannis, sicut Bojamundus consignavit, a torrente usque ad rugam Malphi- 
tanorum, salva obedientia S. Petri, et secundam partem portus Laodiceae 
maris et terrae, rugam cum ecclesia a praedio, ubi puteus est, usque 
ad murum portus cum castro S. Eliae et grotis necnon omnium civita- 
tum ac portuum auxilio Januensium capiendorum. Insuper in urbe 
Gibeleti fundum, scilicet in portu, villam extra eandem sitam et Januenses 
eorumque privilegia servare ac tueri promittit. ■ - Guilielmus Carpenter, 
Ricardus constabulus, Guilielmus Acatapan, Olivier de Alvei, Tancredus, 
Anna, notarius de foro patriarchae, princeps Rogerius. — Radulphus dux, 
Adam conestalle, Toroldus vicecomes, Robertus, filius Rostachin, Pontius 
de Roca Maura, Guaifredus, filius Ruinfredi, Amefridus Amiral; princeps 
Rogerius sacramentum fecit in palatio S. Petri (Federici, Lettere a G. Scioppo, 
p. 147; Ughelli IV, p. 847 — 848; LUnig, Cod. diplom. Ital. II B, p. 2079 — 
2082, No. 2 ; Banchero, Duomo, p. 222 ; Caffaro 1828, p. 23 ; cf. Fanucci I, 
p. 163 — 164; Cafarus, Liberatio Orientis ed. Riant [Rec. d. croisades, aut. 
occid.V],p.59, ed. Belgrano I, p. 1 14; Heyd, Histoirel, p. 133 — 134, 150). 35 

•) De quo Th. Delbare, Histoire de Tancrede, Paris 1822; de Saulcy in Bibl. 
de Tecole des chartes 1842— i&j.3,A IV, p. 302-316,505—515; B. Kugler, Bohemund 
u. Tankred, FUrsten v. Antiochien,TUbing. 1862, p.33— 57; Oscar v. Sydow,Tancred. 
Ein Lebensbild, Leipzig 1880, 8°. De praedecessore Tancredi cf. btanisl. Prioux. 
Gervais de Bazoches, prince et gouverneur de TibeYiade in Bulletin de la Soci&e 
arche^ologicjue, Soissons 1865, XIX, p. 351—371, de Tancredi successore Joscellino 
ejusque sigillo cf. Schlumberger in Revue numismat. VI. Se'rie, III, p. 463—464. 
2 ) Alias portus S. Simeonis nunc as-Suweidrjeh (Heyd I, p. 169). 

„ (nooMan. 25 — Aug. 31), ind. VIII. — Tancredus, a duce 
Godofrido dominus Tiberiadis et totius Galilaeae constitutus, per manum 
abbatis Gerardi ecclesiae S. Salvatoris Montis Thabor omnia, quae antiquitus 
possederat, exceptis tantum quibusdam decimis, quae nunc quidem militibus 
reservantur, sed tandem ad dictam ecclesiam redibunt, concedit et donat, 



6 Regesta 

scilicet montem ipsum cum adjacentiis et casalia : Kapharchemme, Kaphar- 

septi, Naym, Seiera, Lubie, Arbel et alia bello vastata : Casta, l ) Mesara, 

Jubeim, Messa, Endor, Maluf, Elful, Mangana, Cresum, Buria, Capharmata, 

juxta flumen Jordanis sita : Huseme, Sesye, ultra idem flumen et adhuc 

a Saracenis retenta: Kaharthe, Taletarpe, Perekpayton, Kapharsakai, in 

monte Panya Naame, in montanis Suralma de Fuchen. Factum consensu 

Balduini I regis et Daiberti patriarchae (Paoli I, p. 200 — 201, No. 156; 

cf. p. 536 — 537; Fr. KUhn, p. 69). 36 

') Aliud casale Casta villa in territorio Acconensi situm sed a Saracenis 
dirutum Nicolaus IV fratribus Templi vendere jubet (Langlois, No. 5209). 

1 102 c. — Anselmus, archiepiscopus Cantuarensis, Balduinum I, regem 
Hierosolymitanum, monet, ut bene regat exemplum regis christiani proferens 
(Epist. lib. IV, No. 9). jj Idem eundem s. a. monet, ut super Jerusalem ter- 
renam urbem in hac vita regnet olim in Jerusalem coelesti semper rcgna- 
turus (ibid. Iib. IV, No. 37). 37 

1103 Jan. 16, luna V, ind. XI, epacta XI, concurr. II (III). In Monte 
Peregrino ante portam Tripolensem. — Raimundus, S. Egidii comes, per 
manum Richardi cardinalis et Massiiiensis abbatis conventui S. Victoris 
Massiliensi medietatem civitatis Gibellet donat et confirmat precibus Wil- 
Ielmi, Arvernensis comitis, Biterrensis B. vicecomitis, Massiliensis Aicardi, 
Narbonensis Berengarii. — Arvernensis Willelmus II comes, Bernardus 
vicecomes, Aicardus, Berengarius Narbonensis, Willelmus Ugonis, Petrus, 
episcopus Glandensis, Arbertus , S. Errardi abbas , Poncius Grillonensis, 
Willelmus Petri, Berengarius Willelmus, Aicfredus, quorum signa viderunt 
Durandus et Raimundus, qui chartam fecit, monachi, Bertrandus et Stepha- 
nus, clerici (Vaissete, Histoire de Languedoc [ed. 2] V, p. 779 — 78 1 , No. 414; 
Martene, Ampl. Coll. I, p. 600 — 602; Baluze, Histor. Arvern. probat. II, 
p. 57 ; Ruffi, Histoire des comtes de Provence, p. 64 — 65 ; Lois [ed. Beugnot] 
II, p. 479 — 480, No. 1 ; Guerard, Cartulaire de S. Victor de Marseille, Paris 
1857, II, p. 1 5 1 — 1 52, No. 802 ; Migne, Patrolog. lat. CLV, p. 483 — 485 ; 
cf. Archives d. miss. scientif. 1 857, p. 3 56 ; Heyd I, p. 1 39). || Haec charta per- 
tinet ad expeditionem a. 1 1 02 contra Gibeletum factam sed non prospere 
finitam (cf. v. Sybel in Schmidt, Zeitschr. f. Geschichtswissensch. III, p. 62 ; 
Kugler, Bohemund u. Tankred, p. 68; Heyd, 1. c); Gibeletum (alias Gibelet, 
Gibellus minor, Gabulum et discernendum ab urbe : Gibel, Gibellus magnus) 
28 Aprili 1 104 captum est (Heyd I, p. 169). 38 

„ Jul. 29, ind. XI. Laterani. — Paschalis II Giraldo, l ) Montis 
Thabor archiepiscopo, ejusque successoribus archiepiscopatum totius 
Galilaeae et Tiberiadis ac pallium concedit et confirmat necnon omnia 
praedia et casalia, quamvis major pars eorum tyrannide Turcorum com- 
primatur, in protectionem Sedis Apostolicae suscipit, quorum nomina sunt: 
Boria (Bor) ad pedem ipsius Montis Thabor, Damia, Saronia, Cafarsech 
(Capharseth), Lubia, Sisara, Casta, Capharkeme, Messe (Messa), Meschia 
(Messchia), Mangana, Capharmaza (Capharmeza), Cafartamara, Endor, 
Maluph, Cara, Nurith, Sulem, Elful (Ehul), Eumesara, Naim, Erbeth 
(Irbeth), Caimun in terra Acconis, Capharsuma in terra Sur, Desurchaia 

l ) De quo Rtfhricht in ZDPV. X, p. 39 ; ceterum cf. de abbatia Ursmar Berlicre, 
p. 486—489; de VogUe, Les eglises, p. 352—354. Bullam nostram illustravit 
Rtfhricht in ZDPV. X, p. 230-235. 



regni Hierosolymitani. 



(Desurchaim), 2 ) Alme ad turonem Saphet (Salphet), Alme 3 ) in terra Bellinas, 
Neeme in terra Sueta (Sueth), Avarazaar (Avara Haar), Elleerum, Betaras 
(Petaras), Arthe, Taletap (Teletap), Capharsalia in terra de grosso villano 
(Dogros villano), Aingene, Seecip (Seetip), 4 ) Eusenia (Eusenta), Sesia, 6 ) 
Elgor, Zepheria in terra Aurarn, Ayn (Aiun) in terra Bethanie (Barnie), Zera, 
Alcotein (Alcotaim), Menan (Metaara), Hecdix, Sane Boria (v. LOher, Archival. 
Zeitschrift 1883, VIII, p. 96 — 98 in No. 1 ; regestum in Delaville le Roulx, 
p. 27; Jaffe-Lflwenfeld No. 5948). || Hoc privilegium Eugenius III (4 Maj. 
1 1 46) Pontio, abbati Montis Thabor, confirmat et, a quibus dictae ecclesiae 
abbas eligendus eta quo archiepiscopus consecrandus sit, constituit (v. LOher, 
Archival. Zeitschr. VIII, p. 99 — 100, No. 2, ubi inter testes legendum est: 
Villanus pro : Guillelmus ; regestum in Delaville le Roulx, p. 29; Jaffe-L6wen- 
feld N0.89 1 5). Haec duo privilegia per manum Aliotti Uguiccionis, imperiali 
auctoritate judicis ac notarii, transscribi faciunt (23 Jul. 1255, ind. XIII. Accon) 
Aegidius et Jocelinus, Tyrensis et Caesariensis archiepiscopi (v. LGher, 
Archiv. Zeitschr. 1883, VIII, p. 96 — 98, No. i ; v. Pflugk-Harttung, Acta 
pontif. Romanorum inedita, 1884, p. 180 — 181, No. 218; regestum in 
Delaville le Roulx, p. 27 et 29). 39 

2 ) Non Dcr-Suruk quippe nomen recentissimum. 8 ) r Alma (in ZDPV. XIII, 
p. 42)? 4 ) Chirbet-lestib seu Thisbe in terra Gilead (ZDPV. XIII, p. 200). 
6 ) Chirbet-sQsije seu Hippos (Clermont - Ganneau in Comptes-rendus 1886, XIV, 
p. 463—466; cf. ZDPV. XI, p. 236). 

1103 (1 102 Sept. 1 — 1 103 Mart. 24), ind. XI. — Ebremarus, patriar- 
cha Hierosolymitanus, l ) unicuique canonicorum S. Sepulchri, donec de 
possessionibus quandoque praebendas easdem eis perficeret, secundum 
gratuitam voluntatem eorum praeter oblationes quasdam et ecclesiam S. 
Petri majorem Joppensem cum cimeterio CL bisantios annuales, toti- 
dem cantori, primicherio sive magistro scholastico, thesaurario et (post 
obitum Arnulfi archidiaconi) subdiacono, praebet (sacristiti vero C), totidem 
Arnulfus archidiaconus, quamdiu vixerit, subdiacono, et Balduinus rex I 
succentori CL dare promittit 2 ) (Roziere, p. 71 — 72, No. 36; Migne CLV, 
p. 11 29 — 1 130, No. 36; cf. Wauters II, p. 15). 40 

') De quo Rtfhricht in ZDPV. X, p. 7 ; Wolflf, Ktfnig Balduin I von Jerusalem, 
Konigsberg (Diss. inaug.) 1884, p. 16—26; Kugler, Albert v. Aachen, Stuttg. 1885, 
p. 294, 355—358 ; Fritz KUhn, Gesch. der latein. Patriarchen von Jerusalem, Leipz. 
1886, p. 33, 41 —47, 69. *) De regula et vita canonicorum S. Sepulcri cf. Tardif 
in Bibl. de Pecole des chartes C III, p. 513—532. 

„ — *Balduinus I, rex Hierosolymitanus, ordinem S. Sepulchri in- 
stituisse dicitur privilegio ficto (Helyot, Gesch. der Kloster- und Mtfnchs- 
Orden, 1733, versio germanic. II, p. 154 — 155; Hermens, DerOrdenvom 
heil. Grabe, Ktfln u. Neuss 7870, p. 12 — 13). 41 

1104 Apr. 3. — Evremarus, patriarcha Hierosolymitanus, cum Lam- 
berto, episcopo Atrebatensi, confraternitatem init et sigillo confirmat 
necnon annulum aureum, II ampullulas cristallinas balsamo plenas ei 
transmittit. — In margine legitur: accepta XIII calend. Decembr. (Miraeus 
et Foppen, Opera diplom. III, p. 3 1 5 — 3 1 6 ; Baluze, Miscell. ed. Mansi II, 
p. 1 48 ; Wilken, Gesch. d. Kreuzz. II, app. 6 ; Migne, Patrol. latin. CLXII, 
p. 677, No. 76). || Lambertus paulo post respondit et patriarcham per A., 
archidiaconum Morinensem, salutavit (Migne, 1. c, p. 677 — 678, No. 77). 42 



g Regesta 

1104. — Balduinus I, rex Hierosolymitanus, ecclesiae B. Laurentii 
Januensi donat plateam in Civitate Sancta et Joppae viam, tertiam partem 
civitatis Arezus interius cum tertia parte illius terrae, usque quo distenditur 
leuga una, et casale in eadem, similiter in civitate Caesareae, tertiam partem 
urbis Accon cum tertia parte redditus portus et civitatis necnon illius terrae, 
usquequo extenditur leuga una, et CCC bisantios communi rationem ca- 
salium in unoquoque anno, tertiam partem uniuscujusque civitatum, ques 
rex auxilio Januensium quinquaginta vel plurium ceperit, cum tertia parte 
redditus et terrae illarum civitatum, usquequo distenditur leuga una, et 
casale unum in unaquaque, quod melius elegerint exceptis duobus, denique 
tertiam partem civitatis Babyloniae, *) si eam auxilio ipsorum ceperit, cum 
III casalibus melioribus, quae elegerint. De cetero eos eorumque commer- 
cium tueri promittit. — Ugo de Tabaria, Ugo de S. Habraam, Gervasius 
dapifer, Galterius Mahomet, Fredericus de Corbolio, Peselus vicecomes, 
Gaufridus*) de Turre David, Gotman (Liber jurium I, p. 16 — 17, No. 8; 
Ughelli, Italia sacra IV, p. 848 — 849 [ad 11 09]; Serra IV, p. 142 — 144; 
cf. Cafarus, Liberatio Orientis ed. Riant in Recueil des hist. d. crois., aut. 
occid. V, p. 59, not. ; Heyd I, p. 151). 43 

! ) Quae ut caperetur jam primo bello sacro milites belli peritissimi postula- 
verant (Rtihricht, Amalrich I in Mitth. d. k. k. tfsterr. Instituts ftir Geschichtsforsch. 
189 1, p. 437). *) Gumfridus de Turre David? Cf. Alb. Aquens. in Rec. d. hist. 
d. crois., aut. occid. IV, p. 621, 632, 637. 

1105 Jan. 31, ind. XIII. In Monte Peregrino. — Raymundus, comes 
S. Aegidii, in articulo mortis x ) ecclesiae Arelatensi ejusque archiepiscopo 
Gibelino poterram de Argentia concedit et sigillo confirmat. — Aiminus, 
episcopus Tolonensis, Aicardus de Massilia, Raimundus de Balcio, 
decanus de Poscheriis, Bertrandus Porcelletus, Willelmus Arvei, Pontius 
de Fos, Rostagnus de Port. Gervila, comitissa et Adefonsus, filius, firmant, 
Poncius de Brosio scripsit (Gallia christ. I, instr., p. 97, No. 13; cf. Barthc- 
lemy, Invent. chronol. et analyt. d. chartes de la maison de Baux, Marseille 
1882, p. 6, No. 27). 44 

*) Obiit 28 Febr. 11 05 (Hagenmeyer, Gesta, p. 131 — 132). 

„ Maj. 26 (1104). — Balduinus I, rex Hierosolymitanus, Januen- 
sibus de expugnatione Terrae Sanctae optime meritis privilegium con- 
cedit et sigillo confirmat (Liber jurium I, p. 17, No. 9; Ughelli IV, p. 848; 
LUnig, Codex diplom. ltal. II, p. 2081 — 2082, No. 4; Archives d. miss. 
scient., 1857, p. 366; cf. Fanucci I, p. 162 — 163; Carlo Pagano, p. 204; 
Serra IV, p. 142; Heyd I, p. 137 — 138; Langer, Politische Gesch. Genuas 
und Pisas im XII. Jahrh., Leipzig 1882, p. 156). || Tenor hujus privilegii, 
quod Balduinus I supra excerpit, Januenses vero pretio II millium aureorum 
per Rengherium, artificem Bononiensem, in «circuitu Altaris» templi S. Se- 
pulchri Hierosolymitani aureis litteris inscribere fecerunt, est hic : « f Anno 
ab incarnatione Domini M. C. V. septimo kalendis junii, presidente Jheroso- 
limitane ecclesie domino Daimberto patriarcha, regnante Balduino, tradidit 
Dominus civitatem Accou *) per manus servorum suorum Januensium suo 
glorioso sepulcro, qui in primo exercitu Francorum venientes viriliter prae- 



! ) 26 Maj. 1 104 (Hagenmeyer, Gesta, p. 444; Cafarus, ed. Riant, p. 71). 



regni Hierosolymitani. 



fuerunt in adquisitione Jherusalem, 2 ) Antiochiae 3 ) etLaodiceeacTortose, 4 ) 
Solinum autem et Gibelinum 5 ) per se ceperunt, Cesaream 6 ) vero et Assur 7 ) 
Jherosolimitano Imperio addiderunt. Huic igitur tam gloriose genti Bal- 
duinus rex invictissimus dedit in Jherusalem vicum vnum perpetuo jure 
possidendum, in Joppa autem alium, tertiam vero partem Cesaree et Assur 
quam Ackon» (Cafarus, De liberatione Orientis e3. Belgrano, p. 1 14 — 1 15 
(ubi tabula inscriptionis depicta est), p. 113 — 114, 121 — 122, not. 12, 
ed. Riant in Rec. d. hist. d. croisades, aut. occid. V, p. 72, not. ; cf. Histor. 
regni Hierosol. brevis ed. Belgrano, p. 129; Marquis de Vogue', Les eglises 
de la Terre Sainte,p. 221). Ex hac charta alia Balduini I ficta est (Hieroso- 
lymis 10 cal. Maj. 1 105), qua Januensibus de captione Caesareae, Ascalo- 
nis (!), Solini, Byblii optime meritis eadem jura ac supra conceduntur (Llinig, 
Cod. diplom. II, p. 2081 — 2082, No. 4). 45 

*) 15 Jul. 1098 (Hagenmeyer, p. 465—466, 481—482; Cafarus, ed. Riant. p. 56, 
62—63, ed. Belgrano, p.8— 10, 1 10— 1 1 1, ubi ex Januensibus Guillelmus Embnacus 
et frater ejus vocantur). 8 ) 3 Jun. 1098 (Hagenmeyer, p. 301, jio, 400 ; Cafarus, 
ed. Riant, p.49— 50, 53, ed. Belgrano, p. 102— 103). 4 ) c. 20 Mart. 1 102 (Hagen- 
meyer, p. 427; Cafarus, ed. Belgrano, p. 13—14, 118— 119, ed. Riant, p. 69, 71). 
ft ) 28 ApriL 1104 (ibid.). *) 31 Maj. 1103 (Hagenmeyer, p. 486; Cafarus, ed. 

Riant, p. 62, 65, ed. Belgrano, p. 9— 1 2). 7 ) 9 Maj. 1 1 o 1 (Cafarus, ed. Riant, p. 62). 

1105 (1 104). — Januenses Balduino I regi fidem et opem pollicentur 
(Lib. jurium I, p. 17 — 18, No. 10; Ughelli IV, p. 849). 46 

1106 (ineunt.). — G(erardus), archiepiscopus Eboracensis, Bohemundo I, 
principi Antiochiae in Gallia constituto, scribit, se ipsum in Terram 
Sanctam rediturum comitari velle et ejusdem capellani Hugonis fidem et 
probitatem laudibus extollit (Liebermann, Quadripartitus, p. 161; cf. Not. 4 
et p. 162; Hagenmeyer, Gesta, p. 149). 47 

„ 22 Aug. (1 105). — Postquam Raimundus I, olim comes Tripo- 
litanus et christianae militiae dux, precibus Johannis, piae memoriae cano- 
nici S. Sepulchri, eidem conventui domum quandam in Monte Peregrino 
olim paganorum superstitionibus pollutam dedit et, eodem Johanne 
rogante, ecclesiam S. Georgii in montanis coram decano de Poscheriis 
ejusque capellano Pontio de Grilione, Rostagno de Port et Bernardo, priori 
Bethleemitano, donavit et concessit, ut dicti fratres, si Tripolis capta fuerit, 
eam, quae post principalem urbis ecclesiam excellentior futura esset, libere 
cum redditibus possiderent, qui sustentationi XIII clericorum sufficerent, 
nunc Raimundi nepos Guillelmus Jordanis, quae antecessor et avunculus 
promiserat, adimplet et villam, quae nuncupatur Buiora, x ) cum pertinentiis 
concedit. Factum sub testimonio universi populi ad de(di)cationem eccle- 
siae S. Sepulchri, quae est in Monte Peregrino, congressi per comitem 
Guillelmum coram Aicardo, scilicet Arelatensi et decano de Poscheriis, 
Stephano de Brino, Gaufrido de Pennis, Willelmo Petri constabulario, 
Willelmo Raimundi constabulario, Willelmo Beralli, Raimundo de Balcis 
(Roziere, p. 180 — 181 in No. 91; Lois [ed. Beugnot] II, p. 480 — 482 in 
N0.2; Migne CXLV, p. 1 191 — 1 192,^0.91; Vaissete [ed. 2],V, p.791 — 792, 
No. 420; cf. Barthe'lemy, Histoire des Baux, p. 6, No. 27 ; KUhn, p. 69). 48 

! ) Roziere, p. 37 : Bivora. 

1107 Dec. 4, ind. I. Laterani. — Paschalis II Balduino I, regi Hieroso- 
lymitano, scribit, patriarcham Daibertum a presbytere cardinali Roberto 



io Regest a 

j — — — -^— — — — —— ^ ^ — _ ^— ^__^__ 

deposiium et Evremarum electum fuisse, sedquum Daibertus Romam adierit, 
satisfactione accepta, se eum restituisse et Evremarum removisse; paulo 
post Daiberti mortem Evremarum et Arnulfum archidiaconum Romam 
venisse, quorum prior pallium rogarit, alter, ut idem Evremarus inutilis et 
synodalis sententiae contemptor deponatur, petiverit. Ut igitur tota contro- 
versia dirimatur, se legatum in Orientem destinare, qui videat, ut, si post 
certam sententiae suae synodalis notitiam Evremarum communiter in capi- 
tulo elegerint, omnino ipsi deinceps obediant, si vero secus actum constiterit, 
ipse deinceps Hierosolymitana cedat ecclesia (Roziere. p. 8 — 1 1 , No. i o ; 
Jaffe-LGwenfeld, No. 6175; Hagenmeyer, Ekkehardus, p. 387 — 392; cf. 
Guill. de Tyro XI, p. 4; Klihn, p. 40 — 41, 43; Kugler, Albert v. Aachen, 

P- 355—359). *9 

(1107 autumno). — Concilium Hierosolymitanum I, quo praesidente 
Gibelino, archiepiscopo AreJatensi, Sedis Apostolicae legato, Ebremarus, 
patriarcha Hierosolymitanus, deponitur *) archiepiscopatum Caesariensem 
accepturus (Guill. de Tyro XI, p. 4 ; Mansi, Concil. XX, p. 1 2 1 5 — 1 2 1 6). 50 

') Daimbertus patriarcha Roma in Terram Sanctam reversurus 16 Jun. 1107 
Messinae obierat (Hagenmeyer, Ekkehardus, p. 185 — 186), neque igitur patriar- 
chatum, ut synodo Vaticana statutum erat, recipere poterat (cf. epistolam Pascha- 
lis II, 4 Dec. 1 107 in Roziere. p. 8— 11, No. 10; Hagenmeyer, Ekkehardus, p. 387 
—392; Jaflfe-Ltfwenfeld, No. 6175). 

„ (1 106 Mart. 25 — Aug. 31), ind. XIV. — Balduinus I, rex Hieroso- 
lymitanus, fratribus in Monte Sancto sive Thabor habitantibus concedit et 
donat casalia : Husie, Sesie, ultra fluvium Jordanis adhuc a Turcis possessa 
Kaharthe,Teletarpe, Perekaayton, Kafarsakai, in monte autem Panya Naame, 
in montanis SuraJma de Suchen, ex hac autem parte Kapharchemme, 
Kapharseti, Sysara, Lupye, Erpelle, Casta, Mesara, Jubeim, Messa, Caphar- 
mater, Caphartamara, Salonia, Maluf, Kara, Solem, hlful, Capharmanda, 
Creisum, Endor, Naim, Buria, Mangana, Noriz, Tubania, Jeluf et alia 
plurima, quorum nomina ignorat, et quaedam, quae ipse tenet, Deo favente 
se usque triennium sive antea reddere velle pollicetur et ea casalia, quae 
adhuc in manibus quorundam militum sint, post eorum mortem vel dis- 
cessum ad monasterium reditura esse, confirmat (Paoli I, p. 1, No. 1 [cf. 
p. 451 — 452]; Lois [ed. Beugnot] II, p. 638, Not.; Fr. KUhn, p. 70). Hoc 
privilegium Aegidius, Tyrensis, et Jocelinus, Caesariensis , archiepiscopi 
(Accon, 23 Jul. 1255) se vidisse confirmant (Delaville le Roulx, p. 13). 51 

1 108. — Balduinus I, rex HierosoJymitanus, ecclesiae S. Mariae de valle 
Josaphat concedit casale Aschar juxta Neapolim situm, «cujus divisio est a 
valle, quae est juxta quandam gastinam nomine Thera usque in vallem 
magnam, quae ducit Thopas, 1 ) et etiam de ejus pertinentia quaedam gasti- 
nula nomine Fondoch, 2 ) quondam funda veteris civitatis Sichar, et terra, 
quae dicitur Dorsum asini, 3 ) quae est contra casale Bethphorum». 4 ) — 
B(alduinus), Caesariensis archiepiscopus, R(obertus), Ramathensis epis- 

copus, 5 ) R Monacus, P... M , Galterius Bigotus, Fulcherius 

Clericus, Willelmus, filius Comitis, Symon constabilis, Rogerius de Ro- 



8 )Si- 



') Nunc TObas (Mappa anglica XII, On)? *) Ibid. XI, Lo: Funduk. 
milia nomina : e Ain Abil Hammer «fons asini» (ibid. XI, No). Aypn el-Jehosch «pu 
teus asini» (ibid. XI, Im), wadi el- humeijfr «vallis asinorum» (ibid. XII, Pm). 
4 ) Chirbet bet-far meridiem versus de TQbds. *) Cf. ZDPV. X, p. 27. 



regni Hierosolymitani. 1 1 



sorum, E . . . Granainus, 6 ) R de Fontei, 7 ) Guido de Miliaco, Gotha- 

man, 8 ) G 9 ) Mahumet, Anselinus de Parenti, Pisel, Andreas de Valde- 

munt, Eustachius de Castel, 10 ) Hubertus de Paci, Girardus camerarius, 

Ardo. Factum est hoc privilegium anno ab Incarnatione Domini N. Jesu 

Christi MCVIII (Dedit Comes Paul Riant a. 1888; nescimus, e quo codice 

exscriptum). 52 

e ) Eustachius Granerius ? 7 ) Radulfus de Fontanei, Fontanellis? 8 ) (Jo- 
hannes) Gothmann. 9 ) Galterius. 10 ) de Sclofel ? 

1108, ind. I, epact. VI. — Tancredus, dux et princeps Antiochenus, 

pactum init cum Pisanis pro auxilio, quod ei fecerunt ad devincendos Graecos 

Laodiceae, ac pollicetur, si civitatem ceperit,se iis daturum esse voltas pro- 

dromi l ) ab uno capite usque ad aliud superius et inferius, superius autem 

usque ad S. Nicolaum cum eodem, inferius usque ad litus maris et usque 

ad puteum ferreum cum pertinentiis. In urbe autem Antiochiae eis dedit 

vicum S. Salvatoris undique. — B(ernardus), Antiochiae patriarcha, 2 ) 

R(ogerius) Tarsensis, R. 3 ) Mamistensis, archiepiscopi, T., S. Pauli abbas; 

de baronibus: R., Fulconis filius, Engellerius, R., S. Laudi (G. Mtiller, p. 3,. 

No. 1 A et B [cf. p. 363 — 369]; Dal Borgo, p. 85 — 86; Muratori, Antiquitt. 

[ed. fol.J II, p. 905 — 906, [ed. 4 ] VI, p. 263 — 266; cf. Tronci I, p. 193 — 

194; Annal. Pisani in Mon. Germ. SS. XIX, p. 239; Heyd I, p. 145 — 

146, 150; Kugler, Albert v. Aachen, p. 345 — 346). 53 

') De quo Ritter in Abhandl. d. kttnigl. Acad. d. Wissensch. (phil.-hist. Classe), 
Berlin 1854, p. 345 seq. *) De quo Ronricht in ZDPV. X, p. 3; Gauterius can- 
ceUarius ed. Riant V, p. 83. Sigillum ejus cf. in Musee archeol. II, p. 317, No. 17. 
Ei successit Radulfus patriarcha ( 1 1 35 — 1 141). 8 ) Num legendum est B(artho- 
lomaeus) ? Gf. ZDPV. X, p. 14. 

( „ c). Hierosolymis. — Ansellus, cantor S. Sepulchri, Galoni, epis- 
copo Parisiensi, et Stephano archidiacono S. Crucis partem transmittit, quam 
regis David II Georgianorum vidua Gibelino, patriarchae Hierosolymitano, 
vendiderat (Bulaeus, Histor. univ. Paris. II, p. 33 — 34; Dubois, Hist. eccles. 
Paris. II, p. 1 6 — ? 7 ; Gallia christiana VIII, instr., p. 44 — 45, No. 53 ; Migne, 
Patrol. lat. CLXII, p. 729—731; Musee d. archives nation., Paris 1872, 
p. 80 — 81, No. 126; Cartul. gene'r. de Paris, Paris 1887, p. 171 — »72, 
No. 151; cf. ZDPV. XII, p. 44, 47). 54 

1 109 Jun. 26, ind. II. — Bertrannus, comes S.Aegidii, coram Balduino I, 
rege Hierosolymitano, ecclesiae B. Laurentii Januensi per manus Guillelmi 
Embriaci, Oberti Ususmaris, Ingonis Pedegolae, Ansaldi Caput de Burgo 
totum Gibellet *) tradit cum pertinentiis, castrum constabularii 2 ) necnon 
teniam partem Tripolis ab uno mari usque ad aliud, prout regis bafumeria 
determinat, cum insulis ipsius civitatis et portu eorumque commercium et 
libertates tueri promittit 3 ) (Lib. jurium I, p. 1 8, No. 1 1 ; Mon. histor. patr., 

*) Capta 13 Jul. vel 21 Jul. 1 109 (Cafarus, ed. Belgrano, p. 14, ed. Riant, p. 73 ; 
Regni Hierosol. brevis hist. ed. Belgrano, p. 128). Tripohs capta est 13 Jul. vel 
10 Jun. 1 ioo(Cafarus, ed. Riant, p. 72—73; Hagenmeyer Gesta, p. 424), Berytus 
13 vel 27 Maj. 1 1 10 (Gafarus, ed. Riant, p. 73), Sidon 5 vel 19 Dec. 1 1 10 (ibid.) et 
eodem anno Mamistra (ibid.), Tyrus 27 Jun. vel 7 Jul. 1 1 24 (Cafarus, ed. Riant, 
P* 73 ; Gtfrgens, Arab. Quellenbeitr. I, p. 278). 2 ) Textus male : et Stabularii ; 
de loco nostro alias Puy dou comestable vocato cf. ZDPV. X, p. 256, 294 ; Rey in 
Archives de TOrient latin II, p. 339; Heyd I, p. 139— 141. 8 ) Aliud privilegium 
a Bertranno nostro Januensibus (s. 1.) concessufh (10 Aug. n 29) in Lib. jur. I, 
p. 19, No. 12 ; cf. Kugler, Albert v. Aachen, p. 362. 



12 Regesta 



Chartae II, p. 192 — 193, No. 151; Vaissete, Hist. de Languedoc [ed. 2 
V, p. 809 — 810, No. 433; Ughelli, Italia sacra IV, p. 849; Caffaro [1828 
p. 30; Federici, Lettere a G.Scioppo, p. 51 ; Banchero, Duomo, p. 131 ; 
cf. Fanucci I, p. 165; Serra IV, p. 147; Archives des miss. scientif. 1857, 
p. 356; Cafarus, Liberatio Orient. ed. Belgrano I, p. 120, 122 — 124, 
ed. Riant, p. 70; Historia regni Hierosol. ed. Belgrano I, p. 128; Heyd I, 
p. 139 — 144). 55 

1 109. Hierosolymis. — Ansellus, cantor S. Sepulchri, canonicis ecclesiae 
Parisiensis de S. Cruce, cujus particulam jam anno praeterito transmiserat, 
ejusque historia et variis aliis particulis fusius scribit (Gallia christiana VIII, 
instr. 45, No. 54; Migne, Patrol. lat. CLXII, p. 731 — 732; Musee des 
archives nationales, p. 81, No. 127; Cartul. geneV. de Paris, p. 172 — 173, 
No. 1 52). Cf. supra N0.54 et Riant, Exuv. Constant. I, p. CXC. || Eodem anno 
Cono, episcopus Praenestinus, diem translationis supradictae crucis celebrari 
jubet (Cartul. ge'ner. de Paris, p. 173 — 174, No. 153). 56 

1 1 10 Sept. 28. (1 109.) — Balduinus I, rex Hierosolymitanus, Hospitali 
'Hierosolymitano laudat et confirmat omnia dona eidem in toto regno adhuc 
facta, quorum primum est, quod regis frater Godofredus fecerat, videlicet 
de casali Hessilia et de II furnis Hierosolymitanis, secundum, quod rex ipse 
fecerat de casalibus Bethafava et Montana, de terris ac domibus in diversis 
locis Jerusalem et de quodam horto Anfredi presbyteri ac de uno divite 
villano morante in urbe Neapolis, de domibus, quae in eadem villa sunt, et 
uno molendino ibi existente, de uno furno in urbe Joppe sive de terris ac 
domibus in diversis locis in eadem civitate et in urbe Accaron, praeterea 
confirmat casale, quod dederat Gauterius Baffumeth et nominant Sussia, 
aliud, quod dederat vicecomes et nominant Bethamis, aliud, quod dederat 
Hugo de Puzath M in terra de Ascalona, quod vocatur Casale melius, et 
illud, quod dederat Hanselmus de turre David in terra de Azoto juxta mo- 
lendina, aliud, quod dederat Eustachius in terra Caesareae, terrasque etiam, 
quas ipse dedit juxta Caccho, et villanos, quos ejus milites dederunt cum 
consilio ejus, deinde casale, quod dederat Petrus de Lens in terra de Soeth 
et vocant Dirberham, et aliud, quod dederat Arnulfus Loferencus et vocant 
Capharmazre, insupervillanos et terras, quos dederant Hugo *) etGervasius 
in Tabaria et III villanos, quos dederat episcopus Nazarenus, et singulos, 
quos dederant Guillelmus de Tenches, Paganus Vacca, Drogo, Dominicus 
Guibertus de Salinas et Paganus de Cayphas cum terris ac domibus in villa 
Cayphas et Capharnaum, et singulos villanos, quos dederant Romanus de 
Podio 3 ) et Balduinus cum terris ac domibus in civitate Rames, terrasque 
et domos, quas dederat episcopus Ramatensis in Sancto Georgio, denique 

l ) Hunc non eundem esse atque Hugonum I de Puisato, primum comitem 
Ascalonitanum, demonstravit Comte De Mas Latrie, Les comtes de JafFa et d'As 
calon in Archivio Veneto 1879, XVIII (p. 370—417), p. 380. Ibidem agitur (p. 384) 
de Amalrico comite, postea rege Hierosolymitano, (p. 385) de Guillelmo de Monte- 
ferrato (1 176— 1 177), (p. 386) Sibylla, filia Amalrici I (1 177), (p. 386) ejusdem marito 
Guidone (1181), (p. 387) Godofredo de Lusignan (1191), (p. 387—389) Amalrico 
de Lusignan (1 193 — 1205), (p. 389— 390) Alisia de Campania (1205—1209) et Hu- 
gone I de Lusignan, (p. 300— 392) Gauterio IV, comite Brennensi (122 1 — 1241), 
(p. 392—304) Jonanne de lbelino jun. (c. 1247— 1266), (p. 394—39,5) Guido de Ibe- 
hno (f 14? ebr. 1304), comitibus Joppensibus. 2 ) De quo Giry m Bibl. de Te'cole 
des chartes »874, p. 335—336. 8 ) De quo Comte de Mas Latrie, Les seigneurs 
du Crac de Montre'al m Arch. Veneto 1883, XXV, p. 479, 484. 



regni Hierosolymitani. i j 



II villanos, quos dederat Gaudemar Carpinel, unum in S. Abraham, alterum 

in Jericho, tertium, quanum et quintum, quos dederant Hugo in Betham, 

Bovus in Rama et Azio de Cirsed. — Hugo de Puzath, Eustacius Graner, 

sive vicecomes Hierosolymitanus, Anselmus de Turre David, Galterius 

Baffumeth, Guido de Milleu, Gotman 4 ) et alii quam plures nobiles (Paoli I, 

p. 2 — 3, No. 2; cf. p. 452—455; Klihn, p. 20). 57 

4 ) De quo Albert. Aquensis in Rec. d. hist. d. croisad., aut. occid. IV, p. 591, 
594,621. 

lllONov. 30 vel 1111 Dec. 1. — Bertrandus, comes Tripolitanus, 

Raimundi de S. Egidio (filius), canonicis S. Sepulchri in Monte Peregrino 

constitutis casalia Addin (Abdiu), Habela (Babela), l ) Beniaran(Beniharam), 2 ) 

quae pro remedio animae Guillelmi Jordanis consanguinei , coram Bal- 

duino I rege, (Petro), archiepiscopo Albariensi, etArnulfo archidiacono per 

manum Johannis tunc prioris olim dederat, sed paulo post abstulerat, Ar- 

noldo, ejusdem conventus Montis Peregrini priori, consensu Pontii filii sui 

reddit et, equo bono ac mulo optimodono acceptis, privilegium supra lau- 

datum confirmat. — Bertrandus comes, Pontius filius, A(lbertus), episcopus 

Tripolitanus, 3 ) P(etrus), archiepiscopus Femiae, 4 ) A(rnaldus), episcopus 

Biterrensis, Rogerius constabularius, Udalardus de Pontiano, Pontius de 

Grilione (Roziere, p. 192 — 194, No. 98; Lois [ed. Beugnot] II, p. 482 — 

483, No. 3; Migne p. 1 198 — 1 199, No. 98; cf. Klihn, p. 70). 58 

l ) Roziere, p. 191 : Bebula. 2 ) Roziere, p. 191 : Benehara. •) De quo 

Rtihricht in ZDPV. X, p. 32 ; Mabillon, Acta ordin. S. Benedicti s. VI, part. II, 
p. 216. 4 ) Id est Apameensis (arab. Femija); cf. ZDPV. X, p. 11. 

„ (1 logSept.i — 1 1 ioMart.24),ind. III. — BalduinusI,rexHierosoly- 

mitanus,exponit,se,patriarchatuvacante,ArnulfumarchidiaconumetAichar- 

dum decanum *) Romam misisse a Paschali II petituros, ut ecclesia Bethle- 

mitana adhuc prioratus ad dignitatem cathedralem sublimaretur, et antedictos 

Hierosolyma reversos paulo post Gibellinum, archiepiscopum Arelatensem, 

sequutum esse atque eundem Anschetinum, cantorem Bethlemitanum, 

episcopum dictae ecclesiae et Ascalonitanae jure parrochiali conjunctae 

fecisse. 8 ) Itaque rex novo episcopatui casale prope Accon situm Bedar, 

aliud in territorio Neapolitano situm Seylon, aliud Bethlehem adjacens 

Bethbezar, II Ascaloni vicina Zeophir et Caicapha (Carcapha, Carthafa) 

donat .... Factum Paschali II papa, Gibelino, archiepiscopo Arelatensi, 

S. A. vicario et patriarcha electo. — Arnulphus archidiaconus, Aicardus 

decanus, Eustachius Garnerius, Anselmus, custos Turris David, Radulfus 

de Foritaneto, Pisellus vicecomes, Symon, ducis filius, Anfredus, vir reli- 

giosus, Gerardus camerarius (Guill. de Tyro in Rec. des hist. des croisad., 

aut. occid. I, p. 472— 474, lib. XI, c. 12; Miraeus et Foppen. Operadiplom. 

III, p. 317 — 318; Gallia christiana II, p. 292; Lagenissiere, p. 4 — 9; 

Migne CLV, p. 1261 — 1264; cf. Wauters II, p. 48; KUhn, Gesch. der 

ersten lat. Patriarchen von Jerusalem, Leipzig 1886, p. 70). 59 

! ) Qui conscripsit Tractatum de templo Salomonis (Archives de TOrient 
latin I, p. 567—579; cf. 564—567). *) Quod confirmarunt Calixtus II et Inno- 

centius II (Jaffe-Lowenfeld, No. 7096, 8285); cf. ZDPV. X, p. 23. 

1111 Jun. 8, ind. III. Laterani. — P(aschalis) II, B(alduino I), regi Hiero- 
solymitano, concedit, ut quascunque infidelium urbes ceperit, ejusdem 
ecclesiae regimini et dignitati subjaceant; porro earundem civitatum episcopi 
patriarchae tanquam proprio metropolitano obedientiam exhibere procurent 



14 Reges ta 

(Roziere, p. 13 — 14, No. 12; Guill.de Tyro in Recueil des hist. des crois., 
aut. occid. IA, lib. XI, c. 28, p. 502; Fulcherius Carnotens. [ibid. aut. 
occid. III], p. 466 — 467 ; Mansi XX, p. 1 005 ; Jaffe-LGwenfeld, No. 6297). 60 

(1111 Jun. 8) ind. III. Laterani. — Idem Gibelino, patriarchae Hieroso- 
lymitano, ejusque successoribus de omnibus civitatibus a Balduino I rege 
subactis et subigendis jus metropolitanum concedit et confirmat (Guill. de 
Tyro, 1. c, p. 502 — 303; Mansi 1. c. ; Jaffe'-L6wenfeld, No. 6298). 61 
„ — Concilium Hierosolymitanum II, quo Cono, episcopus Prae- 
nestinus, cardinalis presbyter, Henricum V, quum Paschalem II ceperit, 
damnat (Ekkehardi Chronicon in Mon. Germ. SS. VI, p. 25 1 ; Mansi, Concil. 
XXI, p. 47—48; cf. Ktihn, p. 53). 62 

(1112 c. April. 1). — Willelmus I, 1 ) patriarcha Hierosolymitanus, in 

ultimis positus canonicis S. Sepulchri mandat, ut insimul edant, et Baldui- 

nura I regem rogat, ut hoc mandatum confirmet (Roziere, p. 79 — 80, N0.42 ; 

Migne, p. 1 132, No. 42; cf. Wauters II, 58). 63 

•) Roziere jure corrigit: Gibelinus, qui obiit 6 Aprili 11 12; de quo (antea 
archicpiscopo Arelatensi) cf. ZDPV. X, p. 7 ; Jaffe-Lttwenfeld, No. 6287 ; Gallia 
christiana I, p. 556—558; Trichaud, Histoire de Teglise d'Arles I859, II, p. 5— ao; 
KUhn, p. 47—54- 

„ April. 26, ind. V. Hierosolymis in capitulo S. Sepulchri. — 
A(rnulfus), patriarcha Hierosolymitanus, ecclesiae Fructuarensi ecclesiam 
Commisago a fundatore Ambrosio S. Sepulchro commissam per manum 
A. abbatis tradit et nuntiat, Gibelinum patriarcham 8 id. Aprilis obiise. 
Factum anno captionis Hierosolymorum XIII, Arnulfi patriarchae I, Bal- 
duini regis XII (Guichenon, Biblioth. Sebusiana, Lugduni 1660, p. 378 — 
379. No. 73 ; Baronius, Annal. eccl. 1 1 12, S 29; Pagius, No. 5 ; cf. Paoli, 
Codice I, p. 456). 64 

„ Jul. 18, ind. V. — Heuremarus, archicpiscopus Caesariensis, 
Hospitali pauperum Hierosolymitano exemptionem decimarum in toto archi- 
episcopatu suo concedit. — Euremarus, archiepiscopus, Arnulfus Belva- 
censis, Vullelmus presbyter, Albertus presbyter, Stephanus prior. Ricardus 
acolythus scripsit (Delaville le Roulx, p. 69 — 70, No. 1 [cf. p. 13]; Prutz, 
p. 85, No. 1). 65 

„ Aug. 8, ind. V. Laterani. — Paschalis II Bernardo, patriarchae 
Antiocheno, affirmat, se ecclesiae ejus scilicet S. Petri imminutionem non 
spectasse, si quid vel Antiochenae vel Hierosolymitanae ecclesiae aliter for- 
tasse, quam oportuit, de parochiarum finibus scripserit; locorum enim 
longinquam prolixitatem et antiquorum nominum commutationem, quae 
civitatibus vel provinciis accidit, magnam sibi ambiguitatem vel ignorantiam 
attulisse (Guill. de Tyro, 1. c, p. 503 ; Mansi XX, p. 1006; Jaffe-Ltfwen- 
feld, No. 6328; cf. Kuhn, p. 51 et supra No. 60 et 61). 66 

„ — Arnulphus, 1 ) patriarcha Hierosolymitanus, ecclesiae B. Mariae 
vallis Josaphat per manum Hugonis *) abbatis medietatem decimae Ber- 

') De quo Albericus in Mon. Germ. SS. XXIII, p. 82 1 ; Aegid. Aureavallensis 
III, p. 16: Rtfhricht in ZDPV. X, p. 7; Franz, Arnulf, Sagan (Progr. gymnas. I) 
1885 ; Wolff, Ktinie Balduin I, p. 68— 76; Kugler, Albert v. Aachen, p. 401—402 ; 
KUhn, Gesch. der latein. Patriarchen, p. 38—47; Wattenbach, Geschichtsqu. II, 
p. ij^, Not. 1 ; Hagenmeyer, Gesta, p. 481—482. 2 ) De quo ZDPV. X, p. 38; 
Beriiere, p. 265—272,473—482. Ante lpsum abbas fuit Balduinus, postea archiepis- 
copus Caesariensis factus (Mabillon, Acta saec. VI, pars I, § 2, No. 8). 



regni Hierosolymitani. i c 



valdi, 3 ) tertiam partem decimae Radulfi Aloensis, 4 ) decimam Gumfredi 6 ) 
de Cavis scilicet de casalibus Mezera et Daltim, 6 ) unde ecclesia ipsa a paganis 
destructa reedificetur, concedit et donat (Delaborde, p. 21 — 22, No. 1). 67 

8 ) p. 64, 101 : terrae Bervaldi in monte sitae. 4 ) p. 30, 34: Aliensis. 5 ) p. 37 
Gaufredi, p. 64, 101 : casalium Gaveae et Tarphim(n), quae tuerunt Gumfredi de 
Turri. ") p. 37 : Mezerech et Dalfim. 

1112(iiii Sept. 1 — Dec. 24), ind. V. (Hierosolymis). In capitulo S. Se- 
pulchri. — Arnulfus, patriarcha Hierosolymitanus, die, quo consecratus est, 
coram Balduino I rege et canonicis S. Sepulchri Hospitali Hierosolymitano, 
quicquid in toto regno possidet, sigillo confirmat et totam rerum suarum 
decimam, quae in patriarchatu suo juris ecclesiae suae est, concedens 
ampliorat. Actum anno captionis urbis Jerusalem XIII, patriarchae I, 
regis Balduini XII. — Roggerius, episcopus Lidensis, Aicardus, Templi 
Domini, Fulcherus, Montis Oliveti, priores, Ansellus cantor, Girardus 
thesaurarius, Aremandus, Rainaldus, Stephanus, Fulco, Hugo, Richoardus, 
WiJJelmus, Herbrandus, Reinerius, prior de S. Habraham, l ) Gerimbaldus 
(Paoli, p. 4, No. 4 [cf. p. 459—462]; Paoli, Deirorigine,p.VI — VII, No. 4). 68 

! ) De quo Riant in Rec d. hist. d. croisades, aut. occid. V, p. 310. 

„ (1 1 1 1 Sept. 1 — Dec. 24), ind.V. — Gybelinus, episcopus ab Aposto- 
lica Sede missus, consensu et consilio episcoporum, abbatum et Arnulfi, 
archidiaconi Hierosolymitani, necnon regis Balduini I contentionem inter 
(Bernardum), episcopum Nazarenum, et (Girardum), abbatem de Monte 
Thabor, existentem hac constitutione dirimit, ut ordinationem abbatis et 
monachorum necnon consecrationem majoris ecclesiae locus Montis Thabor 
semper a patriardia Hierosolymitano accipiat, cetera vero, quae ad episcopi 
jus pertinent, chrysma videlicet, oleum et parochialem vicarium ab episcopo 
Nazareno, deinde tertiam partem decimae totius Tiberiadis et ad ipsam 
pertinentium tam de militia quam de terrae cultura et nutrimenta pecorum 
a praelibato episcopo habeat; si vero fratres Montis Thabor de decima 
peregrinorum militum, nondum possessiones terrae adeptorum, haberent, 
iidem tertiam partem retinerent duas partes dicto episcopo reservantes. — 
Actum anno Balduini I regis XI. G(ybelinus), Sedis Apostolicae legatus, 
Balduinus I rex, Arnulfus archidiaconus, Ebremarus, archiepiscopus Cae- 
sariensis, 1 ) Rogerius, Ramathensis, 2 ) Beruardus, Nazarenus, episcopi, Bal- 
duinus, electus Baruti (Paoli 1. p. 3, No. 3 ; cf. p. 455 — 459 ; Kuhn, p. 70). || 
Hoc privilegium Joscelinus, archiepiscopus Caesariensis (Accon, 6 Jul. 1255), 
se vidisse confirmat (Delaville le Roulx, p. 1 3). 69 

J) De quo Rohricht in ZDPV. X ? p. 12 (antea patriarcha Hierosol.). 2 ) De 
quo ibid. p. 27 — 28. 8 ) De quo ibid. X, p. 23. 

1113 Jan. 2, ind. VI. Beneventi. — Paschalis II ecclesiae B. Mariae de 
valle Josaphat per manum Hugonis abbatis omnia privilegia per Gotefridum 
ducem, Balduinum I regem aliosque viros nobiles concessa et per pontifices 
concedenda confirmat (Delaborde, p. 22 — 23, No. 2; v. Pflugk-Harttung, 
Iter Italic, p. 218, No. 251, Acta pontific. Roman. II, 203 — 204, No. 245; 
Jaffe-Ltfwenfeld, No. 6336). 70 

„ Jan. 3, ind. VIII (VI). Beneventi. — Idem eidem ecclesiae per 
manum Hugonis abbatis omnes possessiones, quas prae aliis Constancia, 
uxor Boamundi I, principis Antiocheni, et Boamundus II, dicti Boamundi 



16 Regesta 

filius, in Sicilia et Calabria concesserunt, confirmat (Delaborde, p. 24 — 26, 
No. 3; Jaffe-LOwenfeld, No. 6337). 70 

1113 Febr. 15, ind. VI. Beneventi. — Paschalis II xenodochium a 

Geraudo l ) in urbe Hierosolymitana prope ecclesiam S. Johannis Baptistae 

institutum cum omnibus bonis, quae ejusdem xenodochii citra vel ultra 

mare sunt vel erunt, sub Sedis Apostolicae protectionem suscipit (Paoli I, 

p. 268 — 269, No. 1 [cf. p. 549]; Jaffe-LOwenfeld, No. 6341). 71 

') Hic institutor ordinis S. Johannis memoratur in Chron. Danduli (Muratori 
XII), p. 268; Chronol. magistr. ordinis (Archives des miss. scientif. 1857,0.26: 
«hic fuit repertus ibidem, quando Godofredus de Boyllon et peregrini cnnstiani 
ceperunt eandem»); Fulcher. Carnot. (ed. Paris.), p. 446, quo auctore 3 Sept. 1 120 
obiit (ibid. not. epitaphium Geraldi) et nonnullis chartis (cf.4 Jun. 1 1 18) et Delaville 
le Roulx in Archiv. de TOrient latin I, p. 410, 412 ; de cetero cf. Herquet, Chronol. 
d. Grossmeister d. Hospitalord. wUhr. d. KreuzzUge, Berlin 1880, p. 3 — 4 ; Delaville le 
Roulx, De prima origine Hospitalariorum Hierosolymitanorum, Paris 1 885, p.86— 9 1 . 

( „ Febr.), ind. VI. Beneventi. — PaschaJis II nunciis (Bemardi) pa- 

triarchae et (Rogerii), principis Antiocheni, *) qui rogaverant, ut jura dicti 

patriarchatus restituerentur, quum (Ademarus), Podiensis episcopus, S. A. 

legatus, post captam Antiochiam fluvium Tripolim et Tortosam interfluentem 

finem ac lerminum regni Hierosolymitani et principatus Antiocheni posuerit, 

respondet, Urbanum II in concilio illo Claromontano decrevisse, ut qui- 

cunque principes provincias vel civitates gentilibus cepissent, eliminatis 

gentium ritibus, eorum principatibus ecclesiae restitutae pertinerent *) (Ro- 

ziere, p. 8, No. 9; v. Pflugk-Harttung, Acta pontif. II, p. 205, No. 247; 

Paoli, DeJrorigine, p. IX, No. 6; Jaffe'-L8wenfeld I, p. 749). 72 

') Pontius, canonicus Antiochenus, et Rolandus, legatus ejusdem ecclesiae, 
qui vocantur in Gattula, Accession. ad histor. eccles. Cassinensis, Venetiis 1734, 
p.714— 715 ; Migne CLXIII, p. 314 *) Cf. KUhn, p. 52—53 et infra 17 Jan. uyj. 

„ Mart. 1 8, ind. VII. Beneventi. — Paschalis II Bernardo, patriar- 
chae Antiocheno, iterum confirmat, privilegium de civitatibus a Balduino I 
rege subigendis Gibelino, quondam patriarchae Hierosolymitano, non esse 
concessum, ut in eum injuria immitteretur (Guill. de Tyro in Rec. d. hist. 
d. croisad. [aut. occid. I A], p. 503 — 504, lib. XI, c. 28; Mansi XX, p. 1010; 
Jaffe LOwenfeld, No. 6343). || Idem eodem mense et anno Balduinum I, 
regem Hierosolymitanum, monet, ne in ecclesiae Hierosolymitanae gratiam 
veteres ecclesiae Antiochenae fines invadat (Guill. de Tyro, 1. c, p. 504 — 
505; MansiXX, p. 101 1 ; Jaffe-Lttwenfeld, No. 6344; cf. supra No. 66). 73 

1114, ind. VII, epact. XII. — Balduinus I, rex Hierosolymitanus, preci- 
bus Arnulfi, patriarchae Hierosolymitani , privilegium, quod Godefridus 
frater ecclesiae S. Sepulchri et ipse dedit, sigillo confirmat, scilicet casalia : 
Ainquine, Armotie, 1 ) Kefreachab, 2 ) Kefredil, 3 ) Bubil, 4 ) Hubin, 5 ) Aram, 6 ) 
Kalendie, 7 ) Betligge (Beitligge), 8 ) Byrra (Birra), 9 ) Subahiet, 10 ) Ataraberet, 
Urniet, ll ) Zenu, 12 ) Helmule, 13 ) Beitelamus, 14 ) Aineseins, l5 ) Barimeta, 16 ) 



! ) Roziere p. 30 : Aramotie. 2 ) Roz. p. 30 : Gafareab, 262 : Keffreca. 8 ) Roz. 
p. 262 : Keffred(d)iL, 1 50: Caphardin. 4 ) Roz. p. 262: Bubin. 6 ) Roz. p. 263: Hubim. 

^ Rnr n. ofi? * Hnrnm. 1} Rnr. iv an ! C\n\ar\(\ria ofa • Wnlpnrlrip. *\ Nnv. n. on * 



102 : Beitteiamus, 263: Bentelamus. 16 ) Roz. p. 30: Aessens, 263 : quae modo 
Valdecurs dicitur. !ft ) Roz. p. 30 : Ramitta, 98 : Barit(h)meta, 263 : Barmita. 



regni Hierosolymitani. 1 7 



Beitiumen, 17 ) Beitfuteir (Beitfuteier), 18 ) Bet(h)surie 19 ) et omnes furaos 
Hierosolymitanos , exceptis duobus Hospitalis et uno de Latina, apud 
S. Lazarum villanos cum famulis, quos rex ipse dedit, et casalia supra S. 
Lazarum sita: Benehatie, Benehabeth, Ragabam, Roma, in territorio Nea- 
politano M modios tritici 20 ) singulis annis recipiendos, medietatem posses- 
sionis, quam Balduinus concessit pro excambio episcopatus Bethleemitici. 
Factum anno regis XIV (Roziere, p. 54 — 55, No. 29 ; Lois [ed. Beugnot] II, 
p. 483, No. 4 [ad 1 1 13]; Migne, p. 1 121 — 1 122, No. 29; cf. Wauters II, 
p. 74; ROhricht in ZDPV. X, p. 204 — 205 ; in linguam germanicam vertit 
et notis illustravit G. Rosen in Wochenblatt der Johanniter-Ordensballey 
Brandenburg 1863, p. 304 — 305, No. 50). 74 

i7 ) Roz. p. 98, 102 : Beitu(i)men. 18 ) Roz. p. 98, 263 : Beitfoteire. ,9 ) Roz. 
p. 102, 263 : Bethsurie; p. 263 (cf. p. 303): in cujus territorio fundata est villa, quae 
dicitur Parva Mahumena. *°) Roz. p. 8o t 82 : CC bisantios annuales. 

1 1 14, ind.VII, epact. XII. — Arnulfus, patriarcha Hierosolymitanus, post 
obitum praedecessoris Gibelini a rege, clero et populo electus, canonicis 
S. Sepulchri saecularibus, quum regulam S. Augustini, ut vitam eorum cor- 
rigat, praescriperit, consilio Balduini I regis de cunctis oblationibus, quae 
ad S. Sepulchrum veniunt, medietatem, de cera II partes ad luminaria — 
excepta tertia parte patriarchae reservata — , de cruce Dominica, quam ca- 
nonici custodiunt, omnes oblationes — excepta die parascevae et nisi 
patriarcha ipse eam secum detulerit — , insuper decimas urbis Hieroso- 
lymitanae et locorum adjacentium — exceptis decimis fundae, quae sunt 
patriarchae — , medietatem beneficii, quod rex S.Sepulchro dedit pro excambio 
episcopatus Bethleemitici, denique ecclesiam S. Petri Joppensem et ecclesiam 
S. Lazari cum pertinentiis concedit et confirmat. Factum patriarchae anno 
III, regis anno XIV (Roziere, p. 44 — 47, No. 25; Lois [ed. Beugnot] II, 
p. 484 — 485, No. 5 [ad 1 1 13] ; Helyot, AusfUhrl. Geschichte aller geistl. 
Kloster- und Ritter-Orden, Leipzig 1753,11, p. 139 — 140; Migne, p. 1 1 15 
— 1 1 17, No. 25; cf. Wauters II, p. 75 — 76). 75 

„ , ind. VII. — Rogerius, princeps Antiochenus, ut orationum et 
precum sanctorum virorum particeps tiat, quaecunque barones sui ecclesiae 
B. Mariae de valle Josaphat contulerunt, sigillo confirmat; dabant enim 
Rotbertus, filius Fulcon(is), casale Merdic, Rotbertus de Vizpont casale Burio, 
Rotbertus de S. Loth de piscaria sua Agrest D libras piscium in uno- 
quoque anno, W. Capreolus CC libras piscium in unoquoque anno et 
C mecuchia (?) salis necnon casale S. Pauli et in casali Oschi II aratra terrae, 
Rotbertus de Laitot casale Anadi . . ., Bonabulus aliud casale. Rogerius 
autem ipse in unoquoque anno D anguillas et casale, quod uxor avunculi 
sui Tancredi apud Gibellum concesserat, terram quandam civitati vicinam 
et in civitate domum quandam donat et confirmat (Delaborde, p. 26 — 27, 
No. 4). 76 

1115 Jun. 15, ind. IX. 1 ) Apud castrum S. Mauri in Calabria. — 
Richardus Senescallus, magni comitis Drogonis filius, coenobio S. Salvatoris 
de Monte Thabor per manus Raymundi abbatis et fratrum ejus Martini et 
Raynaldi possessiones varias occidentales concedit, et Raymundus cum dictis 
fratribus pollicetur, se calendis uniuscujusque mensis pro salute dicti 

l ) Corrigendum est aut 1 1 16, aut ind. VIII. 
R6hricht, Regesta. 2 



18 Regesta 

Richardi in confraternitatem suscepti missam in conventu cum ceteris 
officiis celebraturum esse (Paoli I, p. 4 — 6, No. 5 ; cf. 462 — 464). 77 

(1115). — Pontius, episcopus Tripolitanus, Heribertum praedecessorem 
sequutus, consilio Bereugarii, episcopi Aurasicensis et Sedis Apostolicae 
legati, Hospitali decimas totius terrae, quam Guillelmus Rostagni tenuit et 
post eum Pontius de Medenes possedit, a castro scilicet Gaucefredi de Agolt 
nominato usque ad Calamonem, ccclesiam parochialem, cui adjuncta sunt 
baptisterium et cimeterium, oblationes vivorum et defunctorum, cetera 
omnia, quae parochiali ecclesiae conveniunt, omnes alias ecclesias finibus 
dictae terrae inclusas, ecclesiam S. Johannis in Monte Peregrino cum per- 
tinentiis et decimis molendinorum Guillelmi Beraldi et decimis omnium 
possessionum ac rerum, quas dictum Hospitale habet in toto episcopatu 
Tripolitano, concedit (Paoli I, p. 270 in No. 2, cf. p. 549 — 550). 78 

„ , epact. XXVIII. x ) — Balduinus I, rex Hierosolymitanus, ecclesiae 
B. Mariae de valle Josaphat consensu Jocelini, domini Tyberiadis, casale 
Jerraz, 2 ) quod in territorio Gordi situm Willelmus de Buris, regis baro, et 
domos, quas Hierosolymis sitas idem Willelmus cum uxore Agnete dederat, 
sigillo confirmat. Actum Acelino magistro hospitale sub Hugonis regula 
primi abbatis gubernante. — Paganus cancellarius, Symon constabularius, 
Pisellus vicecomes, Guido de Milli, Robertus Girfarz, Galterius Mahumet, 
Romanus de Podio ; testes Jocelini : Ado de Cirisy, Umfredus de Torum, 
Tetbaldus Rundels, Drogo de Bria (Delaborde, p. 27 — 28, No. 5 ; cf. ZDPV. 
1883, VII, p. 216, Not.). 79 

l ) Legatur XXIII. *) p. 69: Jeraz; p. 102: Jarraz. 

„ , ind. VII, cpact. XXII. Hierosolymis. — Balduinus I, rex Hieroso- 
lymitanus, fratribus B. Mariae de valle Josaphat per manum Hugonis abbatis, 
quaecunque iis collata fuerunt, concedit et sigilJo confirmat, scilicet in valle 
et extra vallem, necnon fontem Syloae, domos et hortos, quos Hierosolymis 
habent, in terra Joppae IV l ) carrucatas, in terra Acconis II, prope Neapolim 
casale Aschar et bona infrascripta. Dederunt enim Lambertus consensu 
Goscelini, principis Tyberiadis, et Willelmi de Buris, qui idem casale Lam- 
berto contulerat, casale Soesme super flumen Diaboli 2 ) situm, Barianus, 
constabularius Joppae, terram et vineas in territorio Hierosolymitano, Wido 
de Miliaco pro sua et uxoris Helisabeth anima terras et vineas ibidem sitas, 
Radulfus Aliensis terram Monti Gaudii vicinam et Hierosolymis domum 
cum horto, Eustachius Granerius casale Capharabra 3 ) in territorio Sydonis 
et in civitate ipsa domum necnon in confinio Caesareae casale Bethalla 4 ) et 
in civitate ipsa domum, Balduinus ft ) II carrucatas in territorio Ramensi, 
Rogerius de Roseth villam 6 ) in Monte Beterico 7 ), concedente supradicto 
Bariano, Goscelinus, dominus Tyberiadis, casale Casrielme et Tyberiade 
II villanos, Ado de Cheresio ejusque uxor Richoldis 8 ) et Warmundus filius 
casale Lichorat, 9 ) Rogerius, episcopus Ramatensis, casale Saphoria 10 ) et in 
castro domum, intra muros Mahumeriae aliam et ante castrum terram ara- 
bilem IV carruciis sufficientem, Teobaldus de Nigella casale Zebezeb, 11 ) 

l ) p. 45, 65, 68, 101 : II. 2 ) p. 46, Go: ultra tlumen Jordanem. 3 ) p. 101 : 
Sapharabra. 4 ) p. 34, 46, 64, 65 : Betalla. 6 ) p. 34: de Ramis. fl ) p. 34: 
vilfanum. 7 ) p. 34: Betherico. 8 ) p. 46: Richildis ; p. 69: Richilda. 9 ) p. 34: 
Lychorat; p. 46, 65, 102: Chorat in montanis de Torono. ,0 ) p. 49: Cephrie; 
p.64: Saphiria, p.68: Sapharia, p. 101 : Saphyria (Caphyria), p. 102: Sephoria. 
u ) p. 46, 65 (Sebezeb) ; 102 : in terra Sueti. 



regni Hierosolymitani. f g 



Tancredus 12 ) casale Tymini, alias Galgala nominatum et in latere Montis 

Carmeli situm, necnon in castro Cayphasi 18 ) plateam, ubi aedificata est 

ecclesia, domos, furnum et molendinum, terras et arbores ante castrum 

sitas. Haec omnia rex sancit et sigillo confirmat consensu Arnulfi patriar- 

chae et baronum suorum. — Arnulfus patriarcha, E(bremarus), archiepis- 

copus Caesariensis, B(ernardus), Nazarenus, Rogerius, Ramathensis, epis- 

copi, Achardus, prior Templi Domini, Eustachius Granerius, Willelmus de 

Buris, Balduinus de Ramis, Wido de Miliaco, Manasses de Caiphas, Ro- 

dulfus de Fontenei, Ulricus, vicecomes Neapolitanus, BaJduinus de S. Abra- 

ham, 14 ) Gothman, Anselmus de Parentei, Andreas de Baldement, Eustachius 

de Cassel, Galterius Mahumet, Girardus, Pisel, Ardo (Delaborde, p. 29 — 

32, No. 6). 80 

'*) P- 34 : princeps Antiochenus. la ) p. 34,45: Caiphas. u ) De quo 

Riant in Rec. d. hist. d. croisad., aut. occid. V, p. 310. 

1115. — Concilium Syriacum, quo, praesidente (Berengario), episcopo 
Arausiensi et Sedis Apostolicae legato, Arnulfus, patriarcha Hierosolymitanus, 
deponitur (Guillelmus de Tyro XXJ, c. 26; Baronius, Annales 1 1 1 5, $ 9; 
Fulcher. Carnot. [ed. Paris.], p. 431 ; Mansi XXI, p. 139 — 140; cf. Hagen- 
meyer, Ekkehardus, p. 264 — 265; Kuhn, p. 55 — 56). 81 

1116 Maj. 15. — Constantius, S. Quarantenae servus, et Willelmus 
confirmant, se Eustachium Granerium ejusque uxorem, ut sibi terram, quam 
quondam Quarantenae incolae possederunt, redderet, rogavisse, et eosdem 
sibi terram cum molendino per manum Arnulfi patriarchae dedisse ac con- 
cessisse, ut in unoquoque XIV die aquam haberent, unde molerent. — 
Arnulfus patriarcha, Anselmus de Turrc, Hugo de Nellis, Ardonetus, Azo 
de Drouino, Aimericus de Fraisna, Aaluns de Belram, Arnulfus, vicecomes 
de Jherico (Roziere, p. 222 in No. 119; Lois [ed. Beugnot] II, p. 487 in 
No. 8; Migne, p. 12 13 — 12 14, No. 119; in linguam germanicam vertit 
et notis illustravit G. Rosen in Wochenblatt d. Johanniter-Ordensballey 
Brandenburg 1863, p. 77 — 80, No. 13). 82 

„ Jul. 1 9, ind. IX. Piverni. — Paschalis II litteris regis, episcoporum, 

abbatum, priorum et clericorum admonitus, ut Arnulfum, qui de inutilibus 

nuptiis genitus immixtione cum Girardi uxore et Sarracena quadam pollu- 

tus sit, de patriarchae sede removeat, se eorundem precibus indulgere 

posse negat, quum Aschetinus, episcopus Bethlemitanus, l ) Hugo, abbas 

de valle Josaphat, Arnaldus, prior de Monte Sion, 2 ) Petrus et Guillelmus, 

canonici S. Sepulchri, se patriarcham communi voto ac rite elegisse, jura- 

verint, et dictus Arnulfus, se omnium criminum dictorum immunem esse, 

tactis evangeliis juramento confirmaverit (Roziere, p. 11 — 13, No. 11; 

JafFe'-LOwenfeld, No. 6528; cf. Ktlhn, p. 55 — 56; Kugler, Albert v. 

Aachen, p. 402). 83 

! ) De quo ZDPV. X, p. 24; antea fuerat cantor ecclesiae Bethlemitanae. 
*) ZDPV. X, p. 36. 

1117 Febr., ind. (VII). — Pontius, comes Tripolitanus, B. MarcoVene- 
torum domum, quae Tripoli prope portum sita est et olim nuncupabatur 
Darus, domui Bertrandi de Rocca maura et Pontii de Pirpinia (Pipinea), 
plateae et vico cuidam vicinam. — Pontius comes, Ro(t)gerius constabu- 
larius, Petrus de Podio Laurentii, Raymundus dapifer. Factum est Bernardo 
episcopante Tripoli, Balduino I rege (Cornelius X, I, p. 218; Tafel- 

2 # 



20 Regresta 

Thomas L p. 76 — 77, No. 36: cf. Danduli chron. in Muratori SS. XII, 
p. 1 67. 268: Archives des miss. scientif. I Serie, II. p. 384; Heyd I. p. 1 30;. 84 
1117. — Balduinus II, rex Hierosolymitanus. civibus Massiliae Hiero- 
solymitanis furaos donat panarios ab indictiva coctione liberos et vicorum 
spatia circumscripta, in quibus fas sit eisdem praeterea neminem collocare 
sedem ac domicilium, quales in tota Cypro insula et urbe Accon visos esse 
olim tradunt annalis historiae scriptores (Guesnay, Annal. eccles. Massiliae, 
p. 3 1 8 : cf. de Guignes in Mem. de la litterature tires des registres de Tacad. 
royale des inscriptions et d. belles-Iettres. Paris 1774, XXXVII, p. 467). 85 

1118 Jun. 4. — Rogerius, princeps Antiochenus, dona conrirmat, 
quaecunque in territorio Antiochiae Hospitali Hierosolymitano unquam 
facta sunt, de quibus vocantur III casalia in montanis Antiochiae, quae 
Boamundus I princeps dedit, et donum, quod ipse Rogerius contulit, scilicet 
quasdam domos Antiochiae cum petia terrae et stationem in platea civitatis 
sitam, quam Hierosolymis moratus Guiraldo dederat, necnon casalia in 
terminio de Harenc, Kapharta et Delthio sita, quae Rogerius de Florentia, 
Bonable et Rotbertus dederunt, denique villanos, quos milites sui in terri- 
torio Antiocheno assignaverant. — Rogerius, princeps Antiochenus, Wido 
FraisneL Robenus de S. Laudo, Petrus subdiaconus, qui chanam scripsit 
'Paoli I, p. 6. No. 6; cf. p. 464). 86 

1119 Febr. 14, ind. XI, lun. I. — Gocelinus, princeps Galilaeae. Bal- 

duino II rege. Warmundo patriarcha. l ) Bernardo, episcopo Nazareno, ec- 

clesiae B. Mariae de valle Josaphat casale Casrielme donat. — Willelmus de 

Buris. Balianus. Radulphus de Fontenellis, Johannes, camerarius regis, 

Balduinus de Ramatha, Arnulfus, Pisellus, Warmundus de Cerisi, Henricus 

de Brena, Anschitinus. platearius Hierosolymitanus. Rorgo fratellus, 

Galilaeae cancellarius,*; chartam plumbice sigiilatam coniirmat (Delaborde, 

p. 32 — 33, No. 7;. 87 

V) De quo RShricht in ZDPY. X. p. 7. *) De quo Rtfhricht, Bibliotheca 

geogr. Palae^tinae. p. 33—35- No. 83. 

„ Jun. 19. ind. XII. Apud S. Aegidium. — Calixtus II xenodochio 

Hierosolymitano per manum Giraldi institutoris ac propositi privilegia 

Pontii. episcopi Tripolitani. et Paschalis II praedecessoris supra memorata l ) 

confirmat Paoli I. p. 270 — 271. No. 2 [cf. p. 349 — 550]: Jarte-LOwenfeld 

No. 6700,. \ No. 71 «78. 88 

1120 Jan. 23. Neapoli. — Concilium ad corrigendos mores habitum, 
cui intererant Gormundus. patriarcha Hierosolymitanus, Kakluinus II, rex 
Hierosolymitanus. Ebremarus, archiepiscopus Caesariensis % Bernardus, 
Nazarenus. Asquitillus. Bethleemitanus, Rogerius, Lyddensis, episcopi, 
Gildoinus. S. Mariae de valle Josaphat electus, Pctrus, S. Salvatoris de 
monte Thabor, abbates. Achardus. Templi Domini, Arnoldus, Montis Sion, 
Gerardus. S. Sepulchri \, priores, Paganus, caucellurius rcgis, Eustachius 
Granerius, Guillelmus de Buris. Barisanus, constaluilarius de Joppe, Bal- 
duinus de Rama et plures alii 'Mansi. Concil. XXI, p. 261—266; franco- 
gallice in Michaud, Hist. d. croisades ed. H. Breholles 1, p. 52 1 — 525, No. b ; 
cf. Guill. de Tvro XII, c. 1 3 ; Docum. lipsan. in Rec. d. hist. d. crois., aut. 
occid.V, p. 322; Lois >d Beugnot] II, p.XVIII, LIV, 1 1 1, 144^ »5> ? 205, 
210, 218, 221, 223). 89 

x ) De quo RGhricht in ZDPV. X, p.42 et Com. Riant in Rec. d. hist. d. crois., 
auL occid. V, p. 357. 



regni Hierosolymitani. 2 1 



1120 Jan. 31, ind. XII, epact. XVIII, luna XXVII. Tolomaidi. — Bal- 

duinus II, rex Hierosolymitanus, ecclesiae B. Mariae de valle Josaphat per 

manum consanguinei sui Gelduini, abbatis electi, J ) privilegium a Balduino I 

datum repetit et confirmat, consentientibus Warmundo patriarcha et regni 

baronibus in Neapolitano concilio congregatis. 2 ) « — Warmundus patriarcha, 

Bernardus, episconus Nazarenus, Acardus, prior Templi Domini, Girardus, 

prior (S.) Sepulchri, Paganus, cancellarius regis, Eustachius Granerius, 

Willelmus de Buris, Balduinus de Ramis, Manasses de Caiphas, Balduinus 

de S. Abraham, Radulphus de Fontenellis, Wido de Miliaco, Ulricus, vice- 

comes Neapolitanus, Hugo de Joppe, filius Hugonis de Puteolo, nondum 

miles. Brando, clericus et cancellarii regis consanguineus, scripsit (Dela- 

borde, p. 33—35, No. 8). 90 

*) De quo ZDPV. X, p. 38. *) Cf. supra No. 80, 8q et, quae Comes Riant ac- 
curatissime disserit in Rec. d. hist. d. crois., aut. occid. V, p. 317—319 (ibid. p. 319 
de gentibus Montis Letherici, Corbolii, Rethelensi, Puisac). 

„ , ind. XIII. Hierosolymis in ecclesia S. Sepulchri. — Balduinus II, 

rex Hierosolymitanus, precibus Guarmundi patriarchae vectigal maxime 

peregrinis durum, quod in porta urbis Hierosolymorum (Davidica) ab om- 

nibus, qui frumentum, hordeum et legumina inferebant, exigebatur, abhinc 

tollit ac sigillo apposito remittit. *) — Guarmundus patriarcha, Ebremarus, 

archiepiscopus Caesariensis, Anschetinus, Bethleemitanus, Bernardus, Na- 

zarenus, Rogerius, Ramathensis, episcopi, Gelduinus, vallis Josaphat, 

Ricardus, Latinensis, abbates, Gerardus, S. Sepulchri, 2 ) Achardus, Templi 

Dominici, Arnaldus, Montis Syon, Laurentius, Montis Oliveti, priores, 

Petrus Barchinonensis, Paganus cancellarius, Brando, Hugo Caulis con- 

siabularius, Willelmus de Tiberiade, 3 ) Eustachius Granarius, Herbertus 

Pisellus, Radulfus de Fontanellis, Guido de Miliaco, Balianus, Romanus 

de Podio, Amalricus de Flandrello, Balduinus de S. Abraham, Manasses 

de Caypha, Roardus, Anschetinus vicecomes, Paganus pincerna, Johannes 

camerarius, Rainaldus de Pont, Goifridus Acus, Porcellus, Bertinus, Bache- 

lerius et Willelmus Strabones. Factum anno Balduini III (Roziere, p. 83 — 

85, No. 45; Lois [ed. Beugnot] II, p. 485 — 486, No. 6; Migne, p. 11 34 

— 1 135, No. 45 ; cf. Wauters II, p. 106. In linguam germanicam vertit et 

notis illustravit G. Rosen in Wochenblatt der Johanniter - Ordensballey 

Brandenburg 1863, p. 115 — 116). 91 

*) Cf. Fulcher. Carnot. (Rec. d. hist. d. crois., aut. occid. III), p. 445 ; Guill. de 
Tyro XII, c. 15. 2 ) De quo ZDPV. X, p. 42. 8 ) Cujus sigillum in Revue 

numismat. III Serie, VI, p. 464—465. 

1121 Febr. 1, lun. X. — Balduino II rege, Bernardo, primo Latinorum 
episcopo Nazareno, Willelmus de Buris, Galilaeae princeps, hospitali de 
Josaphat IV carrucatas terrae in Ligione et mansionem domorum, quas 
Engelbertus Monacus ibidem construxit, necnon I rusticum cum ejus per- 
tinentia in Maula et territorio Tyberiadis, prope civitatem quandam carru- 
catam terrae et I Sirium cum sequentia ejus donat. — Serlo, cancellarius 
Tyberiadis, Ydricus (Edricus) dapifer, Petrus de Crimisio (Crimesio), Fri- 
dericus constabularius , Ricolus, GeraJdus mareschalcus , Herbertus de 
Corbul(l)io (Delaborde, p. 36, No. 10). 92 

„ Febr. 1, lun. X. — Willelmus de Buris, Galilaeae princeps, con- 
silio Bernardi, primi episcopi Nazareni, ecclesiae B. Mariae de valle Josaphat 
hospitale S. Juliani, quod in civitate Tiberiadis construxerat, tali conditione 



22 Regesta 

donat, ut quamdiu Amau(ri)cus vixerit et legaliter illud rexerit, hospitalis et 
pertinentium custos et dispensator maneat. Testes ut supra No. 92 (Dela- 
borde, p. 36 — 37, No. 11). 93 

1121 Jul. 6. Laterani. — Calixtus II Garmundo, patriarchae Hieroso- 
lymitano, mandat, ut cantorem et succentorem S. Sepulchri in domibus 
suis quasi seculariter viventes vetans in claustro remanere jubeat (Roziere, 
p. 72 — 73, No. 37; Jaffe-LOwenfeld No. 6923). 94 

„ Jul. 6. Laterani. — Calixtus II Gerardo priori ejusque fratribus 

in ecclesia S. Sepulchri regularem vitam professis Arnulfi quondam patriar- 

cha privilegium supra memoratum *) confirmat (Roziere, p. 15 — 17, No. 14; 

Jaffe-LOwenfeld No. 6921). 95 

i) No. 75. 

„ Jul. 6. Laterani. — Calixtus II (Ebremaro), archiepiscopo Cae- 
sariensi, et ceteris episcopis, abbatibus, prioribus per Hierosolymitanam 
provinciam constitutis, B(alduino II) regi, principibus, baronibus, clero ac 
populo scribit, se quamvis hujus causae executionem S. A. legato P(etro), 
Portuensi episcopo, injunxerit, tamen ipsum Guar(mundo), post Arnulfi 
praedecessoris mortem electo, patriarchae pallium misisse (Roziere, p. 1 4 — 
15, No. 13; Jaffe-L6wenfeld No. 6922). 96 

„ , ind. XV. — B(ernardus), episcopus Nazarenus, Garmundi patriar- 
chatus et Balduini II regni anno III, Willelmi de Buris dominii anno 1 
Adelelmo, scilicet Tyberiadis et totius Galilaeae archidiacono, G(uillelmo I), 
S. Gabrielis priore, R., capellano Nazarenae ecclesiae, Basilio, Hugone 
aliisque clericis, W(illelmo), Tyberiadis principe, Martino, Nazareno inter- 
prete, Roberto de Aquila, Rogerio Argeloth, episcopi pincerna, Guiberto, 
lampadarum accensore, necnon Arnulfo testibus, ecclesiam et omnem deci- 
mationem casalium Ligionis et Thanis ecclesiae S. Mariae de vaile Josaphat 
donat (Delaborde, p. 35 — 36, No. 9). 97 

„ — Raimundus de Podio, custos Hospitalis S. Johannis post obi- 
tum G(eraldi) magistri l ) factus, tott clero ac populo gratias agit pro bene- 
ficiis collatis rogans, ut dicto Hospitali succurcant ejusque in fraternitatem 
ingressi de misericordia Dei securi fiant (Eccard, Corp. II, p. 363; Paoli, 
DelTorigine p. XIII, No. 10). 98 

*) Cf. supra No. 71. 

( „ c). — R., abbas S. Amandi, E(bremarum), archiepiscopum Cae- 
sariensem, rogat, ut sibi et ecclesiae suae reliquias mittere velit (Martene, 
Thesaur. I, p. 351 — 352, ubi nomen abbatis supradicti corrigitur: Gualte- 
rius). I Eodem tempore Lambertus episcopus Evremaro nostro A., Morinensem 
archidiaconum, commendavisse videtur (Migne, Patrol. lat. CLXII, p. 677 
—678, No. 77). 99 

1 122 *) Maj., ind. VIII, epact. XI, concurr. V. — Balyanus, Joppensis 
constabularius, consensu Balduini II regis et Hugonis Joppensis «consulis», 2 ) 
cutocothroffii S. Johannis Neapolitani 8 ) ecclesiae redecimationem integram 
de Mirabel, Luceri, Marescalcie, Rentie et Kafreherre pro salute sua et 
uxoris Heluissae donat, Hugone Ramatensi, Balduino, fratre ejus, domino 

') Anno 1122 fuit indictio XV, concurr.VI; epact. XI bene quadrat. 2 ) De 
hoc Hugone II de Puisato cf. Comte de Mas Latrie in Archivio Veneto 1879, XVIII, 
p. 381 — 385. •) Inscriptionem Hospitalis nostri a. 11 80 a Rogerio magistro or- 
dinis reaedificati citat ROhricht, ZDPv. X, p. 244 — 245. 



regni Hierosolymitani. 23 



Mirabelli, necnon Baliano confirmantibus. — Adam de Rammis, Balduinus 
Colepance, Hymbertus presbyter, Ordelet, Johannes Castor, Arrabi, Eurar- 
dus, Anselmus, Philippus, Ramundus, Radulphus, Petrus, supradicti cutoco- 
throffii famuli, Anscherius senescalcus (PaoliI,p. 236, No. 191; cf. p. 546). ,, 
Hoc privilegium (ut chartam 29 April. 1 1 66) J., abbas S. Sepulchri, et Adam, 
archidiaconus Acconensis (c. 1 250), se vidisse confirmant (Delaville le Roulx, 
p. 17). 100 

1123. — Warmundus, patriarcha Hierosolymitanus, ecclesiae B. Mariae 
de valle Josaphat precibus Gelduini abbatis bona, quae unquam acceperat, 
sigillo confirmat, scilicet : in territorio Hierosolymitano II partes de casali 
Bethsan, decimam hortorum et molendinorum Syloae ac terrarum sive 
vinearum pertinentium, quae ibidem sunt, excepta decima II carrucatarum, 
quarum una fuitWidonis de Miliaco, altera Baliani Joppensis, in territorio 
Neapolitano decimam casalium Aschar et Betheri, 1 ) in territorio Acconensi 
decimam casalis Cassara 2 ) et IV carrucatarum terrae olivarumquepertinen- 
tium prope casale Huberti de Patci, 8 ) medietatem decimae Baliani de Betheri 
et pertinentiarum, tertiam partem decimae Balduini Ramathensis de III ca- 
salibus Gemmail, 4 ) Assir, 5 ) Beithbezim, 6 ) denique decimam supra dictam 7 ) 
et cetera bona, quae unquam donationibus adepta fuerat. Factum patriar- 
chatus Warmundi et Balduini II regni anno III. — Ebremarus, archiepis- 
copus Caesariensis, Gerardus, prior S. Sepulchri, Odo, Caesariensis archi- 
diaconus, Anselmus, cantor S. Sepulchri, Willelmus subcentor, Gilibertus 
canonicus, Fulcherius, Rannulphus, Eustachius Granerius, Hugo de Peans, 8 ) 
Anschetinus vicecomes. Arnaldus, Dominici Templi canonicus, scripsit 
(Delaborde, p. 37 — 38, No. 12). 101 

! ) p. 64, 101 : Ascar (p. 68: Oescar) et Bytiri; p. 101 : et Saphet (p. 65, 70: 
Saphe). *) p. 64 : Casera (p. 45, 65 : in montanis) ; p. 45 et 10 1 : Cassera ; p. 102 : 
Casra. 8 ) p. 64: Huberti de Paceo ; p. 101 : Uberti de Pazeo. 4 ) p. 64, 101 : 
Gemail. 6 ) p. 64, 101 : Serra, quod Conder (Quart. Stat. 1800, p. 33) idem esse 
putat ac Surra vel chirbet surra. ") p. 64: Bathezimj p. 101 : Bezezin, ut Conder 
I. c. putat, nunc bet bezzin. 7 ) No. 6y. 8 ) Pnmus 1 empli magister, cui 

pugna a. 1 137 occiso successit Robertus Burgundio. 

„ , ind. II. Accon in ecclesia S. Crucis. — Balduino II rege in carcere 
Balac principis detento, J ) Warmundus, patriarcha Hierosolymitanus, cum 
ejusdem ecclesiae confratribus suffraganeis, Willelmo de Buris constabulario, 
Pagano cancellario et multis baronibus Venetis 2 ) qui, strage paganorum ante 
Ascalonis litus gravissima facta, 8 ) cum Dominico Michaelis duce in partes 
Hierosolymitanas venerunt, haec concedit. In omnibus scilicet regni civita- 
tibusVeneti habebunt ecclesiam, integram rugam, plateam sive balneum et 
furnum et Hierosolymis in platea, quantum rex habere solet, et immunes 
erunt, nisi peregrinos navibus suis vehuntur; tuncquippesecundumregis 

Captus fuit pugna apud flumen Sindscha facta 1 1 (Kemal ed din in aut. 
orient. III, p. 635) vel 18 Aprili 1 123 (Matth. Edess. in Rec. d. hist. d. croisad., aut. 
arm&i. I,p. 132 — 133; Dulaurier, Recherches sur la chronol. armen. I,p. 313— 314). 
*) Quorum nomina chartae subscripta sunt, qua Dominicus Michaefis dux Maj. 

1122 Barii cum civibus in partes ultramarinas classe vecturus foedus iniit (de 
Blasiis, Insurrezione III, p. 456—461, No. 5). Balduinus II jam 1 120 auxilium Vene- 
tianorum nuntiis et epistolis peuverat (Docum. lipsanogr. in Rec. d. hist. d. croisad., 
aut. occid. V, p. 322 ; Hist. duc. Venet. in Mon. Germ. SS. XIV, p. 73 ; Chron. 
Danduli in Muratori SS. XII, p. 269 ; Tafel-Thomas I, p. 78, No. 38). 8 ) 30 Maj. 

1 123 (Guill. de Tyro XII, c. 23 ; Fulcher. Carnot. [aut. occid. III], p. 452—453, 480 
—481 ; Docum. hpsanogr., p. 323; Heyd I, p. 142—143). 



24 Regesta 

consuetudinem tertiam partem eidem dare tenentur, unde (ipse rex et) 

Veneti de fundo Tyri 4 ) ex parte regis duci CCC bisantios annuatim solvent. 

«Praeterea illam ejusdem ruge Achon plateae partem unum caput in man- 

sione Petri Zanni, aliud vero in S. Dimitrii 5 ) monasterio firmantem et ejus- 

dem rugae aliam partem, unam machomariam et duas lapideas mansiones 

habentes, quae quondam casulae de Cannis esse solebant», quam rex Bal- 

duinus I B. Marco et duci Ordelafo ejusque successoribus in Sidonis acqui- 

sitionededit, 6 ) concedit et de ejusdem rugae alia parte a domoBernardi de 

Novo castello, quae quondam Johannis fuerat Juliani, usque domum Gu(i)- 

berti de Jopen, generis Laude (alias : generi lande, genri lande) recto tramite 

procedente. Insuper Veneti libero commercio et libera curia fruentur nec- 

non Tyri et Ascalonis ac pertinentiarum tertiam partem habebunt, si Asca- 

lonem manibus hostium eripere contigerit. Denique Warmundus pollicetur, 

se Balduinum e captivitate liberatum vel alium in regni solium evehendum 

adducturum esse, ut has concessiones sanciat, necnon, quae dictus rex pro- 

miserat, scilicet ut Veneti Antiochiae eadem privilegia atque in aliis regni 

civitatibus habeant, adimplere velle. — Warmundus patriarcha, Ebremarus, 

archiepiscopus Caesariensis, Bernardus, Nazarenus, Asquitinus (Al(i)qui- 

tinus), Bethlemita, Rogerius, Liddens. (Liddeus Roger, Roglideus, Rogerius 

Liddensis), S. Georgii, episcopi, Gildoinus, abbas S. Mariae de Josaphat, 

Girardus (Girartius), S. Sepulchri, Aicardus (Alicardus, Dicardus), Templi 

Domini, Arnaldus, Montis Syon, priores, Willelmus de Buris, regis consta- 

bularius. Datum per manum Pagani, regis cancellarii (Tafel - Thomas I, 

p. 84 — 89, No. 40 [cf. p. 79 — 84; III, p. 451]; Guill. de Tyro XII, c. 25, 

p. 550 — 553 [in Rec. d. hist. d. croisad., aut occid. I; cf. XII, c. 24; XIII, 

c. 14]; Andreas Morosini, L'impresa et espeditione di Terra Santa, Venetia 

i627,p-43 — 49; Lllnig, Codex diplom. Italiae IV, p. 1539 — 1543,^0.20; 

francogallice in Michaud, Hist. d. crois., ed. H. Bre'holles, Paris 1862, I, 

p. 517 — 521, No. 5; cf. Historia ducum Venet. in Mon. Germ. SS. XIV, 

p. 74; Cronaca Altinate, p. 155; Chron. Danduli in Muratori SS. XII, 

p. 270 — 273; Marinus Sanutus II, p. 158 — 160; MarinlV, p. 48; Beugnot, 

Lois II, p. 10 1 ; Errera, Icrociati Veneziani inTerra Santa in Arch. Veneto 

1890, p. 273; Heyd I, p. 151 — 152, 154). 102 

4 ) Tyrus obsessa est a 1 5 die Februarii usque ad 7 Jul. 1 1 24 (Docum. lipsanogr., 
p. 323; Heyd I, p. 144; Hagenmeyer, Gesta, p. 443). 8 ) De quo Langlois, No. 
2919. *) Quod non exstat, sed memoratur in chronico Danduli, p. 264 (cf. Tafel- 
Thomas I, p. 75, No. 34); Pagano, Illustrazione XXIV, p. 264—265: «ecclesiam, 
rugam, plateam, pondera et mensuras ac merum et mixtum imperium inter Venetos 
in Achon residentes et alias immunitates in Hierosolymitano regno ipsis concessit». 

(1123 c). Hugo, 1 ) archiepiscopus Edessanus, R(adulfo), 2 ) archiepiscopo 

Remensi, et canonicis SS. Apostolorum et B. Symphoriani, quum, dictam 

ecclesiam reliquiis egere, ab E., regis Hierosolymorum et Remensi capellano, 

audierit, qui post captionem comitis Jozelini 3 ) cum praedicto rege Edessam 

venerat, reliquias de S. Thaddaeo apostolo et S. Abgaro rege transmittit 

et testimonio Gerardi archidiaconi, Stephani decani et Thezonis thesaurarii 

necnon sigillo suo confirmat (Marlot, Metropol. Remensis II, p. 241 ; Migne, 

Patrol. lat. CLV, p. 477 — 480 ; Rec. d. hist. d. crois., aut. occid. V, p. 3 1 7). 103 

J ) ZDPV. X, p. 13; Sigillum in Revue numismat. III Se'rie, VI, p. 466—467. 
*) Qui obiit anno 1 124; successor ejus Rainaldus II obiit a. 1 138. s ) Qui captus 
est Sept. 1 122 (Guill. de Tyro XII, c. 17; Fulcher. Garnot. III, c. 12 ; Kemal ed-dfn 
[Rec, d. hist. d. croisad., aut. orient. III], p. 633—634). 



regni Hierosolymitani. 2 5 



1124 April. 8. — Constantius, S. Quarantenae servus, confirmat, post 
obitum Eustachii (Granerii) ejus relictam Emam, nunc Hugonis, comitis 
Joppensis, uxorem, filiis Eustachio et Galterio atque Hugone marito con- 
cedentibus, permisisse, ut dicti conventus fratres post VI dies, scilicet die 
sabbati cum praecedente nocte aquas haberent, unde molerent. — Guar- 
mundus patriarcha, Barisanus, Paganus de Osca, Ysaac, frater Rainaldi 
de Bruge, Godofridus Flamens, Johannes de Belram, Arnulfus, vicecomes 
de Jherico, qui cartam scribere fecit per manum Eustachii Galterii Emae 
et mariti Hugonis, principis Joppensis (Roziere, p. 222 — 223, No. iig; 
Lois [ed. Beugnot] II, p. 487 — 488, No. 8 [ad 1123]; Migne, p. 12 13 — 
12 14, No. 1 19). 104 

1125 Maj. 2. Accon. — Balduinus II, rex Hierosolymitanus, x ) privile- 

gium, quod Guarmundus patriarcha Venetianis dederat, sigillo munit. — 

Varmundus patriarcha, Ebreman(r)us, Caesariensis archiepiscopus, Bernar- 

dus, Nazarenus, Aquastinus (Aquist. Aquest.), Betleemita, episcopi, Roel- 

deus, episcopus (Roaldus, Tiberiensis ep., Rogerius, Liddensis ep.), Hon- 

frodus de Corone (Torone), Guido de Miliaco, Radulfus de Fontanellis, 

Goffredus Tortus, 2 ) Rainerius de Bruso (Burgo), Guido, Lidensis dominus 

(Hugo, Ludensis dom.), Guipertus de Caipha, Balduinus (Goldumus), abbas 

S. Mariae de Josaphat, Geraldus, S. Sepulchri, Aicardus (Acchardus), Templi 

Domini, Arnaldus, Montis Syon, priores, Raimundus, procurator Hospitalis, 

Guilielmus de Buris, Tyberiadis, Jopensis Jugir (Jopensis Vigir, Ugo Jop- 

pensis) dominus, Gualterius Brisebarre, Beritti dominus, Eustachius Grane- 

rius, Romanus de Podio, Hugo de Sagano (Pagano), magister Templi. 

Datum per manum Pagani, regis cancellarii (Morosini, p. 68 — 72; Tafel- 

Thomas I, p. 90 — 94, No. 41 [cf. III, p. 451]; Chron. Danduli in Muratori 

SS. XII, p. 275 — 276 [ad 11 30]; Muratori, Antiquitt. ed. fol. II, p. 918 — 

922, ed. 4 , VI, p. 285 — 290 [ad 1 130]; Lllnig, Cod. diplom. Italiae IV, 

p. 1539 — 1542, No. 21 ; Cron. da Canale in Archiv. storico italiano 1845, 

VIII, p. 299 — 301, No. 17; Bernardus thesaurar. in Muratori SS. VII, 

p. 757 — 758; Cicogna IV, p. 516 — 517; italice in Fanucci I, p. 211 — 

214; cf. Archiv. d. miss. scientif. II, p. 359, 365; Lois [ed. Beugnot] II, 

p. 101; Heyd I, p. 144 — 145 et supra No. 102). 105 

*) E carcere liberatus die Veneris 20 Aug. (Kemal ed-dfn in Rec. d. hist. d. 
croisad., aut. orient. III, p. 644; Guill. de Tyro XHI, c. 16: 27 Aug.) 1 124. *) De 
quo comite Godofredi ducis cf. Martin in Journ. asiat. 1888, XII, p. 479— 480; XIII, 
p. 33 — 80 et La terre de Geoffroy le Tor dans la principaute' d'Edesse in Bullet. 
d. antiq. de France 1880, p. 72. 

„ Oct. 20, ind. IV. — Bernardus, episcopus Nazarenus, Hospitali 
omnem decimam tam de casalibus quam de villanis, quos Hospitale in epis- 
copatu Nazareno possidet, praeterea III villanos, qui erant juris ejusdem 
ecclesiae, coram canonicis regularibus et archidiacono ecclesiae Nazarenae 
concedit et sigillo confirmat. Factum Vermundo patriarcha et BaJduino II 
rege. — Villelmus, prior S. Mariae, Adalelmus archidiaconus, Basilius, 
Gaufredus, Petrus, Odo, Willelmus subdiaconus, Willelmus de Tiberiade, 
Guido de Miler, Martinus Nazarenus, Girardus miles, Archimfredis, Rober- 
tus, miles Templi, Sancius diaconus, qui cartam scripsit (Paoli I, p. 8 — 9, 
No. 8; cf. p. 466—467). 106 

„ Dec. 9. — Bernardus, episcopus Tripolitanus, et ejusdem ecclesiae 
canonici per ordinationem Pontii, episcopi Podiensis, abbatis S. Felicis de 



26 Regesta 

Gerunda et Petri de Podio Laurentii cum Raymundo, patre Hospitalis, *) 
ejusque fratribus de quibusdam donationibus, quas a Raymundo comite 
necnon Arberto et Pontio episcopis factas et Romanorum auctoritatibus 
privilegiorum munitas, Raymundus a praefato episcopo repetiverat, eo con- 
veniunt, ut, quum illae minime sufficientes videantur, omnia jura et omnes 
rationes episcopo reddantur. Bernardus vero dicto Raymundo de omni 
honore, quem fratres Hospitalis quocunque modo die, qua ista charta facta 
est, in toto episcopatu Tripolitano habebant, decimam praeter medietatem 
decimarum, quas in parochia Artassiae sint reddituri, cum decimis molen- 
dinorum Guillelmi Berardi tali modo concedit, ut has decimas per benefi- 
cium ecclesiae Tripolitanae jure perpetuo habeant, de decimis vero, quas 
in episcopatu Archarum habituri sint, episcopus praedictus et clerici tamdiu 
assentiuntur, quamdiu ecclesiam Archarum possessuri sint; si vero interea 
largitione ecclesiae Antiochenae eas acquirere potuerint, cum consilio epis- 
copi Tripolitani eas habeant jure perenni. — Gartio cantor, Amblardus, 
Bernardus, Raymundus, pater Hospitalis, Bertrandus, Arnardus Somarii, 
Robertus, Durandus Hospitalis, (Pontius), episcopus Podiensis, Berengarius, 
abbas S. Felicis (de Gerunda), Petrus de Podio Laurentii, Bernardus scriptor 
(Paoli I, p. 7 — 8, No. 7; cf. p. 464 — 465). 107 

l ) Alias vocatur «magister», «procurator», «prior», «provisor», «dispensator» 
Hospitalis, de cujus regula c. i ijs edita Paoli 1, p. 224—226, No. 182; p. 36—37, 
No. 3$, DelPorigine, p. XVIII— XXXI, No. 14; Prutz, Culturgesch., p. 602—604; 
Delaville le Roulx in Bibl. de Tecole des chartes 1887, p. 348, De origine, p. 38—30, 
quam Lucius III (Jafle-L6wenfeld No. 15136, 151J9, 15140, 15308, 15455, 15551, 
15629), Rogerio magistro petente, confirmavit (Herquet, Chronol., p. 4—8). De 
sipillo magistri nostri cf. Delaville, Note sur les sceaux de Tordre de S. Jean de 
Jerusalem (Me'm. d. antiq. de France 1880. XLI, p. 68; ibid. p. 68 de Casto et p.69 
de Rostagno [cf. Revue arch^ol. 1876, XXXI, p. 55—56], successoribus). 

1125 (?) Dec. 28. Hierosolymis. — Poncius, comes Tripolitanus, cum 
uxore Caecilia Hospitali per manum Raymundi magistri hospitale in Monte 
Peregrino situm et omnia, quae ejusdem juris sunt, donat, villas videlicet, 
quas dedit Bertrandus pater et Raymundus avus, necnon bisantios, quos 
Willelmus comes de bubus Surianorum in supradictis villis solebat acci- 
pere, terras etiam, quas Bertrandus et Raymundus dicti dederunt, scilicet 
pontem Montis Peregrini et pertinentia. Praeterea concedit domum in 
portu Tripolitano super mare et campum ante civitatem sitos, deinde telo- 
neum, quod ceteri homines reddunt in porta Tripolis et in platea, dimittit, 
villas vero, terras ac domos a Bertrando et Raymundo dictis in civitate 
Rafania ejusque territorio datas ad hospitium pauperum construendum, 
sicut in charta legitur et Gualterius tenuit, laudat et donat, omnia etiam, 
quae data sunt in civitate Tortosae ejusque territorio sive in Locamel sive 
alibi, et hominibus suis, qui ab ipso terras tenent, permittit, ut singulos vil- 
lanos Hospitali donent, et quaecunquc consensu ipsius obtulerunt, denique 
omnia, quae in tota ipsius terra a Bertrando et Raymundo dictis fratres 
Hospitalis acceperunt, in perpetuum possidenda sigillo confirmat. — Pontius 
comes, Caecilia, uxor ejus, filia regis Francorum, Pontius de Fos, l ) Giraldus 
de Uxello, 2 ) Pontius Umberti, Bertrandus Vicecomes, Willelmus de S. Justo, 
Willelmus Fabri, Girardus de Insula, Petrus Amalricus, Pontius, S. Pauli 
archidiaconus et comitis cancellarius, qui cartam scripsit (Paoli I, p. 9 — 10, 
No. 9; cf. p. 467 — 468). 108 

') Alias : Fosso. *) Alias : Ussel. 



regni Hierosolymitani. 27 



1 125, ind.III. Tyri ia palatio regis. — Balduinus II, rex Hierosolymitanus, 
ecclesiae S. Sepulchri casale Derina l ) vocatum donat et sigillo confirmat, 
quod in terminis Tyri saper magnum fontem situm est, de quo procedit 
conductus aquarum, deinde hortum inter murum et antemurale ex parte 
maris situm et in conterminis dicti casalis tantum terrae, quantum IV paria 
boum de anno ad annum excolere possunt. — Gedduinus (Gelduinus), 
abbas S. Mariae de valle Josaphat, Paganus, regis cancellarius, Gualterius 
Brisebarre, Paganus de Mineriis, Willelmus de S. Bertino, Sado mares- 
callus (Roziere, p. 56 — 57, No. 30; Lois [ed. Beugnot] II, p. 488, No. 9; 
Migne, p. 1 122 — 1 123, No. 30; cf. Wauters II, p. 131). 109 

*) Roziere, p. 37 : Sancte Erinae. 

( „ ). — Bernardus Castelli Radulfi et Havidis, uxor ejus, domum, 
quam Petrus Britannus et Geifridus, socius ejus, vendiderant, de Georgio 
Raicio et Bu(r)sardo tempore, quo Guarmundus patriarcha est et Baldui- 
nus II rex contra Bursequinum proficiscirur, l ) coram Aschetino, vicecomite 
Hierosolymitano, LXXX bisantiis emunt. — Odo, socer Piselli, Bertranus 
Alobrox, Robertus Sine Barba, Andreas, gener ejus, Fulco Berruer, Stephanus 
Alvernensis, Paganus Stultus, Willelmus Grossus placearius, Albertus, filius 
A(nschetini) vicecomitis, Eudebertus RufFus, Baldrus de Templo, Rogerus 
de Bajos, Soibertus, Radulfus de Baugenci, Cudener, Berengerus, Radulfus 
Fabri, Theaudus, Brunet cambiator, Robertus, janitor portae David, Petrus 
Fabri. Datum per manum Ogeri, clerici in turre David; adfuit quoque 
potationi venditionis Marages, filius Bursardi (Roziere, p. 202 — 203, No. 1 03 ; 
Migne, p. 1203 — 1204, No. 103). 110 

l ) Anno 11 25; cf. Fulcher. Carnot., p. 469—473. 

(1125 c). — Radulfus de Fontanellis consilio et assensu uxoris etGau- 
fridi de Parenti generi Gaufrido Acu, qui diu ac bene servierit, vineam, quae 
adjacet vineae patriarchae secus viam, quae ducit Bethleem, a laeva ejus- 
dem viae parte non multum distans ab urbe Hierosolymis, concedit. — 
Anschetinus vicecomes, Rainaldus de Ponto, Bonet de Tolosa, Porcellus, 
Gerardus Bocherius, Soherius de Baruth, Petrus Provintialis, Bachelerius 
(Roziere, p. 224 — 225, No. 121; Migne, p. 121 5, No. 121). 111 

1126 Jan. 17. — Barisanus, constabularius Joppensis, domui Hospitalis 
per manum Raimundi magistri consensu Hugonis, domini Joppensis, et 
Emmae uxoris casale Algie in territorio A(b)scalonis situm donat et Hugo 
praedictus terram quandam apud Joppen sitam, quam Radulfus Hospitalis, 
priusquam obiret, tenebat. Factum Warmundo patriarcha, Bauduino II rege. 
— Julduinus, abbas S. Mariae de Valle Josaphat, Willelmus Tiberiadis, 
Galterius Berutensis et Guido, frater ejus, Eustacius Granerius et Galterius, 
frater ejus, Goffridus enim de Flavi, 1 ) Girardus de Are, 2 ) Rohardus ergo 
Jerusalem, Goffridus itaque de Parente, Hugo Ramatensis. Guido de Miliaco ; 
intererant quoque Petrus Raimundus sacerdos, RaneriusTyberiadis, Petrus 
Tyberiadis, Willemus Joppe, Petrus Malet, Durandus constabularius, fratres 
Hospitalis (Delaville le Roulx, p. 70 — 71, No. 2 [cf. p. 13]; Prutz, p. 85 — 
86, No. 2). 1 12 

l ) Alias : Flaiaco. *) Alias : Area. 

1126 Jan. 18. — Ugo, princeps Joppe, pro statu christianitatis ac re- 
demptione animae patris et matris necnon, ut Deus civitatem rebellem 
Ascalone(m) tradat in manus christianorum, Emma uxore sua ceterisque 



28 Regesta 

baronibus suis concedentibus, in manus Raymundi, magistri Hospitalis, in 
territorio et dominio ejusdem civitatis Ascalonis de tribus melioribus casa- 
libus unum cum omnibus ad casale pertinentibus, concedit, insuper terram 
in Joppensi regione sitam, quam Radulfus Hospitalis ante mortem tenere 
et habere solebat, et totum, quod Hospitale habet in territorio Ramatensi. 
Factum Warmundo patriarcha, Balduino II rege. — Julduinus, abbas S. 
Mariae Josaphat, Barisanus, Joppe constabularius, cujus consilio supradictum 
casale donatum fuit, Willelmus Tiberiadis, Gualterius Birutensis, Guido, 
frater ejus, Eustacius Garnerius et Gualterius, fratcr ejus, Goffridus de Flavi, 
Girardus de Area, Hugo Ramatensis, Roardus Hierusalem, Goffridus de 
Parente, Guido de Miliaco; de fratribus Hospitalis: Petrus Raimundus 
sacerdos, Rainerius Tiberyadis, Petrus Tiberyadis, Willelmus Joppe, Petrus 
Malet, Durandus, Hospitalis constabularius. — Praeterea donat et consensu 
Emmae uxoris libere et absque ulla retentione census praedicto Hospitali 
in omni terra sua, quam habet et acquisiturus est, omnes usus et consue- 
tudines modii, scilicet et bucce (?) portus ceterarumque rerum concedit. — 
Girardus de Asneriis, Girardus de Area, Riccardus de Sinclero, Robertus 
Crassus, Sado, Huilardus, et ex parte Hospitalis: Raymundus procurator, 
Petrus Gallitianus presbyter, Petrus Wilielmus cancellariu? , Geraldus, 
Willelmus Joppe et alii plures (Paoli I, p. i o — 1 1 , No. i o; cf. p. 468 — 470). 113 

1 126 Jun. 27. Hierosolymis in domo Nigelli de Bethlehem, generis 
Roberti Regis. — Ugo, princeps Joppe, privilegium suum supra laudatum 1 ) 
sigillo confirmat. — Roardus de Abatia, Paganus de Osca, Rainaldus, nepos 
episcopi, Andreas Senescalcus, Robertus Longus, Lambertus Novellus 
(Paoli I, p. 11, No. 10). 114 

J ) No. 1 13. 

„ , ind. IV. — Willelmus de Buris, dominus Tyberiadis, ecclesiae 
S. Mariae de valle Josaphat casale S. Georgii x ) prope Medan situm cum 
pertinentiis consensu nepotum Heliae et Willelmi, qui feudi sui sunt here- 
des, donat et sigillo confirmat. — Odo abbas, Helias, Willelmus, Gualo, 
Ugo Burrellus, Ugo, filius Ivonis, Paganus Montis Regalis, Marinus Naza- 
renus, Herbertus de Insula, Josbertus de Turnai, Drogo, Gualterius de 
Bosco. Balduinus II rex confirmat testibus: Herbeno de Insula, Ugone 
Burrello, Balduino S. Abrahae, Goffrido de Parentea, Anselmo, fratre ejus, 
Rohardo, Joanne Codman, Anschitino vicecomite, Radulfo, (fratre) ejus, Ber- 
nardo Vaccario, Drogone de Maloe, 2 ) Barda Armeno. Factum Warmundo 
patriarchante (Delaborde, p. 40 — 41, No. 14). 115 

') p. 65, 102: de Chaman. ') Alias: Malve. 
( „ c). — Balduinus II, rex Hierosolymitanus, a Bernardo, abbate 
Qaraevallensi, petit, ut fratribus Templi certam vitae normam componat, 
eique Andream et Gundemarum bellicis virtutibus et sanguinis stemmate 
claros commendat (Henriquez, Privilegia ordinis Cisterc, p. 477; Dupuy, 
Hist. de Tordre milit. des Templiers, Bruxelles 1751, p. 85, No. 4). 116 

( „ c) (?) — Magister Philippus, cantor TripoJitanus, ex una parte et 
R(aymundus), magister Hospitalis ejusque fratres ex altera parte coram 
(Ebremaro), archiepiscopo Caesariensi, abbate S. Samuelis Acconensi et 
(Adalelmo), archidiacono Nazareno, judicibus ab Apostolica Sede delegatis, 
contentionem de decimis quorundam casalium et possessionum, quas Hospi- 
tale in territorio Tripolitano possidet, inter utrosque versantem, privilegio 



regni Hierosolymitani. 29 



Bernardi, episcopi Tripolitani, inserto l ) diremtam esse confirmant ita, ut Phi- 
lippus dictas decimas renunciet (Paoli I, p. 7, No. 7). 117 

') Supra No. 107. 

1127 Febr. 8. (In Monte Peregrino). — Poncius, comes Tripolitanus, 
cum uxore Caecilia Hospitali donat hospitale in Monte Peregrino et omnia 
simul, quae ejus juris sunr, villas scilicet : Misdeliam cum pertinentiis et 
terminis, sicut Beltrandus prior melius tenebat et habebat in die, qua dedi- 
cata est ecclesia S. Johannis de Hospitali in Monte Peregrino sita, scilicet 
usque ad flumen, quod discurrit ad Montem Peregrinum, et usque ad ter- 
minos ipsius villae, quae dicitur Ardacium, et ex alia parte usque ad terminos 
ipsius villae, quae dicitur Alma, et usque ad terminos villae, quae dicitur 
Bethsama, et villae, quae dicitur Bethsedion, et usque ad terminos Bethlee- 
miticae villae, quae dicitur Ceraphtenie, deinde donat ipsam villam, quae 
dicitur Bahani, aliam, quae dicitur Cornonium, et villas Coliath, Aroath, 
Cendianam, Villam siccam, Apiam, Durcarbe, ad motam de Bochea villam, 
quae dicitur Baho, in terra de Rafania Theledehep et Cartamare, quas pater 
Poncii Bertrandus et avus ejusdem Raymundus Hospitali dederant, necnon 
bisantios, quos Guillelmus comes solebat accipere de bubus Surianorum 
in supradictis villis laborantium, terras etiam, quas Bertrandus et Raymun- 
dus iidem donaverunt ultra pontem Montis Peregrinorum, deinde vineam, 
quae est juxta cimeterium ecclesiae S. Johannis. Praeterea laudat et con- 
firmat domum optimam in portu Tripolitano supra mare et campum ante 
civitatem, teloneum in porta Tripolitana et platea solvendum dimittit cum 
Bernardo, episcopo Tripolitano, consensu Durandi archidiaconi, Gassionis 
cantoris et universi ecclesiae capituli, porro apud Archas quasdam man- 
siones, hortum, furnum et vineam, apud Felicium mansionem, II alias apud 
Cratum et vineam, omnia etiam, quae ei data fuerunt in civitate Tortosae, 
sive in territorio ejus sive in castro, quod dicitur Kamel, laudat et confir- 
mat, praesertim molendina, quae sunt apud Kamel. Villas vero superius 
nominatas, terras et alia, quae Bertrandus et Raymundus dederunt in civi- 
tate sive territorio Rafaniae, donat et laudat, sicut in charta legitur, denique 
vineam apud Kafaracham, de qua exeunt Hospitali C jarrae de vino, et totum 

donum, quod Hospitali a baronibus comitis sive ab aliis hominibus 

tempore consecrationis ecclesiae S. Johannis Baptistae, quae est apud Mon- 

tem Peregrinum (factum est in praesentia) Bernardi, Tripolitani, 

Geraldi, Rafaniensis x ) et Raymundi, Tortosani, episcoporum. — Poncius, 
comesTripolitanus, quihanc cartam fieri jussit tempore, quo consecrata est 
ecclesia S. Johannis Montis Peregrini, Caecilia, comitissa et uxor, regis 
Francorum filia, Rogerius constabularius, Petrus de Podio Laurentii, Guil- 
lelmus de Verduno, Poncius de Fos, Raymundus de Cartellano, Hugo 
Ebraiacensis, Bernardus de Congusto, Geraldus de Ussel, Poncius Umberti, 
Guillelmus scriptor, qui cartam scripsit apud Montem Peregrinum, Domi- 
nicus, Tripolitani episcopi subdiaconus, quo dictante haec tota series com- 
posita et postea in manus Raymundi, prioris Hospitalis, ab ipso comite 
tradita est die et anno quo supra (Paoli I, p. 11 — 12, No. 1 1 ; cf. p. 470 
et supra No. 108). 118 

«) De quo Rohricht in ZDPV. X, p. 29. 

„ Dec, ind VI. Antiochiae in camera patriarchae. — Boamundus II, 
princeps Antiochenus, Januensibus. quae ipsius pater Boamundus I in urbe 



jo Regesta 

Antiochia sive in portu Sudino et in civitate Lauditia donaverat, sigillo 
confirmat, videlicet Antiochiae rugam, quae est inter II aquas ex utraque 
viae parte, sicut primum assignata est, et fonditium, Laodiciae vero rugam, 
tertiam partem de redditibus portus et tertiam partem in civitate Sudini, 
sicut modo tenent, atque alia jura addit. — Bernardus, patriarcha Antio- 
chenus, Pontius archidiaconus, Radulfus cancellarius, Rainaldus Masuerius 
constabularius, Hugo de Angerivilla, Osmundus dux, Guillielmus vicecomes, 
Nicolaus Embriacus, Guilielmus Brunus, Anfossus Faiteavanti, Guillielmus 
Bonus, Fancellus, Otto Murtius. Factum principatus anno II (Liber jurium I, 
p. 30 — 31, No. 20; cf. Mem. de Tacad. des inscript. 18 18, III, p. 103; 
Archives d. miss. scientif. 1857, II, p. 352; Serra II, p. 148). 119 

1127. — Balianus miles, 1 ) Warmundo patriarcha, ecclesiae S. Mariae 

de valle Josaphat casale Dargerboan 2 ) et tertiam partem gastinae Zonia, 

consensu Balduini regis II et Hugonis, comitis Joppensis, de quo praedictum 

casale tenebat, donat et sigillo regis antedicti confirmat. — Wido de Puteolo, 

Wido de Domnapetra, Walterius Granerius, Radulfus de Fontanellis, 

Gerardus de Helbecorth, Anschetinus vicecomes, Balduinus de S. Abraham, 

Baro Archerius, Thomas Ramathensis (Delaborde, p. 41 — 42, No. 15). 120 

') Alias Barisanus ; p. 47: constabularius Joppensis. *) p. 43, 44, 64, 101, 

io2 : Darchiboam; p. 47, 65 : Dargeboam. 

1 128 Mart., ind. IV (corr. VI). Accon in palatio regali. — Balduinus II, 

rex Hierosolymitanus, fratribus ecclesiae S. Sepulchri per manum Willelmi 

prioris *) casale in territorio Neapolitano situm Cafermelic(h) 2 ) cum perti- 

nentiis, exceptis tamen villanis, quos Romanus de Podio transmutaverat ad 

casale Bet(h)eflori, 8 ) postquam CG bisantios, quos de redditibus Neapoli- 

tanis annuatim habebant, regi quietos clamaverunt, coram Stephano pa- 

triarcha 4 ) donat et sigillo confirmat, Pagano cancellario scribente. — Mili- 

senda, filia regis, WilJelmus, archiepiscopusNazarenus, Balduinus, Sebastinus, 

Ansellus (Anselmus), Bethleemita, episcopi, Gelduinus, abbas vallis Josaphat, 

Arnaldus, prior Montis Syon, Johannes camerarius, Bernardus Vaccarius, 

Hugo, dominus Joppensis, Ansellus de Bria, Henfredus de Torone, Gual- 

terius, dominus Caesareae, Guitterius, sorori(u)s regis, Roardus, Sado 

marescalcus, Paganus pincerna, Romanus de Podio, Goffridus Tortus, Bal- 

duinus S. Abrahae, 6 ) Hulricus, vicecomes Neapolitanus (Roziere, p. 82 — 

83, No. 44; Lois fed. Beugnot], p. 488 — 489, No. 10; Migne, p. 1 133 — 

1 134, No. 44). 121 

») Cf. ZDPV. X, p. 42. *) Roziere, p. 80 : Cafermelech. 8 ) Quod Conder 
(Quart. Stat. 1890, p. 32) idem esse censet ac bet furik (Mappa Anglica, sheet XII). 
4 ) De quo RChricht in ZDPV. X, p. 7 ; cf. Henri de Curzon, Regle des Templiers, 
Paris 1886, § 4, 8. 6 ) De quo Comte Riant in Recueil d. hist. d. croisad., aut. 

occid. V, p. 310. 

„ Maj. 29. Laterani. — Honorius II Balduino II, regi Hierosolymi- 
tano, quem probissime ac sapientissime regnare a Guillelmo, archiepis- 
copo Tyrensi, et Rogerio, episcopo Ramensi, didicerat, totum regnum cum 
dignitate a Paschali II Balduino 1 regi concessa confirmat ac Fulconem, 
comitem Andegavensem, Deo et ipsi serviturum commendat (Roziere, p. 1 7 
— 18, No. 15; Jaffe-L&wenfeld, No. 7314). 122 

„ Jul. 8. In territorio Barensi. — Honorius II episcopis suffraganeis, 
clero populoque Tyri Willelmum archiepiscopum a se pallio ornatum com- 
mendat (Guill. de Tyro in Rec. d. hist. d. croisad., aut. occid. IA, p. 592 



regni Hierosolymitani. o i 



[lib. XIII. c. 23]; Mansi XXI, 321; Jaffe - Lttwenfeld, No. 7316). || Idem 

eodem a., mense et die Gormundo, patriarchae Hierosolymitano, nunciat, 

Willelmum, archiepiscopum Tyrensem, a se benigne receptum pallioque 

ornatum esse (Guill. de Tyro, 1. c. ; Mansi, 1. c. ; Jafte-LOwenfeld, No. 7315), 

et Bernardo, patriarchae Antiocheno, per Aegidium, episcopumTusculanum, 

S. A.legatum, praecipit, ut ecclesiae Tyrensi restituat, quos detineat suffra- 

ganeos (Guill. de Tyro, 1. c. ; Jaffe'-L6wenfeld, No. 7317). 123 

1128 Sept. 4, ind. VI. Beneventi. — Honorius II papa Guillelmo, priori 

S. Sepulchri, ejusque fratribus precibus Guarmundi patriarchae omnia, 

quae possident, confirmat, scilicet : in episcopatu Hierosolymitano ecclesiam 

S. Lazari cum castello, l ) castrum Maome 2 ) cum ecclesia, in archiepiscopatu 

Caesariensi castrum Feniculi 3 ) cum ecclesia, in civitate Joppe ecclesiam 

S. Petri, in civitate Tyri ecclesiam S. Mariae 4 ) antiquae sedis, in episcopatu 

Tripolitano, quod privilegio supra (N0.48) dicto concessumfuit,etpossessiones 

cismarinas (Roziere, p. 18 — 22, No. 16; Jaffe-LOwenfeld, No. 7318). 124 

l ) Quod castellum antea non memoratur. *) Alias omissum ; Roziere, p. 30, 
37 : Mahomeria. 8 ) et 4 ) adhuc non memorata ; cf. Roziere, p. 30. 

( „ — 11 30) . — Balduinus II, rex Hierosolymitanus, precibus Stephani 

patriarchae omnibus peregrinis portum Acconis intrantibus concedit, ut 

vectigalia de suis rebus, quae minus quam XL bisantios valent, et de rebus 

plus valentibus, quae non vendendi causa sed ad ipsorum usum apportatae 

cognoscuntur, solvere minime teneantur (Roziere, p. 85 — 86, No. 46; Lois 

[ed. Beugnot] II, p. 486 — 487, No. 7 [falso ad 1 121]; Migne, p. 1 135 — 

n 36, No. 46). 125 

1 129, ind. VII. Caesareae. — Evremarus, archiepiscopus Caesariensis, 

fratribus S. Sepulchri decimas casalis Deffeisse (Deffiesse) l ) donat et sigillo 

confirmat. — Rainerius archidiaconus, Bonifatius, Aymo, Gosbertus, Ale- 

xander, canonici Caesarienses, Aymericus, canonicus et eleemosinarius 

S. Sepulchri, Albertus, Balduinus, Ricardus, dapifer Caesareae. Factum 

Balduino II rege, Stephano patriarcha, Willelmo, secundo priore 2 ) (Roziere, 

p. 142 — 143, No. 70; Migne, p. 1168 — 1169, No. 70; cf. Lois [ed. Beugnot] 

II, p. 511, not. a). 126 

J ) Roziere, p. 144, 264 : Fiaisse ; p. 103 : Fieisse ; p. 99, 264: nunc casale S. Se- 
pulchri nuncupatum. *) Cf. RGhncht m ZDPV. X, p. 42. 

„ Accon. — Willelmus, archiepiscopus Tyrensis, *) fratribus S. Se- 
pulchri per manum Willelmi prioris et Stephani patriarchae ecclesiam S. 
Mariae Tyrensem donat et sigilJo confirmat. — Stephanus patriarcha, 
Willelmus, archiepiscopus Nazarenus, Anselmus, episcopus Bethleemita, 
Acardus, Templi Dominici, Arnaldus, Montis Syon, Adelelmus, ecclesiae 
Nazarenae, priores, Hugo,canonicus Bethleemita, Petrus,Galterius,Johannes, 
Hugo, ecclesiae Tyrensis canonici, Johannes, ecclesiae Acchon praeposi- 
tus; 2 ) de laicis: Balduinus II rex, Fulco, comes Andegavensis, Willelmus 
de Buris, Hugo Joppensis, Barisanus, Garinus, vicecomes Tyri (Roziere, 
p. 138 -139, No 67; Migne, p. 1166 — 1167, No. 67). 127 

l ) De quo Rtfhricht in ZDPV. X, p. 17 ; Jafte-Ltfwenfeld, No. 73 16, 73 17, 7943. 
*) De hoc primo episcopo Acconensi ibid. p. 20, de episcopis Acconensibus om- 
nibus cf. Riant, Haymarus Monachus, p. XIX— XX. 

„ ind. VII. — Willelmus, prior S. Sepulchri tertius, 1 ) se consensu 
Stephani patriarchae feodum S. Lazari, quod Petrus quidam de S. Lazaro, 



! ) Supra No. 1 26 «secundus» prior vocatus. 



32 Regesta 

' frater S. Sepulchri, tenuerat, quum post obitum ejus filia Petro cuidam, 
famulo S. Sepulchri, non nuptura coram S(tephano) patriarcha resignaverit, 
recepisse, confirmat. — Anselmus cantor, Azo, Gislebertus, Petrus Bernardi, 
Gaudentius, Petrus eleemosynarius, Aimericus, Gaufridus Acus, Petrus de 
Vendosme, Berengarius Parvus. Factum S(tephano) patriarcha sigillante et 
Balduino II rege (Roziere, p. 153 — 155,^0.77; Migne, p. 1 i75,No.77). 128 

1129 (postSept.), ind. VIII. — Willelmus, prior S. Sepulchri, se a Petro 
de S. Gauterio, conjuge et filio vineam cum terra adjacenti circumsaepta, 
quae Hierosolyma venientibus in egressu Mahumeriae prominet in sinistra 
convalle, preiio CXL bisantiorum emisse, sigillo confirmat. — Goisbertus 
praepositus, Aimericus helemosinarius, Petrus Clementis, Anselmus, capel- 
lanus Mahumeriae, Gaufridus Acus, Petrus de Joppen, Petrus Guitart, Ber- 
nardus, gener praedicti Petri de S. Gauterio, Rogerius Lomban, Petrus de 
S. Gauterio, Audear(t)z, ejusdem uxor, Andreas, ejus filius, Petronilla, ejus 
filia. Factum anno Stephani patriarchae II, rege Balduino II (Roziere, p. 1 5 5 
— 156, No. 78; Migne, p. 1 176, No. 78; in linguam germanicam vertit 
et notis illustravit G. Rosen in Wochenblatt der Johanniter - Ordensballey 
Brandenburg 1863, p. 43 — 44, No. 7). 129 

„ , ind.VII. Hierosolymis in palatio regis. — BaJduinus II, rex Hiero- 
solymitanus, quaecunque Hospitali donata fuerunt, laudat et sigillo con- 
tirmat, praesertim in territorio Hierosolymitano IV partes terrae, quas dedit 
Goffridus de Parenta prope Beccafabam, hortum cum cisternis ab ipso dona- 
tum turri David vicinum, cui ex utraque parte via decurrit, qua itur 
Bethlehem, deinde domum cum cisterna, quam domum juxta portam Templi, 
qua itur Josaphat, et ante domum Guidonis de Miliaco sitam dedit Adam 
de Ramis. — Aschetinus vicecomes, Hugo de Ramis, Goffridus de Acula, 
Alfanus, Sicherius de Beritto, Porcellus, Rancoldus de Ponzo. Alanus 
Boccerius donavit domum Hierosolymitanam, unde testes sunt : Aschetinus 
vicecomes, Guerricus, Hanricus Burgundio. Bernardus de Tolosia et uxor 
Rufa donaverunt Hospitali domum quandam ibidem ante ecclesiam S. Mar- 
tini sitam, Alfanus semet ipsum er omnem substantiam suam et domos, 
quae sunt in platea numulariorum, Hospitali concessit, unde testes : . . . 
Caesariensis electus, olim cancellarius tantum, Ugo, comes Trescensis, Gof- 
fridus de Parentea, Aschetinus vicecomes, Rodulfus camerarius, Rainaldus 
de Ponzo, Goffridus de Acula, Siherius de Beritto, Porcellus. In territorio 
vero Acconensi Barda Armenus et uxor ejus dederunt casale Coketum, 
Airaldus cognomine Barba dimidiam partem casalis Jebethza, et alteram 
dimidiam donavit Aldeburgis, soror Lamberti cambiatoris. In territorio 
Caesariensi donavit Goffridus de Flaiaco et cum eo Johannes de Bethsam 
et Hugo, frater ejus, casale Calansue, in territorio Liddensi Hugo Deramis l ) II 
casalia Bethiben et Gendas, quod donum Ugo Joppensis dominus concessit. 
Factum per manum Hemelini vicecancellarii (Paoli I, p. 13, No. 12; cf. 
p. 470 — 471). 130 

•) Legas : de Ramis. 

„ , epact.VIII. — Willelmus de Buris ecclesiae S. Mariae de Josaphat 
casale S. Jobi cum territorio pertinenti excepta pertinentia aherius casalis 
ea conditione donat, ut nepos suus Willelmus monachus dominio et red- 
ditibus, quoad vivat, fruatur. — Radulfus de Ysiaco, Warmundus, Petrus 
de Crehel, Albericus de Cremesi, W. de Saphari, Giraudus marescalcus, 



regni Hierosolymitani. o o 



Johannes Allobrox, Brugo, Guido de Cava, Galterius Delbos. Factum 
Balduino II rege, Stephano patriarcha, W(illelmo), archiepiscopo Nazareno 
(Delaborde, p. 42 — 43, No. 16). 131 

1130 Sept. 27, ind. VIII. Beneventi. — Anacletus II antipapa praepo- 
sito cuidam inter alia nuntiat, se ab Hierosolymitana, Antiochena et Con- 
stantinopolitana ecclesiis verum summum pontificem ecclesiae Romanae 
acceptum esse (Bouquet XV, p. 365; Jaffe-LGwenfeld, No. 8413). 132 

„ , ind. VIII. — Willelmus, prior S. Sepulchri, in praesentia Stephani 
patriarchae furnum in parte Hierosolymorum, quae specialiter Judaearia 
vocatur, situm ecclesiae S. Mariae de Josaphat per manum Gelduini abbatis 
donat et omnem querelam inter utramque ecclesiam exortam remittit, in- 
super decimam terrae, quae Plata Petra vocatur, secus viam, quae ducit ad 
flumen, necnon decimam casalis Darchiboam et ceteras possessiones liberas 
et quietas sigillo concedit ac munit. — Petrus Barchinonensis subprior, 
Ansellus praecentor, Gislebertus, Petrus Bernardi, Petrus Calvus, Gosber- 
tus, Balduinus, Hugo praepositus; de diaconis: Guido, Radulphus, Wul- 
grinus, Richardus; de subdiaconis: Guyraldus, Galterius, Moyses; Willel- 
mus, Tyriensis, Gaudentius, Caesariensis, archiepiscopi, Anselmus, Bethlee- 
mita episcopus, Richardus, S. Mariae Latinae abbas, Arnaldus, Montis Syon, 
Henricus, Montis Oliveti, priores ; Balduinus II rex, Willelmus, dapiferTempli, 
Hugo, comes Trecensis, Balduinus de S. Abraham, Rohardus, Jofridus de 
Parenteo, Holricus, vicecomes Neapolitanus. Stephanus, patriarcha Hieroso- 
lymitanus, chartam sigillo corroborat (Delaborde, p. 43 — 45, No. 17). 133 

„ , ind. VIII. Hierosolymis. — Balduinus II, rex Hierosolymitanus, 
fratribus ecclesiae B. Mariae de valle Josaphat per manum Gelduini abbatis, 
consanguinei sui, omnia bona sigillo confirmat, quae unquam acceperunt, 
itaque nonnulla privilegia nota (No. 79, 80, 87, 92, 1 1 5, 1 20, 1 24) repetit et 
quaedam alia aliunde non cognita memorat. Dedit enim Godofredus dux 
ejusque frater Balduinus I furnum et molendina in Civitate Sancta l ) et extra 
eandem molendina, fossam, hortos et duas partes de casaliBethsan, 2 ) comes 
Guarnerius casale Ascar, 3 ) concedente dicto rege, idem rex in urbe Accon 
domum, in montanis casale Cassera 4 ) cum appendiciis, apud Sydonem 
viridarium et machomeriam extra civitatem, apud Baruch domos, furnum, 
molendinum et viridarium in civitate et extra II carrucas terrae, Pisellus 
vicecomes casale Meschium 5 ) et terras viae vicinas, quae ducit ad flumen 
Jordanem, et ultra flumen in territorio Belcha casale Bessura cum appen- 
diciis, Walterius Machumet casale Jamarvara in valle de Clin 6 ) concessu 
regis Balduini I, Wido de Miliaco dimidium casalis in terra Hierosolymi- 
tana nomine Betamar. *) Idem vero rex conccssit, ut omnes naves praedictae 
ecclesiae per omnes portus regni eundo et redeundo immunes essent. 
Praeterea in casali Huberti de Pazi, Siph vocato, Letardus vicecomes dedit 
IV carrucatas terrae, olivetum, in casali domum et extra hortum, quae 
omnia, antequam Balduinus II regnum adeptus fuit, donata sunt, ejusdem 
vero regis tempore accesserunt bona infrascripta. Ipse enim dedit in terri- 
torio Neapolitano casale Beteri 8 ) et domum in civitate Neapolitana, prope 
Tyrum in montanis casale Beffella 9 ) et aliud nomine Sardanas, in civitate 

! ) Cf. No. 101. *) cf. No. 101. 8 ) cf. No. 80, 101. 4 ) cf. No. 80, 101. 
6 ) p. 68: Meschyum. *) p. 65, 101 : in territorio Ebronensi. 7 ) p. 69: Betha- 
mar. H ) cf. No. 101. °) p. 05 : Bethefella; p. 101, 102: Bethfella. 

Rdhricht, Regesta. o 



34 Regesta 

vero domos et viridarium, Hugo, dominus de Joppe, dedit casale Machoz 
prope Ascalonem, majorem machomeriam in eadem civitate et viridarium 
melius, prope Joppen terram, quae fuitFramerici, 10 ) et in terra Neapolitana 
casale Saphet, Romanus de Podio, Richildis uxor et heredes in terra 
Belcha casalia Bessura et La. — Willelmus, Tirensis, Gaudentius, Caesari- 
ensis, archiepiscopi, Ansellus, Bethlehemita episcopus, (Facundus), abbas de 
Latina, Willelmus, S. Sepukhri, Arnaldus, Montis Syon, priores, Balduinus 
S. Abrahae, Roardus, Goffridus de Parentea, Hulricus, vicecomes Neapoli- 
tanus, Petrus, frater ejus, Robertus de Francoloco. Datum per manum 
Hemelini cancellarii Balduino II rege, Stephano patriarcha (Delaborde, 
p. 45 — 47, No. 18). 134 

10 ) p. 102 : Fraymerici. 

1130 — 1 145. — Guillelmus I, patriarcha HierosoJymitanus, *) constitu- 
tionem hospitalis B. Mariae de valle Josaphat tempore Gibelini patriarchae, 
Balduini I regis et consensu Hugonis abbatis factam necnon confraterni- 
tatem Balduini I regis, Bernardi, episcopi Nazareni, Guillelmi de Buris, 
Guidonis de Miliaco, Goscelini, domini de Tiberiade, Baliani et aliorum 
benefactorum mortuorum sigillo sancit et confirmat. Facundus, prior S. 
Mariae de Latina, vidit et sigillum apposuit (Delaborde, p. 47 — 49, No. 1 9) . 1 35 

') Antea prior S. Sepulchri fuit (Rtihricht in ZDPV. X, p. 7—8). Eidem Ca- 
lixtus II librum cum epistola (ficta) misisse narratur (JafFe-Lowenfeld, No. 7108; 
Robert, Bullaire du pape Calixte II, II, No. 445). Sigillum Guillelmi nostri cf. in 
Bullet. des antiq. 1878, p. 196— 197. 

( „ — 1 145). — Guillelmus I, patriarcha Hierosolymitanus, confirmat, 
Abrahamum, monachum Armenum, domui leprosorum S. Lazari x ) cister- 
nam a Warmundo olim patriarcha acceptam coram ipso ea conditione con- 
cessisse, ut dicta domus, quoad viveret, victum et vestimenta daret, post 
mortem vero ejus illam libere teneret (Cibrario, p. 221 — 222; Ferrand, 
p. 10 — 1 1 ; Archives de TOrient latin IIB, p. 123, No. 1). 136 

! ) Ordini S. Lazari Henricus II, rex Angliae, (a. 1188?) XL marcas annuales 
concessit (Rymer, Foedera I A, p. 40) et Ricnardus rex (10 Oct. 1 189) confirmavit 
(ibid. p. 49). Eisdem fratribus possessiones et jura confirmaverunt Innocentius IV 
(i2 Aug. 1247; 7 Mart. et 7 Jul. 1253 > c ^ Berger I, No. 3156; Potthast, No. 14867, 
15050), Alexander IV (12 Mart. 1255 ; cf. Potthast, No. 15761), Clemens IV (27 Apnl. 
et 5 Aug. 1265 ; 5 Aug. 1266; cf. Potthast, No. 19109, 10304.8, 19790). Fratres pugna 
17 Oct. 1244 apud Gazam commissa fere omnes occisi fuisse dicuntur (Rtihncht in 
Forsch. 1886, p. 94); fortissimos in defendenda urbe Accon a. 1291 fratres se 
praebuisse, omnibus chronicis confirmatur (Rtfhricht in Forsch. 1879, p. 102). 

( „ c). — Balduinus II, rex Hierosolymitanus, privilegium supra lau- 
datum (No. 121) repetit, sed nunc villanos olim exceptos ecclesiae S. Sepulchri 
per manum Petri prioris l ) coram (FuJcone), comite Andegavensi, Milissenda, 
filia sua, et Willelmo patriarcha concedit et sigillo confirmat. — Petrus, 
capellanus regis, Radulfus, camerarius regis, Martinus de Nazareth, Ans- 
catinus, vicecomes Jherusalem, Olricus, vicecomes Neapolitanus. Datum 
?er manum Amelini, regis cancellarii (Roziere, p. 80 — 81, No. 43; Lois 
ed.Beugnot] II, p. 489 — 490, No. 11; Migne, p. 1132 — 1133,^0.43). 137 

') Antea Petrus (Barchinonensis) canonicus S. Sepulchri et demum archiepis- 
copus Tyrensis factus (ZL)PV. X, p. 42—43). 

1131 Febr. 20. Catalauni. — Innocentius II archiepiscopos, episcopos, 
abbates, priores et omnes ecclesiarum praelatos hortatur, ut xenodochio 



regni Hierosolymitani. 3 c 



Hierosolymitano subveniant (Bosio, Istoria della mil. di S. Giov. I, p. 1 08 ; 
Jaffe-L6wenfeld, No. 7451 [spurium, ut videtur]; cf. ibid. No. 7823). 138 

1131 Sept. 21, ind. IX. Caesareae. — G(alterius) cognomento Granerius, 
Caesareae et Sydoniae dominus, consensu baronum, quaecunque pater 
ipsius Eustachius Hospitali donavit, laudat et sigillo confirmat, scilicet domos 
Caesareae quasdam et casale vicinum Aldefie cum binis curtilibus, in civi- 
tate Caco domos cum pertinentiis et curtilibus, praeterea concedit curtile, 
quodG., vicecomes suus, dedit, et aliud, quod fuitAlonis, pro quo Grane- 
rius reddidit cambium ; insuper confirmat IV carrugas terrae in Chaco ad 
serendum et garetandum, quas Eustachius pater donaverat, binas, quas 
dedit, Eustachio favente, H. Lumbardus, binas in Cafarsalem, et binas juxta 
istam terram a principio terrae Rambaldi, quae laboratur in Maresco, 1 ) 
sicut itur ad flumen; si vero haec terra defecerit eis, accipiant tantum de 
meliori terra, quam invenerint in Sabulone, ut sufriciat ad opus IV carru- 
garum scilicet ad serendum et garetandum. Denique concedit Calumzum 
cum pertinentiis. Factum Fulcone rege, W(illelmo) patriarcha, G(au- 
dentio), archiepiscopo Caesareae, jussu G. Granerii et conjugis Julianae. — 
W(illelmus) de S. Bertino, Ricardus, vicecomes Caesareae, Balduinus, dapifer 
Caesareae, Eustachius Seufflellus, Johannes de Bellorano, Ramerius Fur- 
narius, Isimbardus, Gualterius de Merula, Gualterius, vicecomes Chaco, 
Nicolaus de Trano, Azzo de Curia, Albertus camerarius. Tradita est Ray- 
mundo, magistro Hospitalis, coram testibus antedictis et fratribus Hospi- 
talis Andrea sacerdote, Willelmo Bertrandi, Aldebrando (de) Chaco, Gerardo 
de Calumzum, Martino Rege (Paoli I, p. 1 4— 1 5, No. 1 3 ; cf. p. 47 1—473). 139 

l ) «The marsh near Caesarea» (Conder in Quart. Stat. 1890, p. 35). 

1132 Febr. 2. Quniaci. — Innocentius II Ludovico VI, regi Francorum, 
nuntiat, se 1 die Februarii Cluniacum venisse ibique festo die purirkationis 
S. Mariae (2 Febr.) a Guillelmo I, patriarcha Hierosolymitano, et A(nseJmo), 
episcopo Bethleemitano, litteras obedientiae etsubjectionisaccepisse, quarum 
exempla mittit (Bouquet XV, p. 374, No. 13; Mansi XXI, p. 401; Jaffe- 
LSwenfeld, No. 7531). 140 

„ Jun. 25. — Mabilia pro salute animae mariti ac filii S. Sepulchri 
canonicis confratribus et dominis suis hortum et domum post ipsius mor- 
tem tenendos concedit ; dicti enim canonici CLXX bisantios ipsi recompen- 
sarunt et in horto claudendo, maceria et in cisterna, quae ibi erat, curanda 
XLbisantios dispenderunt et victum ipsi, quoad viveret, dare polliciti sunt 
scilicet quotidie unum panem canonicorum et dimidiam litram vini tem- 
perati et scutellam de coquinato, in die vero Dominico et solempnita- 
libus recentis frustum carnis vel de cibo, quem domini comedunt. — 
Willelmus patriarcha, de canonicis S. Sepulchri : Petrus prior, Petrus de 
Barcilona, Hugo praepositus, Gaufridus de Constantinopoli, Radulfus 
Parisiacensis, Petrus Bernardus, Garnerius de Cenomanne, Guido, Giral- 
dus, Petrus Clementis, Eurardus; de ceteris: Anschetinus vicecomes, 
Rainaldus de Pontibus, Gaufridus Acus, Tosetus, Hildredus. Factum Wil- 
lelmo patriarcha et Fulcone rege (Roziere, p. 206 — 207, No. 106; Migne, 
p. 1205 — 1206, No. 106. In linguam germanicam vertit et notis illustravit 
G. Rosen in Wochenbl. der Johanniter - Ordensballey Brandenburg 1863, 
131 — 132, No. 22). 141 

3* 



g6 Regesta 

1132, ind. X. — Willelmo patriarcha et Fulcone rege Willelmus de 
Buris consensu regis ac nepotum suorum Radulfi de Ysis et Simonis cano- 
nicis S. Sepulchri, confratribus suis, casalia Gebul l ) et Helkar 2 ) donat et 
totam terram adjacentem concedit; hujus autem longitudo a montanis per 
planum usque ad Jordanem elongatur, latitudo a divisione Bethsan et Tibe- 
riadis usque ad cavam casali Huxenia vicinam et dirigit rectitudinis lineam 
ad praedicta montana et flumen. Insuper piscarias per VIII dies scilicet a 
Septuagesima usque ad Pascha, angariam, auxilium piscatorum suorum et 
navem in mari Galilaeae concedit et suo ac regis sigiUo confirmat. — Wil- 
lelmus patriarcha, Fulco rex, WilJelmus, archiepiscopus Nazarenus, Ansel- 
mus, episcopus Bethleemi, Petrus, S. Sepulchri, Achardus, Templi, Arnal- 
dus, Montis Syon, priores; de Tiberiade et confinio: Goffridus, capellanus 
Tiberiadis, Guala vicecomes, Guarmundus, Paganus de Monte Regali, 
Mangoth, Ricolf, Hugo de BadaJone, Thomas de Bethsan (Roziere, p. 148 
— 150, No. 74; Lois [ed. Beugnot] II, p. 490 — 491, No. 12; Migne, 
p. 1180— 1 181, No. 74). 142 

J ) Roziere, p. 298: Jebul. 2 )Roziere, p. 280: Hercar; p. 104: Herchar; p. 236, 
298 : Lo Cara (et domum juxta Cayfas). 

1133 Maj. 27. Romae. — Innocentius II precibus Romani, episcopi 
Gabulensis, ejusdem ecclesiae bona in Sedis Apostolicae protectionem sus- 
cipit (v. Pflugk-Harttung, Iter, p. 223, Acta pontif. Roman. inedita II, 
p. 275, No. 314; Jaffe-Ltfwenfeld, No. 7627). 143 

„ Sept. 26. Hierosolymis in domo Hospitalis. — Balduinus, epis- 
copus Berutensis, domum suam Hierosolymis inter furnum et molendinum 
Hospitalis sitam post ipsius mortem libere possidendam Hospitali donat et 
sigillo confirmat, quam dignitatem episcopalem nondum adeptus a Bal- 
duino I rege acceperat et cum alia domo urbis Beriti a fratre Rogerio 
Pagano accepta commutaverat. — Haec carta edita est Willelmo patriarcha, 
Fulcone rege, coram episcopo Berutensi, Bernardo, primo Francorum 
episcopo Sydoniensi, R(aimundo), Hospitalis magistro, et fratribus : Willelmo 
Bertrando diacono, Gerardo subdiacono, Willelmo Aimerico, Rodulfo et 
Ricardo, Dominici Templi canonico, Mainardo, Berutensis ecclesiae cleri- 
corum doctore, Lamberto, S. Sion canonico, Gaucilino, Templi Domini 
clerico (Paoli I, p. 15, No. 14; cf. p. 473). 144 

') De quo RGhricht in ZDPV. X, p. 30. 

„ , ind. VI (corr. XI). — (Guillelmus I), patriarcha Hierosolymitanus, 
et Petrus, S. Sepulchri prior, canonicis varia de officiis pro mortuo fratre 
ejusque anniversario celebrandis statuunt (Giovene, Kalendaria vetera mss., 
Napoli 1828, I, p. 64 — 65, No. 1). 145 

„ , ind. XI. — Petrus, S. Sepulchri prior, Bernardo ejusque uxori in 
fraternitatem conventus susceptis domum quandam cum statione, exceptis 
tamen II cameris et stabulis Lamberto Ptolomensi ejusque uxori reservatis, 
quibusdam conditionibus concedit. — Umbertus aurifaber, Holdreus, 
Turstanus Angelus, Johannes Galiga, Milo Curvesarius, Petrus Petragoricus, 
Helias, frater ejus, Robertus Cocus, Petrus de Ramata, Bernardus aurifaber, 
Giraldus, diaconus et canonicus S. Sepulchri, qui chartam scripsit (Roziere, 
p. 203 — 205, No. 104; Migne, p. 1204 — 1205, No. 1Q4). 146 



regni Hierosolymitani. oy 



1133. — Hugo, dominus Joppensis, consensu uxoris Emmae Hospitali 
ejusque magistro Raimundo donat casale, quod vocatur Bulbus, ! ) et molen- 
dina trium pontium, insulam totam et X terrae carrucatas, quas Godofredus 
de Parentei et uxor ejus dederant, sigillo confirmat. — Dominus Balianus, 
Girardus Areae, Gerulfus Asnerii, Paganus Osche, 2 ) Robertus Crassus, 
Gibertus Piscis, Halelmus dapifer, Odo Caravanna, Rainaldus, nepos epis- 
copi, Hugo marescalcus, Odo cancellarius, inscriptionis intextor, Romanus 
de Podio, Garinus, filius Bartholomaei ; de fratribus Hospitalis: Petrus 
Galatianus presbyter, Pontius presbyter, Girardus clericus, Girardus Job 
Barro, 3 ) Thomas, Garinus. Factum Willelmo patriarcha, Fulcone rege 
(Paoli I, p. 201, No. 157). 147 

') Alias Bulbul, Bufles, Buflis, casale Bubalorum. 2 ) Alias Osca. 3 ) Idem 
ac Geraldus Jebarrus (Guill. de Tyro XIV, c. <j). 

„ Jan. — 1 1 34. Laodiceae. — Adelasia principissa l ) Hospitali domum 
Laodiceae sitam et gastinam Bessilis prope Gibelletum et II carrucatas 
terrae donat (cum puteo, qui est in via apud Gibellium et unam domum). 
— Radulfus de Fontanellis, 2 ) Radulfus, filius Rogerii, Willelmus de Cur- 
sibus abas, dux Gibelli, Theobaldus de Corizo, dux Laodiceae, Gottafredus 
(Delaville le Roulx, p. 71—72, No. 3 [cf. p. 14]; Prutz, p. 86, No. 3 [ad 
1135]). 148 

! ) Alias Haalis vel Halis vocata, filia Balduini II, cjuae Boamundo II, principe 
Antiocheno marito mortuo, filiam exheredare tentavit (Guill. de Tyro XIII, c. 27 ; 
XIV, c. 4, 20). *) Alias Fontenei, Foritaneto (Guill. de Tyro XI, c. 12). 

„ (post Sept. — 1 134 Sept.), ind. XII, epact. XXIV (corr. XXIII). In 
palatio Antiochiae. — Fulco, rex Hierosolymitanus, rector ac bajulus prin- 
cipatus Antiocheni filiaeque Boamundi II junioris sigillo confirmat, Osmun- 
dum de Monte Garou, canonicum S. Petri Antiochiae, S. Sepulchri canonicis 
domum cum bordello vicino juxta balneum dictum Tancredi sitam dona- 
visse. — De baronibus: Rainaldus Ma(n)suerius constabularius, Leo, dux 
Meopoli, Wido de Merlon, Thomas vicecomes, Godofredus, filius Renbauth. 
Scriptum per manum F(ranconis) cancellarii (Roziere, p. 165 — 166, No. 85 ; 
Lois [ed. Beugnot] II, p. 491, No. 13 [ad 11 33]; Migne, p. 1181 — 1182, 
No. 85). 149 

1134 (1 135) Jan. 2, ind. XIII. 1 ) Laodiceae. — Guaherius de Surda- 
valle constabularius pro salute sua et uxoris Sibyllae concessu dominae 
principissae Adeliciae Hospitali ejusque magistro Ramundo domum suam 
Laodiceae sitam, quam ipsi Balduinus II rex, pater Adeliciae, dedit, et Boa- 
mundus II, filius Boamundi I magni, confirmavit, sigillo principali apposito 
donat. Datum per manum Roberti, cancellarii principissae. — Radulfus 
de Fontanellis, Theobaldus de Corizo, 2 ) Rogerius de Baste, 3 ) Hugo Ber- 
nardus, Hugo de Buleirre, Gislibertus S. Victoris, Sibilla, uxor Gualterii 
de Surdavalle, Robenus de Surdavalle. Adelicia principissa confirmat et 
donum tradit in manus Raimundi magistri, cujus testes: Bocellus, 4 ) Man- 
sellus, Willelmus, filius Manselli, Radulfus, filius Rogerii, Goffridus Catt. 6 ) 
Paludis, Gualterius Biruti, Joannes Neapolis. Appendet sigillum Raimundi 
magistri (Paoli I, p. 202, No. 158). 150 

>) Fuit XII. *) Korykos, urbs Giliciae. 3 ) Sebaste ? *) Borellus ? 

G ) Cattus, vel Catalanus ? 



38 Regesta 

1134 Maj., ind. XII. — Gozelillus, magni Gozelini filius, comes Edes- 
sanus, Hospitali casalis Turbascelli hospitale et ecclesiam S. Romani ex 
consensu Franconis, archiepiscopi Tuluppensis, cum appenditiis, quae pater 
ipsius eidem Hospitali dederat et Balduinus II rex concesserat, sigillo con- 
firmat. Factum et concessum est per manum Oelardi, praedictae ecclesiae 
et pauperum Hospitalis fratris. Mathaeus Tuluppensis, Herveus constabu- 
larius, Constantinus Bastardus, Barrigan, Corizii dominus, Benzo, Robertus 
de Ravandella, Martinus, castellanus Turbascelli, Isimbardus, Americus 
Areville, Maimus Jove, Tezelinus, Berardus (Paoli I, p. 1 6, No. 15; cf. 
p. 473). 151 

„ , ind. XII. — Willelmus I, patriarcha Hierosolymitanus, locum S. 
Quarantenae canonicis S. Sepulchri donat, qui ipsius ac Petri prioris con- 
silio unum de confratribus Rainaldum ibi priorem instituerunt, ei suo 
atque canonicorum S. Sepulchri sigillo confirmat. — Willelmus patriarcha, 
Petrus prior, Petrus subprior, Gillebertus, Anselmus praecentor, Petrus 
Bernardi, Goffridus thesaurarius, Fulcherius, magister Robertus, Willelmus, 
Oshertus (Osbertus), Haimericus, Balduinus; de diaconis: Valterius, Moyses, 
Rogerius, Petrus, Geraldus, qui chartam scripsit; de subdiaconis: Geraldus, 
Petrus Clementis, Eurardus, Gervasius (Roziere, p. 50 — 52, No. 27 ; Migne, 
p. 11 19 — 1120, No. 27). 152 

( „ ). — B(alduinus), x ) (Guillelmi I), patriarchae Hierosolymitani, can- 
cellarius, et B(ernardus) Vac(arius) a Sy(ro II), archiepiscopo Januensi, et 
ejusdem civitatis consulibus petunt, ne inducias a Pisanis oblatas servent 
(Liber jur. I, p. 45, No. 3 5 ; Giornale Ligust. 1 884, p. 34L, No. 3 ; cf.p. 9). 153 

*) Qui saepissime in chartis nostris memoratur. 

1135 Mart. 15, ind. XII. — Bernardus consensu uxoris Hao(i)sae et 
Willelmi patriarchae Petro, priori S. Sepulchri, pretio CC bisantiorum 
domum suam intra muros urbis Jerusalem sitam vendit, cui vicinae sunt 
domus canonicorum S. Sepulchri, quae fuit W T illelmi drugomanni, ecclesia 
S. Karitot, via publica et domus Theodori. — Seybertus judex, Petrus 
Faber, Tustanus, Sinardus (Sivardus), Petrus de Petragora, Bernardus et 
Fulco, omnes isti aurifabri, Ruhelandus Bruto (Britto). Scriptum ab Johanne 
subdiacono (Roziere, p. 161 — 162, No. 82; Migne, p. 1 179, No. 82). 154 

„ April. 30, ind. XIII, epact. IV. — Joannes, primus Latinorum epis- 
copus Tholomaidae, omnem decimationem reddituum in diocesi sua col- 
ligendorum, quos episcopo et Sanctae Crucis ecclesiae Acconensi solvi 
opus sit, Hospitali remittit et sigillo confirmat, Hospitalis fratres sibi et 
successoribus remittere querelam de porta ecclesiae S. Crucis superiori ab 
aquilone scilicet in loco cujusdam domus eorundem fratrum aedificata. 
Factum Fulcone rege, Guillelmo patriarcha. — Joannes, episcopus Acco- 
nensis, Gualterius canonicus, Joannes Romanus, frater ecclesiae S. Crucis, 
Hugo et Radulfus, fratres ejusdem ecclesiae, Gaufridus de Aunis capel- 
lanus, Guarinus de Torguolant vicecomes, Bernardus camerarius, Mainar- 
dus de Portu, Nicolaus de Trana, Pontius de Rubia, Doretus, Fulco, firater 
ejus (Paoli I, p. 17, No. 16; cf. p. 474). 155 

„ Jun. 29, ind. XIII. — Willelmus I, patriarcha Hierosolymitanus, 
et Petrus, prior S. Sepulchri, Rogerio de S. Lazaro ejusque uxori Mariae 



regni Hierosolymitani. $g 



feodum, quod amiserant, quibusdam conditionibus restituunt (Roziere, 
p. 213 — 214, No. 1 1 1 ; Migne, p. 1209, No. 1 1 1). 156 

1135 Aug. 2, ind. XIII, epact. IV, concurr. I. Antiochiae. — Fulco, rex 
Hierosolymitanus, bajulus ac tutor principatus Antiocheni pro deliberatione 
christianitatis Antiochiae constitutus, l ) fratribus S. Sepulchri possessiones, 
quas in urbe Antiochiae dicta ecclesia tempore Graecorum tenuit sed ami- 
serat, reddit et confirmat. — B(ernardus), patriarcha Antiochenus, R(adul- 
fus), Mamistranus, S(tephanus), Tarsensis, archiepiscopi, S., Arthasiensis, 
A(nselmus), Bethleemita, episcopi, A. archidiaconus, Johannes, Bethleem 
canonicus; de baronibus: R(ainaldus) Masuerius, G(uido) de Merlo, E. de 
Moszon, G(aufridus) de Guirchia, W. de Verno, Leo dux, Thomas vice- 
comes; de burgensibus: G(odefridus), filius Raimbaldi, W(illelmus) Aver- 
sanus, B. Berriensis. Datum per mauum Franconis cancellarii (Roziere, 
p. 166 — 167, No. 86; Lois [ed. Beugnot] II, p. 491 — 492, No. 14; Migne, 
p. 1 182— 11 83, No. 86). 157 

*) Cf. Guill. de Tyro XTV, c. 6—7. 

„ (Sept.), ind. XII. In capitulo S. Sepulchri (Hierosolymis). — Petrus, 
S. Sepulchri subprior, et ejusdem conventus canonici scilicet Anselmus 
cantor, Goffridus thesaurarius, magister Robertus coram Willelmo pa- 
triarcha, Anschetino, quondam vicecomite Hierosolymitano, Rainaldo de 
Pontibus et Goiffrido Acu litem inter Mariam de S. Lazaro, uxorem antea 
cujusdam Petri nunc cujusdam Rogerii, clicntis S. Sepulchri, de una parte 
et Bernardum, clientem patriarchae ac generum dictae Mariae fratremque 
Petri, prioris S. Sepulchri, de altera parte de domo quadam, quae in platea 
Templi juxta domum Bentulini Hierosolymis sita est, exortam disceptant. 
— Petrus prior, Petrus de Barcinona, Willelmus Normannus, Godefridus, 
Wlgrinus, Eurardus, Gervasius ; deburgensibus: Oldreus, Milo, Bentulinus, 
Bernardus Lemovicensis, Petrus Petragorici, Arnulfus de Gorranti, Bernar- 
dus Bituricensis. Factum Willelmo patriarcha, Fulcone rege (Roziere, p. 2 10 
— 211, No. 109; Migne, p. 1207 — 1208, No. 109). 158 

„ Dec. 19, ind. XIII, lun. XI. Caesareae in camera archiepiscopi. — 
Hysimbardus consensu uxoris Roardae, Gualterii, domini Caesariensis, et 
Arnulfi de Haynis, domini Hysumbardi, quorum prior CL, alter LX bisan- 
tios accepit, Hospitali per manum Raimundi magistri pretio D bisantiorum, 
sigillo Gualterii apposito, casale Arthabec *) vendit, cujus fines sunt ab 
oriente Kalensua, a meridie Calodia, 2 ) ab occidente castellare (?) Rogerii 
Longobardi, ab aquilone casale Latinae. 3 ) Factum Willelmo patriarcha, 
Fulchone rege,Gaudentio,Caesareae archiepiscopo. — Gaudentius, archiepis- 
copus Caesariensis, Gualterius, dominus Caesareae, 4 ) Harnulfusde Haynes, 
Heustachius Eschoflel, 5 ) Georgius miles, Rainerius Fornerius, 6 ) Petrus 
Bassus, Gerardus Bucxus, Petrus, drogomannus de Chaquo, Gualterius, 
vicecomes de Chaquo, Ricardus Faber; de fratribus Hospitalis : Raimundus 
thesaurarius, Geraldus Kalensuae, Thomas, Hayricus. Petrus scriba scripsil 
(Delaville le Roulx, p. 72 — 73, No. 4 [cf. p. 14]; Prutz, p. 86, No. 4; Rey, 
p. 20 — 21 ; cf. Archives d. miss. scientif. 1. c, p. 7). 159 

') Sive abreikhah (Clermont-Ganneau, Recueil d^arche^ol. I, p. 336). 2 ) Sive 
Calcalia (Clermont-Ganneau, 1. c). ^ 8 ) Sive at-tfre (ibid.). 4 ) De cujus sigillo 
Delaville le Roulx, Les sceaux in Mem. d. antiq.de France 1886, XLVII, p. 231 
—233. 5 ) Alias Cosslel, Escof lel, Scoflel, Scufflellus. n ) Alias Furnarius. 



42 Regesta 

(p. 553, 557 — 558; cf. p. 623) Aschetinus, (p. 558 — 559), Asquiiinus (fortasse 
idem ac prior), Geraldus, Radulfus I, Albertus, Radulfus II, Anonymus, cujus 
mentionemfacitCoelestinusIII (3 Jan. 1 197), Petrusl(p. 564—569; cf. p. 598 
— 600), Rainerius, Anonymus, cujus mentionem facit Gregorius IX epi- 
stola 20 Dec. 1230, qua archiepiscopo Mamistrano, abbati Bellimontis et 
magistro Bonimo, archidiacono Valeniensi, mandat, ut inquirant de ante- 
dicto anonymo (p. 573 — 576; cf. 600), Godofredus de Praefectis (p. 576 — 
579; d. 601), Thomas (p. 579 — 580), Gaillardus (p. 580 — 582), Hugo. 
Ceterum d. ZDPV. X, p. 24—26. 168 

( „ c). — Hugo de castello S. Abrahae cortillum pro II bisantiis 
annuatim solvendis Mart(i)no concedit. — Willelmus de Alesnes, filius 
Radulfi de Alesnes, Normannus de S. Abraham, Willelmus de Babilonia, 
Titger et pater ejus Augerius, Willelmus Bornicus et filius ejus Bartholo- 
maeus. Willelmus scripsit (Roziere, p. 215, No. 113; Migne, p. 12 10, 
No. 113). 169 

1137 Jul. 12, ind. XV. — Willelmus I, patriarcha Hierosolymitanus, 

Galtero de Lucia sigillo l ) concedit, ut domum, quam aedificaverat in terra, 

quae est ad occidentalem angulum lacus balneorum ad aquilonem vergens, 

Roberto Medico ejusque filiis et successoribus pro LXXX bisantiis vendat, 

et dicto Roberto permittit, ut firmam voltam super viam ipsam, domum et 

campum patriarchae intercedentem, aedificet, super quam domus (sic) fabri- 

cam possit erigere. Praeterea a superiore domus parte quendam gastinae 

angulum, in quo domum aedificet, ea conditione tradit, ut pro domo et 

parte addita bisantium annuatim persolvat. — De capitulo S. Sepulchri: 

Petrus prior, Robertus archidiaconus , Petrus Barcinonensis , Osbertus 

Joppensis, Radulphus Parisiensis, Willelmus Normannus, Lambertus de 

S. Lazaro, Garnerius, Godefridus, Robertus de Accon, Moyses, Bartholo- 

maeus, Giraldus, Dionisidius, Brocardus, Willelmus; de patriarchali curia : 

Everhardus, Humbertus, Amelius, Johannes, Milo, Ernaldus, Stephanus 

(Delaville le Roulx, p. 73 — 74, No. 5 [cf. p. 14]; Prutz, p. 87, No. 5; cf. 

Archives d. miss. scientif. 1857, p. 7. In tergo chartae legitur, anno 

1 167 supradictam domum sub censu I bisantii annuali patriarchae solvendo 

Hospitali venditam fuisse [Delaville le Roulx, p. 14]). 170 

•) De hoc sigillo cf. Delaville le Roulx, Les sceaux in Me'm. d. antiq. de France 
1886, XLVII, p. 233-235. 

„ Jul. 18. In territorio Potentiensi. — Innocentius II F(ulchero), 
archiepiscopo (Tyrensi), Jo(hanni), Acconensi, B(ernardo), Sidoniensi et B(al- 
duino), Berithensi, episcopis Tyrensis ecclesiae suffraganeis, praecipit, ut 
abhinc Willelmo,patriarchaeHierosolymitano debitam reverentiam exhibeant 
(Roziere, p. 5, No. 6; Jaffe-LOvvenfeld, No. 7847). De ecclesia Tyrensi 
patriarchatui Hierosolymitano subordinata cf. Guill. de Tyro XIII, c. 23, XIV, 
c. 1 3, supra N0.66 ; et epistolas, quas citant Potthast, No. 556 (3 Jan. 1 199), 
1980 et 1984 (Aug. 1203), 2755 (20 April. 1206), 2998 (3 Febr. 1207), 
Pressuti I, No. 18 (1 1 Aug. 1216), Reg. Honorii III, Ann. VI, reg. III, lib. 
VI, ep. 477, fol. 262 r (19 Jul. 1222), ibid.Ann. VII, reg. IV, lib. VII, ep. 136, 
fol. 38 r (18 April. 1223). Petrus, cardinalis S. Marcelli, a. 1203 discordiam 
de hac subjectione judicio suo sedaverat, et Honorius ejusdem dispositionem 
approbavit 19 Jul. 1223 (Potthast, No. 7058; cf. de Mas Latrie II, p. 46, 
Not. 1; Mansi, Concil. XXII, p. 749 — 750). Principes vero Antiochiae 



regni Hierosolymitani. a% 



sedem Antiochenam patriarchatui Constantinopolitano subordinare non- 
nunquam voluisse, constat ex epistolis paparum (LOwenfeld, Epistol. pontif. 
inedit.,p. 164; Potthast,No. 3314,4685 ; ROhricht, Amalrich I,p«444). 171 

1137 (1 138), ind. I, epact. VII. — Gullelmus I, patriarcha Hierosolymi- 
tanus, fratribus ecclesiae S. Sepulchri per manum Petri prioris privilegia 
ab Arnulfo praedecessore, ab ipso, Godofredo principe, Balduino I rege 
necnon Rogerio, episcopo Ramathensi, accepta 1 ) sigillo confirmat. — Gau- 
dentius, archiepiscopus Caesariensis, Rogerius, Ramatensis, Anselmus, 
Bethleem, episcopi, Robertus, archidiaconus Jerusalem, Gaufridus, abbas 
Templi Domini, Arnoldus (Arnaldus), Montis Syon, Henricus, Montis Oli- 
veti, priores, Robertus, S. Mariae vallis Josaphat, Soibrandus, S. Mariae 
Latinae, abbates. Anno patriarchatus VII, Fulcone rege (Roziere, p. 47 — 
49, No. 26; Migne, p.i 1 18 — 1 1 19, No. 26). l )SupraNo. 74,75, 152, 165, 167. 172 

„ (1138), ind. I. (Hierosolymis). — Guillelmus ejusque filius per 
manum Roberti, magistri militiae Templi, ecclesias de Sclippes et Seffinges 
concedunt. — GuilleJmus I, patriarcha Hierosolymitanus, Petrus, prior S. 
Sepulchri, Gaufridus, prior Templi Domini, Robertus archidiaconus, Gar- 
nerius, canonicus S. Sepulchri etc. (Musde des archives nationales, Paris 
1 872, p. 97, No. 1 46). Adsunt sigilla Roberti et Guillelmi patr. dictorum. 173 

1138 Febr. 5, ind. I. Hierosolymis. — Fuko, rex Hierosolymitanus, 
consensu Milesendis reginae sigillo suo confirmat, se a Willelmo patriarcha, 
Petro, S. Sepulchri priore, ejusque capituli omnibus fratribus scilicet Ro- 
berto archidiacono, Anselmo praecentore, Godefrido thesaurario, Wlgrino 
praeposito, Petro Bernardi, Girberto, Goisberto, Oberto, Roberto, Petro 
elemosinario, Petro camerario, Lamberto, Aymerico, Petro, Giraldo, An- 
scherico, Everardo (Eurardo), Burchardo, Willelmo Podiensi, Willelmo 
Beritensi ecclesiam S. Lazari Bethaniae accepisse, ut eandem conventui 
monachorum sive sanctimonialium traderet, et Petrum, priorem S. Sepul- 
chri, domos quasdam Hierosolymitanas, quae ad ecclesiam antedictam per- 
tinent, necnon villanos, beduinos, casalia Benehatie, Benehabeth, Ragabam 
et Romha (Roma), unde novus conventus redditus haberet, concessisse. 
Dictus vero rex donat casale Thecuae ejusque incolis permittit, ut e Mari 
Mortuo bitumen vulgo cathrans *) vocatum et sal de locis vicinis libere 
colligant. — Gaudentius, archiepiscopus Caesariensis, Rogerius, Ramensis, 
Anselmus, Bethleem, Reinerius, Sebastenus, Bernardus, Sydoniensis, epi- 
scopi, Robertus, Nazareth electus, Gaufridus, abbas Templi Domini, Arnau- 
dus (Amaldus), prior Montis Syon, Willelmus, Montis Thabor, Helyas, 
Palmariae, 2 ) abbates, Herbertus, archidiaconus Tiberyadis, Giraldus, prior 
vallis Josaphat, Philippus, Caesareae decanus, Bernardus (et) Arnulphus, 
Bethleem canonici, Petrus capellanus, Bartholomaeus presbiter, Amelius et 
Henricus, patriarchae diaconi, Balduinus, patriarchae cancellarius, Radulfus, 
Montis Syon, Petrus, Sebastae, Balduinus, S. Georgii, Adam, Accon(ensis), 
Saginus (Siginus), Tyriensis, canonici; Willelmus de Buris, Tyberiadis, 
Galterius. Caesareae, Guido, Beriti, Balduinus, Ramensis, domini, Rohar- 
dus, Jerusalem vicecomes, Reinerius Brusch, Barisanus, Vivianus, Cayphae 

*) Arabice : katran, bitumen. 2 ) De qua Mabillon, Acta ordin. S. Bened. 

saec.VI. part. I, § 2, No. 12. Abbatia a. 1 170 Cluniacensibus tradita fuit (Ro'hricht in 
Mittheil. des tfsterr. Instituts 1891, p. 435, ZDPV. X, p. 207—208; Jaffe-L6wen 
feld, No. 135 16; Ursmar-Berliere, p. 489— 490). 



44 Regesta 

dominus, Rainer(i)us Parvus, Anselmus de Bria, Robenus de Franc Loet(h), 

Philippus, filius Guidonis de Milli, Ulricus, Neapolis vicecomes, Petrus de 

Podio Laurentii, Rollandus Gunterius, Olivarus, frater ejus, Johannes 

Dunda, Godefridus de Bursi, Galterius Maldunz (Malduiz), Arnulfus de 

Hames, Barnardus (Bernardus) Vacers, Thebaldus (Tibaldus) Nazarenus, 

Willelmus, nepos patriarchae, Thebaldus (Tibaldus) de Herlebecke, Sado 

marescal(c)us, Giraldus Passerels, Eustachius de Roitest; de Jerusalem* 

Alardus miles, Hildredus, Sigerius, Humbertus cum barba, Milo camerarius, 

Bakelarius (Bachelarius) ; de Accon : Meinardus de Portu, Nicolaus Dorez, 

Albricus Aurentius, Rodandus (Rollandus) Lucensis; de peregrinis: Ivo 

de Nigella, Arnulfus, Teruanensis advocatus, Ingelramus de Bova, Richar- 

dus de Herecurch, Anskerius (Anscherius) de Encre. Datum per manum 

Heliae, regis Hierosolymitani cancellarii (Roziere, p. 60 — 65, No. 33 ; Lois 

[ed. Beugnot] II, p. 494 — 497, No. 17; Migne, p. 1 124 — 1 127, No. 33; 

cf. Wauters II, p. 196 — 197). 174 

1138 Mart. 6. Romae. — Innocentius II F(ulchero), archiepiscopo 

Tyrensi, 1 ) R(aimundo), Tortosano, G(erardo), Tripolitano, H(ugoni), Gibe- 

lcntino, 2 ) B(alduino), Barutino, B(ernardo), Sidoniensi et Johanni, Acco- 

nensi, episcopis, quod ab Honorio II G(uillelmo), archiepiscopo Tyrensi, 

mandatum fuit, repetens praecipit, ut W(illelmo I), patriarchae Hierosoly- 

mitano, tanquam primati debitam subjectionem et obedientiam deferant 

(Roziere, p. 5 — 6, No. 7 ; Jaffe-Ltfwenfeld, No. 7875 ; cf. supra No. 1 23). 175 

') De quo ROhricht in ZDPV. X, p.17; Jan. 1 147 patriarcha Hierosolymitanus 
factus est. 2 ) De quo ibid.. p. 27; obiit in via Hierosolymitana s. a. (»• Chricht in 
Mittheil. des tisterr. Instituts ftlr Geschichtsforsch. XI, p. 394). 

„ Jul. 1 7. Albani. — Innocentius II Willelmo I, patriarchae Hiero- 
solymitano, mandat, ut Fulcherium, archiepiscopum Tyrensem, qui ex 
mandato S. R. E. ei obediat, fraterni amoris intuitu diligat sollicite providens, 
ne sub obtentu hujuscemodi subjectionis Tyrensis ecclesia suae justitiae 
vel dignitatis patiatur aliquod detrimentum (Mansi XXI, p. 394; Guill. de 
Tyro XIV, c. 12 ; Jaffe-LSwenfeld, No. 7906). " " 176 

„ Jul. 26, ind. I. Albani. — Innocentius II papa fratribus S. Sepulchri 
per manum Petri prioris, quaecunque a regibus et patriarchis Hierosoly- 
mitanis in eodem patriarchatu et in partibus occidentalibus acceperunt, con- 
firmat. Datum per manum Aymerici, diaconi cardinalis et cancellarii (Roziere, 
p. 22 — 24, No. 17; Jaffe-Ltfwenfeld, No. 7907). 177 

„ Jul. 28. Albani. — Innocentius II F(ulchero), archiepiscopo Tyrensi, 
scribit, se Tyrensem ecclesiam olim Antiochenae subjectam nunc Hieroso- 
lymitanae subordinasse, et mandat, ut W(illelmo I), patriarchae Hierosoly- 
mitano, obediat, ac prohibet, ne patriarcha Antiochenus in ejus personam 
interdicti vel excommunicationis sententiam promulgare praesumat (Roziere, 
p.4 — 5,No. 5; Jaffe'-L5wenfeld, No. 7908; cf.supraNo. 172, 175, 176). 178 

„ Dec. 4. Accon. — Fulco, rex Hierosolymitanus, consensu Mili- 
sendis uxoris et Balduini rilii ecclesiae S. Sepulchri ac Petro priori II carru- 
catas apud casale Mimas sitas, quas Lambertus Alsus coram rege, regina et 
Guillelmo patriarcha pro anima uxoris Agnetis Neapoli dederat, contirmat. 
— Guillelmus patriarcha, Johannes, episcopus Acon(ensis), Robertus archi- 
diaconus, Balduinus cancellarius, Petrus, reginae capellanus, Hodierna, 
Tripolis comitissa, Haluisa (Alois), Anselmus de Bria, Sada (Sado) mares- 



regni Hierosolymitani. ac 



callus, Johannes camerarius, Gervasius Burguin, Gunfridus de Freisnel, 
Adelardus de Retest, Goscelinus camerarius, Simon de Capella. Helias, 
regis cancellarius, dictavit (Roziere, p. 57 — 58, No. 3 1 ; Lois [ed. Beugnot], 
p. 492 — 493, No. 15; Migne, p. m 25, No. 31). 179 

1138, ind. I. — Johannes, episcopus Achonensis, fratribus S. Scpulchri 
per manum Petri prioris ecclesiam S. Sepulchri Acconensem aedificandam 
scilicet in terra a Lamberto Hals data et aliam ecclesiam in territorio casalis 
Amimas III milliariis ab urbe Accon distantis sitam concedit et sigillo con- 
firmat. — Adam, archidiaconus Acconensis, Marinus, Nicholaus, Johannes 
Pictaviensis, Robertus, presbiteri, Gocelinus et Jonathas, canonici, Dodo, 
Iterius,presbiteri,Petrus diaconus, Stephanus, Leo, Johannes de Bru(n)dusio, 
Willelmus Capperons (Capperuns), Balduinus, patriarchae Hierosolymitani 
cancellarius (Roziere, p. 145 — 146, No. 72; Migne, p. 1179, No. 72). 180 

„ , ind. I. Neapoli. — Fulco, rex Hierosolymitanus, consensu Mili- 
sendis uxoris ac Balduini filii ecclesiae S. Sepulchri per manum Petri prioris 
domos in urbe Hierosolymorum sitas concedit et sigillo confirmat scilicet 
Petri Bernardi, Eurardi et alterius Eurardi canonicorum, deinde domos 
Meinardi, Garsionis, Galterii Lentornior (Lo Tornaor), x ) Bernardi Bursarii, 
Herluini, Mabiliae, Rogerii, fratris eorundem canonicorum, stationem Guil- 
lelmi Bastardi, eamque partem, quam idem in mensis nummulariorum 
habebat. — Guillelmus, Jerusalem patriarcha, Robertus, Nazareth electus, 
Gaufridus, abbas Templi, Guillelmus de Buris, Rainerus Bruns, Barisanus, 
Balduinus Ramensis, Roardus, Jerusalem vicecomes, Anselmus de Bria, 
Gervasius Burgundiensis, Ulricus, vicecomes Neapolis, Bernardus Vacers, 
Johannes camerarius, Meinardus de Portu, Nichola. Factum anno libera- 
tionis sanctae civitatis XXXIX; datum per manum Heliae, regi(s) cancellarii 
(Roziere, p. 58 — 60. No. 32; Lois [ed. Beugnot] II, p. 493— 494, No. 16; 
Migne, p. 1123 — 11 24, No. 32). 181 

l ) Roziere, p. 264: Tronaior. 

„ , ind. I. — Riso, Boamundi II, principis Antiocheni, quondam 
capellanus, coram Willelmo I, patriarcha Hierosolymitano, domos suas cum 
pomerio a Willelmo Medico LXIV bisantiis venditas, quae via publica inter- 
cedente vicinae sunt domibus Pontii, thesaurarii Antiocheni, sigillo Willelmi 
patriarchae apposito canonicis S. Sepulchri donat et confirmat. — Willel- 
mus patriarcha, Humbertus capellanus, Amelius diaconus, Balduinus 
cancellarius, Johannes, patriarchae clerici (Roziere, p. 168 — 169, No. 87; 
Lois [ed. Beugnot] II, p. 497, No. 18; Migne, p. 1 183 — 1 184, No. 87). 182 
( „ c). — Bernardus Biturricensis consensu uxoris Ahoys ecclesiae 
S. Sepulchri per manum Petri prioris domum et terram portae S. Stephani 
vicinam quibusdam conditionibus tradit. — Willelmus patriarcha, Fulche- 
rius, capellanus ejus, Amelius diaconus, Aschetinus vicecomes, Umbertus 
aurifaber, Herbertus cum barba, Giraldus, S. Sepulchri diaconus, qui char- 
tam composuit, Willelmus de Babilonia (Roziere, p. 199 — 200, No. 10 1 ; 
Migne, p. 1202 — 1203, No. 10 1). 183 

1139 Jan. 17. Laterani. — Innocentius II Gerardo, Tripolitano, R(ai- 
mundo), Tortosano, et H(ugoni), Byblitano, episcopis, praecipit, ut Fulcherio, 
archiepiscopo Tyrensi, obediant eosque ab juramento et fidelitate, qua pa- 
triarchae Antiocheno sint adstricti, absolvit (Mansi XXI, p. 395; Guill. de 
Tyro XIV, c 13; JafFd-Ltfwenfeld, No. 7940; cf. supra No. 78). 184 



46 Regesta 

1139 Jan. 17. Laterani. — Idem Radulpho, patriarchae Antiocheno, 
praecipit, ne suffragaueos ecclesiae Tyrensis impediat, quominus Fulcherio 
archiepiscopo debitam obedientiam et reverentiam deferant (Mansi XXI, 
p. 395; Guill. de Tyro XIV, c. 13; Jaffe'-L6wenfeld, No. 7941). 185 

„ Jan. 17. Laterani. — Idem Balduino, Berytensi, Bernardo, Sido- 
niensi, Johanni, Ptolemaidensi, episcopis jam iterum praescribit, ut Fulchero 
archiepiscopo metropolitae suo pareant, et si pro eo, quod dicto Fulchero 
obedierint, afiquid a patriarcha Hierosolymitano contra eos fuerit consti- 
tutum, eandem sententiam viribus carere decernit (Mansi XXI, p. 396; 
Guill. de Tyro XIV, c. 13; Jaffe-L6wenfeld, No. 7942). 186 

„ Jan. 17. Laterani. — Idem Willelmum I, patriarcham Hierosoly- 
mitanum, reprehendit, quod Fulcherium, archiepiscopum Tyrensem, more 
praedecessorum suorum pro susceptione pallii ad Romanam ecclesiam 
venientem disturbare praesumpserit et contra eum ab ipso redeuntem se 
inhumanum difficilemque et nimis asperum exhibuerit adeo, quod neque 
antiquam dignitatem ecclesiae Tyrensis ei restituere neque de damnis ei 
illatis vel de Caiapha sive Porphyria juxta mandatum suum ei justitiam facere 
voluerit (Mansi XXI, p. 394; Guill. de Tyro XIV, c. 11; Jafte-Ltiwenfeld, 
No. 7943)- *87 

„ (1 134?), Jan. 27. — Ardicio, episcopus Saonensis, Anselino, epi- 
scopo Bethlemitano, per manus ejusdem ecclesiae praepositi ecclesiam 
S. Ambrosii in urbe Varaginis constructam possidendam et gubernandam 
concedit (La Epoca diVarazze, 7 jun. 1874; Archiv. storico ital. 1885, XV, 
p. 56, not. ; Verzellino, Memorie di Savona ed. A. Astengo, Savona 1885 — 
1886, 2 voll., I, p. 509 — 510; Comte Riant in Atti d. Societa Ligure, Ser. II, 
XVII, p. 640 — 643, No. 1 ; cf. p. 594. — 596). 188 

„ April. 27, ind. II. Laterani. — InnocentiusII Guillelmo I, patriarchae 
Hierosolymitano, et canonicis S. Sepulchri nuntiat, se eorum precibus ipsis 
ecclesias Baruli, Brundisii et alias confirmare (Roziere, p. 74 — 76, No. 39; 
Jaffe-LOwenfeld, No. 8019). 189 

» (1 1 38), Nov. 18, ind. II, lun. XI. — Rogerius, episcopus Rama- 
thensis, se olim ecclesiae B. Mariae de Josaphat precibus felicis memoriae 
Arnulfi patriarchae ac regis Balduini I necnon consensu totius capituli 
S. Georgii quoddam casale desertum Cephrie nuncupatum dedisse, confir- 
mat, sed quia heredes Radulfi de Septem Molis eidem dono calumniam 
inferrent, se ipsos, scilicet Gofridum, filium Radulfi, Hugonem, fratrem 
ejus, Mazelinam sororem cum marito ejus Arnulfo de Aria et matrem prae- 
dictorum Agnetem adduxisse, ut coram Willelmo patriarcha, Roberto 
archidiacono, Baiduino cancellario, Amelio, Balduino, canonico S. Georgii, 
et laicis : Wulferio, Milone camerario, Rogerio Carnotensi, Ernaldo pincerna, 
Stephano dispensatore ac Petro Lemovicensi assentirentur, et eorum con- 
sensu nunc iterum donum suum medietatem tamen decimarum et obedien- 
tiam capellani retinens sigillo Willelmi patriarchae confirmat. — De canonicis 
S. Georgii: Willelmus Thuroldi, Jordanus, Balduinus, Gislebertus, Hugo; 
de aliis: Constantinus, Jacob; de laicis: Wulferius, Willelmus, nepos pa- 
triarchae, Normandus, Johannes Golafres, Helgotus, Petrus vicecomes, Gisle- 
bertus, Bernardus de Caco (Delaborde, p. 49 — 50, No. 20). 190 



regni Hierosolymitani. 47 



1139 Dec. 1 ), ind. II, lun.VII. — RaimundusII, comes Tripolitanus, cum 
uxore Hodierna pro salute praedecessorum, comitis Raimundi I, Bertranni, 
Willelmi Jordanis et Pontii patris necnon matris Caeciliae ecclesiae S. Sal- 
vatoris de Monte Tabor confirmat casale Bethamum atque concedit parti- 
culam illam, quae a Georgio Syro sive vi sive dolo eidem ecclesiae ablata 
ex parte Bethelion sita est. Territorium autem Bethsami terminatur ab 
oriente usque ad viam antiquam, quae est inter Botsoflam et Bethsamum 
nominatum, a meridie usque ad viam veterem juxta Bethelyon, ab occidente 
usque ad terram S. Mariae Latinae, a septentrione usque ad territorium 
casalis Petri de Podio Laurentii scilicet Montemcucul. Hoc igitur casale 
tradit comes Gaufrido, Montis Tabor abbati, Martino priori, Garnerio 
monacho et Pontio Renuardi coram Giraudo, Tripolitano, Giraldo, Rafa- 
niensi, episcopis, Alberico, Montis Peregrini priore, regis baronibus assen- 
tientibus scilicet Silvio constabulario, Petro de Podio Laurentii\ Willelmo 
Ebriaci, Guocelino de Chalmunt, Willelmo de Crat, Petro Raymundo de 
Balma. Gaufridus autem abbas comiti lampadem pro ipsius et parentum 
ejusdem salute in conspectu transfigurationis Domini in Monte Tabor 
arsuram confirmat. — Raimundus, comes Tripolitanus, Hodierna comi- 
tissa, Jotrannus cancellarius, qui cartam dictavit, Pontius de Syura, Pontius 
Bernardi, Albertus, magister comitis, Giraudus Zelo, Brunellus senescakus, 
Raimundus Arnaidi, Rainaldus camerarius. Guarinus scriba de Bethlehem 
cartam scripsit (Paoli I, p. 19, No. 18; cf. p. 477 — 478). 191 

•) In textu falso: XIII id. Decembris; num legendum est VIII id. Decembris? 

„ — Caecilia, comitissa Tripolitana, pro salute animae Pontii mariti 
consensu comitis Raimundi filii precibus regis Fulconis et reginae Milisende 
canonicis S. Sepulchri per manum Wlgrini, prioris Montis Peregrini, con- 
cedit, utomnes, qui velint, in furno conventus coquant. — Giraldus, epis- 
copus Tripolitanus, Petrus de Podio Laurentii, Petrus Raimundus de la 
Balma, Jocelinus de Calmont (Calmunt), Silvius Robertus, Petrus de Podio, 
prior de Hospitali, magister Albericus, prior de Bethleem, Willelmus Apieres, 
placearius Montis Peregrini, Homodeu (Homodei) (Roziere, p. 183 — 184, 
No. 92; Lois [ed. Beugnot] II, p. 499, No. 20; Migne, p. 1 192 — 1 193, 
No. 92). 192 

1 140 Jan., ind.III. — RaimundusII, comes Tripolitanus, consensu Hodier- 
nae uxoris, regis Hierosolymitani filiae, et precibus Willelmi patriarchae ab 
urbe Antiochia Hierosolyma revertentis necnon Fulcherii, Tyrensis, Roberti, 
Nazareni, archiepiscoporum, et Bernardi, Sydoniensis episcopi, fratribus S. 
Sepulchri in portu Tripolitano liberum exitum et aditum concedit et privi- 
legia, quae Raimundus, comes S. Egidii, Willelmus Jordanis, nepos ejus, 
Bernardus et Pontius comites dederunt, l ) necnon S. Georgium sigillo suo 
confirmat. — Giraldus, episcopus Tripolis, Johannes canonicus, magister 
Gillebertus (Gislebertus), Rainerius constabularius, Petrusde Podio Laurentii, 
Willelmus Rainoardi, Gauscelinus (Goscelinus) de Cavomonte, Willelmus 
Porcelleti, Saxo, Pontius de Sura, Geraldus Isnelli, Brunellus dapifer, Ray- 
mundus Lamberti, Pontius Giraldi, Stephanus monacus, Otrannus, cancel- 
larius comitis, qui chartam dictavit (Roziere, p. 184 — 185, No. 93; Lois 
[ed. Beugnot] II, p. 504 — 505, No. 23; Migne, p. 1 193— 1 194, No. 93; 
Duchesne, Hist. geneal. de la maison de Chasteigneur, Paris 1634, preuv. 
p. 37 — 38). i) Cf. supra No. 48, 58, 1 91, 192. 193 



48 Regesta 

1140 April. 19, ind. III. Antiochiae. — Raymundus I, princeps Antio- 
chenus, confirmat, se tertio principatus sui anno (1 139) Hierosolymis, quo 
adoraturus ivisset, a Petro, S. Sepulchri priore, necnon Willelmo patriarcha 
audivisse, dictum conventum in civitate Antiochena varias injurias passum 
fuisse, sed in ipso anno, quo Antiochiam rediret, scilicet 1 die Februarii 
praedictum Petrum cum Wlgrino praeposito et aliis fratribus Antiochiam 
venisse, ut querelam de horto quodam a conventu ecclesiae S. Pauli retento 
proferrent. Itaque se Robertum, abbatem S. Pauli, ejusque fratres arcessi- 
visse, eosdem vero dixisse, hanc possessionem Bernardum, olim patriarcham 
Antiochenum, pro commutatione domus Stephani, thesaurarii S. Pauli, Boa- 
mundo juniore confirmante, dedisse. Re tamen accuratissime examinata et 
deliberata Raimundus hortum antedictum conscnsu testium qui sunt: Gre- 
gorius, S. Mariae ecclesiae cantor, Thomas subcantor, Michael, filius Molkem 
(Molkim), Abraham, filius Sucar, dicto Petro priori consensu uxoris Con- 
stantiae addicit et sigillo confirmat. — Testes etc. ut infra No. 195 (Roziere, 
p. 172 — 178, No. 89; Lois [ed. Beugnot] II, p. 501 — 504, No. 22; Migne, 
p. 1 185— 11 87, No. 89). 194 

„ April. 1 9, ind.III. Antiochiae. — Raimundus I, princeps Antiochenus, 
consensu uxoris Constantiae fratribus S. Sepulchri, quaecunque in territorio 
et civitate Antiochiae possederunt et possident, laudat et sigillo confirmat, 
scilicet extra urbem: II aedificia molendinorum extra portam Pontis ad 
occidentem sita, quorum superius lingua arabica Funeidec l ) vocatur, inferius 
autem dirutum est, deinde vineam a Brunone plateario olim possessam, 
tum in urbe ipsa: apothecam ante balnea sitam, quae arabice nuncupantur 
Omar, domum desertam ante ecclesiam S. Mennae olim Beruti dictam, 
aliam ecclesiae S. Petri vicinam et Sericae vocatam, aliam ante domum 
Sericae olim a Salomone Graeco, S. Sepulchri concanonico, possessam, 
domos ante hospitale nuncupatum Hebeneboleit sitas a furno S. Georgii 
disco(o)perti usque ad viam, quae vergit ad ecclesiam SS. Cosmae et Damiani, 
praeterea domum, quam Osmundus, canonicus Antiochenus, ante balnea 
Tancredi sitam donabat, domum Gamalielis presbyteri, canonici S. Sepul- 
chri, ecclesiae S. Leonardi vicinam et aliam cujusdam laici Benedicti ante 
ecclesiam S. Simeonis sitam. — Gaudinus, Mamistanus archiepiscopus, 
Hugo, Gabulensis, episcopus, Aymericus, decanus Antiochiae, Willelmus 
Brachetus, Aimericus, Willelmus Pictaviensis, capellaui palatii, Willelmus 
Petri clericus, Petrus, canonicusTemph, Godofridus, canonicus S. Abrahae, 
Drogo et Goisbertus, milites Templi, Rogerius de Montibus constabularius, 
Galterius de Surdavalle, Garento de Saone, Fulco de Buiguiu, 2 ) Willelmus 
Fraisnelli, Leo Majopolus, dux Antiochiae, Gaufridus de Guirchia, Petrus 
de Armoini 3 ) castellanus, Guiterius de Moceon, 4 ) Richardus de Belmont, 
Robertus, filius Gaufridi, Paganus de Fai, Garnerius de Burgo, Hugo de 
Boleira, Abo de Bolins, 5 ) Cheale de Mausiaco, 6 ) Basilius camerarius et 
Oliverius, frater ejus, Garinus Malmuz 7 ) marescalcus, Godofridus, filius 
Raembaldi, vicecomes, Raimundus marescalcus, Theodorus notarius, Geor- 
gius, magister secretae. Factum anno principatus quarto ; datum per manum 

*) Funeidec est nomen diminutivum nominis fundaco (D. M. Hartmann). 
2 ) Roziere, p. 177: Boino. s ) Roz., p. 177: Petrus Armoini. 4 ) Roz., p. 177: 
Mozo. 5 ) Roz., p. 178: Molins. fl ) Roz., p. 178: Chalo de Masiaco (Masiag). 
7 ) Roz., p. 178: Malmus. 



regni Hierosolymitani. 49 



Odonis cancellarii (Roziere, p. 169 — 172, No. 88; Lois [ed. Beugnot] II, 
p. 499 — 501, No. 21 ; Migne, p. 1184 — 1 1 85, No. 88; Hist. geneal. de 
la maison de Chasteigneurs, preuv., p. 37). 195 

1140 Maj. 18, ind. III. Laterani. — Innocentius II ecclesiae B. Mariae 
de valle Josaphat precibus, quas Guido prior per Paganum, Robertum et 
Osmundum, monachos ejusdem ecclesiae, Apostolicae Sedi suggesserat, pos- 
sessiones, quas in Apulia et Sicilia habet, confirmat (Delaborde, p. 50 — 54, 
No. 21 ; v. Pflugk-Harttung, Iter Italicum, p. 218, No. 351, Acta pontif. II, 
p. 310 — 312, No. 349; Jaffe-LOwenfeld, No. 8095). || Eodem die, mense 
et anno idem eidem abbati omnia bona ac jura confirmat (v. Pflugk-Harttung, 
Actapontif. II, p. 312 — 314, No. 350; Jaffe-LGwenfeld, No. 8096) et petente 
Gerardo abbate 14 Jul. 1 147 (Jaffe-Ltfwenfeld, No. 9099; cf. o Aug. 1135 
ibid. No. 7725). 196 

„ Maj. — Raimundus I, princeps Antiochiae, Venetis, ut secure An- 
tiochiam et portum Suidin adeant, in toto regno suo maneant necnon fun- 
dicium, hortum et domum juxta fundicium posita libere teneant, exigente 
Johanne Boaudo (Boado, Beaudo) concedit et sigillo confirmat. — Odo 
cancellarius, Leo Majopolo dux, Rogerius constabularius, Martinus pincerna, 
Johannes Neapolitanus, Guiterius de Moceone. Facrum anno principatus 
VII, Aimerico patriarcha, Rogerio constabulario, Leone Majopolo duce, 
Thoma vicecomite (Tafel-Thomas II, p. 102 — 103, No. 46). 197 

„ Dec. — Raimundus, comes Tripolitanus, consensu uxoris Hodiernae 
privilegiumsupra(No. i93)laudatumrepetitetsigilloconfirmat. — R(ainerius) 
constabularius, P(etrus) de Podio Laurentii, W(illelmus) Porcelleti, Willel- 
mus Rainoardi, Saxo, 1 ) Bertrannus (Bertrandus) Umberti, Gaucelinus de 
Cavomonte, P(ontius) de Suira (Sura), Brunellus, G(eraldus) Isnel, O(trannus) 
cancellarius, qui chartam diaavit; accedunt: Robertus, Nazarenus, Fulche- 
rius, Tyrensis, archiepiscopi, Bernardus, episcopus Sydonis, Guido Beriti, 
Helias, cancellarius regis, Balduinus, cancellarius patriarchae Hierosolymi- 
tani, Johannes, canonicus Tripolis, Rainaldus, capellanus Nazareth (Roziere, 
p. 186 — 187, No. 94; Lois [ed. Beugnot] II, p. 505 — 506, No. 24; Migne, 
p. 1194 — 1195, No. 94). 198 

! ) Roziere, p. 1 89 : Saxus, filius ejus. 

„ , ind. III. — Petrus I, prior S. Sepulchri, confirmat, se cum quibus- 

dam canonicis, ut jura S. Sepulchri investigaret, Antiochiam profectum in 

capite pontis portae, quae de Comite nuncupatur, super flumen Orontis II 

loca ad molendina invenisse, unum aedificatum, alterum vastatum, quae 

canonici dicti conventus diu jure hereditario possedissent. Re igitur dili- 

genter examinata et cum Raimundo principe deliberata in molendinis illis 

Funeidec partim reaedificatis II rotas Surianis Nichefore, Michaeli et Nichole 

quibusdam conditionibus accommodat. — Wlgrinus, praepositus S. Sepul- 

chri, Aimericus, Nichola, Gamaliel, Garneri(us), Robertus, ejusdem ecclesiae 

canonici, Angerius (Ansgerius), abbas de S. Georgio, 1 ) Benedictus cantor, 

Guido et Silvester concanonici, Joscerandus capellanus, Theodorus notarius. 

Factum anno Raimundi principis ejusque conjugis Constantiae IV (Roziere, 

p. 178 — 180, No. 90; Lois [ed. Beugnot] II, p. 506 — 507, No. 25 ; Migne, 

p. 11 89 — 1191, No. 90). 199 

! ) S. Georgius de Lebaene, de qua ecclesia Rtfhricht in ZDPV. X, p. 36, 215, 
250, 272, 291 ; Ursmar Berliere, p. 491 — 492. 

Rdhricht, Regesta. 4 



50 Regesta 

(1140 c). — Johannes Patricii, se casalia sua Megina et Mezera cum 

casalibus S. Sepulchri Caphermelic 1 ) et Anquina 2 ) per manum Petri I prioris 

consensu Fulconis regis, Milesendis reginae, Babini, domini sui, Petrosi, 

cognati sui, Brunae, uxoris suae, Thomae et Eustachii filiorum commuta- 

visse, confirmat (Roziere, p. 223 — 224, No. 120; Migne, p. 12 14 — 121 5, 

No. 120). 200 

l ) Roziere, p. 90, 93, 105: Cafermelich (Caphermelich), p. 80: Cafermelech. 
2 ) Roziere, p. 263 : Ainquina. 

1141 Febr. 3, ind. IV. Neapoli in palatio regis. — W(illelmus) I, patriarcha 
Hierosolymitanus, pactum, quod fratres Hospitalis cum Robeno casalis 
S. Egidii ejusque uxore consensu Roardi vicecomitis ejusque uxoris Hillae 
necnon Fulconis regis et Melisendae reginae coram se ipso Hierosolymis 
et nunc Neapoli scilicet de terra Emaus fecerunt, singulis conditionibus 
expositis, confirmat. — Robenus, archiepiscopus Nazaret, R(ogerius), epis- 
copus S. Georgii, Gaufridus, abbas Templi Domini; debaronibus: Williel- 
mus de Burris, Roardus vicecomes, Robertus casalis S. Egidii ; de fratribus 
Hospitalis: Raimundus Palatii, Stephanus Capellae, Petrus thesaurarius, 
Raimundus, Girardus pincerna ; accedunt Ramatenses : Rainerius, Robertus 
de Frandolio, Constantinus decanus, Milo clericus, Gaufridusde Aquilea, l ) 
Rainaldus de Monte Lauduno,*) Tosetus, 8 ) Nicolaus, presbyter Hispaniae, 
qui chartam scripsit (Paoli I, p. 20 — 21, No. 20; cf. p. 478 — 480). 201 
') Alias Acu, Acula. 2 ) Alias Laudato. s ) de Tolosa. 

„ Jun. 21, ind. IV. Laterani. — Innocentius II papa fratribus eccle- 

siae S. Sepulchri per manum Petri I prioris privilegia supra (No. 75, 109, 

122) memorata, urbis Accon ecclesiam S. Sepulchri l ) et ejusdem territorii 

ecclesiam S. Mariae de Mimas 2 ) confirmat (Roziere, p. 24 — 26, No. 18; 

Jaffe-L5wenfeld, No. 8147). 202 

! ) Hoc loco primum vocatur nomen (cf. Roz., p. 145). -) Adhuc non cog- 

nita (cf. Roz., p. 145) sed abhinc saepe memorata (cf. ibid. p. 31, 264). 

„ Nov. 30 — Dec. 2. Antiochiae in ecclesia S. Petri. — Concilium, 

cui praeest Albericus,cardinalisepiscopusOstiensis,Sedis Apostolicae legatus, 

et inter ceteros intersunt: Guillelmus I, patriarcha Hierosolymitanus, Gau- 

dentius, Caesariensis, Fulcherius, Tyrensis, Stephanus, Tarsensis, Serlo, 

Apameensis, Gerardus, Coricensis, Franco, Hierapolitanus, archiepiscopi, 

Anselmus, Bethlemitanus, Bernardus, Sidoniensis, Balduinus, Berytensis, 

Gerardus, Sidoniensis, Hugo, Gabulensis, episcopi, quo Radulfus, patriarcha 

Antiochenus, qui comparere uoluit, absens deponhur 1 ) (Guill. deTyroXV, 

c. 16 — 17; Mansi XXI, p. 503 — 506). 203 

*) Qui jussu antedicti legati in carcerem monasterii S. Simeonis prope Antio- 
chiam conjectus sed tandem inde elapsus Romam ivit, ubi veneno interemtus est 
(ibid. c. 17). 

„ , ind.VI (corr. IV). Hierosolymis. — Willelmus I, patriarcha Hiero- 
solymitanus, consensu Petri I, S. Sepulchri prioris, pro cambio duarum 
stationum patriarchae stationibus in platea Surianorum sitis vicinarum 
Raimundo, Hospitalis magisiro, hortum domui adjacentem, quae Anselmi 
cantoris ante communis vitae professionem erat, nunc vero patriarchae est, 
possidendum concedit et sigillo conrirmat. — Petrus prior, Godefridus 
thesaurarius, Aimericus canonicus, Willelmus praepositus ; domini : Lam- 
bertus, Garnerius, Gozelinus, Nicholaus, Robertus, Geraldus diaconus, 



rcgni Hierosolymitani. c j 



Willelmus diaconus, Balduinus cancellarius, Amilius diaconus, Milo came- 
rarius, Giufredus de Acu; de fratribus Hospitalis: Stephanus de Antiochia, 
Petrus Willelmi, Stephanus Lauret, Arnaldus Wascus, Petrus Novellus, 
Raimundus de Palacio, Stephanus de Dianero, Stephanus de Capella, Petrus 
thesaurarius, Raimundus thesaurarius, Geraldus pincerna, Bernardus Was- 
cus, Robertus dapifer; Roardus vicecomes, Robertus de casali S. Egidii, 
Rainaldus de Monte Laudato, Tosetus de Tolosa, Petrus de Petragoricis, 
Peregrinus, filius Boneti, Robertus de Sesson, Robertus de Frandol, Rainal- 
dus Segghir, Benzalinus, Humbertus de Baro (Delaville le Roulx, p. 74 — 
76, No. 6 [cf. p. 14]; Prutz, p. 87—88, No. 6). 204 

1 141, ind.VI (corr.IV).— WillelmusI,patriarchaHierosolymitanus,PetrusI, 

S. Sepulchri prior et ejusdem conventus testantur, quod fratres Hospitalis 

assensu regis Fulconis et principum cum Roberto de casali S. Egidii eo 

convenerunt de terra de Emaus et pertinentiis, ut canonicis S. Sepulchri 

medietatem decimae de omnibus annonis et leguminibus reddant et fratres 

alios proventus retineant, sed de terra et ceteris casalibus in montanis ad- 

jacentibus scilicet de casalibus Hulddre, l ) de Porcel et de Gaufrido Agule,*) 

de Ansquetino, 3 ) de Bacheler, de Gerardo Bostgher, 4 ) quae ipsi possident, 

vel de aliis similiter canonicis medietatem reddant, si vero aliquod casale 

seu terram de eisdem quibuslibet christianis vel Saracenis ad firmam dederint 

fratres Hospitalis pro annona vel pecunia, eandem medietatem canonici 

accipiant. Factum Fulcone regnante coram Raymundo, magistro Hospi- 

talis, ejusdem fratribus Stephano de Antiochia, Petro Willelmo, Raimundo 

de Palatio, Stephano Lauret, Arnoldo Vasconi, 5 ) Stefano diacono, Stefano 

de Capella, Petro thesaurario, Raimundo thesaurario, Girardo Pincerne, 6 ) 

Bernardo Vasconi 7 ) et Willelmo patriarcha confirmante. — Gaufridus, 

habbas 8 ) de Templo, Petrus I, prior Dominici Sepulchri, Godefridus the- 

saurarius, Aimericus canonicus, Willermus praepositus, Garnerius, Lam- 

bertus aliique canonici; Roardus, de cujus feodo ipsa est terra, 9 ) [Robertus 

de casali S. Egidii, Rainaldus de Monte Laudato, Tosetus de Tholosa, Petrus 

de Petragoricis, Peregrinus, filius Boneti, Robertus de Sesson, Robertus de 

Frandol, Rainaldus Segghir, Benzalinus, Humbertus de Baro] (Paoli I, p. 22, 

No. 21 [cf. p. 480]); Roziere, p. 219 — 220, No. 117). 205 

Roziere : J ) Huldre, 2 ) Agulle, s ) Anschetino, 4 ) Bocher, 6 ) Guas- 
coni, 6 ) pincerna, 7 ) Guasconi, 8 ) abbas Templi. 9 ) Nomina, quae uncis 
circumclusimus, charta exstans in Roziere 1. c. omisit. 

„ , ind. III (IV), epact. XI. — Goscelinus, comes Edessanus, assensu 
uxoris Beatricis et filii Goscelini Hospitalis fratribus concedit casale Cisem- 
burg, quod jam ex dono Balduini II regis habebant, cum pertinentiis necnon 
divisionem terrae casalis, quam adversus fratres comes calumniari inceperat, 
donat et sigillo confirmat. — Rogerius constabularius, Hubertus mares- 
qualcus, Isernbardus castellanus, Alduinus de Sirode, Berardus, Guarinus 
de Belci, Gilduinus, Herbertus, Petrus de Tilleto, Willelmus de Guaisia, 
Buvo Mercator, Bernardus Berruarius, Girardus Bedo. Factum Francone 
Tulipp(ensi) archiepiscopo, Raimundo, Antiochiae principe, regnante per 
manum Radulfi Carnotensis cancellarii (Paoli I, p. 20, No. 19). 206 

1142 April. 5, ind.V. Laterani. — Innocentius II ecclesiae B. Mariae de 
valle Josaphat per manum Guidonis abbatis ecclesiam Ligionis cum parochia 
et decimis necnon decimam a Bernardo, episcopo Nazareno, concessam et 

4* 



c2 Reges ta 

alias possessiones in Sicilia sitas confirmat (Delaborde, p. 54 — 55, No. 22; 
v. Pflugk-Harttung, Acta pontif. II, p. 322 — 323, No. 361 ; Jaffe'-LGwen- 
feld, No. 8223). || Hanc confirmationem Eugenius III 4 Maj. 1 145 eidem 
ecclesiae et abbati denuo contirmat (Delaborde, p. 58 — 59, No. 25 ; v. Pflugk- 
Harttung, Iter Ital., p. 239, Acta pontif., III, p. 68, No. 66; Jaffe-LGwen- 
feld, No. 8748) et 3 1 Mart. 1 1 5 1 omnia jura ac possessiones corroborat 
(Delaborde, p. 61 — 63, No. 27; v. Pflugk - Harttung, Iter Ital., p. 243, 
No. 443 ; Jaffe-LOwenfeld, No. 946Q). 207 

(1142) April. 21. Hierosolymis in ecclesia Montis Sion. — Concilium, 

cui praeerat Albericus, cardinalis episcopus Ostiensis, Sedis Apostolicae 

legatus, et Guillelmus I, patriarcha Hierosolymitanus, et plures episcopi in- 

tererant, quo, Templo Domini consecrato, *) inter cetera catholicus Armeni- 

orum monetur, ut nonnullos fidei articulos, quibus ecclesia Romana ab- 

horreat, corrigat et emendet (Guill. de Tyro XV, c. 18; Mansi XXI, p. 504 

— 508). 208 

l ) Quod Marquis de Voglle a. 1 142 factum esse putat (Archives de TOrient 
latin I, p. 564). 

„ April. 22, ind. V. In capitulo S. Sepulchri. — Bertholdus nobilis, 
quaecunque possidet, S. Sepulchro ea conditione donat, ut quamdiu vivat, 
dictas possessiones a Guillelmo, patriarcha Hierosolymitano, Petro priore 
et canonicis S. Sepulchri pro beneficio habeat, sed inde X solidos annuatim 
reddat, et ecclesiam Denkendorf olim dictis fratribus concessam ipsorum 
sigillis appositis confirmat (Scheid, Orig. Guelf. III, p. 517 — 518, No. 67; 
Petrus, Suev. eccles., p. 261 ; Besoldus, Docum. rediv. monast. Wurtemb. I, 
p. 453, No. 3; Wlirtemb. Urkundenb. II, p. 17 — 18, No. 316; Roziere, 
p. i62,No. 83; Christoff Schmidlin, Gesch. d. Klosters Denkendorf, Stutt- 
gart 178 1, p. 19 — 20; germanice versum a G. Rosen in Wochenblatt der 
Johanniter-Ordensballey Brandenburg 1 863, p. 73 — 74, No. 12; cf. v. LOher, 
Archival. Zeitschr. III, p. 299). |j Bertholdum nostrum nobilem c. 1 1 20 sive 
c. 1 1 30 in Terram Sanctam profectum fuisse, putant Schmidlin p. 6 (cf. p. 6 
— 17) et Stalin, WUrtemb. Gesch. (ed. I) II, p. 733; cf. chartam ConradiHI, 
14 Octob. 1 139 in WUrtemb. Urkundenb. II, p. 13, No. 312. Primus ec- 
clesiae de Denkendorf abbas, a Guarmundo, patriarcha Hierosolymitano, 
electus, fuit Conradus, secundus idem nomen habuit (Schmidlin, p. 1 7 — 19). 
Ecclesiam nostram 10 Jan. 1 i44CalixtusII (Schmidlin, p. 22; Jaffe-L6wen- 
feld, No. 8481), 27 Sept. 121 3 Innocentius III (WUrtemb. Urkundenb. V, 
p. 408, No. 21), 1 Mart. 1249 Innocentius IV (ibid. V, p. 448, No. 63), 
22 Jun. 1260 Alexander IV (ibid. V, p. 358, No. 1597), 17 Jan. 1262 (Pott- 
hast, No. 18360), necnon 18 Maj. 1186 Fridericus I (WUrtemb. Urkun- 
denb. II, p. 215, No. 427; Stumpff, Reichskanzler, No. 4322), Dec. 1226 
et Jun. 1228 Fridericus II (BOhmer-Ficker, No. 1690, 1730), 20 Jan. 1225, 
26 Sept. 1226, 5 Febr., 22 Sept., 1 Octob. 1231, filius ejus rex Henricus 
(ibid. No. 3962, 40 1 6, 4 1 86, 42 1 6, 42 1 7) et Rudolfus I 1 3 Jun. 1 29 1 (Regg. 
ed. BBhmer, No. 1 134) in protectionem suscipiunt et 10 Mart. 1240 H(en- 
ricus), episcopus Constantiensis, notificat, quod H., canonicus S. Sepulchri 
Hierosolymitani, a patriarcha ad praeposituram Denkendorf praesentatus et 
postea iqvestitus fuit, sed quibusdam excessibus diffamatus resignavit (WUr- 
temb. Urkundenb. III, p. 448, No. 944). Alia privilegia, quae ad historiam 
dictae ecclesiae pertinent, cf. ibid. II, p. 131 — 132, No. 373; p. 267 — 268, 



wegni Hierosolymitani. c 3 



N0.463; p. 333 — 334. No. 513; p. 35^—357, No. 532; III, p. 166—167, 
No. 686 — 687 ; p. 260 — 26 1 , No. 770 ; p. 280, No. 788 ; p. 298, No. 802 ; 
p. 308, No. 813; p. 379, No. 881; p. 445, No. 941 ; IV, p. 39, No. 988; 
p. 209, No. 1 145 ; V, p. 45, No. 1 28 1 ; p. 358, No. 1597 et Stalin, 
Wtirtemb. Gesch. III, p. 733 — 734. Ecclesiae nostrae Denkendorf propriae 
erant ecclesiae de Dietbrlick et de Kirchheim, quarum alteram Fridericus II 
(B5hmer-Ficker, No. 751) donavit; cf. privilegium ad preces Radulfi, pa- 
triarchae Hierosolymitani, concessum in WUrtemb. Urkundenb. III, p. 14, 
No. 564. 209 

1142. — Fulco, rex Hierosolymitanus, consensu Milisendis reginae et 
Baldewini filii ecclesiae S. Lazari terram, quam Balduinus Caesariensis 
coram ipsis dederat ejusque vidua concesserat, confirmat, quae inter Montem 
Oliveti et Rubeam cisternam sita est in via, quae ducit ad Jordanem. Factum 
per manum Eliae, cancellarii regis. — Rohardus vicecomes, Paganus de 
Voa, Willelmus de Barra, Albericus de Barbeio, domina Halois (Cibrario, 
p.222;Ferrand, p. 1 1 ; ArchivesderOrientlatinllB, p. 123 — 124, N0.2). 210 

„ , ind.V. Tripoli. — Coram Geraldo Tripolitano, Willelmo Tortosae, 
episcopis, B., archiepiscopo Albariae, et Raynerio constabulario, Fulchrando 
marescalco, Willelmo Embriaci, Willelmo Renoardo, Jocelino de Claro- 
monte, Willelmo Porceleto, Raymundo de Fonte Erecto et ceteris baronibus 
suis Raymundus, Pontii, comitis S. Egidii, filius, Umberto, episcopo Ani- 
censi, consensu uxoris Caeciliae necnon matris Hodiernae, filii Raymundi 
et fratris Philippi, omnes homines et omnes quascunque habet possessiones 
et praedecessores habuerunt in toto Vallavensium comitatu, sigillo confirmat 
et laudat. Hanc enim donationem anno MCXXXII (ind. X) Pontius, comes 
Tripolitanus, consensu uxoris Caeciliae et filii eorum Raymundi coram 
Guillelmo,Tripolitano,Raymundo,Tortosano,Giraldo,Raphanensi,episcopis, 
Rodulpho, Giraldo, Bernardo, Tripolitanis canonicis, Ablardo archidiacono, 
Giraldo cantore, Johanne, Petro de Podio Laurentii, Arberto de Montelauro, 
Pontio de Fosso, Rostagno de Goth et Raymundo vicecomite, carta per 
manum R.,comitisArvernensis, altari S.Mariae Anicensis donaverat (Vaissete, 
Hist. de Languedoc [ed. II] V, p. 1054 — 1055, No. 551, § 1). || Aliottus 
Uguicionis, imperiali auctoritate judex et notarius publicus, a. 1 255, ind. XIII, 
7 die Julii, se chartam authenticam transcripsisse, confirmat (p. 1057). 211 

„ , ind. VII (corr. V). — Raimundus, Pontii comitis filius, comes 
Tripolitanus, confrater Hospitalis eidem domui donat et sigillo confirmat 
Raphaniam et Montem Ferrandum, Mardabech et quicquid juris habet in 
piscaria Chamele l ) a Chades usque ad resclausam necnon Cratum, castellum 
Bocheae cum pertinentiis et juribus, felitum ac lacum 2 ) cum pertinentiis 
tam domini propriis quam feodalium, quae scilicet castella scambio dato 
consilio Willelmi de Crato ejusque uxoris Adelasiae et filii Bertrandi Hugonis 
concessit. Raimundus enim dicto Willelmo de Crato coram curia sua dedit 
caveam DavidisSiri cum omni raisagio montaneae et feodum Pontii Willelmi, 
scilicet II terrae cabellarias et DC bisantios, dictus vero comes, barones et 
episcopus Tripolitanus ducenos bisantios et super omnes caballarias in una- 
quaque divisim 3 ) XII bisantios ab hoc mense Augusti usque ad X annos 

Paoli : l ) p. 23 : Cymele. 2 ) p. 24 : Felicium et Lacum. 8 ) p. 24 : 

divisione. 



ca Regesta ' 

dederunt. Similiter assensu Gisleberti de Podio Laurentii ejusque uxoris 
Dalgoth praelibatae domui felitium et lacum 4 ) cum pertinentiis concedit 
et totum hoc donum consilio Caeciliae, comitissae et matris, Hodiernae 
uxoris, Raimundi filii, Philippi fratris confirmat et concedit, ne dicti fratres 
in bellis, quibus ipse non intersit, praedam factam cum ullo partiantur, 
insuper omnibus hominibus et Surianis Crati permittit, ut in tota terra 
comitatus ac dominii Tripolitani libere et quiete emant vendantque. — 
Geraldus,Tripolis, Willelmus, Tortosae, episcopi, B., Albariae archiepisco- 
pus, 5 ) Rainerius constabularius, Fulcrandus marescalcus, Willelmus Em- 
briacus, 6 ) Willelmus Rainoardus, Joscelinus 7 ) de Cavo Monte, Silvius 
Rotbertus, Willelmus Porcelletus, Radulfus de Fontanellis, Raimundus de 
Fonte Erecto, Radulfus 8 ) Viridis, Pipinus 9 )et ceteri barones omnes; de 
burgensibus: Pontius de Sura, G. 10 ) Isnelli, P. u ) Geraldi, S. l2 ) Monacus, 
R. Lamberti, Willelmus Rotlandi, 13 ) P. Girbaldi, B. 14 ) Aurificis, Ph. 15 ) 
burgensis, P. 16 ) Andreae 17 ) et ceteri omnes. Denique Raimundus dicta 
loca Hospitalis tueri pollicitus hortum, qui olim fuit Galterii de Margato 
ejusque uxoris Gislae, et spatia locorum ad trahendos lapides apta, quae inter 
utramque viam concluduntur et exterius illinc a capite, consilio praedictorum 
Hospitali per manum Raimundi magistri, 18 ) Rotberti, comitis Alvernis, 
Gislaberti Malemannus (sic) et Petri, prioris Montis Peregrini, aliorumque 
fratrum donat et, se Hospitali invito treugam cum Saracenis vel facturum vel 
ab eis accepturum esse, negat. Petrus, cancellarius comitis, scripsit (Delaville 
le Roulx, p. 76 — 80, No. 7 [cf. p. 14]; Prutz, p. 88 — 90, No. 7). 212 

Paoli : 4 ) Felicium et Latum, ft ) omittit B. arch., 6 ) Ebriacus, 7 ) Gau- 
celinus, 8 ) Raidulfus. 9 ) P. addit: W. Aurei, W. Pandulfus, Bernardus de 
Rocha. l0 )Geraldus, ll ) Pontius, li ) Stefanus, ,8 ) Rollendi, N ) Baron, 
l5 ) Philippus, ln ) Petrus. ,7 ) Paoli addit: Petrus de S. Germano, Raimundus 
Guasco, 18 ) Sedulii procuratoris. 

1142 — 1145. (Hierosolymis.) — Willelmus I, patriarcha Hierosolymi- 
tanus, controversiam inter vallis Josaphat et Montis Oliveti ecclesiam diu 
versantem consensu Guidonis abbatis et Henrici prioris sigillo apposito 
tollit mandato, ut Guido quandam terrae planitiem bonemagre adja[centem] 
ecclesiae Montis Oliveti possidendam concedat, sed ecclesia dicta ecclesiae 
vallis Josaphat VII bisantios annuatim persolvat. — Anselmus, episcopus 
Bethlehemita, Gaufridus, abbas Templi Domini, Balduinus, archiepiscopus 
Caesariensis, tunc temporis patriarchae cancellarius, Amelius, [archi]diaconus 
patriarchae, Rogerius Constantini decanus, Amicus, capellanus Templi 
Domini ; de monachis vallis Josaphat : Stephanus, Galterius, Johannes de 
Paternone, Johannes subprior, Bernardus, Pctrus Gumbaldi, Johannes 
scriptor, Arduinus, Johannis filius, Theobaldus de Forneriis; de laicis: 
Cristianus Aldemeschini, Johannes de Parisio, Johannes ; de burgensibus : 
Iterius, Rainaldus, Petrus Burdini, Poncius Tholosensis, Robertus, filius 
Iterii (Delaborde, p. 55 — 56, No. 23). 213 

1143 Dec. 9. Laterani. — Coelestinus papa II Raymundo, magistro 
Hospitalis S. Johannis, mandat, ut ipsius ejusque successorum oboedientiae 
novum hospitale, ad susceptionem Theutonicorum Hierosolymis construc- 
tum, subjaceat et omnino permaneat, sed de gente Theutonicorum prior 
et servientes constituantur (Delaville le Roulx, Les anciens Teutoniques 
et Tordre de St. Jean de JeVusalem in Comptes-rendus de Tacad. d. inscript. 



regni Hierosolymitani. 5 5 



1888, XIV, p. 341, No. 1 [cf. p. 336 — 341]; Jaffe-L&wenfeld, No. 8472). | In 
eundem fere modum fratribusTheutonicisscripsit (ibid. p. 343, No. 2). Hoc 
privilegium (17 Aug. 1229) Gregorius IX repetit epistola ad patriarcham 
(Geroldum) Hierosolymitanum scripta mandans, ut, si opus sit, per cen- 
suram ecclesiasticam antedictum firmiter observari faciat (ibid. p. 344, 
No. 3). 1 ) 214 

l ) Nescimus, quo tempore fratres Theutonici vinculo oboedientiae supradicto 
absoluti sint, sed sine dubio Gregorius IX eos in eandem redire jussit, quum praeter 
Januenses et Pisanos soli nostri rriderico II a. 1229 fidem praestiterint, qui excom- 
municatus in Terram Sanctam profectus erat (Ryccardus de San Germano in Mon. 
Germ. SS. XIX, p. 383). Plurimis vero epistolis nostrae antecedentibus et succe- 
dentibus idem papa fratribus Theutonicis omnia privilegia collata confirmat 
(Strehlke, p. 340—354, No. 416—470). Gregorius IX (12 Jan. 1240), postquam 
Fridericus II secunua vice excommunicatus fuit, mandatum Coelestini II supra 
excerptum et Adriani IV sine dubio nunc amissum repetit et observandum jubet 
(Paoli, Godice I, p. 272, No. 6 ; Hennes, Cod. diplom. 1, praef. V ; Strehlke, p. 354 
— 355, No. 468; Potthast, No. 10839; cf. Riant, Haymar. Monach. XLIII). De hac 
controversia ceterum conferas chartam (9 Octob. 1258), quam edidit Strehlke, 
p. 102, No. 1 16, et Eracles 141 — 142. 

1143, ind. VI. — Willelmus I, patriarcha Hierosolymitanus, se Hospi- 
tali ecclesiam in agro Acheldemach, l ) ubi peregrinorum sepeliuntur corpora, 
cum tota agri terra ab antiquis Surianis coram ipso divisa concessisse, sigillo 
contirmat. — Ernesius, 2 ) patriarchae nepos et cancellarius, Wichardus 
capellanus, Amelius diaconus, Alexander, Godefridus, Helias, scriptor pri- 
vilegii, clerici patriarchae; ex fratribus Hospitalis: Raimundus magister, 
Petrus Willelmi clericus, qui praedictam incepit ecclesiam, Stefanus sacer- 
dos, Stefanus Capellae, Haimo, prior S. Aegidii (Paoli I, p. 23, No. 22). 215 

l ) Alias chaudemar vocatur (arabice : al-schamah) ; cf. Schick in Quart. Stat. 
1890, p. 67. 2 ) De quo Rohricht in ZDPV. X, p. 12. 

( „ ), ind. VI. S. Bernardus Melisendam, reginam Hierosolymitanam, 
consolatur de morte mariti Fulconis regis et, ut fortem se praebeat, monet 
(Ep. No. 354). Idem eidem s. a. fratres Praemonstratenses l ) fovendos com- 
mendat (Ep. No. 355). 216 

! ) Eorundem abbati S. B. a. 1 150 inter cetera in memoriam revocat, Baldui- 
num I ? regem Hierosolymitanum, dum adhuc viveret ? locum S. Samuelis fratri- 
bus Cisterciensibus donavisse cum mille aureis, de quibus nova abbatia aedifica- 
retur, sed eosdem antedictum locum fratribus Praemonstratensibus cessisse, «quia 
ob incursus paganorum et aeris intemperiem non acquisivit (S. Bernardus) mittere 
fratres suos» (Ep. No. 253 ; Baronius a. 1 131, § 14; Gaufredi Vita S. Bernardi III, 
No. 2). Itaque fratres Praemonstratenses locum S. Samuelis etS. Habacuc (RShricht 
in ZDPV. X, p. 218, 244) usque ad Saladini tempora (1 187) tenuerunt. 

„ , ind. VI. — Raimundus, comes Tripolitanus, consensu Hodiernae 
uxoris et Raimundi filii canonicis S. Sepulchri permanum Wlgrini canonici 
domos, quas Tripoli a Willelmo de Sira LXXXI bisantiis emerant, et fructum 
terrae de tambulo (stabulo) suo et voltura turris concedit et sigillo confir- 
mat. — Rainerius constabularius cum matre sua, Radulfus Caslan, frater 
Templi, Petrus de Podio Laurentii, Willelmus Rainoardi, Saxus, filius ejus, 
Raimundus, frater ejus, Goscelinus de Calvo Monte, Robertus Silvii, Pon- 
tius de Sira, Brunellus dapifer, Giraldus Isnelli, Stephanus Monacus, Pon- 
tius Giraldi, Hermengardus, Pellicius, Albertus camerarius, Willelmus, 
capellanus comitissae, Otrannus cancellarius, qui chartam dictavit. Denique 
Raimundus comes voltam, quam Wlgrinus de Guidone emit, concedit et 



56 Regesta 

coafirmat (Roziere, p. 187 — 189, No. 95; Lois [ed. Beugnot] II, p. 508 — 
509, No. 27; Migne, p. 1 195 — 1 196, No. 95). 217 

1143, ind. VI. — Raimundus, comes Tripolitanus, precibus Willelmi, 
patriarchae Hierosolymitani, et Petri I, S. Sepulchri prioris, eidem conventui 
privilegia supra (N0.48, 58, 1 6 1 , 192, 1 93) laudata sigillo confirmat, praeterea 
autem in montanis casale Medera, quod Willelmus Ermengardus dedit, 
gastinam Loisan, quam Raimundus de Raisac dedit, casale Helmedel prope 
Guibelacard situm, quod dedit Ribod, casale Cafarsequel in territorio de 
Gibelet, quod vocant Casale Pontis Sici et Stephanus de Brolo dedit, 
deinde autem singulos villanos necnon singulas carrucatas terrae, quas 
dederunt in casali de Bocumbe Raimundus de Narbona, in casali Aer Ber- 
nardus Derat, in casali Deriae Petrus de Podio Laurentii, — qui addidit 
X jarras olei, uxore concedente — , in casali Ardin Petrus, nepos Rogerii 
constabularii, in casali de Buissera Adalardus, in casali Sorbe Gaufridus de 
Pennis, denique villanum, quem dedit W T illelmus de Boschet. — Rainerius 
constabularius, Petrus de Podio Laurentii, Gocelinus de Cavomonte, Saxo, 
Giraldus Isnel, Brunellus dapifer, Raimundus Lamberti, Pontius Giraldi, 
Stephanus Monachus, Otrannus cancellarius (Roziere, p. 1 90 — 192, No. 97 ; 
Lois [ed. Beugnotj II, p. 509 — 511, No. 28; Migne, p. 11 97 — 11 98, 
No. 97). 218 

( „ c). — Raimundus, Pontii filius, comes Tripolitanus, donationem 
supra memoratam (No. 48) sigillo confirmat (Roziere, p. 182 — 183, No. 91 ; 
Lois [ed. Beugnot] II, p. 482, No. 2; Migne, p. 1 192, No. 91). 219 

1144Jan. 10, ind. VII. Laterani. — Coelestinus II papa fratribus S. 
Sepulchri per manumPetri I prioris privilegia supra (N0.74, 1 24, 1 77, 202) lau- 
data et possessiones occidentales confirmat (Roziere, p. 29 — 3 2, No. 20 ; Wlir- 
temb. Urkundenb. III, p. 34 — 38, No. 322 ; Jaffe'-L8wenfeld, No. 8479). 220 

„ Jan. 10, ind. VII. Laterani. — Coelestinus II privilegium supra 
(No. 1 74) laudatum firatribus S. Sepulchri precibus Petri I prioris confirmat 
(Roziere, p. 27 — 29, No. 19; Nakielski, Miechovia, p. 2 — 3; Jaffe-LGwen- 
feld, No. 8481). 221 

„ Jan. 12. Laterani. — Coelestinus II Petrol, S. Sepulchri priori, et 
canonicis scribit, se eorum fratres ac nuntios L. et G. ad ipsius praedeces- 
sorem missos benigne suscepisse et eorum conventui Romae ecclesiam atque 
hospitium concessisse (Roziere, p. 76 — 77, No. 40; Migne, Patrol. lat. 
CLXXIX, p. 793; Jaffe-LGwenfeld, No. 8482). 222 

„ April., ind.VI (corr. VII). — Petrus I, S. Sepulchri prior, Arnulfo, 
filio Berualdi (Bernardi) Suriani, domos super voltas concambii Hospitalis 
sitas, quae sunt super S. Sepulchri furnum in via situm, quae ad Montem 
Syon ducit, necnon stationem furno vicinam censu annuali IX bisantiorum 
quibusdam conditionibus sigillo concedit. — Johannes Vaccarius, Fulche- 
rius aurifex, Jordanus clericus, Herbertus numularius, Saibertus, Rainerius 
de Arrat (Arraz), Petrus Bordinus, Willelmus drogomannus, Johannes, filius 
ejus, Johannes de Podio, Robertus Cocus. Scriptum est per manum Donati, 
diaconi et scribae S. Sepulchri (Roziere, p. 158 — 159, No. 80; Migne, 
p. 1 177 — 1 178, No. 80; in linguam germanicam vertit et docte illustravit 
G. Rosen in Wochenblatt der Johanniter-Ordensballey Brandenburg 1863, 
p. 29 — 32, No. 5). 223 



regni Hierosolymitani. 57 



1144 Maj., ind. VII. — Tempore Philippi de Lamberto, Tanclerii 
de Mauro et Guillielmi Venti Bellamuti consulum et coram Philippo et 
Tanclerio dictis Ugo Embriacus, filius Nicole Embriaci, sacramentum, quod 
frater ejus Obertus scriptum duxerat et jurasse dicebatur, jurat scilicet, se 
vitam consanguinei Guillielmi Embriaci necnon honorem, quem habet 
Gibelleti, et quaecunque citra vel ultra mare possessurus sit, defendere ac 
tueri velle necnon fratrem ejus Agyenorium et heredes. — Ansaldus Mal- 
lonus, Bonsegnor Mallonus, Bonusvasallus Odonis, Bomons, frater ejus, 
Bonusvasallus Tetvicae, Oglerius de Guidone, Ingo de Volta, Johannes 
Barcha, Amicus Guercius, Obertus Taconus, Merlo Roza, Jordanus de Porta 
(Liber jurium I, p. 93, No. 89). 224 

„ Sept. 14, ind.VIII. Romae. — Lucius II Petro I, priori S. Sepulchri, 
iisdem fere verbis ac praedecessor Innocentius II, l ) privilegia a Godofredo 
duce, Balduino I et II necnon Fulcone regibus et Arnulfo patriarcha con- 
cessa generaliter confirmat (Roziere, p. 33 — 36, No. 22; Migne, Patrol. lat. 
CLXXIX, p. 903; Jaffe-Ltfwenfeld, No. 8652). ») Supra No. 177. 225 

„ , ind. VII. — Balduinus III, rex Hierosolymitanus, privilegium supra 
(No. 1 74) laudatum consensu Guillelmi I, patriarchae Hierosolymitani, Petri I, 
S. Sepulchri prioris, per manum Matildis, abbatissae S. Lazari de Bethania, 
sigillo confirmat. — Guillelmus, patriarcha Hierosolymitanus, Balduinus, 
Caesariensis, Robertus, Nazarenus, archiepiscopi, Helias, Tyberiadensis, 
Rogerius, Ramathensis, Reinerius, Sebastensis, episcopi, Gaufridus, Templi 
Domini, Sehebrandus, S. Mariae Latinae, abbates, Petrus, S. Sepulchri, 
Henricus, Montis Oliveti, priores, Raimundus, magister Hospitalis, Petrus 
Guillelmi, Stephanus de Capella, Guillelmus Fauco, Gaufridus et Fulche- 
rius, fratres Templi, Godefridus, thesaurarius S. Sepulchri, Guillelmus 
praepositus, Petrus Bemardi, Petrus Barchinonensis, Nicholaus, Lambertus 
Grossus, Bertrandus de Podio, magister Beda, Obertus, Gamaliel, Giraldus 
Bastardus, Moises (Moyses), Bonefatius, Eurardus, Robertus Acconensis, 
Guillelmus Berithensis, Guillelmus Anglicus; de baronibus: Balianus, Reine- 
rius Ramathensis, Joscelinus de Cortenai, Galterius Berithensis, Ro(h)ardus 
vicecomes, Sado marescalcus, Bernardus Vacherius, Gaufridus Acus, Tose- 
tus, Imbertus de Bar (Roziere, p. 65 — 68. No. 34; Lois [ed. Beugnot] II, 
p. 507 — 508, No. 26 [ad 1 143] ; Migne, p. 11 27 — 11 29, No. 34). 226 

„ — Ba(l)dwinus III, rex Hierosolymitanus, consensu matris Mili- 
sendis donum, quod Fulco rex et dicta regina leprosis S. Lazari dederant, 
sigillo confirmat scilicet terrae petiam et vineam, quam ipsi leprosi post 
factam donationem in ejusdem terrae petia plantaverunt, quae est ante 
eorundem domum sita, quam Fulco et Milisendis a Suriano emerant. — 
Rohardus, vicecomes Hierosolymitanus, Bernardus Vacherius, Girardus 
Passerellus, Sado marescalcus (Cibrario, p. 223; Ferrand, p. 12 — 13; Ar- 
chives de TOrient latin II B, p. 124 — 125, No. 3). 227 

„ — Raimundus I, princeps Antiochiae, cum uxore Constantia per 
manum Guillielmi Buronis legati Januensibus privilegia, quae ab anteces- 
soribus suis acceperant, sigillo confirmat. — Rogerius de Montibus con- 
stabularius, Leo Majopulus, dux Antiochenus, Petrus Armonii castellanus, 
Gitterius de Mozon, Robertus, Gaufri filius, Martinus de Margato, pincerna 
principis, Gillebertus, ejusdem clericus, qui chartam scripsit, Thomas vice- 
coraes. Factum est anno principatus VII (Liber jurium I, p. 98, No. 95). 228 



58 Regesta 

1 144 c. — Petrus I, S. Sepulchri prior, confirmat, Odierdam (Odiardam), 
habitatricem Mahumeriae ac sororem S. Sepulchri, eidem conventui vineam 
olim tradidisse, hanc quidem ejus filium Andream post matris mortem vi 
diu retinuisse, sed judicio archiepiscoporum Roberti Nazareni, Fulcherii 
Tyrensis, necnon episcoporum Bernardi Sidoniensis, Rorgonis Ptolomai- 
densis, Helyae Tyberiadensis et Rogerii Ramathensis resignare coactum 
esse; niholominus dictum Andream eandem vineam ea conditione rece- 
pisse, ut, quoad viveret, S. Sepulchro tertiam proventus partem annuatim 
inde daret et eidem conventui post mortem ipsius libere possidendam relin- 
queret. — Lambertus subprior, Godefridus thesaurarius, Nicholaus cella- 
rarius, Obertus Joppensis, Robertus de Acchon, Alexander, Bertrandus, 
Ademar(i)us, Willelmus praepositus, Lambertus Flandrensis, Aimericus, 
Fulco, Bertoldus, Johannes Anglicus; de diaconis: Eurardus, Giraldus, 
Hugo; de subdiaconis: Willelmus Berit(h)ensis, Johannes Pictav(i)ensis, 
Willelmus de Yspania (Roziere, p. 156 — 158, No. 79; Migne, p. 1176 — 
1177, No. 79). 229 

„ — 11 45. — Lucius II papa Guillelmo I, patriarchae Hierosolymitano, 
ejusque successoribus omnes civitates ac provincias, quae tunc eidem eccle- 
siae subditae, Balduini I et II ac Fulconis regum tempore restitutae sunt et 
per Balduinum III regem Deo adjuvante paganis eripientur, confirmat (Ro- 
ziere, p. 6 — 7, No. 8; Migne, Patrol. lat. CLXXIX, p. 927; Jaffe-LOwen- 
feld, No. 8690). * 230 

„ — 1145. — Idem ecclesiae Bethlemiticae privilegia, quibus Asca- 
lona parochia ei subjecta erat, licet sint malitia pravorum hominum erasa, 
«eandem vim et idem robur ac si erasa non essent» obtinere vult (Exbulla 
ClementisIV, d.d. 1 1 Maj. 1266 in L'Epoca [di Varazze], Giornale settiman. 
1874, h No. 17, 19, 26; Comte Riant in Atti Ligure, p. 643 ; Jaffe-LOwen- 
feld, No. 8699). 231 

1145Jan. 4. Laterani. — Idem precibus Guillelmi I, patriarchae 
Hierosolymitani, concordiam inter Warmundum, ipsius praedecessorem, et 
Ebremarum, tunc archiepiscopum Caesariensem, factam et a dicto Guillelmo I 
et Gaudentio, archiepiscopo Caesariensi, confirmatam corroborat (Roziere, 
p. 32 — 33, No. 21 ; Migne, Patrol. lat. CLXXIX, p. 929; Jafle-LOwenfeld, 
No. 8700). " " 232 

„ Jan., l ) ind. IX (VIII), lun. XXI. — R(aimundus), comes Tripoli- 
tanus, consensu uxoris Hodiernae, Balduini III regis, filiique Raimundi 
ecclesiae S. Salvatoris in Monte Tabor ejusque abbati Pontio donat domos, 
quae sunt Lanfranchi Mazzucke 2 ) et uxoris Aldoarae necnon omnia jura, 
quae extra et intra muros urbis Tripolis habent, praeterea ejusdem ecclesiae 
fratribus liberum introitum et exitum in eadem urbe concedit. — Hu(go) 
Senzaver, 3 )W(illelmus) Porcellet, W(illelmus) de Crato, S(tephanus) Robberti, 
G(ocelinus) de Cavomonte, W(illelmus) Arvei, W(illelmus) Pandulfi, Her- 
bertus de Cabriera, R. de Monte Sckiuo,*) P(ontius) de Siura, G(erardus) 
Isnellus,P(ontius)Geraldi,StephanusMonachi,R(aimundus)Lamberti, Petrus 
Girbaldi, R. Arnaldi, Gualterius de Buturran, P. de Valle, W(illelmus) Rol- 

') Secundum calculum Florentinum 1 145, secundum stilum modernum 1 146. 
*) Sine dubio Januensis. 8 ) Aperte idem ac Hugo Sine conta, Sine censu, postea 
constabularius Antiochenus. 4 ) Idem atque Eschivardus ? 



regni Hierosolymitani. rg 



lendi, Deusdedit capellanus, P. de Salze, capellanus communis, W(illelmus) 
Ranuardi. Factum per Bernardum, cappellanum praedicti communis 5 ) 
(Paoli I, p. 238, No. 193 [cf. p. 546] ; Vaissete, Hist. de Languedoc [ed. II] V, 
p. 1056, No. 551, § 2). [ Hanc chartam (Accon 7 Jul. 1255) Aliottus Ugui- 
cionis, imperiali auctoritate judex et notarius publicus, vidit et legit, P(etrus) 
Caesariensis, et Hugo, Nazarenus, archiepiscopi necnon Q., abbas S. Mariae 
de valle Josaphat se vidisse (c. 123 1) confirmant (Paoli, 1. c. ; cf. Delaville 
le Roulx, p. 50). 233 

6 ) Hanc chartam illustravit Beugnot, Lois I, p. 421, not. et 631 not. 

1145 Aug. 14, ind. VIII. Hierosolymis. — Willelmus I, patriarcha 
Hierosolymitanus, controversiam inter Pontium, abbatem Montis Thabor, 
et Petrum 1, S. Sepulchri priorem, de decimis casalis S. Egidii et casalium 
pertinentium Turbasaim et Dere exortam sigillo apposito dirimit. — Bal- 
duinus, Caesariensis, Robertus, Nazarenus, archiepiscopi, Rogerius, Rama- 
thensis, Anselmus, Bethleem, Rainerius, Sebastensis, Helyas, Tiberiadensis, 
episcopi, Gaufridus, abbas Templi Domini, Henricus, Montis Oliveti, Letar- 
dus, Nazarenus, priores, Willelmus, S. Sepulchri praepositus, Godefridus 
thesaurarius, Bertrandus de Podio, Nicholaus, Gamaliel, Robertus cellararius, 
canonici. Datum per manum Ernesii cancellarii (Roziere, p. 76 — 79, No. 41 ; 
Migne, p. 1 130 — 1 132, No. 41). 234 

„ — Willelmus I, patriarcha Hierosolymitanus, omnibus archiepis- 

copis, episcopis ac totius ecclesiae praelatis scribit, se S. Johannis Baptistae 

reliquias 1 ) in urbe Sebastensi 2 ) reperisse et omnibus, qui ejusdem ecclesiae 

restaurandae beneficiis subveniunt, XL dies poenitentiae injunctac condonat 

(Bibl. de Pecole d. chartes 1868, p. 492 — 493, No. 1). 235 

! ) Quae tamen Januam translatae fuisse dicuntur (Nicolaus de Porta, Hist. 
translat. in Rec. d. hist. d. croisad., aut. occid. V, p. 236—247 et Jacobus de Vora- 

fine, Translat. B. Joh. Bapt , ibid. p. 229—235). *) Ecclesiam S. Joh. Bapt. 

ebastensem eiusque sepulchrum describunt Guill. de Tyro VIII, c. 1, Itiner. 
fran^. I, p. 85, 186, 197 et Burchardus de Monte Sion ed. Laurent, p. 53; cf. ZDPV. 
X. p. 209, 244—245. Ecclesiae Sebastensi anno 1 168 Elisabeth ducissa, uxor Guil- 

lelmi Greti, X libras Andegavenses annuales concedit (Morin, Histoire du 

Gastinois, Paris 1610, 1 ? p. 316 — 317), anno 11 79 — 11 80 Henricus, comes Trecensis, 
ibidem constitutus X hbras annuales (Morin I, p. 314—315; d'Arbois de Jubain- 
ville, Hist. d. comtes de Ghampagne III, p. 381, No. 315), anno 1 189 Philippus, rex 
Franciae, donationem XX librarum annuafium a Ludovico VII antecessore con- 
cessam confirmat (Bibl. de Tecole d. chartes 1868, p. 495, No. 4), postquam Gle- 
mens III 20 Dec. 1 188 dictam ecclesiam in Sedis Apostolicae protectionem suscepit 
(ibid. p. 494—495, No. 3; Jaffe-Lowenfeld, No. 16368). 

„ , ind. VIII, lun. III. — Raimundus, comes Tripolitanus, privile- 
gium supra (No. 2 1 2) memoratum repetit et sigillo confirmat. — G(iraldus), 
Tripolitanus episcopus, cum omni conventu, W(illelmus), Tortosanus epis- 
copus, R(ainerius) constabularius, F(ulcrandus) marescalcus, W(illelmus) 
Ebriaci, W(illelmus) Rainoardi, G(aucelinus) de Cavomonte, S(ilvius) Ro- 
berti, W(illelmus) Porcelleti, W(illelmus) de Crato, G(illebertus) de Podio 
Laurentii, M. de Boccosello, R(adulfus) de Fontanellis, R(aimundus) de 
Fonte Erecto, R(adulfus) Viridis, Pipinus, W(illelmus) Arvei, 1 ) W(illelmus) 
Pandulfi, jJ. de Bechestino, F. de Tolone, R. de Monte Siquo, l ) Hu. de 
Lidimano, B(ernardus) de Rocca, R. Fortis, B. Romanus, R. de Valle Aurea, 
W. de Cornelione, Siggifredus, P. de Nereu, P. de S. Justo, O. de Monte 

*) Alias de Monte Sckiuo vocatus. 



60 Regesta 

Olivo, Guiringisisis, Tancredus de Valriaco, P. Humberti, A. de Saurra, 
W., Tripolis vicecomes, A., Tripolis raisius, P. de Cafaracha, B. de Bus- 
sarra, Hugo Senzaverz, P. de Cavomonte, B. de Trallo, W. de Lunello, 
B. Petri de Jherusalem, R. Crispini, regis pincerna, Humfredus de Torono, 
Philippus Neapolis ; de burgensibus : P(ontius) de Sura,G(erardus) Isnelli, P(on- 
tius) Geraldi, S(tephanus) Monachus, R(aimundus) Lamberti,W(illelmus)Rol- 
lendi, P(etrus) Gerbaldi, R. Arnaldi, Philippus Bornia, Firminus, R.Catalanus, 
R. Niger, A. Trun, P. Andreae, P. de S. Germano, P(etrus) de Monte 
ferrario, A. de Lambesco, R. Guasco, P. de Castronovo, G. Timonerius, 
Girbertus, P(etrus), comitis cancellarius, qui chartam dictavit. — Raimun- 
dus confirmat, se hoc donum fecisse B(alduini) III regis et M(ilesendis) reginae, 
R(aimundi), Antiocheni principis, et C(onstantiae) principissae nutu (Paoli I, 
p. 23 — 26, No. 23 [cf. p. 480 — 482]; Rey, fitude sur Tarchitecture des 
croises en Syrie, Paris 1871, p. 265 — 270). 236 

1145, ind.VIII. — Galterius, Caesareae dominus, sigillo confirmat, pa- 
trem suum Eustachium Granerium fratribus S. Sepulchri per manum Giraldi 
prioris medietatem casalis de Fiaisse et vicinarum terrarum dedisse et se 
hoc donum auxisse, *) sicut dictus pater diviserit territorium a casali S. Mariae 
Josaphat et casalt S. Petri Caesareae et casali de la Forest et casali Sabarini 
et casali S. Johannis Sebastensis et a casali suo Bufles, et sicut ipse cruci- 
bus in rupibus factis et lapidibus terrae infixis designari jusserit. — Ber- 
nardus, Sidoniensis, Rorgo, Acchonensis episcopi, Hosto de S. Audemaro 2 ) 
et Radulfus de Patingis, fratres Templi, Robertus de Franco Loco, Eustachius 
Escoflel, Arnaldus Costa, Rainerius de Cossia, Georgius Armenius, Gau- 
fridus de Portu, Symon de Castelliono, Petrus Bassus (Roziere, p. 143 — 
144, No. 7 1 ; Lois [ed. Beugnot] II, p. 5 1 1, No. 29 ; Migne, p. 1 169 — 1 170, 
No. 71; cf. Wauters II, p. 256. In linguam germanicam vertit et notis 
illustravit G. Rosen in Wochenblatt der Johanniter-Ordensballey Branden- 
burg 1863, p. 85, No. 14). 237 

! ) Roziere, p. 99, 103 : terra ultra flumen habenda. *) De quo Giry in Bibl. 
de Te'cole d. chartes 1874, p. 345—346. 

( „ ). — S. Bernardus, abbas Claraevallensis, W(illelmum I), patriar- 
cham Hierosolymitanum, ad humilitatem hortatur (Ep. No. 393). || Idem 
eundem rogat, ut fratribus Templi faveat (Ep. No. 175). 238 

( „ c). — (Guido), abbas S. Mariae de Josaphat (Eugenio III) papae 
scribit conquerens de variis injuriis ab archiepiscopo Nazareno acceptis. 
Bernardus enim, primus episcopus Nazarenus, ecclesiam Ligionis cum 
parochia, jure parochiali, decimatione et decima casalis Thanis fratribus de 
valle Josaphat concesserat, quae omnia tempore ejusdem et successoris 
episcopi Willelmi, qui postea factus est archiepiscopus, libere possederunt. 
Iste vero privilegium fratribus ab Innocentio II datum vilipendens ecclesiam 
Ligionis cum decimationibus sibi vindicavit et quamquam a Willelmo I 
patriarcha commonitus fuit, Innocentio II mortuo in ecclesia quadam fratri- 
bus propria capellanum instituit, qui pro anima Willelmi de Buris missam 
caneret, et jure parochiali pleno investivit. Itaque in conventu Nazareno 
dicti fratres denuo Willelmum patriarcham adierunt, sed ab eo minime 
adjuti volentes nolentes dicto archiepiscopo marcam auri, rotam cerae aliam 
incensi necnon in civitate Hierosolymitana unius diei procurationem pro- 



regni Hierosolymitani. 6 1 



mittere coacti sunt, qua re abbas, ut ecclesiae suae jura ac privilegia resti- 
tuantur, Sedem Apostolicam exorat (Delaborde, p. 56 — 58, No. 24). 239 

1146 Febr. 20, ind. IX. Tyri. — Balduinus III, rex Hierosolymitanus, 

consensu matris Milisendis ad litem inter rusticos regii casalis Thaeresibena 

et casalis Bethfella, quod in territorio Tyiiensi situm cum oliveto ecclesia 

B. Mariae de valle Josaphat possidebat, dirimendam ejusdem ecclesiae abbati 

Guidoni dictam terram, quam rustici regis ad casale Thaeresibena perti- 

nentem vindicabant, tali conditione concedit et sigillo confirmat, ut fratres 

terram et olivetum cum horto quodam et cetera, quae in pertinentia casalis 

Herberti de Pazi tenebant, regi ejusque successoribus dimittant. — Fulche- 

rius, ecclesiae Hierosolymitanae electus, l ) Bernardus, Sydoniensis, Bene- 

dictus, Torpeiensis (!), 2 ) episcopi, Petrus, Dominici Sepulchri prior, Aime- 

ricus, ejusdem canonicus, Godefridus, ejusdem thesaurarius, Johannes, 

Tyrensis archidiaconus, Ernesius, patriarchae cancellarius; de monachis 

ecclesiae vallis Josaphat : Paganus subprior, Petrus Gumbaldi ; de baroni- 

bus: Manasses constabularius, Robertus Crispini pincerna, Orricus, vice- 

comes Neapolitanus, Sado marescalcus, Bernardus Vacherius, Geraldus 

Passerellus. Datum per manum Radulfi, cancellarii regii 3 ) (Delaborde, p. 60 

— 6i,No. 26). 240 

! ) De quo Rohricht in ZDPV. X, p. 7—8. 2 ) Num male scriptum pro: 

Tropeiensis vel Tripolitanus ? Neutrius episcopi nomen scimus. 8 ) De quo epis- 
copo Bethlemitano ibid. X, p. 24—25 ; Paoli, Codice I, p. 492—493. 

„ Jul. 13, ind. IX. Viterbii. — hugenius III fratribus S. Sepulchri 
per manum Petri prioris privilegia ab antecessoribus concessa confirmat 
(Roziere, p. 36 — 41, No. 23; Jaffe-LGwenfeld, No. 8939). 241 

( „ ). — Gilebertus de Tyro, magister Hospitalis, l ) confirmat, se petiam 

terrae de Petro Barata, filio Gauterii Tiberiadensis, XXIII bisantiis et II 

modiis frumenti II annis post mortem Fulconis regis emisse, quo tempore 

ejusdem filius Balduinus III rex fuit constitutus. — Giraldus Passerels, 

auctorixator, Guillelmus de Japha, Herveus Brito, frater Hospitalis, Petrus 

Cementarius, Guillelmus Anglicus, Petrus Rex (Paoli I, p. 232, No. 187; 

Prutz, Malteserurk., p. 91, No. 9). 242 

! ) Non commutandus cum Gilberto d'Assalit, magistro Hospitalis magno ; cf. 
Delaville le Roulx, p. 84, not. 2 et in Revue histor. 1880, XIII, p. 185. 

„ , ind. VIII. — Galterius, Caesareae dominus, ut se suosque, qui 

pro debitis ipsius Accone saepissime tenebantur capti, liberet, terram de 

Petro, drugomanno de Caco, CC bisantiis emtam, cum domo et area cister- 

nae communi vicinis coram Balduino, archiepiscopo Caesariensi, DCCC 

bisantiis Raymundo,Hospitalis magistro, sigillo apposito vendit. Factum Bal- 

duino III rege, Fulcerio patriarcha. — Radulfus Alexander, Hugo, Baldui- 

nus magister, Johannes Pauper, Reinerius de Coron, 1 ) Eustacius Cosslel, 2 ) 

Arnoldus Costa, Engelbertus de Aria, Reinerius de Cossi, 3 ) Symon de 

Castello, 4 ) Johannes Longus, Georgius, Manasses, Hugo de Caco (Delaville 

le Roulx, p. 80 — 81, No. 8 [cf. p. 15]; Prutz, p. 90 — 91, No. 8). 243 

! ) Toron? *) Escoflel etc. ; cf. supra No. 52. 3 ) Alias Cossia, Cassia. 

*) Alias Castellione. 

1147 Febr. 1. Joppae. — Balduinus III, rex Hierosolymitanus, consensu 
Milesendis matrispactum sigilloconfirmat,quodfratres Hospitalis per manum 
Raimundi magistri cum Roberto S. Egidii et uxore ejus Odula, Rohardo 



62 Re ges ta 

vicecomite et Gilla uxore consentientibus coram Willelmo patriarcha et 
Fulcone rege Hierosolymis et Neapoli de terra Emaus fecerant. — Robertus, 
archiepiscopus Nazarenus, Rogerius, episcopus S. Georgii, Gaufridus, abbas 
Templi Domini ; de baronibus : Gilelmus de Burri, Rohardus vicecomes, 
Robertus casalis S. Egidii, Ranerius Rametensis, Robertus de Frandolio, 
Constantinus de Cau, Milo Clericus, Gautridus de Acu, Rainaldus de Monte 
Lauduno; de fratribus Hospitalis : Raimundus Palacii, Stephanus Capellae, 
Petrus thesaurarius, Raimundus, Gerardus. Datum per manum Radulfi, 
cancellarii regii (Delaville le Roulx, p. 81 — 83, No. 9; cf. p. 15. De hoc 
pacto cf. supra No. 20 1 ). 244 

1 147 Jul.4, ind.IX.^Neapoli. — BalduinusIH,rexHierosolymitanus,cum 

matre Milesendi, et Amalrico, fratrc Hospitali Altum casale et pro concambio 

casalium vallis Suech, quae Gumfredus de turre David et uxor Jda contule- 

runt, II casalia Alto casali viciniora, deinde quaecunque Hospitali anteces- 

sores regis donaverunt, concedit et sigillo conflrmat. — Robertus, archi- 

episcopus Nazarenus, Gaufridus, abbas Templi Domini, Elinardus 2 ) Tybe- 

riadensis, Guido Berytensis, Manasses constabularius, Reinerius Ramatensis, 

Hemfredus de Torono, Giraldus Sidoniensis, 3 ) Galterius Caesariensis, 

Roardus, vicecomes Jerosolymitanus, Phylippus Neapolitanus, Gualo, vice- 

comesTyberiadensis, GervasiusBurgundio, Gualterius Maledoctus, Johannes 

Geromau, Robertus de Frandolio, Maingodus de Genuino, Paganus de Voh, 

Jhebaldus 4 ) Nazarenus, Hubertus de Legione, Hugo de Bethsan, Adalardus 

Recestensis, 5 ) Giraldus, vicecomes Achonensis, Mainardus. Data per manum 

Radulfi, regii cancellarii (Paoli I, p. 26 — 27, No. 24; cf. p. 482 — 485). 245 

l ) Indictio quadrat in annum 1 146. 2 ) De quo Guill. de Tyro XVI, c. 4; 

XVII, c. 1 1. 8 ) De quo Archives de TOrient latin I, p. 673—675 ; Rtthricht, Amal- 
rich I, p. 455—456. 4 ) Alias Thebaldus. b ) Alias de Retest. 

„ Sept., ind. XI. — Rogerius, episcopus Ramatensis, consensu capi- 
tuli S. Georgii fratribus leprosis S. Lazari medietatem decimarum tam 
fructuum terrae quam nutrimentorum casalis, quod infirmorum vocatum 
in territorio Ramatensi possident, confirmat. — Constantinus, presbyter et 
decanus, Balduinus, Gillebertus, Durandus, Jordanus, presbyteri, Hugo 
diaconus; de laicis: Gulferius Normannus, Geraldus vicecomes, Gwalterius 
de Mahumeria. Datum per manum Rainerii scriptoris (Cibrario, p. 223 — 
224; Ferrand, p. 13—14; ArchivesdeFOrientlatinllB, p. 125,^0.4). 246 

„ (Jan.). — Ansaldus Mallonus, Guillielmus Niger, Lanfrancus Piper 
et Cafarus, consules Januenses, qui quondam Nicole Embriaci bona com- 
muni Januensi jure obvenisse, pronuntiaverant, quumGuillielmus Embria- 
cus l ) vel ejusdem heredes pactum de civitatibus Gibelli, Sollini, Lehziae 
et Anthiochiae reddendis et de eorum redditibus non observaverint, quod 
in XX annos valiturum inter ipsum et anteriores consules factum fuit, tamen 
causa diu ventilata filios et heredes dicti Nicolai a petitionibus suis, CCC 
libris acceptis, absolvunt. Factum in capitulo. — Guilielmus de Columba 
notarius scripsit, Obertus Turris cancellarius subscripsit (Liber jurium I, 
p. 133, No. 137). 247 

! ) Cf. Heyd I, p. 158—159, 162, 322. 

„ — Robertus comes, filius Actonis comitis, consensu uxoris S. co- 
mitissae ecclesiae Montis Thabor per manum Huberti abbatis transitum 
Tronti a patre concessum confirmat (Paoli I, p. 203, No. 159; cf. p. 537). 248 



regni Hierosolymitani. 63 



1 148 Maj. 7, ind. XI. Bisuntii. — Eugenius III ecclesiam S. Sepulchri 
in protectionem suscipiens privilegia praedecessorum omnino per manum 
Petri I prioris confirmat ac concedit, ut idem ejusque successores de posses- 
sionibus et bonis dictae ecclesiae libere disponant (Roziere, p. 42 — 44, 
No. 24; Jaffe-LGwenfeld, No. 9260). 249 

„ Jun. 24. Palmae. — Curia generalis de bello Saracenis inferendo 
habita, cui intersuntConradus III, rex Theutoniae, ejusque frater Otto, Fri- 
singensis, Stephanus, Mettensis, Henricus, Tullensis, episcopi, Theotinus, 
episcopus Portuensis, Sedis Apostolicae legatus, Henricus, Austriae, Guelfo, 
Fridericus, Sueviae, duces, Hermannus, provinciae Veronensis marchio, 
Bertholdus de Andes, Guillelmus, marchio de Monteferrato, Guido, comes 
de Blandrata, praeterea Ludovicus VII, rex Franciae, Godofridus, Lingonensis, 
Arnulfus, Lexoviensis, episcopi, Guido de Florentia, cardinalis presbyter S. 
Chrysogoni, Sedis Apostolicae legatus, Robertus, Perchensis, Henricus, 
Trecensis, Theodericus, Flandriae, comites, Ivo de Neella Suessionensis, 
denique Balduinus III, rex Hierosolymitanus, Fulcherius, patriarcha Hiero- 
solymitanus, Balduinus, Caesariensis, Robertus, Nazarenus, archiepiscopi, 
Rorgo, Acconensis, Bernardus, Sidoniensis, Guillelmus, Berytensis, Adam, 
Paneadensis, Geraldus, Bethlemitanus, episcopi, Robertus, Templi, Raimun- 
dus, Hospitalis S. Johannis, magistri, Manasses, constabularius Hierosolymi- 
tanus, Gerardus Sidoniensis, Galterius Caesariensis, Paganus, dominus 
regionis trans Jordanem sitae, Balianus senior, Honfredus de Torono, 
Guido Berytensis (Guill. de Tyro XVII, c. 1 ; cf. Gesta Ludovici, p. 403 — 
404; Otto Frising., p. 385; Kugler, Studien zur Gesch. d. zweiten Kreuz- 
zuges, p. 188; ROhricht, Beitrage II, p. 74, 100, not. 63). 250 

„ , ind. X. Hierosolymis. — Fulcherius, patriarcha Hierosolymitanus, 
conrirmat, Anfredum de Torono leprosis S. Lazari X quintardos racemorum 
et X bisantios in tempore vindemiarum de terra S. Abrahae singulis annis 
recipiendos concessisse. — Rogerius, patriarchae capellanus, Fredericus, 
S. Lazari capellanus; Fulco et Frogerius milites, Brictius, burgensis Hiero- 
solymitanus, Seardus, Surianus de S. Abraha, Gillebertus, miles et frater 
Hospitalis; uxor ipsius Anfredi ejusque filius confirmant coram Guidone, 
domino Scandaleonis, teste. Datum per manum Ernesii cancellarii (Cibrario, 
p. 224; Ferrand, p. 1 5 ; Archives de TOrient latin II B, p. 1 27, No. 6). 251 

„ — Barisanus consensu Hugonis et Balduini filiorum infirmis 
S. Lazari secus muros Hierosolymitanos sigillo fratrum Templi donum 
confirmat, quod olim Reinerius de Ramis, Stephania, matre sua, Barisano 
ipso, Hugone et Balduino ejus filiis, et ipsius Reinerii nepotibus necnon 
Ysabella uxore sua et muliere Barisani, sorore ejus, consentientibus, dederat, 
scilicet X carrucatas terrae in territorio casalis Galteri de Bulion (Builon) 
diai sitas et alias II, quas idem Reinerius in casali de Buflis donaverat. — 
Arnulfus de Sangien, Guerricus de Fumel, Arnulphus de Salinis, Balduinu 
Latro, Buimundus, Galterius de S. Quintino, Galterius Flamengus, Bal- 
duinus de Treis Besaces ; de fratribus Templi : Petrus capellanus, Andreas 
de Muntbar dapifer, Johannes de Barris, Willelmus de Rocha, Radulfus 
conversus, Thomas Hernium, Lenonus. Datum per manum Petri antedicti 
capellani (Archives de TOrient latin II B, p. 126 — 127, No. 5). 252 

1149 Febr. 1, ind. XII. — Raimundusl, princeps Antiochenus, assensu 
uxoris Constantiae, Buamundi II, junioris unicae filiae, concedit et sigillo 



64 R e g e s t a 

confirmat Hospitali, quaecunque a Boamundo I, patre uxoris, Tancredo et 

aliis principibus in terra Antiochena unquam dono acceperat, praeterea 

donat quoddam grippum in lacu ea libertate, qua Adam de Guirchia castel- 

lanus et alii barones sua ibidem possident, et domum Barutelli cum perti- 

nentiis, quam Barutellus coram principe ejusque baronibus Hospitali dederat, 

scilicet illam, quam idem cum uxore sua Sarracena primitus fecit Antio- 

chiae. Deinde permittit Antiochenis baronibus, ut Hospitali donent, quae- 

cunque velint, nisi his donis feodum militis tantum minuatur, ut curia 

servicium suum perdat, denique concedit beneficia olim collata: in urbe 

Antiochiae domum cum horto prope ecclesiam S. Johannis os aurei, cavu- 

tam x ) in vico Amalfitanorum,-) domunculam cum hono in vico S. Pauli, 

extra Antiochiam casalia Assis, Ursan, Melessin 3 ) cum pertinentiis, quae 

Boamundus donavit, in territorio Harenc 4 ) casale Balilas, in terra Aroniae 6 ) 

casale Churar 6 ) cum peninentiis, in territorio Turbasselli casale Cizenburg 7 ) 

cum pertinentiis, ante Tilium gastinam Aganir cum pertinentiis, casale 

Gadir 8 ) cum pertinentiis, casale Ubre 9 ) cum pertinentiis, in terra Mamistrae 

casale Sarata cum pertinentiis, in terra Cafardan casale Muserac cum per- 

tinentiis; denique Hospitali concedit, ut immunitate in toto territorio 

Antiocheno fruatur. Factum anno XIII principis Raimundi. — Johannes 

cancellarius, qui chartam scripsit, Rogcrius constabularius, Leo Majopoli 

dux, Petrus Armoini castellanus, Eschivardus dapifer, Petrus Salvarici pin- 

cerna, Garinus Malmut marescalcus, Willelmus Tirelli marescalcus, Symon 

frater ejus, Petrus vicecomes. Hanc chartam Petrus, Valaniensis episcopus, 

precibus Nicolai Lorgne, castellani Margati, sigillo corroborat et Johannes 

de Bethlehem, auctoritate Apostolica nuntius publicus, authenticum de 

mandato ejusdem Nicolai castellani transscripsit (Paoli I, p. 27 — 28, No. 25 ; 

cf. p. 485—486). 253 

Paoli, p. 38 : ') canutam, *) Malfetanorum, 8 ) Melessis, 4 ) Harene, 
6 ) Aironiae, fi ) Churac, 7 ) Cisemburgh, 8 ) Cadir, 9 ) Ubrie. 

1149 Febr. 6 vel 1150 Febr. 5. — Gilebertus de Tyro, Hospitalis 
Tyriensis magister, se terram, quae terrae Hospitalis vicina est, de domina 
Beliorna, Roberti Scandaleouis uxore, ejusque filiis Ysaac et Rolando emisse, 
confirmat. — Wuillelmus de Japha, Herveus Brito, Renoldus Cementarius, 
Radulphus Corviserius, Pandulphus Corviserius, socius ejus, Henricus 
Tanerius, Stephanus de Hospitali, Petrus Lumbardus (Delaville le Roulx, 
p. 84 — 85, No. 10 [cf. p. 15]; Prutz, p. 91, No. 9). ;,Cf. supraNo. 242. 254 

„ Jul. — Anfredus, castellanus S. Abrahae, cum uxore sua Martino 
ejusque uxori cortillum censu II bisantiorum annuali in praesenti curia 
regia concedit. — Roart Benscelinus vicecomes, Brictius, Rainaldus Siche- 
rius Petraguoricensis, Petrus Salomonis, Ymbertus de Baro, Symon, Hugo 
de Tolosa, Arbertus de Arcu, Judas ; Fulcherio existente patriarcha, Bal- 
doino regnante, testibus : domno Philippo, Johanne de Valentina, Gervasio, 
Petro Burdillo (Roziere, p. 214 — 215, No. 112; Migne, p. 1209 — 12 10, 
No. 112; cf. Wauters II, p. 309 — 310). 255 

„ , ind. XII. — Milisendis, regina Hierosolymitana, sigillo contirmat, 
se assensu filii Balduini III regis cum Raimundo, Hospitalis magistro, pro 
balneis in vico S. Leonardi Acconis sitis mutavisse logiam ejusdem civitatis 
ante fores ecclesiae S. Johannis Baptistae sitam, domos, quae fuerunt Fran- 
conis, castellani Acconensis, et terram, quae in latere dextro est viae, qua 



regni Hierosolymitani. 65 



ab urbe itur ad Casale album camerarii, ab altera vero parte dividitur cum 
terra Casalis albi, a secunda cum Disdero (sic), a tertia cum Surianis. Prae- 
terea emptionem ab eodem Raimundo magistro factam de domo Roberti, 
vicecomitis Acconensis (cujus venditio ex concessione Agnetis, uxoris suae 
et matris, legitime facta fuit per manum Glarembaldi, vicecomitis Acconensis) 
cum turre domui adjacente et appendiciis, ratam esse declarat. Deinde con- 
cedit, ut casale Assera, quod dictus Raimundus ab Johanne, domino de 
Bethsan, exceptis rusticis, cum pertinentiis emerat, eidem Hospitali sit et 
maneat. Factum Balduini III regis anno V. — Testes cambitionis in prima 
charta memoratae : Geraldus de Valentia, cujus manu cambitio facta fuit 
diebus vicecomitatus sui, Menardus de Portu, Deauratus et alii; emptio 
vero casalis Assera ab Johanne de Bethsan facta est testibus : Ysaac, dapifero 
regiae curiae, Hugone, avunculo dicti Johannis, Thoma ejusque uxore, 
Gualterio de Caesarea ejusque filio Eustachio, quorum istud feudum erat, 
Oddone Strabone (Paoli I, p. 28 — 29, No. 26 ; cf. p. 486 — 487). 256 

1150 Maj. 24, lun. XXIV. — Rotbertus de casali S. Egidii confirmat, 
se cum uxore Odula domui Hospitalis per manum Raimundi magistri con- 
sensu Roardi ejusque uxoris Gillae, de quibus feudum tenebat, necnon 
Fulconis regis, Melisendis reginae et Willelmi patriarchae quibusdam con- 
ditionibus terram apud Emaus tradidisse. — Galterius Maledoctus, l ) Rot- 
bertus de Frandolio, Radulphus lo Bome, Pesellus de casali S. Egidii, Dudo, 
ejus filius, Godardus de Buslus, 2 ) Gybelinus, rilius Esquetini, Rotbertus, 
nepos Bartolomaei, Johannes de Bolona, Fulco de Cremerm, Radulfus lo 
Bos, Odo de Mozel, Angelran de Bolona, Baldoinus lo Bufles, Galterius, 
filius Yngonis; de fratribus Hospitalis: Berengarius praeceptor, Petrus Wun, 
Andreas de Venetia, Nicholaus, Stephanus (qui omnes excepto Berengario 
sacerdotes sunt), Amoranius, Raimundus thesaurarius, Robertus pincerna, 
Enricus, Geraldus de Camera. Wilelmus, notarius scripsit (Delaville le Roulx, 
p. 85 — 86, No. 1 1 [cf. p. 1 5] ; Prutz, p. 92, No. 10). Cf. supra No. 244. 257 

') Alias Malduiz, Maldunz, Malduth. *) Alias Bufles. 

„ Jun. 22, ind.XIII. Accon. — Baldewinus III, rex Hierosolymitanus, 
fratribus S. Lazari extra muros Hierosolymitanos XIII carrucas vineae in 
planis Bethleem sitas et a Melengano Syro regulo ML bisantiis et equo 
emtas sigillo confirmat. — R(adulfus),Tyri electus, Adam, regis capellanus, 
Hugo de Bethsan, frater Templi, Symon Tyberiadensis, Clerembaldus, vice- 
comes Acconensis, Willelmus de Barra, Guillelmus, elemosinarius regis, 
Hugo de Aulans, frater domini illius, cui hoc privilegium datum est. Scriptum 
per manum Danielis, clerici regis, fratris Salientis in Bonum Hugonis et 
factum Fulcherii patriarchatus anno IV (Cibrario, p. 227; Ferrand, p. 19 — 
20; Archives de TOrient latin II B, p. 128, No. 7). 258 

„ post Jun. 22, ind. XIII. — Milesendis, regina Hierosolymitana, 
emtionem antedictam sigillo confirmat. — Amalricus, filius reginae, Rohar- 
dus Bencellinus vicecomes, Philippus de Neapoli, Manases constabularius, 
Johannes scriba, Erneis, patriarchae cancellarius, Fulco de Gerin, Nicholaus 
camerarius, Johannes de Valancienes, Britius, Herbertus Longobardus, Petres 
de Pirregort, Herbertus Strabo, Rainaldus Sechir, Petrus Salomon, Senoreth 
li Palmentirs, Petros (Cibrario, p. 227; Ferrand, p. 20 — 21 ; Archives de 
TOrient latin II B, p. 129, No. 8). 259 

Rfthricht, Regesta. c 



66 Regesta 

(1150). — Petrus, abbas Cluniacensis, Ebrardura, Templi magistrum, 
rogat, ne Humbertum de Bellojoco nuper a partibus transmarinis domum 
reversum acTempli religionem professum in Terram Sanctam redire jubeat 
(Ep. Petri, lib. VI, ep. 26; Bouquet XV, p. 650 — 65i,No. 31 ; Bibl. Gluniac, 
p. 924 — 926); in eundemfere modum scribit ad Eugenium 111 papam (Ep. 
Petri, lib. VI, ep. 27; Bouquet, p. 651 — 653, No. 32). || Idem abbas eodem 
anno Anselmum, episcopum Bethlemitanum, et (Fulcherium), patriarcham 
Hierosolymitanum, rogat, ut fratribus Ordinis Cluniacensium faveat, et Dro- 
gonem, praecentorem Nivernensem, commendat (Bibl. Cluniac, p. 698 — 
699 ; Petri Cluniac, Ep. lib. IV, ep. 46 — 47 ; Migne, Patrol. lat. CLXXXIX, 
p. 161 — i64,No. 31; p. 269 — 270, No. 46; p. 270 — 27i,No.47); epistolam 
ad fratres Montis Thabor cf. in lib. II, ep. 44. 260 

( „ ). — E(verardo), Templi magistro, l ) frater A(ndreas de Monte- 
barro), 2 ) ejusdem domus dapifer, nuntiat, principem Antiochiae 3 ) cum om- 
nibus baronibus regni proelio cecidisse et hostes terram Antiochenam in- 
gressos plurima castella munivisse ac tenere, christianos quidem CXX milites 
et M pugnatores armavisse, priusquam fratres Templi pontem Tyri trans- 
iissent, VII millia bisantiorum Accaronensium et M Hierosol. mutuo ac- 
cepisse et, postquam Antiochiam venissent, soldanum de Estanconia 4 ) et 
Parthos de Corrazana 5 ) messes abstulisse. Qua de re dictus frater A. ma- 
gistrum rogat, ut celeriter redeat, postquam papae et regibus occidentis 
miserabilem Terrae Sanctae statum exposuerit (d'Achery, Spicileg. III, 
p. 501 ; Bouquet XV, p. 540 — 541 ; Migne, Patrol. lat. CLXXXIX, p. 434 
— 436, No. 26; Cibrario, p. 18 — 21). || Hoc nuntio accepto S. Bernardus, 
ut de auxilio ferendo consulatur, scribit ad Eugenium III papam (Ep. 256; 
Bouquet XV, p. 61 5, No. 95), ad Sugerum (Ep. 380; Bouquet XV, p. 614, 
No. 93, ubi mentionem facit epistolae, «quam attulerunt magister Templi 
et frater Johannes») et Petrum abbates (Ep. 364; Bouquet XV, p. 614 — 
6 1 5, No. 94), sed conventui Carnotensi ad hunc rinem convocando interesse 
se posse plurimi negaverunt, ut Petrus (Ep. lib. VI, ep. 20; Bouquet XV, 
p. 648 — 649, No. 29: ad Sugerum; idem ad S. Bernardum Ep. VI, ep. 18; 
BouquetXV,p.649 — 650, N0.30), Sugerus (ad Petrum Cluniacensem inBibl. 
Cluniac p. 918; Ep. lib.VI, ep. 19; Bouquet XV, p. 523, No. 1 107) abbates 
et alii (Bouquet XV, p. 523 — 524, No. 108 et 109). 261 

') Qui cum Ludovico VII, rege Franciae ? in Terram Sanctam (Odo de Diogilo 
in Mon. Germ. SS. XXVII. p. 66) profectus mde in Franciam redierat et c. 1 160 
chartam Parisiensem sigillo confirmat (Cartul. ge'ne'r. de Paris, p. 366, No. 420). 
*) Ad quem S. Bernardus de nfelici exitu secundi belli sacri scnpsit a. 1 151 (Ep. 
No. 288). 8 ) Raymundus princeps 27 Jun. 1 149 occisus est (Guill. de Tyro XVII, c. 9). 
4 ) Id est Iconii ? 6 ) Aperte Turcomani provincia Chorassan egressi. 

„ (1 149), ind. XII. — Milesendis, regina Hierosolymitana , Bal- 
duini III regis et Amalrici filiorum assensu Hospitali casale de Beroeth et 
agricolas cum pertinentiis eadem libertatis integritate, qua diebus obsessionis 
Antiochenae exstiterat, donat et quibusdarn conditionibus sigillo regis con- 
cedit. — B(alduinus), Caesareensis, R(obertus), Nazarenus, archiepiscopi, 
G(aufredus), abbas Dominici TempJi, Barisanus et ejusdem filius Hugo, 
Manasses constabularius, Roardus de Jerusalem, Hanfredus de Turone, 
Galterius Maledoctus, Guido Gallicus, Robertus de Franlos, A(malricus), 
vicecomes de Neapoli, et filius ejus. Datum per manum Frederici c(ancel- 



regni Hierosolymitani. 67 



larii), Fulchero patriarcha, Balduino quarto rege (Paoli I, p. 30 — 3 1, No. 28 ; 
cf. p. 487—488). 262 

1150 (1 151), ind. XIV, epact. I, concurr. VII. Laudeciae in palatio. — 
Postquam Adelicia, Laodiceae principissa, terrara filiis Radulfi Boerii injuste 
ablatam Guarnerio de Burgo accommodavit, sed coram Geraldo, episcopo 
Laodicensi, et aliis Boerii filiis reddidit, Maninus Gelnus, *) qui eandem per 
successionem acceperat, coram Constancia, Antiochenorum principissa, et 
baronibus Laodicensibus, assensu heredum Garnerii ejusque uxoris filiis 
Radulfi dedit, qui eandem Hospitali vendiderunt. Constancia vero, quicquid 
juris in eadem terra habebat, et II carrucatas illi cohaerentes Hospitali con- 
cedit et sigillo principali confirmat. Datum est in manibus Willelmi, qui 
tunc in Antiocheno territorio Hospitali praeerat. — G(eraldus), episcopus 
Laudicensis, Ugo de Bolerii, Theobaldus de Corith, 2 ) Willelmus de Cur- 
savalle, Rogerius de Loges, Ivo de S. Galeri, Willelmus Tyberiadis, Gisla- 
bertus de Mesi, Assetus Dux (Paoli I, p. 29 — 30, No. 27). 263 

») Alias Galnus (Jalnus?). *) Alias Corizo (Korykos). 

( „ c.)*. Presbyter Johannes, dominus dominantium, Emanueli, im- 
peratori Constantinopolitano , innumerabiles divitias regni sui exponit 
(Zarncke, Commentatio de epistola, quae sub nomine presbyteri Johannis 
fertur, Lipsiae 1874, 4°» P- 34*-"5?; c f- 3 — 33? u ^ 1 ^e codicibus et editio- 
nibus copiose agitur; idem disseruit: Quis fuerit, qui primus presbyter 
Johannes vocatus sit, Lipsiae 1875,4°, 2 & PP- et copiosissime : DerPriester 
Johannes in Abhandl. d. KBnigl. Sfichs. Gesellsch. d. Wissensch. 1 876, XIX, 
p. 1 — 180 et XVII, 1879, P- 827 — 1028; textum epistolae nostrae cf. ibid. 
p. 909 — 934, praefationem criticam p. 872 — 908 et de versionibus epistolae 
germanicis ibid. p. 947 — 1028). 264 

( „ c. ?). — Morage raiz coactus necessitate debiti regis ejusque assensu 
quandam partem domus, in qua molendinum habuerat, CXX bisantiis et 
XII modiis frumenti canonicis S. Sepulchri, qui hanc emptionem faciunt 
ad augmentandas stationes, quas in excambitu terrae fecerunt, quam habue- 
runt de Hospitali domui dicti Morage vicinam, vendit (Roziere, p. 218 
— 219, No. 116; Migne, p. 121 1 — 1212, No. 116). 265 

1151 Maj., ind. XIV. (Tyri?). — Anfridus, dominus Turoni, consensu 

uxoris et filii Anfredi leprosis S. Lazari XXX bisantios in casali Turroni 

annuatim recipiendos Petri, Tyrensis archiepiscopi, *) sigillo et auctoritate 

usus confirmat. — Andreas dapifer,Radulfus de Patingis,Goffridus Fulcheri, 2 ) 

confratres Templi ; Stephanus, capellanus Aenfridi, Johannes durgumannus, 

Reinaldus de Trevanna, Guillelmus de Agundel, Anfridus, serviens dominae 

Albereae. Factum anno Baldewini regis IV (Cibrario, p. 228 — 229 ; Ferrand, 

p. 21 — 22; Archives de TOrient latin IIB, p. 129 — 130, No. 9). 266 

*) De quo ZDPV. X, p. 17; fuerat prior S. Sepulchri. *) Postea procurator 
Templi factus, qui a. 1 171 Parisiis «praeceptor Franciae» vocatur (Musee d. arch. 
nation. 108: K. 25, No. 4) et a. 1 179 Alexandro III epistolam scribit (Le Vasseur, 
Annal. de Noyon, p. 903). 

„ , ind. XIII. — Amalricus, l ) S. Sepulchri prior, cum toto conventu 
Nemes Suriano, filiis et filiis fratris ejus Antonii terras et vineas, quas tenent 
apud Calandriam, ea conditione sigilio concedit, ut inde medietatem pro- 
ventus annuatim reddant. — Aimericus subprior, Giraldus praecentor, Raul, 

') Anno 1 158 patriarcha Hierosolymitanus factus (ZDPV. X, p. 43). 

5' 



68 Regesta 

Willelmus Normannus, Balduinus, Godofridus, Nicholaus, Ademarus, Petrus 
Sepulchri, Willelmus de Baruth, Hugo, Johannes, Hulricus, Willelmus 
Ispanus, Petrus de Latina, Petrus Boloniensis (Roziere, p. 1 59 — 161, No. 8 1 ; 
Migne, p. 1078 — 1079, No. 81}. 267 

1151, ind. XIV. — Milisendis, regina Hierosolymitana, privilegium 

supra (No. 200} laudatum sigillo confirmat. — Giraudus (Giraldus), Bethle- 

mita episcopus, 1 ) Arnulfus, ejusdem ecclesiae canonicus, Gaufridus, abbas 

Templi, Rogerius canonicus, Amalricus, comes Jop(p)e, Manasses consta- 

bularius, Philippus Neapolitanus, Rohardus, Radulfus Strabo, Orricus, 

Neapolis vicecomes, Balduinus, 2 ) filius ejus, Balduinus Bubalus, Gauterius 

Malduit, Johannes Vacher; de burgensibus: Tosetus, Umbertus de Bar, 

Petrus de Per(r)egort, Symon Rufus, Albertus Lombardus (Roziere, p. 90 — 

92, No. 49; Lois [ed. Beugnot] II, p. 512 — 513, No. 30; Migne, p. 1 137 

— 1 139, No. 49). 268 

l ) De quo ZDPV. X, p. 24. 2 ) Roziere, p. 91, not. 5 corrigendum esse 

censet: Henricus. 

„ , ind. XIV. — Milisendis, regina Hierosolymitana, molendinum 

Davidicae portae et turri noxium destructura pro eodem leprosis S. Lazari 

vineam in planis Bethleem sitam et V terrae carrucatas continentem ea con- 

ditione sigillo concedit et confirmat, ut Georgius et Salomon, dictae vineae 

cultores, medietatem inde percipiant. — Andreas, Templi dapifer, Gilbertus 

de Lisuncort, Radulfus Strabo, vicecomes Hierosolymitanus, Nicholaus 

camerarius, Bencellinus (Cibrario, p. 228; Ferrand, p. 20 — 21; Archives 

de TOrient latin II B, p. 130 — 131, No. 10). 269 

„ — Armensendis de Castro novo consensu Raimundi II, comitis 
Tripolitani, Hodiernae comitissae et Caeciliae uxoris necnon filiarum sua- 
rum Berengariae et Leodegarii (sic), quarum uterque maritus vocatur Hugo, 
sigillo dicti comitis confirmat, Raimundum, Hospitalis dispensatorem, a se 
II casalia Kafarique et Fellara cum pertinentiis necnon domos quasdam 
Castelli Albi accepisse, de dono vero dicti comitis domos, quae sunt in burgo, 
casale Cendina supra flumen situm et vineam quondam Hassenni Riserii, 
ex concessione vero dicti comitis domos in castello sitas, quas Rigaudus 
testamento dederat. — Arnaudus de Crest, constabulariusTripolis,Guillelmus 
de Lulen marescalcus, Guillelmus Rainoardus, Rainoardus, filius ejus et 
dominus Tortosae, Silvius Rotbertus, Gillebertus de Podio Laurentii, Guil- 
lelmus Porcellet, Bertrannus Porcelet, filius ejus, Humbertus de Cabreria, 
Willelmus de Crat, Hugo sine censu, Guillelmus Aurei, Guillelmus Em- 
briac, Peirus de Liveriis, Ligerius, Guillelmus de Trans, Guillelmus de 
Jocuis, Hugo de Rossillon, Bertrannus de Merguil, Rogerius de Colea, Pon- 
tius de Sura, Guillelmus Isnel, Guillelmus Ducis, vicecomes Tripolis, Petrus 
de Montferrat, x ) Raimundus Lambertus (Paoli, Codice I, p. 239, No. 1 94). 270 
l ) Alias Monteferrario. 
( „ c). — A(malricus), S. Sepulchri prior, Balduino de Tornaco in 
confraternitatem recepto in Natali Domini, in Pascha et Pentecosti, in festis 
S. Augustini et Omnium Sanctorum praebendam sive Hierosolymis sive 
Mahumeriae, terraticum necnon decimam vineae, quam ipse habebat juxta 
Gabaon, quoad vivat, concedit, quum idem Balduinus, quicquid de rebus 
vel hereditate fratris Roberti Porcarii calumniabatur, dimiserit necnon quar- 
tum et decimam vineae suae in terra ejusdem Roberti sitae post mortem 



regni Hierosolymitani. 69 



suam tenendam dictis canonicis donaverit (Roziere, p. 242, No. 130; Migne, 
p. 1221 — 1222, No. 130). 271 

(1151 c). — Canonici S. Sepulchri cum Roberto de Retesta de terra 
quadam a Balduino I rege donata, quae Birrae sive Mahumeriae sita et ejus- 
dem casali Salome vicina est, concordiam ineunt. — Radulfus Strabo, Adam 
Niger et ejus frater Fulco, Symon, burgensis Jerusalem, Balduinus de Tornai, 
Petrus Joppensis, Arnulfus, filius ejus, Johannes Guidardus (Roziere, p. 245 
— 246, No. 132; Migne, p. 1223 — 1224, No. i32;cf.WautersII, p. 346). 272 

( „ c. ?). — Gibelinus miles, filius Anschetini, consensu uxoris Agnetis 
et filii Anselini, Hugonem, generum suum, et Willelmum Normandum fidei 
jussores constituens canonicis S. Sepulchri casale Saph(ar)oriam CLXXX 
bisantiis et pellitia quadam vendit. — Johannes, dapifer regis, Gaufridus, 
dominus patriarchae, *) Petrus de Petragorc, Symon Rufus, Britius, Albenus 
Lombardus, Balduinus de Tornac, Robertus deJosaphat; concessionis vero 
Agnetis, uxoris Gibelini, et filii eorum Anselini, qui a canonicis perpetuam 
concessionem V bisantiorum et ensem acceperunt, sunt testes: Brictius, 
Willelmus Beraldi, Albertus Lombardus; de juratis Jerusalem : Symon 
Rufus, Rainaldus Sicherius, Albertus Tortus, Guibertus Papais, Arnulfus, 
juratus de Mahumeria (Roziere, p. 246 — 247, No. 133; Migne, p. 1224 — 
1225, No. 133; cf. Wauters II, p. 346). 273 

! ) Aperte legendum est : Dominicus Patriarchae, qui memoratur in Roziere, 
p. 253, No. 138. 

1 152 Febr. 5 (lun. XXVI). — Robertus de casali S. Egidii et uxor Odula, 
se de redditu terrae de Emaus scilicet de D bisantiis ab Hospitalis fratribus 
annuatim solvendis Raimundo, ejusdem domus magistro, C remisisse, con- 
firmant, pro his vero C bisantiis Raimundum M bisantios in emptione ca- 
salis de Teira prope Calanson siti Pisello de casali S. Egidii et Dudoni filio 
concessu Gualterii Maledocti et Milisendis uxoris dedisse, de quibus Pisellus 
istud feudum tenebat; hunc vero Pisellum cum uxore Arsen, Dudone et 
Johanne filiis, priorisque uxore Agnete praedictum casale de Teira coram 
Gualterio Maledocto et uxore Milisende Raimundo tradidisse. — Gualterius 
Maledoctus et uxor Milessendis, Pisellus de casali S. Egidii et Arsen uxor, 
Dudo filius et Agnes uxor, Godardus de Bufles et Orable uxor, Johannes, 
filius Piselli, Nicholaus de Arsur et Alaen de Arsur, Fulco Rufus de Lao- 
dicia, Robertus de casali S. Egidii et Odula uxor, Elisabeth filia, Stephanus 
de Napulis, Stephanus Audax, Ansquetinus Nortmannus, Lericus filius, 
Rainerius vicecomes. — His igitur actis Raimundus magister Robertum 
de casali S. Egidii et Odulam uxorem de praedicto casali quibusdam con- 
ditionibus vestit et saisit. — Gualterius Maledoctus, Godardus de Bufles, 
Guido, filius Nortmanni de S. Georgio, Rotbertus de Pinqueni, Erbertus 
de Arcu Judae, Guibertus Papah, Radulfus Bordin, Folco, nepos Bancelini, 
Petrus Sepiarius, Boimundus, frater Girardi de Acon, Gualterius, nepos 
Roberti de casali S. Egidii, R(obertus) de casali S. Egidii; de fratribus 
Hospitalis: Nicholaus, Stephanus, 1 ) Petrus de Gap, Girardus Mainardi, sa- 
cerdotes; de laicis: Berengarius praeceptor, Geraldus thesaurarius, Enricus 
pincerna, Girbertus de Camera. Factum Fulcherio patriarcha, Balduino III 
rege (Delaville le Roulx, p. 86 — 89, No. 12 [cf. p. 15]; Prutz, p. 93 — 94, 
No. 11). 274 

*) de Neapoli. 



70 Regesta 

'1152 Jun. 28, lun. XXVIII. Tripoli in ecclesia S. Mariae. — Maurinus 
coram Guidone, S. A. legato, 1 } et Balduino, archiepiscopo Caesariensi, qui- 
busdam conditionibus domui Hospitalis per manum Raimundi magistri 
omnia bona sua praesentia ac futura donat (Delaville le Roulx, p. 89 — 90, 
No. 13 [cf. p. 15]; Prutz, p. 94 — 95, No. 12). 275 

') de S. Chrysoeono cardinali, qui secundo bello sacro interfuit (Guill. de Tyro 
XVII, c. 1 ; supra No. 250). 

„ Sept. 23, ind. XIV. Hierosolymis. — Balduinus III, rex Hieroso- 

lymitanus, pro juvamine et consilio, quae ipsi in personis et rebus terra 

marique praestiterunt, praesertim quum ad succursum Esqualonae *) et 

Joppae III milia bisantiorum dederint, civibus Massiliae, quod dictum com- 

mune Hierosolymis et Accone possidet, scilicet rugam, ecclesiam et furnum 

necnon liberum aditum et exitum sigilloconfirmatetcastellumRame, quod 

in divisione Esqualon et Joppae est, concedit. — Amalricus, frater regis, 

Philippus Neapolitanus, Raymundus, comes Tripolitanus, Roardus, Baldui- 

nus de Insula, Rainaldus de Sidon, Ulricus, vicecomes Neapolitanus, Bal- 

duinus, ejusdem filius, Bohemundus ejusque frater Constantinus, Petrus de 

Soppe(sic), JoscelinusdeSansac, 2 ) Andreas de Miradel, 3 ) Jacobus de Mont- 

gisac, 4 ) Gualterius de Caimont. Datum per manum Radulfi cancellarii 

(Papon II, p. XVII — XVIII, No. 18 [cf. p. 225]; Ruffi I, p. 93; Mery I, 

p. 183 — 184; cf. Heyd I, p. 147). || Hoc privilegium Clemens III et Inno- 

centius IV confirmant (Ruffi, 1. c). 276 

') De cujus captione cf. Rdhricht, Amalrich I, p. 432—433. f ) Alias: Samo- 
sac. *) Alias : Mirabel. 4 ) Alias : Montgisart. 

„ , ind. XV. — P(ontius), ecclesiae S. Salvatoris de Monte Tiiabor 
abbas, assensu G(uidonis), S. R. ecclesiae cardinalis et orientalis Legati, et 
monachorum dictae ecclesiae Tubaniam et Geluth Hugoni de Bethsa(n), 
(con)fratri suo, sigillo concedit, qui jura ecclesiae S. Salvatoris, scilicet deci- 
mam horum casalium, primo quidem abstulerat, sed nunc restituit et corpus 
suum ab heredibus suis in dicta ecclesia aliquando sepeliri jussit; si vero 
heredes in hoc defecerint, dicta casalia ad ecclesiam dictam reversura esse. 
— Romanus, Johannes, Robbertus, Raimundus, Johannes Petrus, Johannes 
cantor, Arnoldus Marcuda, Bertrannus, Ugo de Jherusalem, Girardus 
Pisanus, Petrus, Uguelinus, Stephanus Manzo, Iterius, Willelmus de Tripo- 
lim, magister Willelmus, canonicus Sydoniae, magister Georgius, Lance- 
linus, Willelmus de Avers, Alexius presbyter (Paoli I, p. 204, No. 160; cf. 
p. 537). 277 

„ , ind. XV. — Milesendis, regina Hierosolymitana, calumniam, quam 
canonicis S. Sepulchri de villanis casalis Bethsuriae, scilicet Selmen, filio 
Maadi, Hapderahmen (Habderahmen), Selim, Hasem, l ) Nasen, Melpedem 
(Mekedem), 2 ) Seleemen, Sade, Brahin, Kannet, Nazer (Nasser), Ariz, 3 ) 
Mahmut, Zafer, Demsis, 4 ) Resselem, Tameh, 5 ) Rosec, 6 ) Sahe, Salem, filio 
Sade, fecerat, consensu filiorum, regis scilicet Balduini III et Amalrici, comitis 
Joppensium, dimittit, dictos villanos reddit atque Surianos de Calandria 
Cosmas, Seimahian (Semhan), Samuel, Jhanna, Meferreg, Gerges, pro qui- 
bus stationem quondam Willelmi Bastardi et partes, quas habebant in II 
mensis nummulariorum ad novam in urbe Hierosolymorum rugam con- 

Roziere p. 95 : ! ) Alasem (Asem), *) Mekeden, 8 ) Hariz, 4 ) Zafer- 
demsis, 6 ) Tameth, 6 ) Rosech. 



regni Hierosolymitani. 7 1 



struendam reginae concesserunt, necnon Surianos de Ramethes scilicet 

Bolferag, Jacob, Brahim, Ysaac et vineam, quam Geltidis, uxor domini 

Rohardi, moritura dictis canonicis dedit, addit et sigillo confirmat. — 

Rohardus et nepos ejus Radulphus, Johannes de Valentienes (Valencienes), 7 ) 

Babinus, Fulco, Salem, Bencelinus, Thosetus (Tosetus) ; Roches (Rorches) 

de Nazareth, Ermenaudus, Helias, frater ejus, Nicholaus camerarius, Odo 

de Turcarme (Turcame), Radulphus Li (Le) Fanchenirs, Herbertus de Re- 

giteste (Roziere, p. 87 — 89, No. 48; Lois [ed. Beugnot] II, p. 513 — 514, 

No. 31 ; Migne, p. 1 136 — 1 137, No. 48; cf. Wauters II, p. 358). 278 

7 ) Hujus et Johannis de la Rochelle, fratris Adae de la Rochelle, sepulcrum in- 
venit et descripsit Clermont-Ganneau (Comptes-rendus de Tacad. d. inscript. 1876, 
p. 66—67; cf. Musee arche'ol. I, p. 259—266). An Joh. de V., dominus de Caypna, 
mteUigendus est ? 

1152. — Mauricius, Montis Regalis dominus, Hospitali donat casale 
Benisalem cum pertinentiis, unum Surianum nomine Caissardum, 1 ) filium 
Tamini, 8 ) cum parentela et progenie sua, domum quandam, quae est inter 
domum Mauricii et vicecomitis Neapolitani, terram, quae est inter vineam 
Seguini et terram Guillelmi Asini 3 ), ad plantandas vineas, item post deci- 
mationem B. Mariae decimam omnium terrarum et lucrorum a Sarracenis 
per ipsum acquirendorum et habendorum, praeterea in terra Moab, scilicet 
in terra Craci, casale Cansir, 4 ) prope Cracum terram, quae est a parte 
sinistra, sicut intratur per portam castelli et barbacanam, inter II muros, 
sicut protenditur ab hac turri praedicta usque ad turrim S. Mariae, deinde 
concedit, ut dictis fratribus in navi et in transitu Maris Mortui absque omni 
censu et exactione ire et redire liceat, nisi in molis et in circulis, si illa 
deferre voluerint, naulum solvant, denique donat terram, quae est juxta 
vineam Johannis castellani, sicut dividitur inter magnum iter et vineam 
Mauricii. Factum Balduino quarto rege. — Johannes castellanus, Seguinus, 
Rabellus, Stephanus de Arens, Ayraldus, castellanus Montis Regalis, Mar- 
tinus vicecomes, Johannes Tiberiadis, Assenardus, frater Templi Domini, 
Johannus Crassus, Gauterius Parmentarius, Simon de la Carta. Scripsit et 
dictavit Reinardus capellanus (Paoli I, p. 31, No. 29). || Hoc privilegium 
Renaldus, dominus Ebronis (1177) confirmavit (Delaville le Roulx, p. 1 5). 279 
Paoli, p. 62 : *) Caissar, *) Tamin, 8 ) Hasin, 4 ) Canzil. 

„ , ind. XV. — Martinus Caroana consensu filii Bonneti donationem, 
quam, prima uxore Teiza viva, ipse fecerat, totam scilicet suam substantiam 
post mortem libere possidendam canonicis S. Sepulchri concedens repetit 
et confirmat. — Petrus Peregorc, Petrus Bernardi, Brictius, Rainaldus 
Sicherius, Willelmus Normannus, Petrus Salomon et Constantinus, frater 
ejus, Radulfus burgensis. Factum Fulcherio patriarcha, Balduino III rege 
(Roziere, p. 216, No. 114; Migne, p. 12 10 — 12 11, No. 114). 280 

1153 Febr. 26, ind. I. Accon. — Balduinus III, rex Hierosolymitanus, 
dona et conventiones, quae Girardus de Valentia cum Latinis ab eodem in casali 
Huberti de Paci locatis jussu regis habuit, scilicet tributa fructuum, furni, 
balnei, mensurationis et domorum solvenda necnon jura, quibus in molen- 
dino Ferge molentes, ementes et vendentes fruuntur, sigillo confirmat. — 
Humfredinus de Torono constabularius, Symon Tyberiadensis, Guido de 
Scandalione, Clarembaldus, vicecomes Acconensis, Petrus Aurifex, vicecomes 
Tyriensis. Datum per manum Radulfi canccllarii (Strehlke, p. 1 — 2, No. 1 ). 281 



72 Regesta 

1153 Maj., ind. I. — Rainaldus, princeps Antiochenus, cum Constantia 
uxore, Boamundi junioris filia, Venetis fines Antiochiae transeuntibus et ibi 
manentibus consuetudines, quas principes Bohemundus primus et secun- 
dus, Tancredus et Raimundus *) donaverant, confirmat, portorium minuit, 
fidem ac tutelam promittit necnon liberam curiam S. Marci in funditio 
Antiocheno, exigente Dominico Bono Veneto, sigillo confirmat. Gaufridus, 
cancellarius principis scripsit. — Renaldus de Margat, Garento de Saona, 
Robertus, filius Gaufredi, Galterius de Surdavalle et Robertus, filius ejus, 
Archembaldinus constabularius, Hugo de Bolera, Tancredus Frenelli, Mar- 
tinus de Margat, Leo Majopoli dux. Martinus Galnus, Petrus camerarius. 
— Gabriel Paulinus, notarius et ducalis aulae Veneticae cancellarius, vidit 
et corroboravit de mandato Jacobi Teupuli, ducis Venetici, anno MCCXLVI 
mense Majo indictione IV in palatio ducatus Venetiae (Tafel -Thomas I, 
p. 133 — 135, No. 55; cf. Archives d. miss. scientif. 1857, p. 351). 282 

l ) Haec privilegia non exstant (Tafel-Thomas, No. 27, 31, 42). 

„ Octob. 28. — W(illelmus) de Buris Hospitali plateam totam domui 
Hospitalis vicinam usque ad domum Petri, generi Johannis Veniciani, et 
Petrus Godefridus eidem domum suam Hospitali vicinam cum platea, 
domum et cortile Johannis Bufle et curiam Rosselli Buhceri donat. — Gro- 
mundus, Louis Burellus, Robertus de Turci, Guarinus de Belei, Ubertus, 
Aimericus de Porta, Albertus, Guolferius, Girardus de S. Jacobo, Vivianus, 
Balduinus de Rama, Esquare miles, Aimericus (Delaville le Roulx, p. 90 — 
91, No. 14 [cf. p. 15]; Prutz, p. 95, No. 13). j. In dorso legitur: Carta de 
bonis, quas (sic) dedit W. de Buris apud Tiberiadis nuper. 283 

„ , ind. XIII. (Hierosolymis?) — Robertus de Frandolio conventui 
S. Lazari ejusque magistro Bartholomaeo consensu Agnetis uxoris, Amau- 
risii, Galfridi, Alberici, Guidonis filiorum, Maxendae et Ysabellae filiarum 
vineam vineae dicti conventus conjunctam et ante ejusdem domum sitam 
jure hereditario possidendam sigillo patriarchae confirmat. — Alexander 
Apuliensis capellanus, Albertus Lumbardus, Galfridus de Turonia, Geraldus 
Aldenarius, Galterius de Fracta Mola, consanguineus domini Roberti, Hugo 
Bona Mente, Rainaldus de S. Georgio, Hugo de Aulano et fratres dicti con- 
ventus : Rainaldus Karettus, Guarinus Rufus, Gerardus Amorosus. Factum 
Fulcherio patriarcha et Balduino III rege (Archives de TOrient latin II B, 
p. 131, No. 1 1). 284 

1154 Jan., ind. I. — Guillelmus Niger, Martinus de Mauro, Guillelmus 
Lusius, consules Januensium, Ugoni Embriaco et Nicolao fratri eorumque 
heredibus, ut pro communi Januae a festo purificationis usque ad XXIX 
annos possideant, quod iidem in civitate Antiochiae tenent, ea conditione 
concedunt, ut singulis annis LXXX libras inde solvant (Liber jurium I, 
p. 172, No. 196; cf. Archives d. miss. scientif. 1. c, p. 356). 285 

„ Jan., ind. I. — Iidem consules Januensium Guilelmo Embriaco 
totum Gibelletum et, quod commune habet «in Lezhiam», ea conditione a 
festo purificationis in XXIX annos concedit, ut singulis annis CCLXX bi- 
santios et pallium unum, quod valet X bisantios, altari S. Laurentii det 
(Liber jurium I, p. 173, No. 197). 286 

„ Jan., ind. I. — Iidem consules Januensium Ugoni Embriaco et 
Nicolao fratri per idem spatium temporis, quod commune Januensium in 



regni Hierosolymitani. 73 



civitate Accon possidet, in XXIX annos similibus conditipnibus concedunt 
(Liber jurium I, p. 173 — 174, No. 198). 287 

(1154 Febr. ineunt.). — Elbulfadal Elaabes Eldaferi, 1 ) vezirus chalifi 
AegyptiDaferi, 8 ) postquam exposuit, cur mercatores Pisani anno praeterito 
in Aegypto capti et detenti fuerint, confirmat, compositionem tamen factam 
fuisse inter ipsum et Pisanos, quorum nomine Raynerius Bottaccius, filius 
(Bernardi), cum Enrico, filio Guidonis Caradonnae, Sacerdos, filius Baldui- 
nus 3 ) (sic), et Ugo, filius Moretti, functi essent. Quum enim polliciti fuerint, 
Pisanos cum Francis neque pactum facturos neque solos Aegyptum aggres- 
suros esse, se ipsum Alexandriae et Babyloniae eis fundacum, securitatem 
ac liberum commercium concessisse, et dictum legatum cum presbitere 
Arigo, filio Guidi, et Ugone Moretti solemni juramento fidem dedisse. 
Villanus presbyter scripsit (Amari, I diplomi arabi, p. 241 — 245, No. 2 [cf. 
p. 452 — 455]; Lami, Deliciae eruditorum, Florent. 1739, V, p. 222 — 229; 
cf. Heyd I, p. 392 — 394). 288 

*) Abu'l Fadhl al-Abbas Zafiri. *) Zafir. 3 ) Idem ac Villanus presbyter, 
qui scripsit. 

„ Febr. 1 7. — Epistola (ut videtur praefecti Alexandriae ad commune 
Pisanorum missa), qua praeter alia, quae pactum antecedens spectant, nun- 
tiatur, Raynerium Botacium legatum x ) XXV Pisanos e carcere liberatos et 
secum domum deducendos accepisse (Amari, I diplomi arabi, p. 246 — 249, 
No. 3 [cf. p. 455]; Lami, Delic. erudit.V, p. 214 — 220; cf. supra No. 288 
et Heyd I, p. 394). 289 

! ) De quo cf. Langer, Polit. Gesch. Genuas u. Pisas im XII. Jahrh., Leipzig 
1882, p. 50—53. 

„ Mart. 11, ind. II. Laterani. — Anastasius IV fratribus ecclesiae 
B. Mariae de valle Josaphat per manum Guidonis abbatis bona, quae privi- 
legiis supra (No. 67,92,97, 107, 133, 1 34, 207) memoratis acceperunt, et alia 
privilegiis exstantibus non memorata confirmat. Tenent enim de donis epis- 
coporum in territorio Caesariensi decimam casalis Betalla x ), mediam partem 
decimae, quae de proprio labore monachorum vel subditorum procedunt in 
territorio Cayphae et casalis ejus Galgala, ecclesiam S. Georgii, quae est super 
Tiberiadem, in territorio Ramatensi casale Saphiria 2 ) et mediam partem deci- 
mationis, in civitatibus Joppe, Accon, Caypha, Tyri, juxta Sydonem singulas 
ecclesias, in casalibus Betalla et Saphiria capellas (Delaborde, p. 63 — 67, 
No. 28; v. Pflugk - Harttung, Iter Ital., p. 250, No. 489, Acta pontif. III, 
p. 196 — 198, No. 183; Jaffe'-L6wenfeld, No. 9847; cf. Rfthricht in ZDPV. 
X, p. 212 — 221). 290 

') Cf. No. 80. 2 ) cf. No. 80. 

(11)54 April. 20, ind. XV (II). Tyri. — Balduinus III, rex Hierosolymi- 
tanus, precibus Guidonis, abbatis ecclesiae B. Mariae de valle Josaphat, 
privilegium Balduini II supra (No. 134) excerptum sigillo confirmat. — 
Petrus, Tyrensis, Balduinus, Caesareensis, archiepiscopi, Ebrardus, magister 
Templi, Andreas de Monte Barro, Radulfus de Patingiis, Symon Tyberia- 
densis, (Philippus) Neapolitanus, Hugo de Hibelino, Clarembaldus, vicecomes 
Achonensis, Paganus de Uch, vicecomes Hierosolymitanus, Balduinus de 
Insula, Sado marescalcus, Gocelinus, Pesellus. Datum per manum Radulfi, 
cancellarii regis (Delaborde, p. 67 — 70, No. 29). 291 



74 Regesta 

1154 Maj. 10, ind. II. Antiochiae in palatio principis. — Raynaldus, 
princeps Antiochenorum, cum Gonstantia uxore ecclesiae S. Mariae et 
archiepiscopo Pisanae civitatis, consulibus ac senatoribus et communi, po- 
pulo tam in Pisana provincia quam in Antiochena constituto et legato 
Butatae l ) terram ad construendam domum in portu Laodiceae, quae terra 
extenditur subtus ecclesiam S. Helyae, scilicet ante domum Templi et 
domum magistri Ugonis usque ad mare, quod contra est, et extenditur per 
litus maris usque ad quandam teneriam et murum antiquum et in superiori 
parte usque ad fossatum, sigillo concedit; si vero judicio curiae terram re- 
cuperare possent, quam in praedicto portu Willelmus Embriacus possidet, 
in propriis usibus principis terram superius datam redituram esse. Insuper 
donat domum in civitate Antiochena, quae fuit dominae Odone de Tyro, et 
per totum principatum medietatem totius juris, quod per consuetudinem 
intrando vel exeundo, emendo vel vendendo dabant, eosque se velle defen- 
dere pollicetur; similiter naufragium passos et in principatu mortuorum 
res se protecturum esse. Si inter se querelam haberent, juxta sua statuta eos 
tractandos, et si de principis vel eorum hominibus querela fuerit, in curia 
ejusdem audiendos esse declarat. — Garento de Saona, Galterus de Surda- 
valle, Gaufridus constabularius, dominus Leonardus, Leo Majopolis dux, 
Martinus de Margaht, Arnaudus de Cafardam, Robertus de Surdavalle, Ugo 
de Volera, Isenbardus de Lenni, Petrus de Juvenaht. Datum per manum 
Gaufridi, cancellarii principis (G. MUller, p. 6, No. 4 [cf. p. 370 — 375]; Dal 
Borgo, p. 86 — 87; Tronci, Memorie storiche, p. 88, Annal. Pisani I, p. 264 
— 265; Ughelli III, p. 398; cf. Archives d. miss. scientif., p. 352). 292 
! ) Qui supra (No. 289) vocatur Rainerius Bottaccius ; cf. Heyd I, p. 393. 

„ Jul. 30, ind. II. Accon. — Balduinus III, rex Hierosolymitanus, 
consensu Milisendis matris, quaecunque Hospitale unquam dono acceperat, 
concedit et sigillo confirmat : scilicet donum ducis Godofredi, quod fecit de 
casali Hessilia et II furnis in civitate Jherusalem, deinde dona Balduini I, 
scilicet casalia Bethafava et Moitana, 1 ) cum teiris ac domibus extra.et intra 
Urbem Sanctam, hortum Anfredi presbyteri, unum divitem villanum Neapoli 
morantem et domos ejusdem villae cum molendino et bonum furnum 
Joppensem, domus et terras ejusdem civitatis et urbisAccon, deinde casale 
Sussia, quod dedit Gualterius Basumeth, Bethamis, quod dedit Vicecomes, 
casale Melius in territorio Ascalonitano, quod dedit Hugo de Puzath, aliud, 
quod dedit Anselmus de Turre David in terra de Azoto prope molendina, 
aliud, quod dedit Eustachius in terrhorio Caesariensi, terrasque juxta Cacho, 
quas ipse dedit, et villanos, quos ejusdem milites dederunt, item casale 
Dirberham in terra de Soeth, quod dedit Petrus de Lens, Capharmazre, 
quod dedit Arnulfus Loferencus, terras et villanos, quos dederunt Hugo et 
Gervasius Tiberiadis, III villanos, quos dedit episcopus Nazarenus, sin- 
gulos, quos dederunt Paganus Vacca, Drogo, Dominicus, Girbertus de 
Salinis, Paganus de Caiphas cum terris et domibus in villa Caiphas et 
Capharnaum, Romanus de Podio, Balduinus Ramatensis cum domibus et 
terris in villa antedicta et domibus ab episcopo Lyddensi in villa S. Georgii 
datis, Hugo in Bethan, Bovus in Roma, Azio de Cirseth et II, quos dedit 
Gaudemarus Carpellinus, scilicet unum apud St. Abraham, alterum apud 
Hiericho. Praeterea concedit IV partes terrae in territorio Hierosolymitano 
scilicet in loco Beccafaba, quas Godefridus de Parentea dedit, et hortum 



regni Hierosolymitani. jc 



cum cisternis prope Tunrim David, cui etiam ex utraque parte via decurrit, 
quarum utraque itur Bethlehem, item domum cum cisterna, quae infra est, 
quae domus juxta portam Templi, qua itur Josaphat, ante domum Guidonis 
de Miliaco sita est, quam domum dedit Adam de Ramis, domum Hieroso- 
lymitanam, quam dedit Elanus Bocherius, domum ante ecclesiam S. Mar- 
tini Hierosolymitanam, quam Bernardus de Tolosa ejusque uxor Rufa 
dederunt, donum Alfani, qui semetipsum omnemque substantiam suam et 
domos in platea nummulariorum sitas dedit, casale Coketum Accon vicinum, 
quod consensu uxoris et liberorum dedit Barda Armenus, casale Recordana 
cum molendinis, quod Hospitale concessu regis ipsius et reginae necnon 
Philippi Neapolitani ejusque fratrum a Galone et uxore Agnete comparavit, 
donum Airaldi Barbae, qui casalis Lebetza medietatem dedit, cujus alteram 
medietatem addidit Aldeburgis, soror Lamberti cambiatoris, casale Calanzon 
in territorio Caesareensi situm, quod dedit Gofridus de Flajaco et cum eo 
Johannes de Bezan ejusque frater Hugo, casalia Bethiben et Gendas in 
territorio Lyddensi sita, quae Hugo de Ramis concessu Hugonis Joppensis 
tunc domini dedit, casale Adeka in territorio Caesareensi situm, quod Johan- 
nes de Bezan concessu Hugonis de Bezan vendidit. — Petrus, Tyrensis, 
Balduinus, Caesariensis, Letardus, 2 ) Nazarenus, archiepiscopi, Fredericus, 
Achonensis, Osbertus, Tiberiadensis, episcopi, Amalricus, regis frater, Hen- 
fredus constabularius, Guido Berythensis, Girardus Sidonensis, Guillelmus 
Tiberiadis, Simon Tiberiadis, Guormundus Tiberiadis, Hugo Caesariensis, 
Mahengottus Tiberiadis, filius ejus Radulfus. Datum per manum Radulfi 
cancellarii (Paoli I, p. 32 — 33, No. 30; cf. p. 488 — 489). 293 

l ) Quod Conder (Quart. Stat. 1890, p. 35) esse vult: el-muteiyen (sheetXIV). 
*) De quo ZDPV. X, p. 14. 

1154 Octob. 21. Laterani. — Anastasius IV Hospitalis domus Hieroso- 
lymitanae protectionem suscipit possessiones ac privilegia confirmans (Mansi 
XXI, p. 780; Migne, Patrol. lat. CLXXXVIII, p. 1078; Jaffe-LBwenfeld, 
No. 9930). || Similia privilegia cf. in Jaffe-LOwenfeld, No. 9931, 10872, 
1 1 586, 127753, 13226, 14485, 14511. 294 

„ — Amalricus, prior S. Sepulchri, cum toto conventu coram Fulcherio 
patriarcha Benscelino ejusque uxori Godae domum Rogerii et Mariae S. 
Lazari, quae sita est inter domum Leodegarii molendarii et praedictae Godae 
in dextra parte plateae, qua itur ad Templum, quibusdam conditionibus 
concedit. — De canonicis S. Sepulchri : Amalricus prior, Arnaldus subprior, 
Giraldus praecentor, Godefridus thesaurarius, Nicholaus elemosinarius, 
Beltoldus, Petrus sepulcrarius, Stephanus praepositus, Constantinus, Petrus 
de Golgota, Petrus de Nazareth, Bernardus, Barduinus, Willelmus de Baruth, 
Hugo de Nigella, Johannes Pictaviensis, Willelmus de Yspania, Rainaldus, 
Petrus de Bolonia ; de laicis : Oto de Verdun, Rainaldus Secher, Petrus de 
Peregorc, Willelmus Patron, Benedictus, Albertus Lombart (Roziere, p. 2 1 1 
— 213, No. 110; Migne, p. 1208 — 1209, No. 110). 295 

„ Parisiis. — Ludovicus VII, rex Franciae, fratribus S. Lazari, post- 
quam Hierosolymis moratus X libras annuales concessit, loco earum nunc 
Ballivacum donat et sigillo confirmat. — Guido buticularius, Matthaeus 
camerarius, Matthaeus constabularius. Datum per manum Hugonis cancel- 
larii (Archives de TOrient latin II B, p. 132, No. 12; cf. G. de Sibert, Hist. 



76 Regesta 

d. ordres royaux de N. D. du Mont Carmel et S. Laz. de Jerusalem, Paris 
1772, I, p. 65). 296 

1154. (Tiberiade?). — Ermengardis, vicecomitissa Tyberiadis, consensu 
filii Galteri, filiae Hodiernae (et Guillermi, domini Tyberiadensis) ecclesiae 
S. Lazari de Tiberiade II carrucatas terrae, quae dicitur Mahum, et villam 
Caliphum vocatam pro animae ipsius mariti Calonis, liberorum ac parentum 
salute donat. — Herbertus, episcopus Tyberiadensis, Guillermus, dominus 
Tyberiadensis, Mahengot, dominus de Gerin, Ivelors, Coscelinus, Balduinus 
de Tonins, Lodowicus, Radulphus Romanus, Borellus, Robertus de Tosce, 
Helios de Baalum, Hugo Anglicus, Joannes vicecomes, Johannes Sutor. 
Factum Baldevvino III rege, Fulcherio patriarcha et Hicteri, fratre et magistro 
pauperum S. Lazari (Cibrario, p. 230; Ferrand, p. 23 — 24; Archives de 
TOrient latin II B, p. 132 — 133, No. 13). 297 

„ , ind. II. — Alexander, filius Bernardi Scutiferi, consensu Muriellae 

uxoris, molendina (et quicquid sui juris in eis est), quae in urbe Antiochiae 

inter molendina principis et S. Pauli l ) sita sunt, ecclesiae S. Johannis Hospi- 

talis, Rainaldo, Antiochiae principe, et Constantia uxore consentientibus, 

concedit et principali sigillo apposito confirmat. — Gaufridus Jordaniscon- 

stabularius, Gauterius de Surdavalle, Robertus, filius Gaufridi, Petrus 

camerarius, Martinus de Margat, W. Tyrellus 2 ) et Symon , frater ejus, 

Boneth, qui fuit vicecomes, Leo Majopuli dux, W. Martini, Petrus Panita- 

rius (Delaville le Roulx, p. 91 — 92, No. 15 [cf. p. 16]; Prutz, p. 95 — 96, 

No. 14). 298 

De hac abbatia cf. Wilbrand in Laurent, Quattuor peregr., p. 173 ; Potthast, 
No. 465 1, 4665 ; Ursmar Berliere, p. 489— 491 . 2 ) De gente Tyrel ejusque cruce- 
signatis cr. Cuvillier-Morel d'Acy, Hist. ge'neal. et he'rald. sur la maison de Tyrel, 
Paris 1869, p. 33—50 et ejusdem Notke histor. et gendal. sur les premiers sires de 
Poix, Paris 18O0, p. 10—18 (ibid. de dominis de Podio crucesignatis s. v.). 

1155 (11 56) Jan. 14, ind. IV. Accon. — Balduinus III, rex Hierosoly- 
mitanus, precibus Hugonis de Hybelino et consensu fratris ejus Balduini, 
sororis Hermengardis, dominae Tiberiadis, matris Helois (Elois), avuncu- 
lorum scilicet Philippi Neapolitani, Guidonis Francigenae, Henrici Bubali 
et aliorum sigillo confirmat, eundem Hugonem canonicis S. Sepulchri VII 
milibus bisantiorum Vuetmoamel l ) cum pertinentiis, exceptis Arabici militis 
casalibus Odabeb et Damersor, 2 ) necnon De(r)sabeb, 3 ) Corteis et quicquid 
juris pater ipsius Zibi 4 ) et in civitate Bethel possederit, vendidisse, et huic 
venditioni praeter antedictos assentiri Hugonis cognatum Philippum de 
Cafran ejusque fratrem et Petrum de Tell(e)i, 5 ) pro illis autem, qui infra 
annos sint, scilicet pro Barisano, Hugonis fratre, et ejusdem sorore Stepha- 
nia, 6 ) Hugonem ipsum, Balduinum fratrem, Philippum Neapolitanum, 
Guidonem Francigenam et Henricum Bubalum fidei jussores factos esse. — 
Let(h)ardus, archiepiscopus Nazarenus, Constantinus, episcopus Lyddensis, 
Gaufridus, Templi, Amilius, Latinae, abbates, Enge(l)rannus, Montis Syon, 
Rogerius, S. Abrahae, priores, Balduinus, archidiaconus Lidde ; de fratribus 
Templi: Odo commendator, Galterius de Berito, Philippus, Lodovicus; de 



regni Hierosolymitani. 77 



baronibus regis: Humfredus 7 ) de Toro (Torone) constabularius, Johannes 
Gothman, Hugo Caesariensis ; de hominibus regis : Odo de S. Amando, 
Willelmus de Barra, Odo de Tholent, Hugo de Bezan, Vivianus de Cayfas 
(Cayphas), Gocelinus, Pesellus, Arnaldus de Crest, constabularius Tripolis, 
Arnulfus de Hisinguin, 8 ) Willelmus de Monte Gisardi, Gocelinus de Samo- 
sac, Bartholomaeus Suessionensis, 9 ) Arnulfus, vicecomes Jherosolimitanus ; de 
burgensibus : Hugo saliens in bonum, Petrus Petragoricensis, Bricius, Gau- 
fridus Turonensis, Willelmus Normannus, Rainaldus Sicarius, l0 ) Petrus de 
S. Jacobo, Petrus Hugonis, Petrus de S. Lazaro. ll ) Datum est per manum 
Radulfi cancellarii (Roziere, p. 110 — 113, No. 56; Lois [ed. Beugnot] II, 
p. 518 — 520, No. 35; Duchesne, Hist. geneal. de la maison de Bethune, 
preuv. p. 357 ; Migne, p. 1 1 50 — 1 1 52, No. 56 ; cf. Wauters II, p. 393). 299 

Roziere: 7 ) p. 119: Henricus, p. 1 26 : Henfredus, 8 ) p. 119: Hysengihm 

(Hysengihn), p. 1 27 : Ysengihm(n), 9 ) p. 119 omittit. 10 ) p. 119, 127: Sic- 
carius, ! ') p. 1 27 addit : Andreas, filius Toseti. 

1155 (1 156) Jan. 14, ind. IV (III). Accon. — Amalricus. comes Asca- 
lonitanus, regis Balduini III fratris chartam supra (No. 299) excerptam 
repetit et sigillo confirmat. Testes ut supra No. 299 (Roziere, p. 1 17 — 120, 
No. 59; Migne, p. 1 154 — 1 156, No. 59; cf. Wauters II, p. 393). 300 

„ (1 156) Jan. 14, ind. IV. Accon. — Hugo de Ybelino venditionem 
supra (No. 299) dictam sigillo comitis Amalrici munit. — Testes ut supra 
N0.299 (Roziere, p. 1 24 — 1 27, No. 62 ; Duchesne, Hist. geneal. de la maison 
de Bethune, Paris 1639, preuv. p. 357 — 358; Migne, p. 1159 — 1160, 
No. 62). 301 

„ ( 1 1 56) Febr. 1 1 , ind. IV (III). — Fulcherio patriarcha et Balduino III 
rege cives Mahumeriae infra dicti S. Sepulchro ejusque conventui fidelitatem 
jurant: Johannes Guitardus, Andreas de S. Gauterio, Petrus Judaeus, Petrus 
de Alvernia, Rainaldus de Barlet, GaufridusClaire, Humbertusde Josaphat, 
Arnulphus Jopensis, Aimericus Guitardi, Petrus Orgerius, Giraldus Rufus, 
Robertus Faber, Martinus Carpentarius, Arbertus Faber, Petrus Provintialis, 
Hugo de S. Helya, Helyas Lumbardus, Johannes Catalanus, Bartholomaeus, 
Robertus Malvais, Johannes Pissot, Willelmus de Fabrica, Frumentinus, 
Willelmus de Tuschet, Anselinus Lombardus, Girbertus Burgundio, Odo 
Francigena, Pontius Bonari, Willelmus Clericus, Giraudus Lamberti, Mau- 
rinus, Stephanus de Linedan, Majus, Bernardus Burgundio, Bruno Picta- 
viensis, Willelmus Provintialis, Aimericus Pictaviensis, Petrus Bonet, Gode- 
fridus Lombardus, Radulfus Senus Cementarius, Johannes Cortiliarius. 
Bernardus, Pontius Milii, Bernardus Corveser, Rainaldus Gaite, Girbertus, 
Robertus Plantavigna, Arnaldus Tardi, Bernardus de Josaphat, Petrus de 
Ramatha, Durandus Machon, Petrus Catalanus, Gallardus, filius Arnaldi, 
Bernardus Corveser, Galterius Machon, Christianus, Clementius Droco, 
Radulfus de Curia Babilonia, Willelmus Ruffus, Robertus, frater Guidonis 
Patriarchae, Bernardus, frater Rainaldi Gaite, Bernardus, frater Bartho(lo)- 
maei, Petrus Carpentarius, Petrus de Balneis, Stephanus, pater Gileberti, 
Stephanus, filius Garsendis, Robertus Francigena, Oliverius, frater Petri 
Boni, Bonus Valet, Durandus, Pontius Provintialis, Godoet, Gaufridus 
Monoculus, Laurentius, Willelmus Bucca Cava, Aimericus Magnus, Bruno, 
Valentinus, Johannes Provintialis, Theobaldus, Willelmus Boteller, Theo- 
baldus Ruffus, Petrus de Alvernia, Bemardus, gener Bernardi de Gerim, 



78 Regcsta 

Willelmus Gasco, Stephanus Bituricensis. Bernardus Lombardus, Bernar- 
dus de S. Albino, Galterius Parvus, Bernardus de Monte Gaudii, Gauterius 
Dominicus de Monte Gaudii. Factum est in claustro et in capitulo S. Sepul- 
chri, Amico decano juramentum determinante coram testibus: Rainaldo 
Sicher, Symone Ruffo, Petro Petragoricensi, Gaufrido Turonensi, Alberto 
Lombardo, Pontio Gaagne, Petro de S. Lazaro. — Umbertus Faber, Rober- 
tus de Neapoli, magister Lucas Veneticus, Segnoret, Albertus Francigena, 
Raimundus Tortus, Clementius Machon, Gibertus Machon, Willelmus de 
Pissot, Willelmus Turonensis, Martinus Gasco, Petrus Pictavinus, Stepha- 
nus, filius Petri Judaei, Andreas de Valle Cursus, Ainardus Cavaillum, 
Raimundus Teisserant, Pontius Borgoniensis, Petrus Bodinus, Stephanus, 
filius Andreae de S. Galterio, Ambrosius, Giraldus Forner, Otgerius de casali 
S. Egidii, Aldebertus, Gaufridus Bocher, Giraldus Corvesier, Arnaldus cum 
barba, Willelmus de casali S. Mariae, Rampnulfus, frater Petri Joppensis, 
Constantinus, Aimericus Pictaviensis, Petrus, filius Rainaldi de Barlet, 
Arduinus, Willelmus de casali S. Egidii, Umbertus Bituricensis, Jordanus, 
filius Petri, aurifabri, Johannes de Cava, Vincentius, Raembaldus, Bernar- 
dus cum testa, Radulfus, Girardus de Belinas, Petrus Lemovicus, Arnul- 
fus, Constantius Bocher, Lambertus Borgoniensis, Galterius Carpentarius, 
Rainaldus de Monte Alberti, Lambertus Bituricensis, Pontius, Petrus Bituri- 
censis (Roziere, p. 242 — 244, No. 131; Migne, p. 1 2 2 2 — 1223, No. 131). 302 

1155 Febr. 1 1, ind. III. Ascalon. — Amalricus, comes Aschilonis, fra- 
tribus S. Lazari de Jerusalem eorumque magistro Hugoni de S. Paulo casale 
Mejesie cum X carrucatis terrae et domum, quam habent in urbe Ascalonis, 
cum horto concedit et sigillo confirmat. — Hugo de Hibelino, Balduinus, 
frater ejus, Jozelinus de Samusach, Girbertus, vicecomes Aschalonis, Ghido, 
castellanus ejusdem, Rainaldus, vicecomes Joppensis, Adam, privignus ejus, 
Guilbertus Maradaldus, Johannes Vaccarius, Roardus de Joppe, Guillelmus 
de Tyro, Carinus de Bolonia, Rodbenus de S. Kariletto, Hurellus, Rogerius 
Galensis, Fulco Chataulanensis, Seifredus, senescalcus comitis, Stephanus, 
magister castelli Neapolis, Banholomaeus Suessionensis. Datum per manum 
Radulfi cancellarii (Cibrario, p. 230 — 231 ; Ferrand, p. 24—25; Archives 
de rOrient latin II B, p. 134 — 135, No. 15). 303 

„ Mart. 1, ind. III. Romae. — Adrianus IV papa Guidonis abbatis 
precibus ecclesiae vailis Josaphat omnia privilegia ac specialiter bona, quae 
habent in Sicilia et Calabria, confirmat (Delaborde, p. 72 — 78, No. 30, 3 1 ; 
v. Pflugk - Harttung, Iter Ital., p. 807, No. 1032; p. 253, No. 508; Jaffe- 
LGwenfeld, No. 10003, 10004). 304 

( „ Mart. 20). — Ebulaanrat Toleib l ) Villano archiepiscopo et con- 
sulibus Pisanorum scribit, se veziri locum adeptum Abes ejusque filium ac 
socios fugavisse ac pace et amicitia firmata VIII Pisanos scilicet Bellum, filium 
Andreae, Villanum, filium Petri, Manfredum, filium Leonis, Obertum, filium 
Martini, Matthaeum, filium Benedicti, Geoan, filium Dominici, Giordanum, 
filium Ponzi, Carofol, filium Heldebrandi e carcere liberavisse, ut cum 
legato domum redirent (Amari, I diplomi arabi, p. 250 — 251, No. 4 [cf. 
p. 455 — 457]; Lami, Delic. erudit. V, p. 2 1 1 — 214; cf. Heyd I, p. 394). 305 
*) AbtTl Gharat Talaf ibn Ruzzaik, de quo Rtfhricht, Amalrich I, p. 437—438. 

„ Jun. 27, ind. III. Hierosolymis. — Balduinus III, rex Hierosolymi- 
tanus, consensu Milisendis reginae et matris commutationem supra (No. 200) 



regni Hierosolymitani. 70 



laudatam sigillo confirmat. — Andreas de Monte Barro, magister Templi, 
Humfredus constabularius, Philippus Neapolitanus, Guido, frater ejus, 
Francigena, Hugo de Ybelino (Hybelino), Odo de S. Amando, Ysaac, 
castellanus turris David, Guillelmus de Barra, Galvanus de Rochia, Rober- 
tus Asinus, Thomas de Satorono. Datum per manum Radulfi cancellarii 
(Roziere, p. 93 — 95, No. 5 1 ; Lois [ed. Beugnot] II, p. 5 14 — 5 1 5, No. 32 ; 
Migne, p. 1 139 — 1 140, No. 51 ; cf. Wauters II, p. 385 — 386). 306 

1155 Jun. 27, ind. 111. Hierosolymis. — Balduinus III, rex Hierosoly- 
mitanus, privilegium supra (No. 278) laudatum sigillo confirmat. — Gau- 
fridus, abbas Templi Domini, Engerannus, prior Montis Syon, Andreas de 
Monte Barro, magister Templi, Humfredus constabularius, Philippus Nea- 
politanus, Hugo, dominus Caesariensis, Hugo de Hybelino, Guido Franci- 
gena, Odo de S. Amando, Guillelmus de Barra, Johannes de Valentines 
(Valantines), Ysaac, castellanus turris David, Babinus. Datum per manum 
Radulfi cancellarii (Roziere, p. 95 — 97, No. 52 ; Lois [ed. Beugnot] II, p. 5 1 5 
— 516, No. 33; Migne, p. 1 140 — 1 142, No. 52 ; cf. WautersII, p. 386). 307 

„ Jul. 3, ind. III. Hierosolymis. — Amalricus, comes Ascalonitanus, 
casale Zaythar cum X terrae carrucatis, quas Philippus Neapolitanus, Ysa- 
bel(Ia) uxore, Stephania matre, Rainerio filio, Helena et Stephania filiabus, 
Guidone Francigena ei Henrico Bubalo fratribus consentientibus, coram 
Balduino III rege et Amalrico, ipsius fratre, in obsidione urbis Ascalonis l ) 
fratribus S. Lazari concesserat, nunc iisdem fratribus sub regimine Hugonis 
de S. Paulo constitutis confirmat et sigillo munit. — Hugo de Hibelino, 
Balduinus, frater ejus, Gilbertus, vicecomes Ascalonitanus, Cocelinus de 
Samosach, Baldvvinus, frater ejus, Rainaldus, vicecomes Joppensis, Adam, 
privignus ejus. Donationis vero supradictae interfuerant testes: Rogerius, 
prior S. Abrahae, Andreas de Monte Barro, Templi magister, Seginus et 
Odo, Templi fratres, Johannes de Valentinis, Adam Niger, Fulco, frater 
ejus, Cocelinus Marinus, Guillelmus de Vendoma, Petrus de Miribello, 
Hugo Normannus, Nicholaus de Bethleem. Datum per manum Radulfi 
cancellarii (Cibrario, p. 231 — 232; Ferrand, p. 25 — 26; ArchivesdeTOrient 
latin II B, p. 133—134, No. 14). 308 

*) De qua videas ROhricht, Amalrich I, p. 433 — 434. 

„ Jul. 13, ind. III. Accon. — Balduinus III, rex Hierosolymitanus, 
privilegia supra (No. 74, 75, 109, 121, 126, 142, 165, 174, 179, 180, 181,200, 
28o)laudata sigillo confirmat. — Amalricus, frater regis ctcomesAscalonitanus, 
Humfredus de Torono constabularius, Guido Beryt(h)ensis, Girardus Sydo- 
niensis, Philippus Neapolitanus, Guido Francigena, Henricus Bufalus, x ) Hugo 
Caesariensis, Balduinus de Insula, Odo de Tholenth, castellanus turris David, 
Odo de S. Amando, Guillelmus de Barra. Datum per manum Radulfi can- 
cellarii (Roziere, p. 97 — 101, No. 53; Lois [ed. Beugnot] 11, p. 516 — 518, 
No. 34; Migne, p. 1 142 — 1 145, No. 53; cf. Wauters II, p. 386 — 387). 309 

*) De quo Eracles p. 51 (Henri le Bufle?). 

„ Aug. 1 8, ind. III. — Alois cum marito Girardo et filiis Rogerio, 
Alboim, Marco et filia Amelina conventui S. Sepulchri II stationes cum 
solario a parte orientis communi via, ab occidente atrio S. Sepulchri, a 
meridie domo Michaelis, a septentrione domo Guislae S. Abrahae termina- 
tam CLXX bisantiis vendit, Fulcherio patriarcha, Baldoino III rege. — 



80 R e g e s t a 

Petrus Salomonis, Gibertus Papais, regis jurati, Albertus Lombardi, Giral- 
dus Aldenarii, Robertus Cocus, Willelmus, nepos Aimerici, prioris Montis 
Oliveti (Roziere, p. 209, No. 108; Migne, p. 1207, No. 108). 310 

1155 Aug. — Agnes, uxor Galii militis, modo fratris Hospitalis facti 

iisdem fratribus domos suas Acconenses donat ea scilicet conditione, ut sibi, 

quamdiu vivat, LXXX bisantios vel X marcas argenti annuatim solvant et 

nunc ad opus filiae suae Lauretae samitum tradant. Hoc est factum in 

manu Clarembaldi, vicecomitis Acconensis, Giraldi Hugonis, praeceptoris 

totius domus Hospitalis, fratris Giraldi, magistri de Accon, aliorumque 

fratrum scilicet Petri Amelii capellani, Antelmi, Berengarii, Pontii, custodis 

infirmorum, Petri de Limoges, Balduvino rege, Fulcherio patriarcha et 

Frederico, Acconensi episcopo. — Clarembaldus, vicecomes de Accon, 

Dorez Erevicus, Giraldus de Cunilz, 1 ) Petrus Hugonis, Petrus Morezin, 

Bernardus Turpin, Rodlandus de Luches, Radulfus de Troja, 2 ) Petrus de 

Chaureia, Petrus de Nimes, Andreas Genuensis, Willelmus Pecuge, Arnul- 

fus de Corbeeinni, 3 ) Raimundus de Nesinsi 4 ) (Paoli I, p. 240, No. 195). 31 1 

! ) Alias Cunillis. 2 ) Alias Treies, Trecis. 8 ) Alias Curbinhi. 4 ) Id est 
Nefino, Nefinis. 

„ Nov.-Dec. Beneventi. — Adrianus IV Balduino III, regi Hieroso- 

lymitano, praecipit, ut pecuniam et navem per ejus homines ablatas civibus 

Januensibus restitui jubeat et ut vicecomitatum Acconis aliaque jura, quae 

ad Januensium jus pertinere videantur, iisdem de cetero concedat et con- 

firmet (Caffarus, Annales in Mon. Germ. SS. XVIII, p. 24, ed. Belgrano, 

p. 44 — 45; Migne, Patrol. lat. CLXXXVIIl, p. 1440; Llinig, Cod. diplom. 

Ital. II, p. 2083 — 2084, No. 5 — 6; Jaffe-LGwenfeld, No. 10 107). || Eodem 

dato iisdem fere verbis scribit (Raymundo), comitiTripolitano, 1 ) (Raynaldo), 

principi Antiocheno, et (Amalrico), patriarchae Antiocheno (Jaffe-LGwenfeld, 

No. 10 108 — 10110). Mainfredus scilicet, canonicus S. Laurentii, officio 

Januensium a. 1155 Romanam curiam adierat, ubi (Fulcherium), patriar- 

cham Hierosolymitanum, omnesque fere archiepiscopos, episcopos regni 

necnon Raymundum, magistrum Hospitalis, invenit ibique conquestus est, 

quod Balduinus III, rex Hierosolymitanus, comes Tripolitanus et princeps 

Antiochenus justitiam Januensium quotidie auferrent pronuntians de homi- 

nibus regni Hierosolymitani, qui cum galeis naves Januensium et pecuniam 

injuste abstulerint, porro de quibusdam Provincialibus scilicet Bernardo 

Ationis, vicecomite Nemausiensi ejusque sociis (Caffarus in Mon. Germ. 

SS. XVUI, p. 24, ed. Belgrano, p. 43 — 44). 312 

l ) Ejusdem successori Urbanus III (13 Mart. 1 186) mandat, ut tertiam partem 
Tripolis Januensibus subtractam restituat (Liber jurium I, p. 338, No. 355 ; Jaffe- 
Ltfwenfeld, No. 15558) et iisdem fere verbis (Aimerico), episcopo Tripolitano, scribit 
(Liber jurium I, p. 339, No. 356; Jaff^-LOwenfeld, No. 15 559). 

„ ( 1 1 56), ind. IV. — Melisendis, regina Hierosolymitana, venditionem 
supra (No. 299) dictam precibus regis Balduini III et Amalrici, comitis Asca- 
lonis, filiorum necnon Hugonis de Hibelino, ejusdem fratris Balduini et 
Amalrici (Aimerici), patriarchae Antiocheni, l ) sigillo sancit. — Rainerius, 

*) De quo ZDPV. X, p. 3. Charta (c. 11 50) episcopus Giraldus Lemovicensis 
«ob caritatem et reverenciam Aimerici, patriarchae Antiocheni, et precibus Tho- 
mae, fratris sui (cf. Paoli, p. 56: 1 174) et Simonis archidiaconi» priori Aurelianensi 
ecclesiam Genestosae donat (Documents histor. concern. la Marche et le Limousin 
1880, p. 135—136). 



regni Hierosolymitani. 8 j 



episcopus Sebast(i)ensis, Gaufridus, abbas Templi, Philippus Neapolitanus 
et Henricus, frater ejus, Ro(h)ardus de Neapolim. Datum per manum Gui- 
donis, reginae clerici (Roziere, p. 92 — 93, No. 50; Migne, p. 1 1 39, No. 50). 313 

1155. — Rainaldus, princeps Antiochenus, cum Gonstantia uxore 
Hospitali Antiocheno per manum fratris Raimundi Rane et fratris Willelmi, 
praeceptoris Antiocheni, casale Saloriam ab Adelina, vidua Tostanni parvi, 
donatum sigillo confirmat. Factum principatus anno III. — Bucardus can- 
cellarius, Gua(rento) de Laona, l ) Robertus de Surdis vallibus, Hugo de 
Boleria, Robertus, filius Gaufridi, Eschivardus dap(ifer), Petrus camerarius, 
Gaufridus Falzardus dux (Paoli I, p. 34., No. 31 ; cf. p. 490). 314 

*) Aperte corrigendum est : Saona. 

„ , ind. III. — Robertus Porcarius de Mahumeria se suaque cano- 
nicis S. Sepulchri donat et concedit Fulcherio patriarcha, Balduino III rege. 
• — Amalricus, S. Sepulchri prior, Arnaldus subprior, Giraldus praecentor, 
Radulfus Parisius, Willelmus Normannus, Godefridus thesaurarius, Nicho- 
laus helemosinarius, Stephanus praepositus, Petrus sepulchrarius, Constan- 
tinus cellarius, Bertoldus, Bernardus camerarius, Balduinus, Mainerius, 
Petrus Clemens; de diaconis: Willelmus Beriti, Johannes Pictaviensis, 
Hugo, Petrus ; de subdiaconis : Willelmus de Ispania, Rainaldus de Lochis, 
Petrus, Robertus de Antiochia ; de fratribus : Robertus de Mahumeria, Hen- 
ricus (Roziere, p. 247 — 249, No. 134; Migne, p. 1225, No. 134). 315 

( „ c). — F(ulcherius) patriarcha et A(malricus), S. Sepulchri prior, 
omnibus sub titulo S. Sepulchri ubique terrarum constitutis mandant, ut 
possessiones et eleemosynas, quaecunque, antequam S. Sepulchri propriae 
factae sint, de jure Hospitalis fuerint, relinquant et dimittant (Roziere, p. 326 
— 328, No. 183; Migne, p. 1258 — 1259, No. 183). 316 

( „ c). — F(ulcherius), patriarcha Hierosolymitanus, et A(malricus), 
prior S. Sepulchri, omnibus chartam inspecturis sigillis confirmant, se de 
variis reliquiis locis sanctis desumptis crucem construxisse necnon narticula 
verae crucis adornavisse, ut super priorem per Conradum canonicum trans- 
latam omnes christiani Theutonici preces effundere possint, qui paupertate, 
infirmitate vel aliis incommodis impediantur, quominus Terram et civitatem 
Sanctam ipsam adeant (Conradus, Chronic Schirense ed. Christ. Joannes, 
Argentorati 17 16, p. 91 — 93; Mon. Boica X, post p. 600, ubi crux depicta 
est et in tergo folii charta nostra exstat; cf. Knitl, Scheyern als Burg und 
Kloster, Freising 1880, p. 64 — 65). 317 

( „ c). — R(aimundus), magister Hospitalis, omnibus sub dictae domus 
titulo ubique terrarum manentibus mandat, ut omnes possessiones et ele- 
mosynas, quae, priusquam ipsas acceperunt, de jure S. Sepulchri fuerunt, 
retinere minime praesumant (Roziere, p. 325 — 326, No. 1 82 ; Migne, p. 1 252 
— 1253, No. 182). 318 

( „ c). — R(ainaldus), princeps Antiochenus, Ludovico VII, regi Fran- 
ciae, nuntiat, christianos Terrae Sanctae ab ipso auxilium et succursum 
ardenter desiderare, eumque rogat, ut duabus Raimundi principis defuncti 
filiabus *) in Francia viros competentes nuptiali copula conjungat et sibi 
patrimonium injuste ac vi ablatum reddendum procuret; de ceteris Terrae 
Sanctae rebus Milonem de Nealphis 2 ) militem ac nuntium ipsum narra- 

l ) Philippae et Constantiae. 2 ) Cujus nomen in chronicis et in chartis non exstat. 
ROhricht, Regesta. 6 



82 Regesta 

turum esse (Bongars I, p. 1172 — 1 1 73, No. 1; Duchesne IV, p. 580, 
No. 49; Bouquet XVI, p. 14 — 15, No. 67; Migne GLV, p. 1263 — 1264, 
No. 1). 319 

(1 156) Febr. 2. — Ebilharat Taleio, vezirus Aegypti, archiepiscopoVillano 
et consulibus Pisanorum de variis querelis respondet, quas eorum legatus 
Eldebrando protulit, et confirmat, se XX Pisanos captos liberavisse, quorum 
nomina sunt: Bandinus, Villanus, Guido, Pandolfo, Galderino, Passarino, 
Ubertello, Erigo, Pitello, Girardo, Ugucione, Pandolfo, Alberto, Anselmo, 
Gerardino, Guillelmoto, Gerardo, Bernardaccio, Carbonero, Rabuloto ( Amari, 
I diplomi arabi, p. 252 — 254, No. 5 [cf. p. 457 — 458]; Lami, Delic. erud. 
V, p. 208 — 21 1 ; cf. Fanucci II, p. 109 — 1 10; Heyd I, p. 395). 320 

„ Jun. 7, ind. IV. Accon. — Balduinus III, rex Hierosolymitanus, 
consensu Milisendis matris et fratris Amalrici, comitis Ascalonitani, Hospi- 
talis Neapolitani fratribus omnia dona sigillo contirmat, quae acceperunt, in 
primis casale Letaria, quod cum G cantariis racemorum et vinea prope 
Neapolim sita consensu Morphyae l ) reginae uxoris et IV tiliarum Baldui- 
nus II dedit, Fulco vero rex cum Milisende regina confirmavit addens, ut 
regii bailivi praedicta cantaria in torcular Hospitalis afferri faciant; insuper 
concedit totam substantiam, quam peregrini a castello Beleismo usque ad 
Lubanum et a Perrone illo, qui terminus terram Cacho atque Malvarum 
dividit, usque ad dictum Lubanum in via et in civitate Neapoli intestati 
mortui reliquerint. — Fredericus, episcopus Achonensis, Hermannus, 
archidiaconus Achonensis, Humfredus constabularius, Guido Berytensis, 
Girardus Sydoniensis, Balduinus de Insula, Odo de S. Amando marescalcus, 
Guillelmus de Barra, Herbertus, Galvanus de Rochia camerarius. Datum 
per manum Radulfi in Bethlem electi regisque cancellarii (Paoli I, p. 34 — 
35, No. 32; cf. p. 490 — 492; Lois [ed. Beugnot] I, p. 404, 518 not.). 321 

') De qua Guill. de Tyro X, c. 24; XII, c. 4; Journ. asiat. 1888, XIII, p. 35. 

„ Nov. 2, ind. V. Accon. — Balduinus 111, rex Hierosolymitanus, 
consilio et consensu Milisendis matris cum Pisanis conventionem facit et 
sigillo confirmat. Pisani per se et suos homines querelas universas rerum 
omnium, quae ipsis vel ipsorum hominibus ablatae sunt, dimittunt, exceptis 
his, quas de honoribus suis contra patriarcham Hierosolymitanum, clerica- 
tum Caesareae, abbatem et monachos S. Mariae de Latina intendere pos- 
sunt, et rex idem per se et suos promittit. Pisani regem salvum et fidum 
reddent ac protegent terra marique, et rex idem promittit Pisanis, sed excipit 
ferrum, lignamen, picem sive arma in Aegyptum portantes, quae eis au- 
ferentur pace non rupta. Insuper rex Pisanis donat Tyri vicecomitatum, 
qui in eorum propria curia Pisanos justificare debeat, curiae suae quaeri- 
moniam traditionis mortis reservans, deinde Vcarrucatas Tyro vicinas inque 
civitate furnum et confirmat privilegium, quod Balduinus II avus *) Pisanis 
Tyri dederat, scilicet in ruga juxta portum V domos liberas ab omni tributo 
et liberum commercium ac constituit, ut, si qui Pisanus in regno Hieroso- 
lymitano obierit, res ejusdem sint liberae ejusque familiae reddantur. 
Postremo rex concedit Amalrico, fratri suo, ut cum Pisanis paciscatur. — 
Bertrannus de Brancaforti, rriagister Templi, 2 ) Gaufridus Fulcherii, frater 

*) lnter annos 1 1 24— 1 1 3 1 (MUller, p. 377). 2 ) Hujus precibus Alexander III 
a. 1163 et 1 164 privilegia et bona fratrum Templi sub protectionem Sedis Aposto- 
licae suscipit (Jaffe-Lttwenfeld, No. 108070, 1 1 013 ; cf. 8478, 1 1 458). 



regni Hierosolymitani. 83 



Templi, Giraldus Hugonis, praeceptor Hospitalis, frater Guilielmus de 
Grosseto, Amalricus, comes Ascalonitanus, Robertus de Porta, Rainaldus 
Falconarius. Datum per manum Radulfi, Bethlehemitae episcopi regisque 
cancellarii. — Ughicio, nepos Gallici, Hibignanus, Pisanae civitatis cancel- 
larius, Albertus, Ildebrandus, notarii Friderici II viderunt, legerunt et sub- 
scripserunt (G. Mliller, p. 6 — 7, No. 5 [cf. p. 375 — 381]; Dal Borgo, p. 87 
— 89; Tronci, Memorie, p. 91, Ann. Pisani I, p. 269 — 270; cf. p. 266; 
Heyd I, p. 150 — 151). 322 

1156. — Canonici S. Sepulchri exponunt, fratres Montis Oliveti cum 

Aimerico priore, patriarcha Fulcherio Romam profecto, *) sibi diem Ascen- 

sionis Domini in ecclesia Montis Oliveti celebraturis atrociter restitisse, sed 

judicio Fulcherii reversi, archiepiscoporum P(etri), Tyriensis, B(alduini), 

Caesariensis, L(etardi), Nazareni, episcoporum R(adulfi), Bethleemitae, C(on- 

stantini), Liddensis, R(einerii), Sebastensis, F(riderici), Acconensis, A(rberti), 

Tyberiadensis, A(dami), Paneadensis, A(malrici), Sydoniensis, 2 ) M(ainardi), 

Beriteusis necnon abbatum G(aufridi), Templi Domini, P(etri), S. Mariae 

Josaphat, A(milii), S. Mariae Latinae, R . . . ., S. Samuelis, H(erberti), S. 

Abacuc 3 ) et priorum E(ngeranni), Montis Syon, H(ugonis), Templi Domini, 

R(adulfi), Sebasteni damnatos fuisse, ut omnes canonici dicti conventus 

Guido, Bonitius, Johannes, Berruier, Durandus, Odo, Zacharias cum priore 

Aimerico nudis pedibus a Monte Oliveto usque ad S. Sepulchrum venirent, 

atque privilegium renovatum fuisse, ut S. Sepulchri fratribus diem Purifi- 

cationis in Templo, diem Ascensionis in Monte Oliveti, diem Pentecostes 

in Monte Syon, diem Assumptionis S. Mariae in Valle Josaphat, etiam ab- 

sente patriarcha, ut antea, celebrare liceret 4 ) (Roziere, p. 1 36 — 1 38, No. 66 ; 

Migne, p. 1 164 — 1 166, No. 66). 323 

*) A. 1 155 (Gaffari Annal. in Mon. Germ. SS. XVIII, p. 23—24; cf. ZDPV. X, 
p. 7 — 8). 2 ) Antea abbas SS. Abacuc et Joseph (ZDPV. X, p. 30, 36—37) ; num- 
mum episcopi nostri cf. in Ficoroni, De plumbeis antiquis, Romae 1750, p. 30. 
8 ) ZDPV. X, p. 36—37. 4 ) De hoc privilegio cf. ibid. X, p 199; Giovene, Galen- 
daria vetera, Neapofi 1828, 1, p. 22 et epistolam Alexandri III (13 Nov. 1 170— 1 180), 
quam illustravit Marquis de Voglle, Les eglises de la Terre Sainte, p. 218 — 219. 

1157 Jun. 2, ind. V. Ascalon. — Amalricus, comes Ascalonis, consensu 
fratris Balduini III regis, Villano, Pisanorum archiepiscopo, eorumque con- 
sulibus dimidium juris, quod ad Amalricum pertinet in civitate Joppensi, 
ibique plateam et locum, in quibus domos, patriarcha consentiente ecclesiam 
aedificent, concedit et sigillo confirmat. — Ferricus, episcopus Achonensis ; 
de fratribus Templi: Gaufredus Fulcherii; de fratribus Hospitalis: Willel- 
mus Grosseht ; de hominibus comitis : Simon de Hosden, Rainaldus de 
Joppe, Jocelinus de Samulach, Albertus, Willelmus de Tyro, Willelmus de 
Tiberiade, Guido de Mirobello, Bartholomaeus Suassionensis, Gerbertus, 
Lambertus, Gerardus de Raminni, Lambertus de Joppe, Willelmus Ruffus. 
Datum per manum Radulfi cancellarii (G. Muller p. 8, No. 6 [cf. p. 381 — 
382]; Dal Borgo, p. 89 — 90; Tronci, Memorie, p. 90, Annal. Pisani I, p. 268; 
Ughelli III, p. 398 — 399 ; LUnig, God. diplom. Ital. III, p. 1473 ; cf. Archives 
d. miss. scientif. 1857, p. 365 ; Heyd I, p. 339). 324 

„ Octob. 4, ind. VI. Accon. — Balduinus III, rex Hierosolymitanus, 
assensu Milisendis matris et Amalrici fratris, comitis Ascalonitani, laudat 
et sigillo confirmat , quae Humfredus de Torono , constabularius regis, 
voluntate filii Humfredi et filiarum Hospitali donaverat, scilicet medietatem 



84 Regesta 

castelli Paneadeasis, l ) quae consensu Gualterii Berytensis, de cujus feodo 
est, et fratrum Guidonis atque Bernardi donata est, et Castelli Novi domos 
Alberehae de Torono, II vineas in territorio Toroni, quas Guido de Scan- 
dalione cum hospitali in Torono sito dedit. — Petrus, Tyrensis archiepis- 
copus, Fredericus, Achonensis, Adam, Paneadensis, episcopi, Girardus 
Sidoniensis, Guillelmus Tiberiadensis, Philippus Neapolitanus, Hugo Cae- 
sariensis, Guormundus Tiberiadensis, Guido Francigena, Henricus Bubalus. 
Data Achon per manum Radulti, Bethleemitae episcopi regisque cancellarii 
(Paoli I, p. 36, No. 34; cf. p. 493 — 494). 325 

*) De historia hujus castelli cf. quae Joh. Gildemeister in ZDPV. X, p. 188 — 
189, Clermont - Ganneau, Rec. d^archdol. orient. 1, p. 241 — 242, 253—262 et Max 
de Berchem in Journal asiat. 1888, XII, p. 440—471 diligenter disseruerunt. 

1 157 Nov. 1 3. Laterani. — Adrianus IV Samsoni, archiepiscopo Remensi, 

ejusque suffraganeis nuntiat, Balduinum III regem Bellinam ab hostibus 

obsessam liberaturum fugatum, B(ertrandum), magistrum Templi, 1 ) cum 

LXXXVII fratribus captum, CCC vero alios milites partim captos partim 

trucidatos fuisse, paulo post eundem cum T(heoderico), comite Alsatiae,*) 

et Rainaldo de S. Valerico 3 ) tunc appulsis hostes ab obsidenda dicta urbe 

repulisse et fratres Templi circa CCXXX Saracenos ad nuptias ituros cepisse 

veJ occidisse (Bouquet XV, p. 681, No. 34; Jaffe-Ltiwenfeld, No. 10342).! 

Haec epistola aperte ex epistola transmarina excerpta plurima offert, quae 

chronicis non inveniuntur. 326 

l ) Guill. de Tyro XVIII, c. 14, qui 18 Jun. 1 157 diem cladis memorat, addit: 
Hugo de Ibelin, Odo de S. Amando, senescalcus regis, Johannes Gothmann, Ro- 
hardus de Jaffa ejusque frater Balianus. *) Guill. de Tyro XVIII, c. 1 6. 8 ) Quem 
Balduinus arci expugnatae Harem praefecit (Robertus de Monte in Mon. Germ. 
SS. VI, p. 508). 

„ — Joeta, 1 ) abbatissa S. Lazari de Bethania, 2 ) consensu totius capi- 

tuli Raimundo, magistro Hospitalis, totam decimationem, quam Hospitale 

habebat in casali de Bethania, concedit et sigillo confirmat pro concambio 

cujusdam vineae, quae affrontat ab oriente in vinea Hospitalis, a meridie 

in vinea S. Annae, ab aquilone in viam, quae ducit Neapolim et tenet de 

vinea usque in bivium S. Stephani. Deinde Avis, abbatissa S. Mariae 

Grandis, consensu suarum sanctimonialium scilicet Odolinae, Solis, Gude- 

lenae aliarumque medietatem decimae, quam habebat in dicta vinea, coram 

Petro de S. Lazaro, Lamberto cambiatore, Stephano Umberto Hospitali 

donat. Eodem pacto Sebilia, abbatissa S. Annae, concessu Ermengardis et 

Giliae et ceterarum monialium alteram medietatem decimae, quam habebat 

in dicta vinea, coram Radulfo de S. Petro, Willelmo Ebraldi, Amisarno 

carnifice Hospitali donat. Factum Folcherio patriarcha, Balduino III rege 

in praesentia Milisendis reginae. — Oduline priorissa, Siguina Romana, 

Alamandina cantatrix, Helena et Agnes sanctimoniales (Paoli I, p. 204 — 205, 

No. 16; cf. p. 537). 327 

J ) De qua (filia Balduini II) Guill. de Tyro XII, c. 4 ; XV, c. 26 ; XVHI, c. 27 ; 
XXI, c. 2 ; Fulcher. Carnot. ed. Paris., p. 473. 2 ) De qua abbatia ZDPV. X, p. 37 ; 
Ursmar-Berliere, p. 485—486. 

„ — Guillelmus Ebriacus, dominus Gibeletti, consensu uxoris Sansae 
et filii Ugonis domum in urbe Tripolis Maurino CGXL bisantiorum pretio 
vendit, quae ex una parte habet hortum S. Jacobi, ex alia domum Johannis 
Scutellae, ex alia clibanum comitis et domum Petri Humberti et ante fabri- 



regni Hierosolymitani. 85 



cas, in quibus sunt frena. — Guimgius, Guillelmus Aruer, Airaldus, Aime- 
ricus Belot, 1 ) Guillelmus Baro, Galterius de Boterram. 2 ) Scripsit Rubaldus 
cancellarius Guillelmi (Paoli I, p. 35, No. 33). 328 

*) Alias Beloc (Velox, Zelox ?). 2 ) AJias Buturran. 

1157. — Rogerius Clericus medias domos juxta voltas Hospitalis in 
ruga S. Stephani manentes, coram quibus stationes novae S. Sepulcri 
assistunt, quas Rogerii mater Fraxena moriens ipsi dimiserat, in cambium 
pro domo Goffridi de Karitate in ruga Coquinati assistente Hospitali ejus- 
dem sigillo apposito tradit et domum Pontii Gaannae retro in ejusdem 
occipi(ti)o et domum Willelmi Palmerii in ascensu rugae Parmentariorum 
a dextra sedentem et a sinistra domui Aimerici Guittardi de Maumeria 
assistentem describit. Has igitur medias domos Hospitali tradit et domum 
dicti Goffridi in cambium accipit, quod Amoramus thesaurarius, Willelmus 
de Bellomonte consilio Geraldi Hugonis, Hospitalis praeceptoris, fecerunt. 
— Stephanus Rufus, frater Johannes presbyter, frater Petrus de Opere, Ugo 
de Asinaria, Umbertus de Bar, Petrus Salomon, Guibertus Papais, Uldre- 
dus Aurifex, W T illelmus de Bethleem, Willelmus de Palmerio, Palais Gali- 
cus. Factum Fulcherio patriarcha, Balduino III rege (Delaville le Roulx, 
p. 93 — 94, No. 16 [cf. p. 16]; Prutz, p. 96, No. 15). || In dorso: Carta de 
concambio facto Roderico Clerico. 329 

1158 Jan. 25 vel 1159. — Hugo Ybelini consensu Alvisae matris, Bal- 

duini et Barisani fratrum domui Hospitalis terram quandam inter molen- 

dina desubter Mirabellum et terram Spinae sitam, cujus possessionem sibi 

olim vindicaverat, confirmat et omnibus litibus, quas tam ipse quam pater 

suus contra Hospitale habuit, renuntiat. — Filippus de Cafran, Simon de 

Laay, Petrus de Laay, 1 ) Libertus, Paganus de Rohais, Martinus Gazella, 

Renaldus de Tribus Molendinis, Petrus Hugonis, Renaldus Claudus de 

Tyberiade; de fratribus Hospitalis: Garinus de Melna praeceptor, A(mora- 

mus) thesaurarius, G. Accon(ensis), P. de S. Maria, Petrus Burgunnun. 

Factum A(malrico) patriarcha, *) Balduino III rege (Delaville le Roulx, p. 96 

— 97, No. 18 [cf. p. 16]; Prutz, p. 96 — 98, No. 16 [ad 1 158]). 330 

Alias Loja, Laia, Laav, Lahaix, Loges, Aja ? *) Cf. ZDPV. X, p. 7—8 ; 
antea fuerat prior S. feepulcnri. 

„ April. 2 1 . Laterani. — Adrianus IV Amelio, abbati fratrum S. Mariae 
Latinae Hierosolymitanae, privilegia, jura et possessiones confirmat, quarum 
in numero ultramarinas vocat : stationes ecclesiae Latinae contiguas, furnum, 
palatium juxta portam S. Stephani a plaga australi, domos post illud pala- 
tium, supra murum urbis juxta idem palatium usque ad secundam turrem 
murorum et ex altera parte ecclesiam S. Stephani juxta viam, quae ab urbe 
Hierusalem ducit Neapolim, hospitale juxta eandem viam, hortum inter 
eandem ecclesiam et urbem, hortos et vineas in territorio urbis cum decimis, 
casale Belfair («vel fa circum cum vineis»), dimidium casale S. Euthymii 
juxta Bethlehem, casale in territorio Blanchegarda privilegio comitis Amal- 
rici confirmatum, in urbe Lydda VI carrucatas terrae, domos, hortos, eccle- 
siam Latinam Joppensem cum domibus, horto et III carrucatis, turrem 
Latinae in territorio Caesareae et casale, quod fuit Eustachii, terram in Cocto 
(Cacto), possessiones, quas privilegio dominorum Caesareae possident, C 
bisantios Neapoli annuatim accipiendos, ecclesiam urbis Beryti cum hortis, 
ecclesiam in urbe Gibeleto et hortum, ecclesiam Latinam in Monte pere- 



86 Regesta 

grinorum cum horto et terris, campum in urbe Tripolis et massariam (?), 
ecclesiam Latinam parochialem Laodiceae, ecclesiam S. Nicolai cum pos- 
sessionibus, dimidiam partem theatri et horti, qui in eo est, casalia in terri- 
torio Antiochiae Leotreh et Soccam (Scotiethet et Jovan) cum molendinis 
juxta territorium illorum casalium et ttfrras cum decimis, Latinam Antiochiae 
cum horto ejusque decimis, in suo(chice??) ecclesiam S. Johannis, hortum 
et terram, casale Faxias (Fardo), casale Valcorenum (Valtorentum), X libras 
piscium in piscaria agresti, XL solidos in portu Emmae singulis mensibus 
accipiendos, in urbe Sidon II casalia cum pertinentiis, in castello Arabiae 
IV carrucatas terrae et domus et in Geram (ingeros) VI carrucatas terrae et 
domos . . . (Ex archiv. civic. Panormitano 9 ed. R. RGhricht in N. Archiv 
XIV, p. 202 — 205 ; cf. ejusdem explanationes geographicas in ZDPV. XII, 
p. 33 — 34, et Berliere, p. 1 24— 1 30, 263 — 265 ; Comte Riant, La donation, 
p. 178 — 179). j| Hoc privilegium confirmavit Alexander III (8 Mart. 1 173) 
fere iisdem verbis Riccardo abbati, quod ex antedicto archivio collatum 
reperias in N. Archiv 1. c. ; varias lectiones inde desumptas et uncis inclu- 
sas textui nostro injunximus. Memoria dignum est, quod Jan. 1 1 86 Ber- 
nardus, dux Saxoniae et comes Ascellariae, monasterio S. Mariae latinae 
possessiones a fratre suo Theoderico peregrinante concessas confirmat (Cod. 
diplom. Anhalt. I, p. 475 — 476, No. 648) et (10 Febr. 1267) Otto I et 
Henricus III, comites Aschariae, eidem ecclesiam de Asterendorp a patre 
Henrico II concessam confirmant (ibid. II, p. 235, No. 323). De ecclesia 
S. Mariae Latinae Siciliae cf. Pirrus, Sicilia sacra II, p. 1244 — 1247. 331 

1158 post Sept. 1, ind. VII. — Amalricus, comes Ascalonis, precibus 
Hugonis deHybelino et consensu fratrum ejus Balduini etBarisani,sororis 
Hermengardis, matris Alois, avunculorum Philippi de Neapoli, Guidonis 
Francigenae, Henrici Bubali sigillo confirmat, eundem Hugonem III milli- 
bus bisantiorum casalia Huetdebes et Deirmuesim cum omni plenitudine, 
quam ex dono piae memoriae patris ejus Barisani Muisse Arrabit ejusque 
filius Georgius habuerunt, postquam dictus Arrabit ad suam voluntatem 
pro dictis casalibus cambium acceperit, captivitatis redemptione compulsum 
canonicis S. Sepulchri vendidisse scilicet consensu supra dictorum et cog- 
natorum Philippi de Caphran (Cafran) ejusque fratris et Petri de Teillei *) 
necnon pro aetate minoribus (Stephania, Hugonis sorore, et nonnullis here- 
dibus dicti Arrabit) constitutorum scilicet Hugonis de Ybelino (Hybelino), 
Balduini, fratris dicti Muisse Arrabit ejusque filii Georgii, Simonis de Aia 
(Haia), Ordeleti ejusque filii Stephani, Adami de Orgeol, Nicholai de Hibe- 
lino (Hybelino), Hosmundi, Radulfi, fratris ejus, Leberti, Pagani de Rohais, 
Philippi de Caphran (Cafran). — (Ricardus), episcopus Andriae, Gaufridus, 
abbas Templi, Gunterius, prior Montis Syon ; de hominibus regis : Adam 
Niger ejusque frater Fulcho, Robertus de Retest ; de hominibus Amalrici : 
Simon de Hosdenc, Jocelinus de Samusach (Samusac) ejusque frater 
Balduinus, Gerbertus, Guibertus, Albertus, Guillelmus de Tiro (Tyro), 
Guillelmus de Tiberiade (Tyberiade), Leveraldus, Giraldus (Girardus) de 
Rum(m)inhi ; de stipendiariis Amalrici : Galterius de Haino, Guillelmus de 
Rumhe, Albertus de Guarch, Robertus de S. Kavileffo, Fulco ; de burgen- 
sibus regis : Hugo saliens in bonum, Goffredus Turonensis (Roziere, p. 1 20 
— 123, No. 60; Migne, p. 11 56 — 11 57; cf. Wauters II, p. 411). 332 
*) Roziere, p. 1 29 : Teilli. 



regni Hierosolymitani. 87 



(1158 post Sept. 1), ind. VII. — Hugo de Ybelino venditionem supra 
(No. 332)dictam iisdem fere verbis facit et sigillo confirmat. — Constantinus, 
Liddensis episcopus, Absalon episcopus, Gaufridus, abbas Templi, Rainal- 
dus, prior Latinae, Petrus de Calvario ; de fratribus Hospitalis : Petrus Ber- 
trandi et Willelmus Acer; Azo, capelJanus casalis Balneorum, Radulfus, 
capellanus Ramarum, Paletel, vicecomes Ybelini; de burgensibus regis: 
Humbertus de Bar, Symon Ruffus, Bricius, Gaufridus Turonensis, Guillel- 
mus Normannus, Johannes Raimundi, Guibertus Papais, Petrus Burdinus, 
Petrus de S. Jacobo, Hugo saliens in bonum, Radulphus Burgensis, Petrus 
de S. Lazaro, Johannes vitrarius, Everunimus (Everinunus), Anschetinus, 
Johannes, filius Rainaldi, Pictavus (Roziere, p. 128 — 130, No. 63; Migne, 
p. 1 160 — 1 162, No. 63). 333 

„ Nov. 1 4. Ascalon. — Amalricus, comes Ascalonis, canonicis S. Se- 
pulchri per manum Hugonis dicti de Tharso, decani Joppensis, II petias 
vineae ab ortu solis juxta vineam S. Sepulchri sitas, quas de Naim Suriano 
emerat, concedit necnon tertiam ejusdem vineae partem et quicquid juris 
Amalricus in vinea Menferreti Suriani habet, C bisantiis acceptis donat et 
sigillo confirmat. — Jocelinus de Samusac ejusque frater Balduinus, Garcio, 
Jordanus Bestia, Raphael, Pontius, Thomas Turchiae ejusque sororius 
Herbertus, Lambertus Galiota. Datum per manum Radulfi cancellarii 
(Roziere, p. 123 — 124, No. 61 ; Migne, p. 1 158, No. 61). 334 

„ , ind. VI, epact. nulla. — Radulfus miles de captivitate Turcorum 
rediens, ut pretium redemptionis solvere possit, consensu Mariae uxoris 
partem gastinae, quae Zonia dicitur et casali Degerboam adjacet, necnon 
caput casalis Cala dicti ecclesiae B. Mariae vallis Josaphat per manum Villelmi 
abbatis vendit, et hanc venditionem Hugo Hybelini, dominus Rodulfi, cum 
matre sua Heluisa et fratribus Balduino et Baresano necnon sororibus 
Ermenjart et Stephania confirmat et antedictam ecclesiam possessorem 
sigillo Ramatensi apposito tueri pollicetur. — Ex parte Hugonis : Petrus, 
capellanus ejus, Georgius, pater antedictae Mariae, ejusque filius Johannes, 
Petrus et Henricus Arrabi, Adam de Orio, Jordanus de Hybelino, Holmun- 
dus, Lambertus, Paganus de Rohais, Andreas Anjevins, Simon de Lahaix, 
Garinus de Armonvilla, Rahel, Henricus Magnus, Willelmus de S. Amando ; 
ex parte monachorum : Stephanus prior, Galterius de Sepulcro, Arnaldus 
monachus, Johannes subprior, Petrus de Am, Galterius Provincialis, Alar- 
dus monachus, Petrus elemosinarius, Willelmus monachus, cellararius, 
Stephanus Francigena, frater Petrus de Syloe, frater Johannes, frater Stepha- 
nus, frater Ricardus, Petrus de Peregort, Robertus Cocus, Pisellus Rex, 
Robertus Cementarius. Factum Balduino III rege, Amalrico patriarcha (Dela- 
borde, p. 78 — 79, No. 32). 335 

1159 Mart. 13, ind.VII. Accon. — Balduinus III, rex Hierosolymitanus, 
precibus Milisendis matris ecclesiae B. Mariae de valle Josaphat per manum 
Willelmi abbatis casale Casracos prope Ascar situm cum adjacentiis excepta 
particula tantum cuidam turcopulo data a Milisende olim concessum sigillo 
confirmat. — Humfredus de Torone constabularius, Galterius de S. Aude- 
maro castellanus, nunc dominus Tyberiadensis, Gormundus Tyberiadensis, 
Guillelmus, marescalcus regis, Guillelmus, marescalcus Tyberiadensis, Odo 
de S. Amando, Ottho de Risberge, Galterius de GueJla. Datum per manum 



88 Regesta 

Stephani, Radulfi, Bethlehemitae episcopi regisque cancellarii, in hoc officio 
vice fiingentis (Delaborde, p. 80 — 81, No. 33). 336 

1159 Octob. 15, ind. VIII. Terracinae. — Alexander III papa fratribus 
S. Sepulchri per manum Arnaldi prioris privilegia ab antecessoribus con- 
cessa confirmat et concedit, ut nemini liceat vitae canonicae ordinem com- 
mutare et, si opus sit, Sedem Apostolicam libere appellare (Roziere, p. 68 
— 70, No. 35; Jaffe'-L8wenfeld, No. 10593). 337 

„ , ind. IV. 1 ) — Milisendis, regina Hierosolymitana, consensu Bal- 
duini III regis filii conventui leprosorum S. Lazari gastinam Bethanam, quae 
est de divisione Mahomeriae Geraudi cognomine Regis, utpote Rohardus, 
(vicecomes)" Hierosolymitanus, metas posuit, usque ad divisionem fratris 
Angeranni concedit et sigillo confirmat, ab hac enim divisione, sicut via 
protenditur usque ad cavam, quae est in opposita parte. — Gerardus, epis- 
copus Laodicensis, Rainaudus de S. Valerio, Philippus Neapolitanus, Hugo 
Caesariensis, Guermundus Tyberiadensis, Balduinus Bubalus, vicecomes 
Neapolitanus, Gerardus Passerellus, Robertus Rigitestensis, Fulco Niger, 
Hugo, prior Dominici Templi, Marinus canonicus, Willelmus Normannus, 
Symon judex, Herbertus Tortus, Geraudus Rex de Mahomeriola (Cibrario, 
p. 232 — 233; Ferrand, p. 27 ; Archiv. de TOrient latin II B, p. 1 3 5, No. 1 6). 338 
Corr. VI vel VII. 

„ Accon. — Gaufridus Tortus leprosis S. Lazari de Jerusalem con- 
sensu uxoris Flandrinae et heredum suorum, sicut pater ipsius concesserat, 
XX bisantios annuales coram rege Balduino III donat ejusque sigillo con- 
firmat. — Rainaldus de S. Valerio, Hemfredus de Torreum, 1 ) Guido de 
Barbito puer, Clarembaldus vicecomes, Hoto de Rimberge, Garnerius scriba, 
Petrus de Caors. Datum in manu Fulcius Glael (sic) (Archives de TOrient 
latin II B, p. 136, No. 17). «) Legas : Turono. 339 

( „ c). — Arnaldus, prior S. Sepulchri, se Mahumeriae has fecisse 
commutationes, confirmat. Primam scilicet cum Gui(t)berto Papasio con- 
sensu ejusdem uxoris Usannae fecit de vinea ecclesiae Montis Gaudii vicina 
ejusque cimeterio adhaerenti pro quadam parte vineae certis metis designata, 
quae vineae ejusdem Guiberti jungitur, unde decimam et terraticum dat. 
Secundam fecit cum Gauterio Carpentario de vinea antedictae vineae con- 
juncta, tertiam cum Ainardo Cavallom de parte vineae juxta partem vineae 
Gauterii sita, quam Ainardus nimia paupertate compulsus et consensu uxoris 
Martino Carpentario Montis Gaudii vendidit, quartam cum filiabus Pontii 
Faverii earumque conjugibus de terra XXX jugerum in territorio Kalandriae 
sita, pro qua dedit II petias vineae in valle S. Mariae, quae fuerunt Petri de 
Rametis; dedit quoque Stephano Pastinace vineam, quae fuit fratris Arnaldi. 
Quintam commutationem fecit cum Helya et Amico, genero ejus, de qua- 
dam parte horti berquilio vicina, pro qua dedit quandam partem terrae 
incultae, quam terrae Helyae confinem canonici super concordia Roberti de 
Retest adepti erant, sextam cum Hospitali, quod est Mahumariae, de qua- 
dam parte horti, quae tenet a berquilio Sepulchri usque ad berquilium 
ejusdem Hospitalis, pro qua dicto Hospitali II jugera vineae dedit, quae 
fuit fratris Stephani Ortalis. Deinde prior antedictus narrat, se, quum olim 
Mahumeriae versaretur, baculo tradito a fratre Roberto Porcario ejusdem 
possessiones accepisse, sed eidem, quoad viveret, custodiendas reddidisse. 



regni Hierosolymitani. 8q 



Robertum scilicet terram conjunctam terrae Roberti Ungari a Giraldo, priore 
S. Sepulchri, accepisse cum uxore, quae prius desponsata fuerat Umberto, 
aliam terram a Petro priori, postea archiepiscopo Tyrensi facto, eidem 
Roberto datam fuisse pro terra olim de Galterio Bela emta, denique aliam 
ab eodem Petro, ut inde terraticum et decimam solveret. Postremo prior 
Arnaldus confirmat, sibi et Roberto de Retest Mahumeriae versantibus a 
Saraceno Pede Torto nominato fines terrarum suarum monstratos fuisse, 
Petro elemosinario, Bernardo Antiocheno, fratre Pisano, Petro Judaeo, 
Johanne interprete, Arberto, Stephano et filio praedicti Roberti testibus 
(Roziere, p. 238 — 241, No. 129; Migne, p. 1219 — 1221, No. 129. In 
linguam germanicam vertit et notis illustravit G. Rosen in Wochenblatt der 
Johanniter-Ordensballey Brandenburg 1863, p. 122 — 123, No. 20). 340 

1160 Jan. 28, ind. III (corr.VIII). Sydoniae. — Balduinus III, rexHiero- 

solymitanus, Johanni de Caypha, filio Gambre, et heredibus custodiam et 

drogomanachgium x ) omnium pertinentiarum castelli regii Mhalia 2 ) tam 

cultarum quam colendarum, quarum priores vocantur Capharsenie, Benna, 

Carcara, Jalin, Balaton, Torsia, Aithire, Tabaria, Jazon necnon procurationem 

ipsi et equitaturae ipsius, qnamdiu cum rege in expeditione et exercitu ver- 

satur, et scribaniam 3 ) cum omni jure suo concedit et sigillo confirmat. — 

Odo de S. Amando, vicecomes et castellanus Hierosolymitanus, Pontius de 

Caypha, Rabellus de Monte Regali, Marsilius miles, Bernardus Bamqueth, 

Giraldus de Cunillis, Johannes, filius dominae Osannae, Bonetus, filius 

Garini Parvi, Rainaldus, socius Andreae, Bernardus de Anegnia, Michael 

scriba. Datum per manum Stephani, Radulfi,episcopi Bethleemitae regisque 

cancellarii, vicefungentis (Strehlke, p. 2 — 3, No. 2). 341 

! ) Prutz, Culturgesch., p. 402. 8 ) In margine alia manu: castrum regis (cf. 
Marinus Sanutus, Gesta, p. 249). De hoc feudo cf. De Mas Latrie, De quelques 
seigneuries de Terre Sainte (Revue histor. 1878, VIII, p. 1 10); alia feuda fuerunt: 
Arabie et Zekanin, Asbais, Azotus, Beaufort, Besmedin, Gibel Akkar, la Chamber- 
laine, Sebebe, Chateau Neuf, Montfort, Daron, le Genido, le Grangerin, Manuet, 
Maron, Soudin, Souf el-Djezzin, Mergecolon et Gedir, Mirabel, Radouf, Ravendal, 
St. Georges de Lebaene, le Bouquiau, le Saor (ibid. p. 109); cf. ibid. p. 1 12 — 1 16: 
Les seigneurs de St. George, du Bouquiau et du Saor (p. 1 1 2 — 1 1 3 : Henri le Buff le, 
filius Guidonis I de Milliaco Ti 179], p. 1 17: Joscellin III [1 182], Otto de Henneberg 
[1220]). 3 ) De jure et ofncio scribarum cf. Lois (ed. Beugnot) II, p. 219—220; 
Prutz, Culturgesch., p. 145, 152. 

„ Jan. — Hugo, dominus Caesariensis, pro remedio patris et avi in 
ecclesia S. Mariae Latinae sepultorum eidem ecclesiae libertatem emendi 
et vendendi in terra sua concedit per manum abbatis Reinaldi sigillantis 

terram, «quae est inter montem fontem S. Annae, quae fuit Nicolai 

Azopardi, quae etiam modo temporis est Adelasiae, uxoris Stephani Bara- 
tae»; quam terram Hugo olim dederat ecclesiae Latinae, pro ipsa vero 
Stephano Baratae cambium et recompensationem pollicitus, interim vero 
Stephano (mortuo), viduae XX bisantios loco cambii dedit et terram hoc 
pretio emptam dictae ecclesiae tradidit possidendam. — Eustachius Escoflel, 
Manasses, Amalricus,Gervasius vicecomes, Bertinus, (Aeris) de Area, Albertus 
Harabitus l ) et alii (Paoli I, p. 205 — 206, No. 1 62). '' Hoc privilegium (1 248 ?) 
Robertus, patriarcha Hierosolymitanus, Henricus, archiepiscopus Nazarenus, 
et G(alterius II), episcopus Acconensis 2 ) precibus Hugonis, magni praecep- 
toris Hospitalis, se vidisse, sigillis confirmant (Paoli, 1. c). 342 

*) Arrabit? *) De quo ZDPV. X, p. 21 ; Joinville, §415 ; Berger, N0.4354. 



go R e g e s t a 

1160 Mart. 4. — Nicholaus, prior S. Sepulchri, domum, quam Bemar- 
dus Bursarius tenuit, Ricardo Jaferino ejusque heredibus censu XIV bisan- 
tiorum annuali tenendam concedit. — Nicholaus prior, Arnulphus subprior, 
Bernardus cantor, Godefridus thesaurarius, Ebrardus, Ilbertus, Petrus de 
Sepulchro, Petrus Clemens, Achilles, Hugo de Nigella, Petrus de Latina, 
Petrus Lumbardus, Rainaldus de Ochis, Robertus Antiochiae; delaicis: 
Pisellus aurifaber, Baldoinus Borne, Petrus Salomonis, Robertus Cocus, 
Uldredus aurifaber, Giraldus Salomonis, Petrus Petragorc (Roziere, p. 205 
— 206, No. 105; Migne, p. 1205, No. 105). 343 

„ Mart. 1 6, ind. VIII. In obsidione Blahasent. l ) — Balduinus 111, rex 
Hierosolymitanus, sigillo confirmat, Rainaldum Falconarium sibi conces- 
sisse, ut de flumine Acconensi Belo, quotquot et quocumque velit, alveos 
ad faciendas cannas mellis deducat, et de lucro ex cannis facto quintam 
partem Rainaldo necnon de omnibus molendinis in civitate vel confinio 
Acconis aedificatis vel aedificandis tale jus talemque consuetudinem, qualem 
in molendinis de flumine Acconensi molentibus et juxta Accon sitis prius 
habebat, dare pollicetur. Haec omnia rex assensu Theodorae reginae et 
Amalrici fratris, comitis Ascalonitani, Rainaldo et Lucianae uxori tali modo 
concedit, ut si post eorum mortem heredes in mutuis conventionibus de 
cannis mellis inter eosdem et regem factis ullum jus ostendere possint, 
illud habeant. — Humfredus de Torono constabularius, Galterius, dominus 
Tiberiadensis, 2 ) Philippus Neapolitanus, Hugo, dominus Caesariensis, Gor- 
mundus Tiberiadensis, Guido Francigena, Henricus Bubalus, Rohardus 
Neapolitanus. Datum in obsidione Blahasent per manum Stefani, episcopi 
Bethlehemitae regisque cancellarii, in hoc officio vicefungentis (Paoli I, p. 50 
— 51, No. 50; cf. p. 501). 344 

*) Prope Sidonem (Guill. de Tyro XIII, c. 25 ; cf. RBhricht in ZDPV. X, p. 2 16, 
not. 3). Obsidionis supra dictae chronicis mentio nulla fit. *) I)e quo castellano 
S. Audomari et principe Tiberiadensi cf. Giry in Bibl. de 1'e'cole des chartes 1874, 

P- 343-345- 

„ Mart. 21. — Nicholaus, S. Sepulchri prior, Suardo ejusque here- 
dibus domum Mahumeriae, quam Petrus de Sepulchro ab Acardo ejusque 
uxore Bella emerat, sub censu VIII bisantiorum annuali possidendam con- 
cedit. — Nicholaus prior, Arnulphus subprior, Godefridus thesaurarius, 
Ebrardus, 1 ) Ubertus, Petrus de Sepulcro, Petrus Clemens, Achilles, Reine- 
rius, Hugo de Nigella, Petrus de Latina, Rainaldus, 2 ) Petrus Lombardus 
(Roziere, p. 255 — 256, No. 139; Migne, p. 1228, No. 139). 345 

Roziere: ') p. 251, 253: Ebrardus, ') p. 253 et 254: de Lochis. 

„ Mart. 25. — Nicholaus, prior S. Sepulchri, Guidoni Camelario, 
Giraldo Caprello et Hugoni de Joppe in casalis Ramathes loco, qui dicitur 
Nova Villa, plateas ad domos aedificandas et terram ad vineas et arbores 
plantandas, sicut illis ostensae sunt a Petro de Sepulchro, necnon carrucatas 
terrae, magnam oliveti partem, quod Willelmus Beritensis plantavit, furnum, 
molendinum et alias consuetudines secundum Mahumeriae usum, denique 
vineam S. Sepulchri Ramathae sitam quibusdam conditionibus concedit. — 
Testes ut supra No. 345, sed accedit Bernardus cantor *) (Roziere, p. 251 
— 252, No. 136; Migne, p. 1226 — 1227, No. 136). 346 

*) Roziere, p. 253 et 254: Antiochiae. 



regni Hierosolymitani. g i 



1160 Mart., ind. VIII. — Rainaldus, princeps Antiochenus, consensu 
uxoris Constantiae, junioris Boamundi filiae, fratribus Templi concedit et 
sigillo confirmat, quae Rainaldus II, dominus Margati, Rainaldi Masuerii 
filius, concessu uxoris Agnetis, Tripolitani comitis filiae, ac filii Thomae 
D bisantiis vendit scilicet gastinam Bolferis, quae sita est in montana 
super Valeniam, cum omnibus pertinentiis praeter gastinam, quae vocatur 
Magaytemme, et praeter molendina, quae sunt in flumine, quod descendit 
a castello Laycas. Deinde donat domum hospitalis Valeniae cum vinea, 
horto et terra, quae antea possederat, necnon molendinum, quod est inter 
Ericium et mare ; servitium videlicet hujus supradicti doni Rainaldus, tilius 
Masuerii, super se, heredes et feodum suum curiae Antiochiae faciendum 
retinuit. Datum per manum Gaulterii, capellani principis. — Eschivardus 
dapifer, Tancredus Fraisnellus, Willelmus Tirellus, Gaufridus Falsardus, 

dux Antiochiae, Paganus de Castelut, 1 ) Robertus , (Johannes) de 

Salquin, Garinus Malmut marescalcus (Paoli I, p. 206 — 207, No. 163; cf. 
p. 538; Delaville le Roulx, Docum., p. 1 1 — 12, No. 2; Lois [ed. Beugnot] I, 
p. 353 not.; II, p. 98). 347 

l ) Alias Castelin, Castellud, Castelluz. 

„ Mart. — Hugo de Corboil consensu uxoris Heloydis, Hugonis et 
Reginaldi filiorum domui S. Lazari de Jerusalem XXX litras vini, quamdiu 
vivit, et L post ipsius mortem annuatim recipiendas donat et sigilloLeuthbrandi, 
abbatis S. Georgii, confirmat. — Leuthbrandus abbas, Hugo et Reginaldus, 
filii Hugonis, Paganus de Castelin, Bavo de Trars (Archives de TOrient 
latin II B, p. 137 — 138, No. 19). 348 

„ April. 2. — Nicholaus, prior S. Sepulchri, domum, quam Petrus 
de Sepulchro a Nicholao ejusque uxore Pontia emerat, Stephano Pasnaiae 
sub censu V bisantiorum annualium tenendam concedit. — Testes ut supra 
No. 346, sed accedit Robertus Antiochenus (Roziere, p. 252 — 253, No. 137 ; 
Migne, p. 1227 — 1228, No. 137. In linguam germanicam vertit et notis 
illustravit G. Rosen in Wochenblatt der Johanniter-Ordensballey Branden- 
burg 1863, p. 53, No. 9). 349 

„ April. 3. — Nicholaus, S. Sepulchri prior, Dominico, qui vocatur 
Patriarcha, domum Mahumeriae, quam Petrus de Sepulchro emerat de 
femina Armellina, sub censu VI bisantiorum annuali concedit. — Testes 
ut supra No. 349 (Roziere, p. 253 — 254, No. 138; Migne, p. 1228, 
No. 138). 350 

„ Jun. 8. — N(icholaus), prior S. Sepulchri, discordiam inter eundem 
conventum et Bonetum, filium Martini Caroenae, de domibus ab ipso 
Martino donatis diu ventilatam dirimit. — Arnulfus subprior, Godefridus, 
thesaurarius, Eurardus, Petrus Clemens. Petrus de Sepulcro, Achilles, Ber- 
nardus cantor, Rainerius, Hugo de Nigella, Petrus de Latina, Rainaldus de 
Lochis, Petrus Lombardus, Robertus Antiochensis ; de laicis: Albertus 
Lombardus, Arbertus Tortus, Robertus Cocus, Robertus de Pinqueniaco, 
Willelmus Normanni (Roziere, p. 217 — 218, No. 115; Migne, p. 12 10 — 
12 n, No. 1 15). 351 

„ Jul. 25, ind. VIII. Accon. — Balduinus III, rex Hierosolymitanus, 
venditionem supra (No. 332) laudatam sigillo confirmat. — Testes ut infra 
No.353(Roziere,p.i 13 — 1 15,^0.57; Migne, p.i 152 — 1 153, No. 57). 352 



Q2 Regesta 

1160 Jul. 25, ind.VIII. Accon. — Balduinus III, rex Hierosolymitanus, 
controversiam, quae inter ipsum et canonicos S. Sepulchri de quibusdam 
Surianis versabatur, disceptat et aliam inter Milissendam reginam et eosdem 
de villanis casalis Sepulchri, quod dicitur Bethsuri, olim exortam nunc 
diremtam esse, sigillo confirmat; nomina vero Surianorum sunt: de casali 
Ramatha : Cosmas et filius ejus Baraqueth (Barachet), Hubeit, frater Cos- 
mae et Teodros (Theodros), frater ejus, Ysaac, frater Cosmae, Yusef et filius 
ejus Petros, Ubeit et frater ejus Elias, Meneia venator et Salem senex ejusque 
filiusUbeit, Janna ejusque filius Saac et alius filius Elias (Helias), Samu(h)el, 
filius Georgii, ejusque frater Faet, Janna, filius Munsor, Petros, filius Phara, 
ejusque frater Samuel (Samuhel); de casali Bethelegel: Salem, filius Azar 
(Aazar), et frater ejus Janna, Saba, filius Sarsor, et fratres ejus Aaron et 
Jacob, Helias, frater Coer et Brahin (Brahyn), filius ejus, Oies, Georgius, 
filius Zorech, et fratres ejus Feeth et Hetnon, Aias et Pharas, frater ejus, 
Georgius, filius Sayth, Tedros (Thodros), filius Brain (Brayn), ejusque fratres 
Ubeit et Basilius et Elias moniculus, Helias, filius Jumel, Janna, filius Rofehe, 
ejusque frater Salem, Petros, filius Georgii, ejusque frater, Georgius, filius 
Japhar, et filiusejusBrahin et Saac, frater ejus, Georgius et filius ejusSaba, 
Elias cimetarius et Elias, filius Japhar; de Aithara: Salem, filius Messalem, 
et Saac [et] frater ejus Elias, Braim (Braym), filius Georgii, Martinus, filius 
Ayza (Aiza), Salomon et filius ejus Cosmas, Thodros et Joanna, filius ejus, 
et Ysaac (Saac) ; de Canlandria : Cosmas, Semaan et filius ejus Georgius, 
Braym, filius Cosmae, Samuel, filius Baraquet(h), et fratres ejus Fimi et 
Nichola, Meferut (Meferrut), filius Chame, Saac, filius Georgii, et frater ejus 
Geuset(h), Janna et filius ejus Geuseth et alius filius Georgius et alius filius 
Elias, Camis, filius Bolpharage et Elias, frater ejus, Serget, filius Antoni, 
Belcaira, filius Monsor (Munsor), Brahim, filius Georgii, Georgius, frater 
Salomonis , de Bolferage filius, soror et fratres ejus Brahim (Braym), Jacob, 
Elias, Brahim, filius Georgii, ejusque frater Botros, Munferreth et frater 
ejus. — Letardus, archiepiscopus Nazarenus, Ric(h)ardus, episcopus An- 
driensis, Arnulphus, canonicus Nazarenus, Philippus, regis capellanus, 
Stephanus, regiae cancellariae secretarius, Radulfus, l ) archiepiscopi Nazareni 
clericus; de baronibus et hominibus regis : Amalricus, comes Ascalonitanus, 
Henfredus de Torono constabularius, Guigo (Guido) Francigena, Guillelmus 
marescalcus, Abraham, vicecomes Nazarenus, Oitho 2 ) de Risberge, Guigo 
(Guido) de Maneriis, Albertus 3 ) de Retesth, Godescalcus, Petrus foresterius. 
Datum per manum Radulfi, Bethleemitae episcopi regisque cancellarii (Ro- 
ziere, p. 107 — 1 10, No. 55; Migne, p. 1 149 — 1 150, No. 55). 353 

Roziere: ■) p. 1 14: Anglicus, 2 ) p. 115: Otto, 8 ) p. 115: Arbertus. 

„ Jul. 26, ind. VIII. Accon. — Balduinus III, rex Hierosolymitanus, 
privilegium antecedens et alia supra (No. 299 et 309) laudata canonicis S. Se- 
pulchri sigillo confirmat. — Petrus, Tyrensis, Ernesius (Arnesius), Caesari- 
ensis, Letardus, Nazarenus, archiepiscopi,Constantinus, S.Georgii, Rainerius, 
Sebast(i)ensis, Osbertus, Tyberiadensis, Fredericus, Achonensis, Adam, 
Paneadensis, Amalricus, Sidoniensis (Sydoniensis), Mainardus, Berithensis 
(Berythensis), episcopi, Gaufridus, Templi Domini, Rainaldus de Latina, 
abbates, Gunterius, Montis Syon, Aimericus, Montis Oliveti, priores, Guil- 
lelmus, senescalcus commilitonum Templi, frater Gaufridus Fulcherii; de 
baronibus et hominibus regis : Amalricus, comes Ascalonitanus, Henfredus 



regni Hierosolymitani. go 



de Torono (Torone) constabularius et filius ejus Henfredus, Galterius, 

Tiberyadensis dominus, Guormundus Tiberiadensis, Girardus Sidoniensis, 

Hugo Caesariensis, Philippus Neapolitanus, Galterius Berithensis, Guido 

Francigena, Henricus Bubalus, Hugo de Ybelino (Hybelino) et frater ejus 

Balduinus, Guillelmus marescalcus, Odo de S. Amando, castellanus Jhero- 

solimitanus. Datum per manum Radulfi, Bethleemitae episcopi regisque 

cancellarii (Roziere, p. 102 — 107, No. 54; Lois [ed. Beugnot] II, p. 521, 

No. 36; Migne, p. 1145 — l '4^? No. 54; cf. Wauters II, p. 423). 354 

1160 Nov. 29, ind. VIII. Hierosolymis. — Balduinus III, rex Hieroso- 

lymitanus, Hospitali ejusque magistro Otegerio x ) donat L tentoria bedui- 

norum, illorum scilicet, qui neque sibi neque praedecessoribus unquam 

servierunt, sigillo confirmat. — Bertrannus de Blancaforti, Templi magister, 

Guillelmus de Guerchia, ejusdem domus senescalcus, frater Gaufridus 

Fulcherii, Amalricus, comes Ascalonitanus, Humfredus de Torono con- 

stabularius, Gualterus, dominus Tiberiadensis, Girardus Synodiensis (sic), 2 ) 

Galterius, dominus Beritensis, Philippus Neapolitanus, Hugo, dominus 

Caesariensis, GuormundusTiberiadensis, Guido Francigena, Henricus Bu- 

balus, Guillelmus marescalcus, Odo de S. Amando, vicecomes Hierosoly- 

mitanus, Simon de Hosdent. Datum per manum Stefani, Radulfi, Bethle- 

mitae episcopi regisque cancellarii, in hoc officio vicefungentis (Paoli I, p. 37 

— 38, No. 36; cf. p. 494 — 496; Lois [ed. Beugnot] I, p. 404, not.). 355 

■) Qui in Chronol. magistrorum Hosp. (Archives d. miss. scientif. 1857, 
p. 26) vocatur : Augier de Balben. *) Corrigas : Sydoniensis. 

„ Nov. 30, ind. IX. Joppae. — Amalricus, comes Ascalonitanus, con- 

sensu fratris regis Balduini III et matris Milisendis canonicis S. Sepulchri 

pro expensis, quas ad Ascalonem capiendam fecerunt, casale Geliadia (Ge- 

ladia) cum XVI carrucatis terrae, domum urbis Ascalonis et II carrucatas in 

casali Baineolbederan in cambium cujusdam mahumeriae, quae in dicta 

urbe sita et Cathara id est Viridis nuncupata olim data sed ab iis assensu 

A(malrici) patriarchae regi reddita est, praeterea IV carrucatas terrae, quae 

super flumen ante Joppen est, necnon gardinum, vineam vicinam et aliam 

vineam ibidem sitas donat et sigillo confirmat. — Gunterius, Montis Syon, 

Aimericus, Montis Oliveti priores, Rainerus cancellarius, Radulfus, archi- 

diaconus Jherusalem, Simon (Symon) de Hosdenc (Osdenc), Jocelinus de 

Samusac, Bertram (Bertrandus) marescalcus, Rohardus de Joppe et frater 

ejus Barisanus, Raynaldus (Rainaldus) de Joppe, Gerbertus, Albertus, Lam- 

bertus, Pilatus (Pylatus), Guillelmus Rufus, Gillebertus castellanus. Datum 

per manum Radulfi cancellarii (Roziere, p. 115 — 117, No. 58; Lois [ed. 

Beugnot] II, p. 522, No. 37 [1 Dec.]; Migne, p. 1 153 — 1 154, No. 58; cf. 

Wauters II, p. 423). 356 

( „ ). — Amalricus, patriarcha Hierosolymitanus, Alexandro III scribit, 

ecclesiam orientalem, Victore IV schismatico reprobato, ipsum verum pon- 

tificem in Synodo Nazarena, cui interfuerunt (Petrus), Tyrensis, et (Letardus), 

Nazarenus, archiepiscopi et alii praesules unanimi voluntate agnovisse l ) 

(Bouquet XV, p. 763 — 764, No. 21; Tengnagel, Veter. mon., p. 410; 

Labbe, Concil. X, p. 1404; Mansi, Concil. XXI, p. 1 145 — 1 146; cf. Guill. 

de Tyro lib. XVIII, c. 29). 357 

*) Quod Alexander III (20 Jan. 1161) archiepiscopo Salisburgensi Eberardo 
nuntiavit (Jaffe-L6wenfeld, No. 10645); c f» Reuter, Alexander III, I, p. 108— 1 10; 
III, p. 561—562, 568. 



94 Regesta 

1160, ind. VIII. In ecclesia S. Joseph. — Herbertus, SS. Joseph et 
Abacuc(h) abbas, Hugoni de Ybelino, domino Ramathensi, commutat et 
reddit, quaecunque pater ejus Barisanus dicto conventui apud Bethel dederat, 
scilicet Bethel et Beze, quod dicitur Bazirim, l ) cum II carrucatis terrae, 
V jornatas atque turrim, capella vero de mandato A(malrici) patriarchae 
N(icolao), S. Sepulchri priori, tradita. Haec omnia dicius Hugo coram fra- 
tribus SS. Joseph et Abacuc necnon Balduino, archidiacono S. Georgii, 
Gisleberto, ejusdem ecclesiae cantore, magistro Anschetino, fratre Roberto 
de Git, Marsirio et Andrea Andegavensi militibus et Alberto Lombardo, 
S. Sepulchri canonicis, scilicet per manum Bernardi cantoris et magistri 
Achillis in ipsa ecclesia S. Joseph concedit et Herberto ejusque fratribus 
pro commutatione antedicta partem Turonii, quod est sub Mirabello ad 
surdos fontes, et ejusdem territorii II carrucatas donat ac sigillo confirmat. 
— Herbertus abbas ; de fratribus : Bonetus, Nicholaus, Martinus, Harduinus, 
Martinus, Robertus, Lambertus, Laurentius (Lauriencius), Petrus, Guillel- 
mus, Raymundus (Raimundus), Albertus, Ebroinus, Umbertus, Johannes, 
Garinus (Guarinus), Anselmus, Bernardus, Christianus, Gerardus, Johannes, 
Saberandus (Siberandus), Galandus. — Apposita sunt sigilla domini Con- 
stantini, episcopi Ramathensis, et ecclesiae SS. Joseph et Abacuc. Factum 
Balduino III rege (Roziere, p. 131 — 133, No. 64; Migne, p. 1 162 — 1 163, 
No. 64). 358 

') Roziere, p. 1 33 : Bazarim. 

„ , ind. VIII. — Milisendis, regina Hierosolymitana, assensu filii, 
Balduini III regis, ecclesiae B. Mariae de valle Josaphat per manum abbatis 
Willelmi casale Casracos casali Aschar vicinum praeter quandam particulam 
terrae cuidam turcopulo donatam concedit et sigillo confirmat. — Amalricus 
patriarcha, Gerardus, episcopus Laodicensis, Amalricus, comes Joppensium, 
Rohardus Neapolitanus, Balduinus, vicecomitis Neapolitani filius, Baldui- 
nus Bubalus, vicecomes Neapolitanus, Johannes de Valentienes, Johannes 
Vacarius, Gerardus Passerellus, magister Stephanus, Gislebertus de Funda. 
Datum per manum Guidonis (Delaborde, p. 81 — 82, No. 34). 359 

„ , ind. VIII. — Hugo de Ybelino, dominus Ramathensis, pro magno 
ipsi in captionis liberatione beneficio collato fratribus S. Sepulchri per 
manum N(icholai) prioris coram Amalrico patriarcha, Constantino, episcopo 
Ramathensi, consensu fratrum Balduini et Barisani necnon sororum Ermen- 
gardae et Steph(an)iae commutationem supra (No. 358) laudatam sigillo Bal- 
duini, avi sui, primi Ramathensis domini, confirmat. — Philippus Neapoli- 
tanus, Radulfus, archidiaconus Hierosolymitanus, Bernardus monachus, 
Johannes, decanus S. Georgii, Balduinus archidiaconus, Gislebertus (Gille- 
bertus) cantor, Franco, magister Anschitinus, Azo, Radulfus, Erchenbertus 
(Erchembaldus) capellani ; Rainaldus de S. Gallerico (Valerico), Marsirius 
de Ramatha, Andreas Andegavensis, Albertus Lombardus, Umbertus de 
Bar, Symon Ruffus, Herbertus Tortus, Johannes Raimundi. Barisanus con- 
firmat, fratrem suum Hugonem de Ybelino casalia Odomamel, Dersabe, 
Corteiz, Hodabet, Dermasun canonicis S. Sepulchri vendidisse. Hujus vero 
venditionis et confirmationis accedunt testes : Ordelez (Ordeletz), Philippus 
de Caphran(o), Paganus de Rohais, Georgius Arrabit (Arrabiz), Adam Dor- 
niel, Osmundus, Paganus de Isengrin (Hisengrino), Garinus, Jordanus de 



regni Hierosolymitani. q c 



Ybelino (Hybelino), Radulfus et Petrus capellani. Factum Balduino reg- 
nante, Constantino, episcopo Ramathensi, sigillante (Roziere, p. 133 — 135, 
No. 65; Migne, p. 11 63 — 1 164, No. 65; Duchesne, Hist. de Bethune, 

P- 359— 3 6 °)- 360 

1160. (Caesareae?) — Hugo, dominus Caesareae, assensu uxoris Ysa- 
bel(lae), filiae Johannis Gothmanni, domui S. Lazari de Jerusalem pro ani- 
mabus parentum et ipsius necnon pro amore fratris sui Eustachii, qui ejus- 
dem domus frater est, viridarium, quod Stephanus de Loripes tenuit, et 
domum, quae fuit antedicti fratris, necnon aliam supradictae cohaerentem 
domum, quae est Arnaldi Galae, fratris ejusdem domus, quibusdam con- 
ditionibus concedit et sigillo confirmat. — Enguibertus Encoflel, Henricus 
de Camisecua, Macharius, Manasses, Amauricus domini, Petrus Costa, 
Bertinus, frater dominae Agnae, Robertus de Corbia, Reinaldus de Belguade, 
Aerig Dariae, Rainerius de Galenia, Rogerius Guales, dominus Gervasius, 
Rainerius, filius Stephani de Gibeleth. Factum Amaurico patriarcha et 
Arimis, archiepiscopo Caesariensi, Balduino III rege (Cibrario, p. 232 — 234; 
Ferrand, p. 28 — 29 ; Archives de TOrient latin II B, p. 1 36 — 1 37, No. 1 8). 361 

( „ c). — Arnaldus, prior S. Sepulchri, coram Amalrico patriarcha 
hominibus Mahumeriae vineas Hugonis de Horso et Radulfi Parisiaci qui- 
busdam conditionibus concedit. — Arnaldus prior, Nicholaus subprior, 
Godefridus thesaurarius, Gamaliel, Ubertus, Petrus Sepulcri, Achilles, Ber- 
nardus Antiochiae, Petrus Clemens, Hugo Nigellae, Petrus Latinae, Petrus 
Lombarz, Rainaldus de Lochis, Robertus Antiochiae; de hominibus Mahu- 
meriae : frater Pisanus, dispensator domus, frater Ungarus, Robertus, 
Arnulfus, Johannes Guitardus, Petrus Judaeus, Andreas de S. Galterio, 
Hugo de S. Helia, Martinus de Monte Gaudii, Ambrosius, Robertus Iners 
(Roziere, p. 249 — 250, No. 135; Migne, p. 1225 — 1226, No. 135. In lin- 
guam germanicam vertit et notis illustravit G. Rosen in Wochenblatt der 
Johanniter-Ordensballey Brandenburg 1863, P- ' 2 ? — »28, No. 21). 362 

( „ c). — Bertrandus, magister Templi, fratribus S. Sepulchri per 
manum Nicholai prioris medietatem omnium decimarum, quas in locis ad 
dictam ecclesiam pertinentibus fratres de Templo possident, concedit et 
sigillo confirmat. — Testes ut infra (No. 364) (Roziere, p.i 52 — 153, No. 76 ; 
Migne, p. 1 164 — 1 165, No. 76). 363 

( „ c). — Bertrandus, magister Templi, coram Amalrico, patriarcha 
Hierosolymitano, fratribus S. Sepulchri per manum Nicholai prioris illos 
CL bisantios, quos Templo annuatim solvere tenebantur, sigillo Templi 
apposito remittit, tribus casalibus Bubin, Caphardin, 1 ) Bet(h)elcanzir in 
cambium acceptis. — Willelmus senescalcus, fratres : Gaufridus Fulcherii, 
Thomas Hermoini, Berengarius de Castello Perso, Galterius Beritensis, 
Odo de Avalone, Bonetus, Mainardus, Amalricus de Berno, Gaufridus 
capellanus, Johannes capellanus, Radulfus Tyberiadis (Tyberiadensis), Hugo 
de Corbelio, Leo, Stephanus de Jherusalem, Hugo de Vaudemon, Willel- 
mus de Filisteda, Bricius, Hysmio 2 ) (Roziere, p. 1 50 — 152, No. 75 ; Migne, 
p. 1 163 — 1 164, No. 75. In linguam germanicam vertit et notis illustravit 
G. Rosen in Wochenblatt der Johanniter-Ordensballey Brandenburg 1863, 
p. 52 — 53, No. 9). 364 

Roziere: ') p. 262 : Keffred(d)il, Bethchamzir, *) p. 153: Ysmio. 



96 Regesta 

(1160 c). — Canonici S. Sepulchri et monachi S. Mariae Magdalenae 
Jacobitae *) controversiam, quae inter utrumque conventum de terris Rama- 
thae et Hadessae diu versabatur, sublatam esse, confirmant. — Arnulfus 
vicecomes, frater Leo Templi, Adam Niger, Fulco, frater ejus, Robertus de 
Retest, Petrus Harmenius, Johannes Raimundi, Robertus Banchelini, Salem, 
Arbertus Lombart, Abertus Tortus, Petrus Petragoricensis, Rainaldus Sic- 
carius (Roziere, p. 221, No. 119; Migne, p. 121 3— 1214, No. 119). 365 

') Ab hac ecclesia S. Mariae Magdalenae Alemannorum discernenda est, a 
sanctimonialibus possessa, quam praeter St. Mariae ecclesiam «secus ecclesiam 
S. Resurrecuonis> vocat Albericus in Mon. Germ. SS. XXIII, p. 819; cf. Voglie, 
Les eglises, p. 303—304- 

1161 Jul. 3 1 , ind. IX. Nazareth. — Balduinus III, rex Hierosolymitanus, 
consensu Theodorae uxoris, Amalrici fratris, comitis Ascalonitani, Raimundi, 
comitisTripolitani, ejusque sororis Milisendis, futurae imperatricis Constanti- 
nopolitanae, et consilioHodiernae, matris ipsius, comitissaeTripolitanae ac regis 
materterae, Philippo Neapolitano ejusque heredibus Montem Regalem cum 
omni terra, Crach castellum et Ahamanth cum pertinentiis necnon castellum 
Vallis Moysis cum tota terra Balduini, filii Hulrici, vicecomitis Neapolitani, 
insuper servitium Johannis Gomanni, quod pro terra illa ultra Jordanem 
sita regi debebat, donat. Hanc igitur totam terram, Montem Regalem, Crach 
et Ahamant, ubicunque in longum sive in latum protenditur a Zerca usque 
ad Mare Rubrum, eadem integritate, qua Paganus, regis pincerna, quoad 
vixit, eam tenuit, necnon castellum l ) Vallis Moysis et totam terram, quam 
dictus Balduinus trans Jordanem habuit et rex ab eo concambio obtinuit, 
cum omnibus Surianis, Saracenis sive villanis, quibus tantum excipiuntur 
illi, quos Balduinus, filius Hulrici, in terra sua ad ignem et focum hospitatos 
die concambii retinuit, cum servitio Johannis Gomanni dicto Philippo et 
heredibus, salvo tamen servitio, quod pro honore Montis Regalis regi fieri 
debet, salvis beduinis, qui de terra Montis Regalis nati non sunt, salvis 
denique regis caravanis, quaecunque de partibus Alexandriae et totius 
Aegypti in urbem Baldach et e converso transeunt, concedit atque sigillo 
confirmat. In concambium vero hujus totius terrae Philippus antedictus 
consensu Helizabet uxoris, Rainerii filii, filiarum ac fratrum, scilicet Gui- 
donis Francigenae et Henrici Bubali regi totum feodum a Rohardo et Gisla, 
uxore ejus, olim acceptum (praeter casale Adelemia vocatum et possessiones, 
quas in Montibus Bassis retinet), insuper feodum patris sui Guidonis de 
Mile, feodum Guidonis Francigenae, quod in montanis Neapolitanis prius 
de domino Rohardo, postmodum de fratre suo Philippo Neapolitano tenuit, 
feodum Henrici Bubali, fratris sui, et Gaufredi Torti, denique Maronem et 
totum illud, quod in montanis Tyri et Toroni habuit, retribuit et munit. 
— Petrus, archiepiscopus Tyriensis, Fredericus, Acconensis, Girardus, 
Laodicensis, episcopi, Humfredus de Torono constabularius, et filius ejus 
Humfredus, Gualterius de S. Audemaro, castellanus et Tyberiadis dominus, 
Gormundus Tyberiadensis, qui dorainus est de Bezans, Hugo, Caesariensis 
dominus, Gualterius, Berithi dominus, Arnaldus de Crest, Hugo sine censu, 
constabularius Tripolitanus, Guillelmus Porcelet, Vivianus de Caypha et 
filius ejus Paganus, Guillelmus marescalcus, Odo de S. Amando, castellanus 
et vicecomes Hierosolymitanus, Clarembaldus, vicecomes Acconensis, 

*) In margine (p. 5, not. 2) alia manu : Petrocii comitis. 



regni Hierosolymitani. 97 



Paganus de Voch, Girardus de Pogi, Gaufridus Tortus, 2 ) Gocellinus Pes- 
sellus, Rohardus Neapolitanus, Balduinus de Gebal, Johannes de Valentinis, 
Gomerius 3 ) de Neapoli, Hibertus. Datum per manum Radulfi, episcopi 
Bethleemitae rcgisque cancellarii (Strehlke, p. 3 — 5, No. 3 ; cf. Altpreuss. 
Monatsschr. 1882, XIX, p. 637, No. 1). || Hoc privilegium H(enricus), archi- 
episcopusNazarenus,etG(auteriusII),episcopus Acconensis, se legisse (Accon 
22 Febr. 1 249) confirmant (Rey, p. 27 — 28 ; cf. Altpreuss. Monatsschr. 1 882, 
XIX, p. 640, No. 32). 366 

2 ) I)e eo cf. Lois (ed. Beugnot) I, p. 422. 8 ) Corrigas : Garnerius. Hanc 

cartam et similes notis geographicis et historicis illustraverunt Comes de Mas 
Latrie: La terre au dela du Jourdain (Bibl. de Tecole d. chartes 1878, p. 416—420, 
588), Les seigneurs du Crac de Montreal appeles d'abord seigneurs de la Terre au 
dela du Jourdain (Arch. Veneto 1883, XX V, p. 475—494) et E. G. Rey: Note sur 
les territoires posse^s par les Francs a Test du lac de TibeViade, de la MerMorte 
et du Jourdain (Mem. des antiq. 1880, XLI, p. 86—94 

1161 Aug. 9, ind. IX. Accon. — Teodora, regina Hierosolymitana, 
Manuhelis imperatoris neptis, Ricardo Anglico, hostiario suo, ejusque here- 
dibus domum palatio Humfredi constabularii a septentrione contiguam 
donat et sigillo confirmat, quam idem Humfredus reginae olim donaverat, 
et inter portam S. Mariae et palatium Humfredi sitam. — Giraldus Passe- 
rellus, Dionisius miles, Ricardus, Galluani frater, Michael Grifo panetarius, 
Mala Pinus, Stephanus Pernus. Datum per manum Stephani Lugdunensis 
(Archives de TOrient latin II B, p. 138 — 139, No. 20). 367 

„ Nov. 21, ind. IX. Accon. — Balduinus III, rex Hierosolymitanus, 

sigillo confirmat, Johannem Gothmannum, concedentibus uxore Amandala, 

filio Anscherio, ejusque uxore Stephania, filia Helisabeth, uxore Hugonis, 

domini Caesariensis, et ipso Hugone pretio MCCCC bisantiorum canonicis 

S. Sepulchri casalia Bethahatap (Bethaatap), *) Derhassen, 2 ) Derxerip, Culi, 

Vastinam Leonis vendidisse. — Amalricus, comes Ascalonitanus, Humfre- 

dus de Torono constabularius, Philippus Neapolitanus, Hugo de Hybelino 

(Ybelino), Hugo Caesariensis, Balduinus de Insula, Galterius de S. Audemaro, 

castellanus et Tiberiadis dominus, G(u)ormundus Tyberiadensis, Clarem- 

baldus, vicecomes Acconensis, Guillelmus de Hursa, Guido de Maneriis. 

Datum per manum Stephani, Radulfi, Bethlemitae episcopi regisque cancel- 

larii, in hoc officio vicefungentis (Roziere, p. 195 — 196, No. 99; Migne, 

p. 1 199 — 1200, No. 99; cf. Wauters II, p. 452). 368 

Roziere: *) p. 197: Bethaap, p. 266: Beitatap, p. 279: Betatap, *)p. 197: 
Derassen, p. 279: Derasen. 

„ Dec. 3, ind. IX. — Johannes Gothmannus, urgente necessitate 
videlicet redemptione de paganorum captivitate venditionem supra (No. 368) 
laudatam facit et Balduini regis consensu factam ejus sigillo confirmat. 
— Odo de S. Amando, castellanus Turris David, Marmio, Radulfus Bornio, 
Adam Niger et frater ejus Fulco, Thomas Patricius, Petrus Hermenius, 
Baharam, Gaufridus Turonensis, senescalcus Amalrici patriarchae, Briccius 
(Brictius), Rainaldus Sicherius, Geraldus Aldenarius, Albertus Lombardus, 
Willelmus Beraldus, Arbertus Tortus, Willelmus Normannus (Roziere, 
p. 197 — 199, No. 100; Lois [ed. Beugnot] II, p. 523, No. 38; Migne, p.1200 
— 1202, No. 199; cf. Wauters II, p. 432). 369 

„ , ind. IX. — Petrus, archiepiscopus Tyrensis, ecclesiae S. Sepulchri 
per manum Nicholai prioris decimam casalis Derina et cujusdam viridarii, 

Kohricht, Kegesta. 7 



fc)8 R e g e s t a 

quod est clausum per se cum berquilio inter murum Tyri et antemurale, 
necnon ecclesiam B. Mariae, quae Tyri prima fuit sedes, concedit. — 
A(malricus) patriarcha, Amicus, S. Sepulchri praepositus, Gotofredus (Gotti- 
fridus) thesaurarius , Renaldus, Girardus, Willelmus, canonici Tyrenses 
(Roziere, p. 140, No. 68; Migne, p. 1 167, No. 68). 370 

1161. — Lethardus, archiepiscopus Nazarenus, controversiam inter ec- 

clesiam Nazarenam et vallis Josaphat de decimis casalium Ligionis et Tannoc 

diu agitatam pacto quodam sigillo apposito tollit. — Amalricus, patriarcha 

Hierosolymitanus, Ervesius, archiepiscopus Gaesariensis, Constant(i)nus, 

Ramatensis, Reinerius, Sebastensis, Fredericus, Acconensis, Herbertus, 

Tyberiadensis, Johannes, Paneadensis l ), episcopi, Reginaldus, abbas de 

Latina, Nicolaus, S. Sepulchri, Gunterius, Montis Syon, priores; de 

canonicis Naz(arenis) : Stephanus prior, Ernulsius, Bernardus de Cana, 

Sanson, Odo, Pontius thesaurarius, Guillelmus de Buria, Giraudus, Regi- 

naudus, Bertramus, Giraudus de Cana, Willelmus de Gibesward (Delaborde, 

p. 82—83, No. 35). 371 

') De quo Rtihricht in ZDPV. X, p. 29. Sigillum cujusdam Petri, episcopi 
Paneadensis, (sine anno) cf. in Musee archeol. II, p. 316, No. 16. 

„ (1 166), ind. IV (X), concurr.V. l ) — Guilelmus, quartus episcopus 

Acconensis, 2 ) et ejusdem ecclesiae capitulum Mansoni et Sergio, Leonis 

Curialis filiis, et Amalfitanis, qui in civitate Accon obierint, locum quen- 

dam in cimeterio S. Nicolai in usum sepulturae sigillo concedit, in quo 

praedictus Manso carnarium ad ossa mortuorum reponenda propriis sumpti- 

bus construxit et tumbam desuper aedificavit. — Fridericus, Tyrensis archi- 

episcopus, 8 ) Renertus, Lidensis episcopus, Hugo, abbas Templi Domini, 

Hermannus archidiaconus, Jonatas et Michael, canonici et presbyteri, Petrus 

Frances , canonici et diaconi, Petrus Cataulensis, canonicus et sub- 

diaconus. Factum Willelmi anno III (Matt. Camera, Mem. storic. diplom. I, 

p. 200; Pansa I, p. 91 ; II B, p. 54 — 55; Ughelli VII, p. 203). 372 

! ) Datum corrigendum est in: u 66, ind. XIV, concurr. V. 2 ) De quo 

Rohricht in ZDPV. X, p. 20; antea fuit archidiaconus Tyrensis. s ) De quo 

ibid. X, p. ij. 

„ — Hugo, dominus Caesareae, assensu uxoris Helisabeth in assisiam 
XXV bisantios in redditu cisternae Chaquo per singulos annos mense Au- 
gusti recipiendos Jacobo cuidam, praeterea ipsi ejusque homini et duabus 
equitaturis domi forisque procarationem et amissorum restaurationem et, 
si uxorem duxerit, XXV bisantios et dictae procurationi V alios bisantios 
necnon XX modios tritici superaddere pollicetur et sigillo confirmat. — 
Eustachius Scoflel, Henricus de Cemeseques, Amauricus, Petrus Costa, 
Balduinus Costa, Macharius Rogigales, Rainerius de Gibbelleto (Paoli I, 
p. 241, No. 196). 373 

( „ c). — Gilbertus, magister Hospitalis, a Ludovico VII, rege Fran- 
corum, petit, ut eleemosynis dictum Hospitale manutenere et adjuvare stu- 
deat (Bongars, Gesta Dei, p. 11 77 — 1178, No. 12; Duchesne, SS. rerum 
Gall. IV, p. 693 — 694, No. 354; BouquetXVI, p. 28 — 29, No. 93; Paolil, 
p. 308 — 309; Migne, Patrol. lat. CLV, p. 1270 — 1271, No. 1 1). 374 

1162. — Petrus, archiepiscopus Tyrensis, concordiam inter se ipsum, 
quondam S. Sepulchri priorem, et G(ilduinum), abbatem S. Mariae vallis 
Josaphat, de quadam terra casalis Feniculi factam, nunc coram B(alduino II), 



regni Hierosolymitani. §q 



archiepiscopo Caesariensi, l ) renovatam conrirmat ; homines enim ab utraque 

parte electi terram a palmo usque ad carrobletum (a carrobleto usque ad 

cannetum), a canneto usque ad flumariam recta linea et concorditer peram- 

bulaverunt. Itaque praedictus Petrus praedicto abbati terram a canneto in 

ultra, quae quasi lingua est. concedit, ita ut a canneto per transversum ad 

flumariam divisa stabilis et flrma fiat. — Manasses, Gervasius, Aeris de Area, 

Emelinus miles, Arnaldus curta cappa, Georgius Herminius, Rainaldus 

Belgrant. Factum anno archiepiscopatus Petri XIII (Roziere, p. 141 — 142, 

No. 69; Migne, p. 1 167 — 1 168, No. 69). 375 

l ) Qui anno 1 162 jam mortuus fuit (ZDPV. X, p. 12), quo Ernesius fuit archi- 
episcopus Caesariensis, itaque aut pro B(alduino) E(rnesius) legendum aut charta 
nostra falsa habenda est ; tertius decimus vero annus archiepiscopatus Petri supra- 
dicti fuit 1 163 (ibid. X, p. 17). 

1162. — Petrus de Volpes, prior ecclesiae Nazareth, vicarius ejusdem 
archiepiscopi Roberti, l ) quae ecclesia possidet citra mare, enumerat (Paoli I, 
p. 458—459). 376 

') De auo ZDPV. X, p. 14. De translatione Sedis Nazarenae in urbem Baro- 
litanam cf. Ughelli VII, p. 769—773, Comte Riant in Arch. de TOrient latin I, p. 707. 

( „ c). — Rogerius de Caifa ejusque frater Johannes canonicis S. Se- 
pulchri III terras citra flumen de Cayfa prope fontanas et III ultra finem 
supra ripas sitas, quantum VI paria boum laborare possint, scilicet III ad 
seminandum et III ad garantandum donat. — Hernesius, archiepiscopus 
Caesariensis, Bonefacius, Caesareae canonicus et Cayphae capellanus, Wil- 
lelmus, regis marescalcus, Willelmus de Montegisart, Johannes, frater ejus, 
Henricus de Gilebeleth, Kogh, filius Manasse, Hunbertus, miles Pagani, 
Vivianus vicecomes, Clemens, dapifer domini Cayfae (Roziere, p. 229, 
No. 125; Lois [ed. Beugnot] II, p. 526 — 527, No. 42; Migne, p. 12 17, 
No. 125). 377 

1163 Jan., ind XI, lun. XI. — Guillelmus de Mareclea cum Beatrice 

uxore consensu Guillelmi Rainuardi patris, fratrum Rainuardi et Ray- 

mundi, Giberto, magistro Hospitalis, *) castellum Eixserc cum pertinentiis 

et juribus et vallem de Luchen MCCCC bisantiis, quos Guillelmus jam 

accepisse confirmat, et LX bisantiis, quos dictus magister Beatrici tribuit, 

necnon casali in territorio Tortosano sito nomine Nubia datis, vendit. — 

Oliverius de Nephin, Gasto de Nephin, Bertrannus de Insula, Petrus Gom- 

baldus, Guillelmus de Mareclea, (qui addit, hanc emptionem a Raimundo III, 

comite Tripolitano, sigillo 2 ) munitam esse, Nubia in feodum accepta et 

Guillelmum R(ainuardum) assensisse). Hugo sine Censu, Petrus Girardus, 

Petrus du Suiura. Venditio facta est in manus fratrum Raimundi de Tibe- 

riade, Ernaldi Lombardi, Eschifardi, Nicolai, Audini, 8 ) Raginaldi arbalestier 

(Paoli I, p. 39 — 40, No. 38). || Hoc privilegium (c. 1250) Petrus, episcopus 

Valeniae, precibus Nicolai, castellani Margati, et Bohemundi V, principis 

Antiochiae, se vidisse confirmat (Delaville le Roulx, p. 16). 378 

l ) De quo accuratissime disseruit Herquet in Wochenblatt der Johanniter- 
Ordensballey Brandenburg 1883, No. 17—22 et ZDPV.VI, p. 21 1—2 13. *) De 

quo Delaville le Roulx in Me'm. des antiq. de France 1886, XLVII, p. 230—231. 
8 ) Alias Audinus, Odinus. 

„ Mart. 6, ind. IX (leg. XI). — Adam, ecclesiae S. Abrahae prior, 
Petro Jai confratri ejusque heredibus casale, quod dicitur Naharia et juxta 
puteum situm est, in via videlicet, qua de urbe Antiochia itur ad pontem 

7 # 



loo Regesta 

Farfaris, cum II domibus Antiochiae, quarum una S. Mariae Rotundae, 1 ) 
altera domui comitissae de Cereph vicina est, quibusbam conditionibus et 
salvo jure uxoris Willelmi Hostiarii ejusque solius heredis coram Amalrico 
patriarcha vendit. Factum Amalrico 1 rege. — Nicholaus, S. Sepulchri 
prior, Arnulfus subprior, Godefridus thesaurarius, Amicus; de canonicis 
S. Abrahae : Odo de Golgota, Petrus diaconus, Stephanus, Guischardus, 
Vivianus, Nicolaus, Paganus, Johannes Lumbardus, Petrus Arvernensis, 
Robertus, magister Hugo; de aliis. Amalricus, thesaurarius S. Georgii, 
Johannes de Arsur, magister Paganus, Aitardus, Alo, Conradus, magister 
Hugo, Petrus Amfredus, Burgundio,Willelmus Beraldi, Johannes Raimundi, 
Johannes Turonensis, Raimundus, Petrus Bernardi et nepos ejus Bartholo- 
maeus, Bernardus (Delaville le Roulx, p. 97 — 99, No. 19 [cf. p. 16]; Prutz, 
p. 97 — 98, No. 17 [ad 1162J). 379 

! ) De aliis ecclesiis Antiochenis cf. Wilbrand, p. 172—173 ; Gauterius Cancell. 
in Rec. d. hist. d. croisad., aut. occid. V, p. 85. 

1163 Jun. 15. — Raemundus III, filius Raimundi, comes Tripolitanus, 

Landulfo, filio Johannis Comitis Mauronis, Manso Curiali, Lucae Floro, 

Leoni Falangolae, Bohemundo, filio Johannis Marchisani, et aliis Amalritanis 

consensu Homodei Mimol et ejus uxoris Sibiliae, tiliae Guillelmi Guersi. 

domos quasdam Laodiceae tenendas sigillans reddit, quaruni termini sunt 

domus vicecomitis et quondam Stephani de Nimen, Oliverii, patris Carbo- 

nelli, vicus et via, quae a mari ducit versus domum domini Rainoardi. 

— Hugo Sineconta constabularius, . . . . de Montepratoso marescalcus, 

Hugo de Gibelet, tilius Hebriaci, Reinoar de Neficis, l ) Guillelmus de Craco, 

Araczeus Bernardi de Magdalo, Rutinus miles, Alandus de Bulara, Petrus 

de Losina, Rainoardus de Mentedei, illustris vicecomes, et Johannes, 

ejusdem filius, Pontius de Leura, Johannes, filius ejus, Petrus Gerardi, 

Arnaldus de Lobes, Bonetus, Maurus, filius ejus, Gerardus Armonarius, 

Pontius S. Aegidii, Americus Beloc, 2 ) Armericus Troncus, Petrus de Va- 

lentia. Datum per manum Alberici cancellarii (Camera I, p. 202 — 203; 

cf. Heyd I, p. 148). || Hoc privilegium et privilegium Amalrici I regis Ale- 

xander IV Amalfitanis 26 April. 1256 confirmat (Camera II, p. XLIII, 

No. 29). 380 

! ) Corrigas Nefinis; cf. Eracles, p. 314—315. 2 ) Alias: Velox, Zelox. 

„ Aug. 6. — Anterius, episcopus Valeniae, l ) cum canonicis suis et 
Bertrannus de Blanceff, militiae Templi magister, cum fratribus confirmant, 
talem inter utrosque factam esse concordiam, ut de omnibus, quae fratres 
Templi citra mare decimant, videlicet de vinea Hospitalis Valeniae et vir- 
gultis et bonis a fratribus in episcopatu possessis, quorum decimam ecclesia 
tenuit, antequam fratres acquisierint, ipse episcopus medietatem habeat, 
alteram fratres. Insuper Anterius consensu canonicorum Gualterii et Helyae 
magistro Templi, quicquid antecessor suus Giraldus episcopus in eadem 
diocesi possidendum concesserat, confirmat. — Anterius, Valeniensis, Petrus, 
Antaradensis, episcopi, Gualterius, Helyas, canonici de Margato, Helyas et 
Fulcerius, canonici Antaradenses, Willelmus, vicecomes Tripolensis, Ber- 
nardus de Medelon, Bernardus interpres, consul de Bigorre ; Bertrannus, 
magister Templi, frater Galo de Insula, Galterius Brusebarre et Willelmus 
Ricardus, Salo, capellanus, qui chartam scripsit, fratres (Templi) (Paoli I, 
p.40 — 4i,No. 39 [cf. p. 497]; Delavillele Roulx, Docum., p. i2,No. 3). 381 

>) De quo ZDPV. X, p. 34. 



• 



* 



regni Hierosolymitani. jqi 



(1 163 Sept. sub fin.). — Amalricus I, rex Hierosolymitanus, Ludovico VII, 
regi Francorum, nuntiat, se apud Bulbais Aegyptios fugavisse et in crastino 
die urbem ipsam oppugnavisse neque tamen, flumine Paradisi ex improviso 
interveniente, capere potuisse (Bongars, p. 1182, No. 23; Duchesne IV, 
p. 699, No. 366; Bouquet XVI, p. 59 — 60, No. 194; Migne CLV, p. 1278, 
No. 22; cf. RGhxicht, Amalrich I, p. 440). 382 

( „ Sept.-Octob.). — B(ertrandus) de Blancesfort, magister Templi, 

Ludovico VII, regi Francorum, miserabilem Terrae Sanctae statum exponit, 

quum R(ainaldus), princeps Antiochiae, captus x ) et paulo post, castellis 

terrae motu eversis, Balduinus III rex mortuus sit, 2 ) supplicans, ut Terrae 

Sanctae succurrat ; singula malorum, quae christiani Terrae Sanctae patian- 

tur, latorem epistolae fratrem Templi enarraturum esse (Bongarsl, p. 1 176 

— 1177, No. 10; Duchesne IV, p. 692 — 693, No. 352; p. 697, No. 361 ; 

Bouquet XVI, p. 38, No. 123; Migne, 1. c. p. 1269 — 1270, No. 8; cf. 

RGhiicht, Amalrich I, p. 434). 383 

l ) 23 Nov. 1 160 (Guill. de Tyro XVIII, c. 28). *) 10 Febr. 1 162 (RShricht, 

Amalrich I, p. 433). 

( „ Sept.-Octob.). — Amalricus I, rex Hierosolymitanus, Ludovico VII, 
regi Francorum, scribit, paulo post, quam Rainaldus, princeps Antiochiae, 
captus fuerit, in civitate Antiochiae et terris vicinis terrae motum factum 
fuisse necnon Balduinum regem obiisse et, ut Terrae Sanctae subveniat, 
petit latorem epistolae archiepiscopum Mamistranum commendans (Bon- 
gars I, p. 1 173 — 11 74, No. 4; Duchesne IV, p. 689, No. 346; Bouquet 
XVI, p. 37 — 38, No. 122; MigneCLV, p. 1265 — 1266, No. 3; cf. ROhricht, 
Amalrich I, p. 434). 384 

„ Tyri. — Petrus, archiepiscopus Tyrensis, canonicis S. Sepulchri 
per manum Nicholai prioris privilegium supra(No. 370) memoratum repe- 
tens confirmat et decimam IV carrucatarum terrae, quam Balduinus II rex 
dictae ecclesiae prope casale Derina sitam donavit — Mainardus, episcopus 
Beritensis, Gualterius decanus, Willelmus archidiaconus, *) Aimo, Rainaldus 
thesaurarius , Mathaeus, Odo, Philippus, Willelmus, Girardus, canonici 
Tyrenses. Datum per manum Alberti, cancellarii ecclesiae Tyrensis (Roziere, 
p. 230 — 231, No. 126; Migne, p. 1217 — 1218, No. 126). 385 

l ) Postea archiepiscopus Tyrensis (ZDPV. X. p. 17). 

„ Hierosolymis. — R(adulfus), episcopus Bethleemitanus, se MCCXI 
bisantiis mutuo acceptis casale Romandet et domos suas Acconenses domi- 
bus Templi vicinas communi Massiliae pigneravisse, sigillo confirmat. — 
De canonicis Bethleemitanis : David prior, Simo cellararius, Godefridus 
thesaurarius, Armandus Bartholomaeus, Guillelmus Grossus, Nicolaus de 
Gibelet; de diaconis: Guarinus de Cremet, Garnerius Juvenis; de laicis: 
Jocelinus miles, Ludovicus senescallus, Johannes de Bethleem, Raynaldus 
de Joppe, Anselmus Robertus de Rames. Datum per manum Simonis cel- 
lararii (Rey, p. 21 — 22; Bibl. de Pecole d. chartes 1873, P-656 — 657; cf. 
p. 313; Ruffi, Hist. de Marseille, p. 93; Heyd I, p. 155). 386 

„ — Boamundus III, princeps Antiochenus, Hospitali privilegium 
Raimundi patris insertum 1 ) et sequentia sigillo confirmat, scilicet in civitate 
Laudiciae, quaecunque Rainaldus princeps et alii dederunt, scilicet balnea 

l ) Supra No. 253. 



102 Regesta 

ante domum Hospitalis, gastinas Danielis et Ugonis Bernardi, quarum 

alteram Robertus de Surdavalle attribuit, deinde pro cambio III estacono- 

morum, quae Laodiceae sunt in littore maris, donat hortum Hospitali vici- 

num et XL bisantios assisiae de taneria per singulos annos recipiendos, 

praeterea in territorio Gibelli turonum de Beauda cum pertinentiis et III 

gastinis eidem turono vicinis, insuper hortum infra muros Laodiceae, et 

vineam concedit ultra fontem sitam, quam dedit Robertus Manselli, et III 

carrucatas proximas, in territorio Gibelli V carrucatas terrae et hospitale 

ejusdem civitatis cum pertinentiis et redditibus, unde fratres Hospitalis per 

singulos menses XIII marcibanos frumenti habeant oleique IV litras, et 

praecipit, ut per singulos annos totum frumentum in areis recipiatur simi- 

liter oleum in masseriis. Denique in assisiam per singulos annos Laodiceae 

LIII bisantios et XI denarios de taneria, totidem bisantios de tenturreria 

et totidem bisancios de oleo fossimanni 2 ) recipiendos donat. Traditum 

Hospitali per manum Girberti magistri. — Raemundus, comes Tripolitanus, 

dominus Silvester, 3 ) Robertus de Surdavalle, Robertus Manselli Bethleem (?), 

Willelmus de Logis. Datum per manum Bernardi cancellarii (Paoli I, p. 38 

— 39, No. 37; cf. p. 496 — 497). 387 

*) Corrigas: sussimani (olei sesami orientalis sivealbi); cf. Heyd I, p. 177— 
178. 8 ) Alias vocatur: cognatus principis. 

1163. — Boamundus III, Raemundi principis filius, princeps Antioche- 
nus, Laodiceae et Galadi dominus, ecclesiae Dei et S. Andreae de Malphia 
cunctisque Malphitanis medietatem suarum consuetudinum ac jurium, 
liberum commercium et in civitate Laodiceae III estracones, quorum fines 
sunt: ab occidente portus maris, a meridie ecclesia S. Petri de Platea, ab 
oriente via, a septentrione domus Suriani, qui vocatur Asset, per manum 
Landulfi Comitis Mauro et Lucae de Floro MCCC bisantiis acceptis con- 
cedit et sigillo confirmat. — Dominus Silvester, Robertus de Surdavalle, 
Willelmus de Logis, Guiscardus de Nazareth, Wilelmus, frater Cammarii, 
et ejus frater Johannes, Galterius Doella, Bernardus Cavallarius, Robcrtus 
de Verdun, Arnaudus de Lambos, Bernardus, Andreas, Petrus, Anecel, 
Petrus de Becar (Camera I, p. 202, Ughelli VII, p. 203 — 204; cf. Pansa I, 
p. 94—95; Hevd h P- 147, 153). 388 

„ Accon. — Raimundus, comes Tripolitanus, sigillo conhrmat, inter 
Bernardum, 1 ) abbatem Montis Thabor, cum capitulo et Petrum de Nimenes 
necnon fratrem ejusdem nominis in domo Giraldi de Conilz Acconensi 
talem conventionem factam fuisse, ut Bernardus Petro ejusque fratri cjus- 
dem nominis, quicquid dicta ecclesia haberet infra ambitum civitatis Tri- 
politanae, casale etiam Betahamum in territorio Montis Thabor situm et 
reliqua omnia, quae possideret in toto comitatu Tripolitano, ad XXV annos 
possidenda concederet, quo spatio transacto casale cum praedictis ad Montis 
Thabor ecclesiam rediturum esse ; emptores vero abbati DCCCC bisantios 
solvisse et in unaquaque solempitate paschali XXV annorum C bisantios 
reddere debere, sed a solutione liberos esse, si hostes domos, vineas, hortos 
et oliveta omnino devastaverint. Factum Amalrici I regis anno I. — Gari- 
nus, prior dictae ecclesiae, Jacobus subprior, Dominicus cantor, Geraldus, 
Gervasius, Lancelinus, Ademarus, Nicolaus, Petrus, Stephanus, Rainerius, 
Johannes, Hugo, Arnulfus cellararius, Johannes, Hugo, Martinus, Marcus 

*) De quo (postea episcopo Lyddensi) cf. ZDPV. X, p. 39. 



regni Hierosolymitani. 1 03 



moaachi ; de laicis fratribus : Johannes, Odo, Radulfus de Turcopolis, *) 

Petrus baptizatus et filius ejus, Gofridus, Martinus Daragun 8 ) et nepos ejus, 

Stefanus, Odo, Galo, Durannus, Petrus de Cafarset, Pontius, Tancredus et 

filius ejus, Godofridus, Giraldus aliique quam plures cum Galcherio de 

Nazaret ; ex parte vero Petri de Nimenes et fratris ejus Petri : Raimundus, 

comes Tripolitanus, Hugo sine censu, constabularius Tripolitanus, Willel- 

mus Porcelet, Salamanc, Pipinus de Vignoles, Willelmus Ervei, 4 ) Petrus de 

Luneres, Ripertus Malsanc, Ridellus, Montis Peregrini castellanus, raiz 6 ) 

Escandar, 6 ) Bernardus S. Nazarii, frater Raimundus Escatius, Hugo; de 

fratribus Hospitalis: Willelmus, Jordanus Davignus, Pontius Caiphae, Pon- 

tius S. Egidii (Paoli I, p. 208 — 209, No. 165). 389 

*) De Turcopulis cf. Paoli, p. 409— 500; Del Turcopeliento delTordine Gero- 
solimitano in Nuova Raccolta di opuscoli di autori Siciliani 1778, I, p. 28—146; 
Henri de Curzon, Regle des Templiers, § 169; Alwin Schultz, Das hGfische Leben 
II, p. 169—170; Prutz, Culturgesch. d. KreuzzUge, p. 186, 261. •) De Aragon? 
4 ) Alias Arvei. 5 ) De his regulis beduinorum vel senioribus (arab. reis) cf. Lois 
(ed. Beugnot) I, p. 26 ; II, p. XXIV, p. 377 ; Prutz, I. c. p. 250—253, 547; E. G. Rey, 
Les colonies franques, p. 241 — 246. *) Alexander. 

1163. — Balduinus, dominus Marasii, voluntate Agathae uxoris et 
Hugonis de Rupe «cujus . . . di locus est, de quo sunt Iocuturi», necnon 
«Joccae domini Vanaverii vicini ejusdem loci» Hospitali per manum fratris 
Raimundi de Palacio locum Plattam cum divisis duarum leucarum circum- 
quaque donat et sigillo confirmat. Datum per manum Arturii, capellani et 
cancellarii. — Simon de Roseto, Gaufridus, capellanus Cissonis, Guiscardus 
de Lovilla, Brittellus, Reginaldus de Seusia, Remigius, Fulco de Arniis, 
Raul de Archimonte, W(illelmus) de Petra, Guiscardus, dapifer comiti(s), 
Terrisius, dominus de Varterin, Foccea (?) Vanaverii, Balduinus, dominus 
Marasiae, Agata uxor, Hugo (de Rupe). Subjungitur conditio privilegii, ut 
fratres a pentecosti usque ad annum locum supradictum muniant, alioquin 
eundem Balduino remansurum esse (Paoli I, p. 41, No. 40; cf. p. 497). 390 

„ , ind. XI. — Eustachius et Agnes uxor, Adam Niger et Osmunda 
uxor filiique Bertinus et Robertus, filiaque Maholdis, uxor Stefani, Hospitali 
per manum Gisberti magistri, D bisantiis acceptis, concedunt terram prope 
S. Stephanum, quae vicina est terrae Hospitalis Hierosolymitani et adjacet 
duabus viis, «unaquarum intrantibus et exeuntibus portam civitatis Jheru- 
salem, quae dicitur S. Stefani, est patula, altera ad Vallem Josaphat tendens 
habet juxta se cisteraam terrae praefate pertinentem, quae aperit os com- 
munem haustum praebens viantibus». Factum Almarrico patriarcha, Almar- 
rico I rege. — De Hospitali : Petrus, magister clericorum, et frater Perusinus 
sacerdotes, Wyllermus diaconus, Guido de Moun x ) praeceptor, Giraldus 
thesaurarius, qui dictus est de S. Andrea et solvit praefatos bisantios, Piota, 
custos infirmorum, Bernardus de Asinaria, Albertus Lombardus; de militi- 
bus : Rohardus, castellanus de Turre David et vicecomes Hierosolymitanus, 
Balduinus Bubalus, Babinus, Petrus Armenus, Thomas Patricius et Eusta- 
chius, frater ejus, Brahinus, Fulco Niger, frater praedicti Adami ; de juratis 
Hierosolymitanis : Petrus Bordinus, Rinaldus Lisachir, 2 ) Jofridus de Tors, 
Johannes Ramundus, Lambertus Cambiator, Willelmus Norman., Robertus 
de Bagencei, 3 ) Hugo de Tolosa, Petrus Salomon; praeterea interfuerunt : 

') Alias Mauni, Mahone. *) Alias : Sicher(ius), Siccarius, Seghir (arabice : 
zaghfr, parvus). s ) Alias Belgenci, Balgenci (Beaugency). 



1 04 R e g e s t a 

Petrus de S. Lazaro, Petrus de S. Jacobo, Stephanus Humberti, Rodulfus 
de S. Petro, Roardus, filius Toseti, Manasses, frater ejus, Willelmus Patrun 
(Paoli I, p. 207, No. 164 [cf. p. 538]; Prutz, p. 98 — 99, No. 18). 391 

(1 163 Aug. — 1 164 Aug.). — B(oemundus III), Rainaldi, quondam Antio- 
chiae principis, filius, Ludovico VII, regi Francorum, miserabilem principatus 
statum exponit (Bongars I, p. 1 1 83, No. 25 ; Duchesne IV, p. 701, No. 37 1 ; 
Bouquet XVI, p. 27 — 28, No. 91 ; Migne, p. 1280, No. 24; cf. Rtfhricht, 
Amalrich I, p. 434). 392 

( „ — 1164). — F(ridericus), archiepiscopus Tyrensis, HugonL, archi- 
episcopo Rothomagensi, sigillo confirmat, Robertum, dominum de Monte- 
forti coram se, Hugone de Ibelino, Odone de S. Amando, Garnerio de 
Langis, Johanne de Chause, fratre Roberto de Gornai, latore praesentium, 
et fratre Rainerio fratribus S. Lazari, priusquam in urbe Accon obierit, 
varias decimas concessisse (Paris, Arch. nation., S. 4890, No. 28; de sigillo 
cf. Dou£t d'Arcq, No. 1 1 8 1 2 ; Muse'e archeol. 1 877, p. 306 — 307, No. 9). 393 

(1164 ineunt.). — A(malricus) I, rex Hierosolymitanus, Ludovico VII, 
regi Francorum. nuntiat, ex quo archiepiscopus Mamistrensis in partes oc- 
cidentales iverit, quotidie imperatorem Constantinopolitanum exspectari, et 
supplicat, ut eidem praeveniat, ne Antiochia in Graecorum manus incidat; 
de cetero se et omnes alios dicti regis jussui obtemperare velle (Bongars, 
p. 1 176, No. 19; Duchesne IV, p. 692, No. 352; Bouquet XVI, p. 39 — 
40, No. 126; Migne CLV, p. 1269 — 1270, No. 8; cf. v. Kap-Herr, Die 
abendland. Politik Kaiser Manuels, Strassburg 1881, p. 75). 394 

„ Mart. 18, ind. XII. (Beryti.) — Gualterius Brisebarram, dominus 
Berrithi, domui S. Lazari de Jerusalem medietatem cujusdam vineae, quam 
tenet magister Lambertus, donat. — Paganus Altatesta, Richardus de Rem- 
baham, Gualterius Ardel vicecomes, Obertus de Balneo, Lecius, Robertus 
de Ancore, Girimsdus, Petrus de S. Albino Wiannensis et omnes milites 
et burgenses (de) civitate Berriti (Cibrario, p. 234 — 235; Ferrand, p 29 — 
30; Archives de TOrient latin IIB, p. 139, No. 21). 395 

( „ ) April. 8. Ad fontem Sephoriae. — A(malricus I), rex Hierosoly- 
mitanus, Ludovico VII, regi Francorum, nuntiat, Balduinum III, regem 
Hierosolymitanum, in die S. Scholasticae (10 Febr. 1162) obiisse seque 
ipsum regnum accepisse, sed totam Terram Sanctam, principe Antiochiae 
capto et pluribus principatus urbibus et castellis praeterito mense Augusti 
terrae motu subversis in summo discrimine positam esse, supplicans, ut 
Terram Sanctam quam celerrime adeat (Bongars, p. 1178, No. 13; Du- 
chesne IV, p. 694, No. 355; Bouquet XVI, p. 36 — 37, No. 121 ; Migne 
CLV, p. 1271 — 1272, No. 12; cf. ROhricht, Amalrich I, p. 433 — 434). 396 

„ April. 25, ind. XII. Hierosolymis. — Amalricus I, rex Hierosoly- 
mitanus, ecclesiae S. Lazari de Jerusalem, quae claustro civitatis contigua 
est, de omni expeditione, cui ipse vel ipsius vexillum intersit, unde X esclavi 
vel plures suae portionis sint, I esclavum, nisi miles sit, concedit et sigillo 
confirmat. — Radulfus, cancellarius regis et episcopus Bethleemita, Frede- 
ricus, archiepiscopus Tyrensis, Umfredus, constabularius regis, Philippus 
de Neapoli, Baldwinus de Insula, Rogerius de Monbrai, Hugo de Caesarea, 
Odo de S. Amando, Robertus de Monteforti, Willelmus marescallus, Girar- 
dus de Pogi, Petrus de Cresech, Otto de Rimbec. Datum per manum 



regni Hierosolymitani. 105 



Stephani, Radulfi, episcopi Bethleemitani regisque cancellarii, in hoc officio 
vicefungentis (Cibrario, p. 235; Ferrand, p. 30 — 31 ; Archives de TOrient 
latin II B, p. 140, No. 22). 397 

(1164 April.-Maj.). — G(aufridus) Fulch(erii), Templi conservus humilis, 
LudovicoVII, regi Francorum, nuntiat, se sanum Accon appulisse et annulum 
singulis locis sanctis impositum transmittit (Bongars I, p. 1183, No. 26; 
Duchesne IV, p. 702, No. 372; Bouquet XVI, p. 38 — 39, No. 124; Migne, 
p. 1280 — 1281, No. 24). 398 

( „ April.-Maj.). — Bertr(andus) de Blancafort, magister Templi, eidem 
regi gratias agit pro honorificentia G(aufredo) Fulch(erii) ab ipso exhibita 
miserrimum principatus Antiocheni statum exponens (Bongars I, p. 1 1 8 1 
— 1182, No. 22; Duchesne IV, p. 699, No. 365; Bouquet XVI, p. 39, 
No. 125; Migne, p. 1277 — 1278, No. 21). 399 

„ Jul. 15, ind. XII. Ascalon. — Amalricus I, rex Hierosolymitanus, 
canonicis S.Sepulchri pri vilegium Balduini III (No. 74) repetit et supra (No. 3 54, 
3 56,364,368,377) laudataconfirmat,sedquaedamdeperditamemorat,scilicet 
de jardino Mainardi de Portu, quod filius ejus Raimundus in conversione sua 
factus frater S. Sepulchri dedit *), de terra inter septa Jerusalem sita ac domibus 
et stationibus Martini Caraoanae, in quibus canonici, quicquid velint, facere 
valeant, nisi quod regi ipsi liceat, quicunque vero cambiatores, mercatores 
vel alicujus artificii actores libere et quiete officium suum peragant. — 
Johannes, Paneadensis, Ricardus, Andriensis, episcopi, Radulfus, prior Se- 
bastensis (Sebastenus), Galterius, princeps Galilaeae, HumfredusdeTorono 
constabularius, filius ejus Umfredus, Girardus Sydoniensis, Philippus Nea- 
politanus, Hugo, dominus Caesariensis, Guido Francigena senescallus, Fulco 
Tyberi(a)densis, Gormundus Tyberiadensis, Henricus Bubalus, Odo de 
S. Amando pincerna, Witlelmus marescalcus, Ro(h)ardus Neapolitanus, 
Balduinus, vicecomes Neapolitanus, Anselmus de Brie, Ro(h)ardus Joppen- 
sis, Paganus de Voh, Jocelinus Pe(s)sellus, Ottho de Risberge. Datum per 
manum Radulfi, Bethlehemitae episcopi regisque cancellarii (Roziere, p. 262 
— 268, No. 144; Lois [ed. Beugnot] II, p. 524, No. 39; Migne, p. 1232 — 
1236, No. 144; cf. Wauters II, p. 453). 400 

l ) Roziere p. 278 (1 168) idem privilegium citatur. 

„ Aug. 16. — Maria, domina Beriti, convemui S. Lazari de Jerusa- 
lem X bisantios regalis monetae annuatim de casali Musecaqui (Mureraqui) 
recipiendos concedit. — Maynardus, episcopus Beritensis, Helias praecentor, 
Petrus canonicus, Paganus Cum Testa, Baldwinus de Maraant, Robertus 
de Ancort, Letius et Gauterius Hardel milites (Cibrario, p. 235; Ferrand, 
p. 30; Archives de TOrient latin II B, p. 141, No. 23). 401 

„ Aug., ind. XII. Rivoalti. — Vitalis Michael, Venetiae dux, per 
manum Leonardi Fradelli, procuratoris ecclesiae S. Marci de Tyro, rugam 
olim Venetis Tyri concessam, sed postea propter aedificationem ecclesiae 
S. Marci dimissam donat, quae ruga juxta portara magistram ad introitum 
ejus prope portum ad latus sinistrum est et firmat uno capite in ruga ma- 
gistra et protenditur usque ad divisionem regis ab utroque latere, insuper 
darum et furnum Tripolitanum et CCC illos bisantios concedit, quos com- 
mune Balduini privilegio de funda regis, postea de catena Acconensi annuatim 
accipiebat, sed Fulco rex a tempore Rolandi Contareni retinuit et Leonar- 



1 06 R c g e s t a 

dus Fradellus requirat ad opus S. Marci expendendos (Tafel - Thomas I, 
p. 140 — 144, No. 59; cf. Heyd I, p. 156). 402 

(1 164 Aug. exeunt.). — G(aufridus) Fulcherii, procurator Ternpli, Ludo- 
vico VII, regi Francorum, nuntiat, mense Julii praeteriti A(malricum) I et 
magistrum Templi Aegyptum invasisse, sed interea Noradinum castellum 
Harem obsedisse, XII die Augusti Boemundum III, principem Antiochiae, 
fugasse et cepisse, deinde antedictum castellum expugnavisse et Antiochiam 
obsidione cinxisse (Bongars I, p. 1179, No. 15; Duchesne IV, p. 695, 
No. 357; Bouquet XVI, p. 60 — 61, No. 195; Migne, p. 1273 — I2 ?4, 
No. 14; cf. Rtfhricht, Amalrich I, p. 442). 403 

( „ Aug. exeunt.). — Gauf(ridus) Fulcherii, praeceptor Templi, Ludo- 
vico VII, regi Francorum, accuratius de clade Bohemundi III, principis An- 
tiochiae, a Noradino accepta, de expugnatione castri Harem, de rebus ab 
Amalrico I rege in Aegypto gestis et periculo Terrae Sanctae scribit et, ut 
eidem celeriter succurrat, supplicat (Bongars I, p. 11 82 — 1183, No. 24; 
Duchesne IV, p. 761, No. 370; Bouquet XVI, p. 62 — 63, No. 197; Migne, 
p. 1279 — 1280, No. 25; cf. ROhricht, Amalrich I, p. 441 — 442,444). 404 

( „ Aug. exeunt.). — Amalricus, patriarcha Antiochenus, Ludovico VII, 
regi Francorum, nuntiat, Amalricum I regem Berbesio potitum, sed castellum 
Harem a Noradino captum esse, principibus christianorum victis, eumque 
ut auxilio veniat, exorat (Martene, Ampl. Coll. I, p. 869 — 870 ; Bouquet XVI, 
p. 61 — 62, No. 196; Migne CCI, p. 1403 — 1407; cf. RGhricht, Amal- 
rich I, p. 440). 405 

( „ Nov.). — Bertrannus, minister Templi, Ludovico VII, regi Fran- 
corum, nuntiat, Amalricum I regem in Aegypto victoriam reportavisse sed 
de perturbatione terrae Antiochenae certiorem factum in Terram Sanctam 
paene desolatam rediisse, et latorem praesentium fratrem Galterium com- 
mendat (Bongars I, p. 1 ^84, No. 27; Duchesne IV, p. 702, No. 373; Bou- 
quet XVI, p. 80 — 81, No. 245; Migne, p. 1281 — 1282, No. 26; cf. Rtth- 
richt, Amalrich I, p. 441). 406 

( „ Nov.). — B(ertrandus) de Blanc(afort), magister Templi, Ludo- 
vico VII, regi Francorum, scribit, christianos urbe Aegypti Berbesio potitos 
esse, sed interea Paneadem (17 Octob. 1 1 64) per traditores in manus hostium 
incidisse, deinde latorem fratrem Templi Walterum, quem loco Heustani 
Canis fratris nunc ad ipsum destinet, commendat (Bongars I, p. 1 1 78 — 11 79, 
No. 14; Duchesne IV, p. 694 — 695, No. 356; Bouquet XVI, p. 79 — 80, 
No. 244; Migne, p. 1272 — 1273, No. 13; cf. Reuter, Alexander ill, III, 
p. 572; RBhricht, Amalrich I, p. 446). 407 

( „ c). — H., quondam prior Montis Thabor, (Ludovicum VII), regem 
Francorum, rogat, ut ad imperatorem Constantinopolitanum scribat, m 
ipsum in Franciam redire dimittat, idque ipsius propinquos G(uillelmum) 
et R(ainaldum) de Merlo a rege expetere (Bongars I, p. 1 180, No. 17; Du- 
chesne IV, p. 696, No. 359; Bouquct XVI, p. 82 — 83, No. 250; Migne 
CLV, p. 1275, No. 16). 408 

( „ c). — Miletus, ecclesiae S. Sabae abbas, gastinas Kafarrus, x ) Vetus 
Betor 2 ) et Deirfres, 3 ) quam M(elisenda) quondam regina ecclesiae S. Sabae 

Roziere : *) p. 266, 279 : Cafaruth, 8 ) p. 279 : Vetus Bethoron, 8 ) p. 266, 
279: Derfres. 



regni Hierosolymitani. 107 



tradiderat, canonicis S. Sepulchri per manum Nicholai prioris CCCCLXXX 
bisantiis vendit, quorum pretio statim ab Amalrico I rege casale Thora emit 
(Roziere, p. 256, No. 140; Migne, p. 1228— 1229, No. 140). 409 

(1 164 Nov. — 1 165 ineunt.). — A(malricus), patriarcha Hierosolymitanus, 
archiepiscopis, episcopis, abbatibus et universis ecclesiae filiis, postquam 
miserabilem Terrae Sanctae statum exposuit, Gibertum, magistrum Hospi- 
talis, auxilium christianorum occidentalium imploraturum commendat et 
omnibus auxilium laturis indulgentiam confirmat (Archives de TOrient latin I, 
p. 386 — 387, No. 2; cf. Herquet in ZDPV. 1883, p. 209 — 210; Rtfhricht, 
Amalrich I, p. 446). 410 

(1165) Jan. 14. Antiochiae. — A(malricus I), rex Hierosolymitanus, 

Ludovico VII, regi Francorum, scribit, Noradinum, principem Saracenorum, 

Bohemundum III, principcm Antiochiae, vicisse, cepisse et urbem Belinas l ) 

expugnavisse (Bongars I, p. 11 79 — 1180, No. 16; Duchesne IV, p. 696, 

No. 358; BouquetXVI, p. 79, No. 243; Migne, p. 1274 — 1275, No. 15; 

cf. Reuter, Alexander III, III, p. 573; ROhricht, Amalrich I, p. 446). 411 

*) Quae cum urbs crebrioribus Saracenorum ictibus allideretur, Alexander III 
Henrico, archiepiscopo Remensi, orientalis ecclesiae nuntios eleemosynas petituros 
commendavit (Bouquet XV, p. 813— 814, No. 123; Jafle-Ltfwenfelu, No. ii 105). 

„ Mart. 1 5, ind. XIII. Accon. — Amalricus I, rex Hierosolymita- 
norum, Pisanis spatium illius terrae, quod supra portum Tyri inter civitatis 
domos et aquam portus est, concedit et sigillo confirmat, in quo Pisani 
domum Petri, senescalci archiepiscopi, aedificatam sed destruendam CCCC 
bisantiis emerunt. — Fredericus, archiepiscopus Tyri, Henfridus consta- 
bularius, Gerardus de Sydonia, Philippus de Monte Regali, Henricus Bu- 
bilus, Hugo Caesariensis, Gurmundus de Tiberiade, Guillelmus marescalcus, 
Otto de Risberg, Arnoldus de Andast, Guido de Meinere, Arnoldus, vice- 
comes Tyri, Petrus Ugonis, vicecomes Acconensis, Johannes de Moneta de 
Accon, Johannes de Guide. Datum per manum Radulphi, episcopi Betlem 
regisque cancellarii. — Bonaccursus q. domini Johannis de Admiraliis, 
Henrici VI imperatoris judex, exemplavit (G. Mllller, p. 1 1, No. 9 [cf. p. 383 — 
384]; Dal Borgo, p. 90 — 91; Tronci, Memorie, p. 117, Annal. Pisani I, 
p. 309 — 310; Scheid, Origin. Guelf. III, p. 518 — 520, No. 68; Lllnig, 
Cod. diplom. III, p. 1473 — 1474; cf. Archives d. miss. scientif., I Ser. II, 
p. 367; Heyd I, p. 150 — 151). 412 

„ April. 7, ind. XIII. Hierosolymis. — Amalricus I, rex Hierosoly- 
mitanus, Hospitali per manum Giselberti magistri casale Semma, vulgo 
Casale Episcopi nuncupatum, sicut a Guillelmo regisque ceteris hominibus 
et fratribus Hospitalis divisum est, in cambium de Faluge concedit et sigillo 
confirmat. — Walterus, princeps Galilaeae, Gurmundus de Tiberiade, Hugo 
Caesariensis, Rohardus Joppensis, Rohardus, castellanus turris David, Guil- 
lelmus Rufus, vicecomes Ascalonae, Arnulfus, castellanus de Blancagarda, 
Robertus de Balbencurt. Datum per manum episcopi Radulfi Bethleem 
regisque cancellarii (Paoli I, p. 241, No. 197). 413 

„ (1166) April. 28, ind. XIII, epact. XVII, lun. XV. — Gauterius, 
Galilaeae princeps et S. Audomari castellanus, consensu uxoris Eschivae et 
filii Hugonis Hospitali sigillo confirmat casalia Delehaoa et Desaut cum 
pertinentiis per manus Girberti magistri, Guignonis *) praeceptoris et Rai- 



l ) De Mauni, Mahone. 



io8 Regesta 

mundi marescalci, domusTiberiadis magistri. — Fulco constabularius,Willel- 
mus marescalcus, Lodovicus, Laurentius, Willelmus de Sueta, Hugo Felon, 
Donnus Casal, Hugo de Combis, Gormundus, frater Hivonis Ursi, Simon 
Cheurun,RadulfusBool, 2 )Gauteriusvicecomes,GuirodusdeChesneio, 3 )Bal- 
duinus Gazella, Acarias, frater Hodrius de Templo, Philippus, frater Ludovici 
(Paoli I, p. 42, No. 41 ; cf. p. 498; Lois [ed. Beugnot] II, p. 89). 414 
*) Arabice : Baul (Paulus). 8 ) Alias Geroldus de Chetnei (Chesne, Quercu). 

1 165 Maj. 1 3. Biturici. — Alexander III precibus Vitalis Ducis per manum 
Leonardi, procuratoris operis S. Marci Venetorum Tyrensis, S. Marci de 
Tyro et Accon ecclesias Venetianorum et omnia eorum privilegia confinnat 
(Cornelius X, part. I, p. 219 — 222; Tafel-Thomas I, p. 145 — 147, No. 60; 
Migne CC, p. 362 ; Archives d. miss. scientif. II, p. 360 — 361 ; Jaffe'-LOwen- 
feld, No. 11 189). 415 

„ Aug. 17, ind. XIII. Accon. — Amalricus I, rex Hierosolymitanus, 
domos inter murum Acconis et mare sitas ab Arnulfo de Corbinhi *) DCCC 
bisantiis venditas Hospitali sigillo suo confirmat. — Galterius, 2 ) princeps 
totius Galilaeae, Hugo de Caesarea, Gormundus de Tiberiade, Guillelmus 
marescalcus, Guido de Maneriis, Hubertus de Acohn, Petrus Nemausensis, 
Johannes Guido, Vivianus. Datum per manum Radulfi, episcopi Bethlee- 
mitani regisque cancellarii (Delaville le Roulx, p. 10 1, No. 21 [cf. p. 17]; 
Prutz, p. 99 — 100, No. 20). 416 

! ) In tergo : Curbi. *) de St. Audemaro. 

„ — Gualterus, princeps Galilaeae consensu Eschivae uxoris privi- 
legium supra (No. i42)memoratum sigillo confirmat. — Herbertus, episco- 
pus Tyberiadis, Giraldus thesaurarius, domnus Fulco, Garmundus, l ) W(illel- 
mus) marescalcus, Galterius vicecomes, Ivo, Lodevicus, Balduinus de Cunilz, 2 ) 
Fulco de Petrona, Willelmus de Sueka, Vivianus, Johannes, Rodbertus 
Neapolitanus, 8 ) Hugo Grassinus. Factum Amalrico patriarcha, Amalrico I 
rege (Roziere, p. 227 — 229, No. 124; Lois [ed. Beugnot] II, p. 524 — 525, 
No. 40; Migne, p. 12 16 — 12 17, No. 124). 417 

Roziere: ! ) p. 226: Guarmundus, *) p. 227: Culnilz, 8 ) p. 227 omittit. 

„ — Vivianus, dominus de Cayfa, x ) ejusque filius Paganus, canonicis 
S. Sepulchri in villa deserta inter Cayfam et Palmaream sita, scilicet ab 
antiqua porta villae ex parte Palmareae juxta superiorem viam usque ad 
lapidem ultra medietatem villae pro termino fixum et ab eodem lapide 
usque ad lapidem super carublerium crucesignatum atque inde per collem 
usque ad fundum cavae, reliais antiquis sepulchris, intra eorum terminos 
(terram vel casale) 2 ) donat. Insuper concedit totam terram et planitiem in- 
tegram a praedicta villa secus viam publicam usque ad II carublerios, abhinc 
planitie relicta non multa per duplicem et antiquum invium et per spinam 
et carublerios densiores usque ad magnam caveam, cujus aquae fluunt 
Palmaream ; ab hac cavea usque in alteram, quae est desertae villae et earum 
aedificationi vicina, usque ad superiora cacumina montium, recta linea eorum 
termini hac donatione concluduntur. Denique hortum cum II cisternis 
Palmareae situm ac liberum commercium concedit. — Amalricus patriarcha, 
Hernesius, archiepiscopus Caesariensis, Bonefacius, capellanus Cayfae, Ro- 

! ) De quo Lois I, p. 425. *) Deest in textu sed aperte supplendum est ; 

ceterum cf. Schumacher in Quart. Stat. 1888, p. 139—140. 



regni Hierosolymitam. \ rt 



gerius de Cayfa et Johannes, frater ejus, Willelmus, regis marescalcus, 
Giraudus de Conins, Henricus de Gilebelet, Balduinus, consanguineus 
Rogerii, Clemens Rufus, dapifer domini Cayfae, Vivianus vicecomes. — 
Vivianus, dominus Cayfae, cum uxore Beatrice et filio Pagano ejusque uxorc 
Hodierna sigillo chartam confirmat (Roziere, p. 231 — 232, No. 127; Lois 
[ed. Beugnot] II, p. 525 — 526^0.41 ; Migne, p. 12 18 — 1219, N0.127). 418 

1165. — Balduinus de Mirabella, filius Barisani, in praesentia et con- 
silio uxoris R(ichildis) et fratris Barisani domui Hospitalis petiam terrae in 
territorio Mirabellae ejusdem Hospitalis vineae contiguam concedit, cujus 
uni lateri adjacet terra S. Lazari, alteri via, quae ducit ad casale Roardi et 
specialiter ad vineam. — Galterius, vicecomes Mirabellae, Aimericus, frater 
Filippi de Caphrano, Jordanus Ybelin, Osmundus, Hancherius, Mozart. — 
Eidem Hospitali Balduinus, quicquid juris in vinea habet, quam dedit 
Menardus ejusque uxor, et in vinea, quae fuit Huberti Patriarchae, consensu 
Jordani de Ybeli(n), Barisani fratris et R(ichildis) uxoris concedit et confir- 
mat. — Guilelmus de Caphrano, Nicolaus de Ybelino, Gualterius vicecomes, 
Osmundius, Ancherius. Factum tempore fratris Oldini. l ) (Delaville le Roulx, 
p. 99 — 100, No. 20 [cf. p. 16]; Prutz, p. 99, No. 19). 419 

*) Oldinus Rollant, praeceptor Spinae, intelligendus est. 

( „ c). — Walterus, princeps Galilaeae, sigillo confirmat, discordiam, 
quae aliquamdiu inter canonicos S. Sepulchri et Guidonem, filium Arnulfi 
Monachi, agitabatur, sublatamfuisse; Guidonem enim casaleGibul in mon- 
tanis situm, cui vicina sunt ab occidente casalia Hubelet, Dersoet, Derlauha, 
Kafra, a septentrione Coquet, C bisantiis acceptis dictis canonicis remisisse. 
Testes ut supra (N0.41 7), sed deest Rodbertus Neapolitanus (Roziere, p. 226 
— 227, No. 123; Lois [ed. Beugnot] II, p. 529 — 530, No. 45 [ad c. 1 170]; 
Migne, p. 121 5 — 12 16, No. 123). 420 

( „ c). In tabula S. Sepulchri censoria enumerantur bona: In vico 
Montis Sion domus, quas habent Willelmus Angevin, Maria Lechevere, 
Johannes Libisonorum, Turoz, Mahafe, Litart, Johannes Raimont, in vico 
S. Martini : Ricardus Capons, Petrus, Baron, Guillelmus Tortus, Stephanus 
de Kaors ; Seyr Surianus, Bulfarage medicus, in vico Girardi Lissebonette : 

S , Petrus, in vico Templi : Bernardus Benasis, Odo de Sparnay, 

Bernardus Muletez, Bernardus Bruhet, Dame Gode, Petrus de Joppen ante 
palatium patriarchae, in vico de Repoes: Stephanus Mazun, Selam Mazum, 
Brain drogeman et unus furnus retro; istae domus fuerunt Martini Karaone 
et filii ejus Bonet. Uxor Petri de Yspania olim soror S. Sepulchri in ejus- 
dem horto Acconensi mortua dimisit domum, quae Hierosolymis sita est in 
ruga Marescalky vel in ruga S. Anastasiae, item Bernardus Bedevvin vicarius 
et confrater eidem conventui dimisit domum suam in vico S. Anastasiae 
domui Alberti Lumbardi vicinam. Haec sunt nomina singulorum furnorum : 
in vico David, ante portam S. Jacobi, ante domum Roardi castellani, ante 
ecclesiam S. Martini, in domo, quae vocatur Gileberti de Pingeny, de vico 
Montis Syon, ante ecclesiam S. Thomae Alemannorum, furnus S. Egidii 
in vico Templi, ante bocheriam, de Ia Tannerie, Rainaldi in vico Kocatrice, 
Anastasiae, de Repois, de Judairia ante portam S. Helyae, in Judaria retro 
S. Agnetis versus Orientem, novus in Judaria, Martini Karaoan, ad caput 
vici Girardi de Lissebone, in vico de Tresmailes, de vico S. Stephani, de 
Columba, de Ruffeide juxta S. Kariton, ante portam S. Sepulchri, de Cae- 



110 ftegestd 

cilia, S. Pastoris (Roziere, p. 329 — 331, No. 185; Migne, p. 1260 — 1262, 
No. 185). || Accuratissimam descriptionem Urbis Sanctae topographicam 
(c. 1 1 80), qua charta nostra illustratur citat ROhricht, Bibl. geogr. Pal., 
No. 103. Delineationes topographicas cf. in PilgriirTs Text. Soc. 1888, VIII 
et 1890, XII et a nobis editas in ZDPV. 1891, XIV. 421 

(1165? c). — G(ilbertus?), magister Hospitalis, archiepiscopum Tranen- 
sem rogat, ut christianos moneat, ut fratribus dicti ordinis contra hostes 
fidei pugnantes beneficia largiantur (Prologo, Le carte .... nello archivio 
del capitolo . . . di Trani, Barletta 1877, p. 256 — 257, No. 124). 422 

(1166) April. (29). Rammulae. — Balduinus de Ybelin, dominus Mira- 
belli, consensu Amalrici I, regis Hierosolymitani, Hugonis de Ybelin et 
Baliani fratrum, Richeldis uxoris, quicquid Hospitale Neapoliz de eleemo- 
sina patris, matris et praedecessorum suorum habet, videlicet domos, vineas, 
terras cultas et vastas, quae de jure et pertinentiis Hospitalis Mirabelli sunt, 
et domus Neapolis, redecimationem Mirabelli, Luceriae, Marescalciae, Ren- 
tiae et Casreherrae, quoniam episcopus S. Georgii primam et Hospitale 
secundam decimam recipit, eidem domui confirmat. — Nicholaus de Jbelin, 
Osmundus, frater ejus, Morardus, Gualterius, vicecomes Mirabelli, Symon, 
filius Marsilii, Johannes Arabi, Ernaldus Mercator, Petrus Tyberiadis. 
Factum est tempore magistri (Girberti Hospitalis et fratris Guigonis de 
M)auni, praeceptoris et fratris Oldini Rol(lant, praeceptoris de Spina) (Dela- 
ville le Roulx, p. 103 — 104, No. 23 [cf. p. 17]; Prutz, p. 102 — 103, No. 24 
[ad 1 1 67]). || Hoc privilegium (c. 1 250) J., abbas S. Sepulchri, et Adam, archi- 
diaconus Acconensis, se vidisse confirmant (Delaville le Roulx, p. 1 7). 423 

„ post Sept. mens., ind. XV. — Boamundus III, princeps Antioche- 
nus, sigillo confirmat, Bartholomaeum de Moissac bona Petri Gayi burgen- 
sis, quae aere alieno oneratus moriens reliquerat, nomine Hospitalis cum 
socio suo VI millibus et CG bisantiis emisse. Haec vero hereditas est gastina 
S. Basilii, quae fuit de hereditate Michaelis Magni, Georgii Raiz et Theo- 
dori, notarii ducis, pro qua gastina Petrus Gayus Michaeli IV, Georgio II 
et Theodoro II bisantios annuatim solvebat. Gastina vero affinis est vineis 
de Boordiz, gastinae S. Machabaeorum et S. Simeonis, quam Aimericus 
Richerius hoc tempore possidet ; adjacent quoque huic gastinae petia terrae, 
quae fuit de hereditate Michaelis Magni, quam dividit rluvius ab occidente, 
et vineae S.Georgii, Hugonis Darenae l ) et Alexandri de Porta. — Silvester, 
cognatus principis, Bernardus cancellarius, Robbertus, filius Gaufridi, Eschi- 
vardus senescalcus, Willelmus Baufre, dux Antiochiae, Bonablus,*) Gaufre- 
dus Falsardus, 3 ) Vassilius vicecomes, Petrus de Melfa, Borrellus, Terricus 
de Tornai, Aimo Mathaeus, Andreas Lombardus, Boninus. Factum anno 
principatus III (Delaville le Roulx, p. 104 — 106, No. 24 [cf. p. 17]; Prutz, 
p. 100— 101, No. 21). 424 

! ) de Harenc (Harem) ? *) Alias Bonabulus. 8 ) Alias Falsart. 

„ (post Sept. 1), ind. XV. — Hugo, dominus Caesareae, consensu 
uxoris Ysabel, Petro II, S. Sepulchri priori, l ) montana hono de Feissa vicina, 
ubi fons de conductu oritur, donat et sigillo confirmat. Incipit autem ex 
altera parte divisio terrae hujus a via, quae venit de Braicaet versus casale 
S. Sepulchri, et vadit versus orientem per caveam,quae est inter II montes, 

*) De quo ZDPV. X, p. 43. 



regni Hierosolymitani. i \ { 



per torrentem videlicet, qui in hieme fluit, quousque venitur ad parvum 
montem inter praedicta montana et montana de Broiquet situm, et sic ab 
alvo torrentis versus parvurn montem supradictum et per crepidinem illius 
parvi montis, ut cruces designant, vadit supradicta divisio usque ad mon- 
ticulum, qui calcis fornax appellatur, et exinde versus meridiem usque ad 
alium monticulum non longe hinc, ubi antiquus calcis fornax fuit, divisio 
ista protenditur et sic per devexum montis recta linea versus spinam in 
planitie sitam, quae terram casalis S. Sepulchri Faisse et Sabarim Hospitalis 
dividit, terminatur. Insuper divisionem, quam canonici S. Sepulchri cum 
Georgio ejusque filio Balduino fecerunt, concedit necnon donum avi sui 
Eustachii et patris sui Galterii et liberum commercium in tota sua terra. 
Haec omnia CCCC bisantiis acceptis ea conditione sigillo confirmat, ut sibi 
ipsum fontem de antiquo conductu ad casale Bubalorum ad canamellas 
faciendas deducere liceat ita tamen, ut de una macera singulis annis dimi- 
dium quintale et, si amplius, praefatae ecclesiae integrum quintale persolvat. 
— Rainerius, episcopus Sebastensis, Radulfus praepositus, Johannes, cantor 
Caesariensis, Symon canonicus, Arnulfus subprior, Petrus Lombardus, frater 
Adam, frater Vitalis, Petrus de Mahumeria, Petrus Costa vicecomes, fcingil- 
bertus de Aria, Carolus Hamelinus, Rodbertus de Cassia, Georgius, Baldui- 
nus, filius ejus (Roziere, p. 276 — 278, No. 155; Lois [ed. Beugnot] II, p. 527, 
No. 43; Migne, p. 1238 — 1239, No. 155. In linguam germanicam vertit 
et notis illustravit G. Rosen in Wochenblatt der Johanniter - Ordensballey 
Brandenburg 1863, p. 109 — 111, No. 18). 425 

1166, ind. XIII. — Hugo, dominus Caesareae, consensu uxoris lsabellae 
domui Hospitalis per manum Giberti, prioris Hospitalis magistri, casale 
Hadedun *) cum pertinentiis, II millibus bisantiorum acceptis, donat, quod 
«videlicet a regione occidentis habens dunas (. . civitate vero casale) domini 
Hugonis FeusteUi, a septentrione, sicut flumaria protenditur, per quoddam 
berchile vetus terminatur S. Michaelis (et alio) casali (domini) Engelberti, 
ab oriente per quoddam berchile terminatur cum casali Templi Domini, a 
meridie per torone(m) Bufali terminatur (cum casali domini Amalrici et) 
cum Seraphie terra archiepiscopi usque ad magnum lacum». Insuperaddit 
curtile, quod fuit olim Urrici Tendille 2 ) et salinam turris (?) Gervasii cum 
petia terrae, in qua sal plenarie potest fieri et domus aedificari; denique 
Petrus Perrez ejusque uxor Maria et liberi Paganus et Maihalia dictum 
casale pro assisia, quam Hugo de Caesarea dederat, cum omni jure suo ab- 
renuntiant. Factum Amalrico I rege et Amalrico patriarcha. — Petrus Costi, 
vicecomes Caesareae ; domini : Robertus de Cozi, Bertinus, Rainerius de 
Galenie, Carlus, Rogerius Gualez, Ernaldus, filius Heri, Petrus de Fossato, 
vicecomes de Calenzun, Paganus de Calenzun, Gervasius Caesareae, Rohar- 
dus Rufus, Petrus de S. Germano, Johannes Costi (Delaville le Roulx, p. 102 
— 103, No. 22 [cf. p. 17]; Prutz, p. 10 1 — 102, No. 22). 426 

In tergo : ■) Abedun, *) Ulricci Tentule. 

„ Mart. 14 — 1179. Laterani. — Alexander III N(icolao), priori S. Se- 
pulchri, ejusque fratribus ecclesiam S. Egidii concedit, quae Romae portae 
Aureae et ecclesiae S. Petri adjacet, cum hospitalis domo contigua (Roziere, 
p. 272 — 273, No. 150; Jaffe-LOwenfeld, No. 13 184). 427 

1 167 Jan., ind. I (XV), epact. XXVIII. — Boamundus III, princeps Antio- 
chenus, Hospitali per manus Girberti magistri, sigillo donat et concedit 



i 12 ftegesta 

Rochefort cum abbatia, Cavam, Levoniam, Tala, Bachfela, Gaigon, Glorie- 
tam cum fonte, qui adaquat hortos, casale S. Egidii cum torone de Belda, 
medietatem Rogiae et aliam medietatem, simulatque eam a Reinaldo Mas- 
verio ejusque heredibus liberaverit et aquitaverit, Arcicant, Farmith, Femiam 
cum lacu, Logis, Bochabes cum casali de Pailes aliasque dominationes et 
liggiancias, quas Femia habet in Syria, Berssaphut, l ) castelJum de Lacoba 
et Totomata. Praeterea pollicetur, neque se neque homines suos dictis fra- 
tribus invitis cum Sarracenis pacem facturos esse; quod si forte tieret, iis- 
dem treugas tenere vel rupere licere. Insuper fratribus, ut quaecunque bello 
ceperint, retineant cum nemine partientes, concedit et immunitatem a Rai- 
mundo principe jam concessam confirmat. — Silvester, consanguineus 
principis, Rainaldus Masoer, Robertus Mansel, Rotbertus, Gaufredi filius, 
Bonabulus, Roggerius de Surdavalle, Eschivardus, Petrus camerarius, Johan- 
nes de Salquino, Gaufredus Falsardus, dux Antiochiae, frater ejus Guido 
Falsardus, Paganus de Castellud, castellanus Antiochiae, Radulfus de Furno, 
Radulfus de Neun, Willelmus de Tirel manescalcus (sic), frater ejus Simon, 
Petrus de Melfa vicecomes, Terricus de Tornai, Boninus. Factum per 
manum Bernardi cancellarii anno principatus IV (Paoli I, p. 43 — 44, No. 43 ; 
cf. p. 498). 428 

! ) Legas : Bassarfut (R6hricht, Beitrttge I, p. 340). 

1167 Febr. 16. — Petrus, monasterii S. Pauli Antiocheni abbas, et Leo, 
ejusdem prior, Hospitali casale Avotha in territorio Laodicensi situm ea 
conditione sigillo concedunt, ut, si Deus Alapiam christianitati dederit, casale 
habitatum et cultum, salvis propriis carrucis domus Hospitalis sine objectu 
ad conventum redeat (Paoli 1, p. 42 — 43, No. 42). 429 

„ Mart., ind. XV, epact. XXVIII. — A(malricus), patriarcha Hieroso- 
lymitanus, fratres Hospitalis domos quasdam, quae in quarterio patriarchae 
supra lacum Balneorum sitae sunt, de Roberto Medico emisse, sigillo con- 
firmat. — Factum est tempore Girberti, magistri Hospitalis, Guigonis prae- 
ceptoris,Casti thesaurarii, Raimundi, marescalciTyberiadensis, Pioti, custodis 
infirmorum; de clericis: Rainaldus de Cappellis, Rotbertus de Lochis 
diaconus; delaicis: Petrus Lombardus, Gaufridus Turonensis, Rotbertus 
de Piquegni, Willelmus Normannus, Willelmus Ebraut, Petrus de S. Jacobo, 
Lambertus Cambitor, Pelerinus, Peirus de S. Lazaro, Petrus Porchet, Johan- 
nes Turonensis. Datum per manum Amalrici cancellarii (Delaville le Roubt, 
p. 107 — 108, No. 25 [cf. p. 17]; Prutz, p. 103 — 104, No. 26). Cf. supra 
No. 170. 430 

„ Mart., ind. XV, epact. XXVlll. — Amalricus, patriarcha Hieroso- 
lymitanus, consensu Petri, S. Sepulchri prioris, domui Hospitalis terram 
sigillo apposito concedit, cujus tines sunt ab oriente domus Petri Clerici, 
ab occidente et aquilone porcharia patriarchalis et monasterium Graecarum 
monialium, a meridie domus Rotberti Medici et monasterii S. Georgii, nec- 
non bisantii unius censum donat, qui pro domibus Roiberti Medici redde- 
batur. ln hujus autem terrae et bisantii cambium patriarcha domos quas- 
dam accipit, quae fuerunt Rainaldi de Monte Laudato, vicos Coquinati et 
Parmentariorum interjacentes scilicet in angulo illo, quo itur ad Sepulchrum 
Domini. — Rainaldus capellanus, Rotbertus de Lochis diaconus, Rotbertus 
de Thesauro diaconus, Petrus clericus, Johannes, clericus de Capella; de 
laicis: Fulcomar, frater Tetbaudi, Gaufridus dapifer, Rotbertus de Pinquegni, 



regni Hierosolymitani. 1 1 g 



Audebertus pincerna, Arn(aldus) marescalcus, Aubertus Lombardus, Poncius, 
gener ejus, Willelmus Ebraut, Rotbertus de Baugenci, Johannes Turonensis, 
Fulco aurifaber, Petrus de S. Lazaro, Petrus, ejus filius. Datum per manum 
Amalrici cancellarii (Delaville le Roulx, p. 109 — 1 10, No. 26 [cf. p. 14 et 1 7] ; 
Prutz, p. 102, No. 23). 431 

1167, Octob., ind. XV. In curia juratorum Caesareae. — Isabellis, Cae- 
sareae colona, «apothecam, quae vulgari vocabulo statio nuncupatur», domui 
quo(n)dam Johannis de (Hos)pitali contiguam XXX bisantiis et XII nummis 
Alberto clerico, praefati olim Johannis filio, vendit. — Petrus de S.Germano, 
Ugo Turonensis, Herbertus cambiator, Engelerius, Spinabellus, Heldebran- 
dus, Bartholomaeus cordoenarius, Johannes Francei, Hugo, senescalcus 
domini (Delaville le Roulx, p. 1 10 — 1 1 1, No. 27 [cf. p. 17]; Prutz, p. 103, 
No. 25). 432 

„ ind. I (XV). — Balduinus de Mirabell consensu Ugonis de Ibe- 

lino, domini sui, et Barisani fratrum necnon Agnetis comitissae, uxoris 

Hugonis, Richoldis, uxoris suae, et dominae Stephaniae Hospitali per manum 

Giberti magistri pro III millibus bisantiorum casale, quod appellatur S. Mariae 

et territorio Bellifortis contiguum est, excepta terra S. Mariae de Bethle- 

hem *) in praedicto territorio sita, tali vero conditione et sigillo Hugonis 

fratris apposito vendit, ut dicti fratres Balduino CC bisantios annuatim inde 

persolvat. Factum est Amalrico I rege, A(malrico) patriarcha. — Guillel- 

mus Tullensis miles, Radulfus, miles de Esenguia, Isaac de Naalein, filius 

Johannis Vacharii; de burgensibus Ramar (sic) 2 ): Bernardus parmentarius, 

Guillelmus Arnaldi, Tancredus, Gerardus de Esenguia; de burgensibus 

Hierosolymitanis : Johannes Raimundi, Guillelmus Patronus, Guillelmus 

de Ponz, Petrus Magnus de Calenzone, Luvellus, miles de Serre, Ansaldus 

de Brie, Balduinus de Rohaz, Johannes de Vallencennes, Fulco Niger, 

Guido Dauratus, Balduinus de Lisabona et plures alii (Paoli I, p. 2 1 3 — 214, 

No. 171; cf. p. 539). 433 

*) Sic vocabatur ecclesia cathedralis Bethlemitana, idem nomen habuit Hospi- 
tale illud Londoniense (Monasticon Anglicanum VI, p. 623—626). *) Legas : 

Ramatensibus. 

„ , ind. XV. — Boamundus III, princeps Antiochenus, Venetis me- 
dietatem vectigalium, quae mercatores dare solebant in civitaie et territorio 
Antiochiae, remittit necnon liberum commercium et liberam curiam in fun- 
dicio S. Marci Antiocheno Domenico Bono Venetiano exigente sigillo con- 
cedit. — Silvester, consanguineus principis, Reinaldus de Margato, Rober- 
tus, filius Gaufridi, Eschivardus senescalcus, Petrus camerarius, Guillermus 
Tirelli marescalcus, Petrus de Hasar, Rotgerius (Rotgenus) de Surdavalle, 
Bonablus Baufredus (Baufrae Dux), Petrus de Melfa vicecomes. Datum per 
manum Bernardi cancellarii anno principatus IV. — Gabriel Paulinus etc. 
ut supra No. 282 (Tafel-Thomas I, p. 148 — 149, No. 61 ; cf. Archives d. 
miss. scientif. II, p. 351 ; Marin III, p. 188; Chron. Danduli, p. 292). 434 

( „ c). — Willelmus, episcopus Acconensis et ab A(Iexandro III) papa 
delegatus, confirmat, controversiam, quae inter canonicos S. Sepulchri et 
monachos de Latina de decimis casalis Montoble jam tempore Fulcherii 
patriarchae et Amelini, abbatis de Latina, ventilata fuerat, nunc judicio suo 
disceptatam fuisse. — Hernesius, archiepiscopus Caesariensis, Jubaldus, 
Bibliensis electus, Daniel cantor, Rufinus thesaurarius, magister Monachus, 

Rdhricht, Regesu. 8 



ii4 Regesta 

magister Rogerius,Guido canonicus,Willelmus et Petrus presbiteri,Girardus, 
Robertus, Bernoldus, Fulco diaconi ; Guido de Meniers, Manesserius de 
Caesarea, Rorgus de Nazareth, Godecallus, Amalricus de Caesarea, Aical- 
dus, Raimundus, Pandulfus Pysanus (Roziere, p. 260 — 262, No. 143; 
Migne, p. 1237 — 1238, No. 143). 435 

(1167? c). — Gibertus, magister Hospitalis, a LudovicoVII, rege Fran- 
corum, petit, ut malefactores, qui terram Guillermi de Donpetra Hieroso- 
lyma profecti combusserunt, puniat (Bongarsl, p. 1 173, No. 2; Duchesne 
IV, p. 678, No. 315; Bouquet XVI, p. 145, No. 438; Migne, p. 1264 — 
1265, No. 2). j Epistolam Guillelmi de Domperra ad regem Francorum 
scriptam videas in Bouquet XVI, p. 53, No. 170. 436 

( „ } c). — B(ertrandus de Blancafort), magister Templi, eadem, quae 
Gibertus, magister Hospitalis, antedicta epistola petiverat, a Ludovico rege 
petit (Bongars I, p. 1 177, No. 1 1 ; Duchesne IV, p. 693, No. 353; Bou- 
quet XVI, p. 145, No. 439; Migne, p. 1270, No. 10). 437 

„ Octob. 12 — 1169. — Alexander III Amalricum I, regem Hieroso- 
lymitanum, monet, ut inscriptionem aureis litteris insculptam, *) in ecclesia 
S. Sepulchri positam et ab ipso obliteratam restituat Januensibus, usibus et 
consuetudinibus in ea descriptis uti fruique concedens (Liber jurium I, p. 228 
— 229, No. 254; Giorn. Ligust. 1883, p. 164, No. 1 [cf. p. 163]; Jaffe'- 
LOvvenfeld, No. 1 1 441). ;; Idem 13 Octob. 1 167 — 1 169 Amalrico, patriar- 
chae Hierosolymitano, archiepiscopis, episcopis, abbatibus regni Hieroso- 
lymitani, magistro Templi, mandat, ut Amalricum I regem hortentur de 
Januensium litteris aureis reformandis (Liber jurium I, p. 229, No. 255; 
Jaffe-LGwenfeld, No. 1 1 442; cf. Heyd I, p. 149). In eundem modum Ale- 
xander III (26 April. 1 179) Balduinum IV, regem Hierosolymitanum (Liber 
jurium I, p. 309, No. 322; Jaffe - Lowenfeld, No. 13402) et Urbanus II 
(12 et 13 Mart. 1 186) Balduinum V, regem Hierosolymitanum, Raymun- 
dum, comitem Tripolitanum ac regni procuratorem, deinde (Heraclium), 
patriarcham Hierosolymitanum, (Letardum), archiepiscopum Nazarenum, 
(Gerardum de Ridaforte) Templi et (Rogerium de Molinis) Hospitalis, ma- 
gistros, denique canonicos S. Sepulchri adhortatur (Liber jurium I, p. 331 
— 335? No. 345 — 350; Jaffe-Lowenfeld, No. 15549 — 15550, 15553, 
1 5 356— 1 5 557). •) Cf. supra No. 45. 438 

1168 Febr. 8, ind. I. Beneventi. — Alexander III papa Amalrico, pa- 
triarchae Hierosolymitano, decimas ecclesiarum Jerico, Daron et Neapolis 
et locorum diocesis, ubi episcopi olim fuerunt, sed modo non sunt, cum 
omnibus bonis ac juribus contirmat (Roziere, p. 319 — 322, No. 180; Jaffe- 
LGwenfeld, No. 1 1 379). 439 

„ Febr. 1 5. Beneventi. — Alexander III Petro II, S. Sepulchri priori, 
scribit, se fratribus Hospitalis praecepisse, ne decimas quasdam S. Sepulchro 
subtrahere attemptent, et in civitate Joppae sine consensu patriarchae et 
prioris ecclesiam de novo aediticare vetuisse, quum ibi jam ecclesiam habe- 
rent, eisque mandavisse, quum urbs Joppae pro quibusdam maleficorum 
excessibus interdicto fuerit supposita, ne in ecclesia sua campanas pulsarent 
neve excommunicatos et nominatim interdictos ad divina officia reciperent 
(Roziere, p. 286 — 287, No. 159; Jaffe-LOwenfeld, No. 11 383). 440 



fegni Mierosoiymitani. 1 1 1 



1168 Febr. 15. Beneventi. — Idem Petro II, S. Sepulchri priori, scribit, 
se patriarchae Amalrico mandavisse, ne invito priori canonicos facere prae- 
sumat (Roziere, p. 283 — 284, No. 157; Jaffe-Lttwenfeld, No. 1 1 381). 441 

„ Febr. 1 5. Beneventi. — Idem eidem scribit, se ejusdem confratres 
P. et G. benigne accepisse et eorum precibus commotum Amalrico patriar- 
chae mandavisse, ut ab iis nonnisi tertiam partem cereae, quae ad ecclesiam 
eorum deferretur, requireret, ut si aliquam civitatem intrasset et in eundo 
et redeundo ab expeditione ibidem moram fecisset, universas oblationes, 
quae ad eandem post secundum diem offerrentur, iis concederet neve vetaret, 
aut corpora defunctorum ante altaria eorum deferri aut cruces in die parasce- 
vae coram eisdem teneri et fratres Hospitalis admonitos nuntiat, ne, quum 
aliquam contra eos querelam habuerint, decimas iis subtrahere praesumant 
(Roziere, p. 284 — 285, No. 158; Jaffe-Lttwenfeld, No. 1 1 382). 442 

„ Febr. Beneventi. — Alexander III (Amalrico), patriarchae Hieroso- 
lymitano, interdicit, ne abbates, abbatissas vel alias personas ecclesiasticas 
sine assensu et consilio prioris et canonicorum S. Sepulchri instituere vel 
destituere praesumat (Augustini Tarr. Opp. IV, p. 1 57 ; Mansi XXII, p. 433 ; 
Decret. Gregor. lib. III, tom. 10, c. 4; Jafle-Ltfwenfeld, No. 1 1 384). 443 

„ Mart. 2. Beneventi. — Idem canonicis S. Sepulchri per manum Petri 
prioris privilegia supra (No. 75, 142, 1 80, 332, 356, 368, 370, 377, 409)laudata 
confirmat et deperdita memorat,terram scilicet quandam Neapolitanam,quam 
Amalricus I rex in novo burgo donavit, et ecclesiam concessione Amalrici 
patriarchae ibidem aedificatam, ecclesiam et decimas terrae ab Rotgerio et 
Johanne militibus ac fratribus donatae, quam Ern(esius), archiepiscopus 

Caesariensis,concessit, II carrucatas terrae,quas dedit Giraldus de Cunin , 

domum et terras in Calcalia sitas, quas Fed , frater S. Sepulchri, donavit 

et Bartholomaeus, villae dominus, carrucatam addens confirmavit, domum, 
quam archiepiscopus Tyrensis vendidit. Deinde Alexander concedit, ut 
dicti canonici stationes Templi Domini, Montis Oliveti, Montis Syon et 
vallis Josaphat in festivitatibus visitare l ) et, absente patriarcha, eorum prior 
missam in eis celebrare possit, ut malefactores suos et specialiter decimas 
auferentes parrochiales, patriarcha absente, interdicti vel excommunicationis 
sententia condemnare valeant, ac statuit, ne patriarchae sive priori res eccle- 
siae nisi de communi vel sanioris partis canonicorum consilio distrahere, 
alienare vel impignorare liceat, sine assensu vel consilio capituli aliquem 
canonicum ad aliquam obedientiam cismarimam dirigere, ab officio suspen- 
dere vel a canonicorum consortio removere nisi culpa manifesta, neve con- 
fratribus, nisi excommunicatis vel interdictis, corpus Domini et sepultura 
negetur, ne quid de rebus S. Sepulchri patriarcha a concanonicis vel con- 
fratribus per obedientiam illegitime exigere, neve ullus de novalibus vel 
nutrimentis animalium S. Sepulchri decimas exposcere audeat, ne post pa- 
triarchae mortem alius proponatur nisi a dictis canonicis canonice electus, 
neve quis praefatam ecclesiam perturbare, possessionibus spoliare vel vexa- 
tionibus fatigare praesumat (Roziere, p. 278 — 282, No. 156; Jaffe'-Lowen- 
feld, No. 1 1 385 ; Reuter III, p. 562 — 563). «) Cf. supra No. 323. 444 

„ Mart. Gibelleti. — Hugo Embriacus, dominus Gibelleti, Januenses 
merces inducentes a quibusvis vectigalibus immunes esse sigillo declarat. — 
Landfrancus Albericus, legatus Januae, marchio Enricus Guercius, Jacobus 

8* 



n6 Regesta 

Sarmauria, Jacobus de Calamandrana, Ubertus de Virucel, Guillielmus Leo, 
Nicola Guillielmus scriba, Rubaldus, cancellarius domini Hugonis Embriaci 
(Liber jurium I, p. 230, No. 256; Archives d. miss. scientif., 1. c. II, p. 356 
— 357; cf. Heyd I, p. 321). 445 

1 168 April. 27, fer. V, lun. V, anno Amalrici regis IV (corr. VI), Amalrico 
patriarcha (Hierosolymis). — Bertrandus, magisterTempli, Othoni, palatino 
majori, per manum Friderici, palatini comitis, fratris ejus, praediumOthmans- 
hart et Liuchenthal tradit et sigillo confirmat. — Fratres : W. de Guirchia, 
Walterius de Berito, Hugo de Corbuil, Petrus Bellus oculus, Bonifacius, 

Lombardiae praeceptor, qui venditionem fecit (v. Lang, Reg. Boic. I, 

p. 264; Wiener Jahrblicher XL, p. 123; v. Hormayr, Gold. Chron. von 
Hohenschwangau II, p. 7 ; Huschberg, Gesch. d. Hauses Wittelsbach, p. 3 1 2, 
No. 18; p. 321, Not. 1 ; v. L5her, Archival. Zeitschr. 1878, III, p. 294 — 
295; Graf Hundt, Bayr. Urkunden, No. 92; Manfred Mayer, Die Burg- 
grafen v. Regensburg, Mtlnchen 1883, p. 33; cf. Adler, Herzog Welf VI, 
Hannover 1881, p. 153, No. 113; BeitrSge II, p. 321). 446 

„ April., lun. XX. — Galterus, princeps Galilaeae, cambium, quod 

Fulco, constabularius Thabariae, et Paganus de Caypha coram ipso fecerunt, 

sigillo munit. Paganus enim Fulconi Gybesovart et II Gobias, Mogar, Gatre- 

galee, Galafiee, l ) Romane, Sellem necnon totam terram illam, quam a 

Galterio tenebat, dedit, et Fulco dicto Pagano DCCCL bisantios sarracena- 

tos 2 ) annuales tali modo retribuit, ut Amalricus rex D bisantios annuales 

de macello Acconensi daret, quos rex dicto Fulconi pro castro ejus Saphet 

nunc a rege Templo donato 3 ) assignaverat, et fratres Templi CCCL bisan- 

tios annuales de DCC illis bisantiis darent. quos ipsi annuatim solvere 

deberent Fulconi propter sartum ab ipso acceptum ; Paganus vero, se Galtero 

de illis DCCCL bisantiis in bellis idem servitium ac de dictis casalibus 

facere teneri scilicet unum militem, confirmat. Factum est coram Amalrico, 

rege Hierosolymitano, assensu G(alterii), principis Galilaeae, E(schivae) 

uxoris, qui testantur, se pro iam dictis DCCCL bisantiis plegios fieri Pagano, 

hos vero, si defecerint, Legione et pertinentiis extrahendos esse. — Amal- 

ricus rex, G(alterius) princeps, frater G. Fulco, frater R. de Tabaria, Joce- 

linus de Samesac, G. de Tabaria, Guillelmus marescalcus, Ivo Ursus, G(arinus) 

de Belzy, Vivianus de Cayphas, Johannes de Monte, Ludovicus, Jaquelinus, 

Guillelmus de Chivilli, Guillelmus Patrie (Strehlke, p. 5—6, No. 4). 447 

'; Quod Conder (Quart. Stat. 1890, p. 37) idem esse vult ac Ikhneifis in Mappa 
Terrae Sanctae anglica (sheet V). 2 ) I)e byzantinis sarracenatis, quorum singuli 
tunc valebant XXlV carublos, cf. Lois (ed. Beugnot) II, p. 173 ; Heyd, Hist. du 
commerce I, p. 352; Dulaurier in Journal asiat. 1861, XVIII, p. 330; Desimoni 
in Archives I, p. 437— 440; Henri Lavoix, Monnaies a legendes arabes, Paris 1877, 
p. 47—52 ; Blancard, Le besant d'or pendant les croisad., Marseille 1880, p. 15—19 
et Le gros tournois est imite du sarrazin chre'tien d'Acre in Revue numismat. franc. 
1883, III Ser., I, p. 166—169; Schlumberger, Numismat. de TOrient latin, p. 132— 
i3<j, Additions 1882, p. 8—1 1, cujus testimonio bisantius sarracenatus valorem in- 
teriorem habebat 8,50—9 francorum, tripolatus vero (cf. Hlancard, p. J7)fere 7fran- 
corum modernorum. 8 ) De cujus constructione seu reaedificauone (a. 1240) 

videas : I)e constructione Saphet in Baluze, Miscell. ed. Mansi I, p. 238 — 240 et 
K(ihricht in Forsch. 1886, p. 82. 

„ April. — Galterus, dominus Tiberiadis et princeps Galilaeae, con- 
sensu uxoris Eschivae *) et filii Hugonis Giberto, magistro Hospitalis, castel- 

! ) De qua Eraclcs, p. 32. 



regni Hierosolymitani. i j 7 



lum Coquet alias Belvear nuncupatum, illud scilicet, quod Ivo Velos ejusque 
heredes dictae domuiMCCCC bisantiorum pretiovendiderant,Loberiumque, 
quod Gormundus M bisantiis vendiderat, Losserin et casale de Cherio a 
Simone Cheveron MCCC bisantiis vendita, Hubeleth a Balduino Gazella 
M bisantiis venditum concedit et confirmat, Derilahohan vero et Derisauth 
Galterus ipse addit cum pertinentiis. — Radulfus, episcopus Tiberiadis, 
Hugo, Caesareae Palaestinae dominus, Fulco, comestabulus Tiberiadis, 
Gormundus Tyberiadis, Galterus, vicecomes Tyberiadis, Lodovicus Tybe- 
riadis, Laurentius Tyberiadis, Anselmus Tyberiadis, confrater Hospitalis, 
Paganus Tyberiadis, confrater Hospitalis, Arnulfus de Razun, Philippus, 
frater praefati Ludovici, dominus Johannes de Azoto, Gaufridus de Qual- 
quelia, 2 ) Johannes Costa, Robertus de Neapoli, Theobaldus, frater ejus, Han- 
fredus, homo Hospitalis, Wyllelmus medicus, Gerardus scriba. Factum 
Amalrico I rege, Amalrico patriarcha(Paoli I, p. 47— 48, No. 46; cf. p. 499). 448 
*) Alias Calcalia. 

1168 Maj. 18, ind. I. Accon. — Amalricus I, rex Hierosolymitanus, com- 
muni Pisanorum pro bono servitio, quod in obsidione Alexandriae l ) sibi 
exhibuerunt, petiam terrae juxta ecclesiam S. Annae supra portum Acconis 
sitam, quae habet in Iongitudine secus viam XVI cannas, inlatitudine autem 
versus portum plus una canna quam reliquae portus domus, ut ecclesiam 
aedificent, donat et curiam contra omnes homines, rege excepto, et ad justi- 
ficandos omnes Pisanos praeter illos, qui homines regis sunt ac mansiones, 
redditus et possessiones stabiles habent in regno, et exceptis homicidio, 
mortidatione, traditione, furto, raptu et talibus forisfactionibus, propter quas 
justitia hominem ad demembrandum sive interimendum abjudicet, quae 
omnia ad regis tantum justificationem pertinent, concedit et sigillo confir- 
mat. — Fredericus, archiepiscopus Tyri, Guillelmus, episcopus Acconensis, 
Bertrandus, Templi, Gilbertus, Hospitalis, magistri, fratres: Philippus de 
Neapoli, Gaufridus Fulcherii; Galterius, princeps Galilaeae, Hemfridus con- 
stabularius, Hugo de Caesarea, Milo dapifer, Hugo de Hibellino, Balduinus 
et Barisanus, fratres ejus, Gormundus de Tyberiade, Guillelmus marescalcus. 
Datum per manum Radulfi, episcopi Bethlemitani regisque cancellarii. — 
Bonacursus etc. (G. Muiler, p. 14, No. 11 [cf. p. 385 — 395]; Dal Borgo, 
p. 91 — 92 ; cf. Archives d. miss. scientif., 1. c. p. 360, 367 ; Heyd I, p. 396). 449 

! ) De obsidione Alexandriae cf. Rtihricht, Amalrich I, p. 453 — 454,470. Privi- 
legia, quae Amalricus I Pisanis anno 1165 et sequentibus confirmavit, praemia 
fuerunt servitiorum, quae iidem regi contulerunt, quod privilegia Januensium 
inimicorum annihilaverat (ROhricht, Amalrich I, p. 453 ; cf. Langer, Polit. Gesch. 
Genuas und Pisas im XII. Jahrh., Leipzig 1882, p. 153—155)- 

„ Aug. 9, ind. I. Hierosolymis. — Amalricus I, rex Hierosolymitanus, 
concordiam inter ecclesiam B. Mariae vallis Josaphat et Balduinum, vice- 
comitem Neapolitanum, de casali Casarcos, quod Milisendis, bonae memoriae 
regina, eidem ecclesiae dederat cum terra, quae descendit usque ad aquam 
de Cavea, et aliis pertinentiis, sigillo hac conditione factam confirmat, ut 
Balduinus dictum casale possideat, sed dictae ecclesiae annuatim LXXX 
bisantios solvat. — Galterius, princeps Galilaeae, Hemfridus constabularius, 
Hemfridus, filius ejus, Gormundus de Tyberiade, Reinerius de Neapoli, 
Radulfus de Girvis, Rohardus de Joppe, Gaufridus de Turs, Robertus de 
Pinkeni, magister Stephanus de Neapoli, Gilbertus Nucius, Guido Nucius. 



1 1 8 Regesta 

Datum per manum Radulfi, episcopi Bethle(emitae regis)que cancellarii 
(Delaborde, p. 83—84, No. 36). 450 

1168 (Sept. ante), ind. I. — Boamundus III, principis Raimundi filius, 
Guidoni Falsart, homini suo ligio, concedit et sigillo confirmat nonam par- 
tem DCC bisantiorum, quos ipse habet in assisiam infra Antiochiam, quam 
scilicet partem principi dare tenebatur pro terra illa et pro ipsius proprio, 
quod princeps dederat Templo et Hospitali, insuper gastinam Dendemam 
confirmat ab uxore sua Clementia donatam, deinde terram, quae est inter 
antedictam gastinam et viam publicam ad pontem Ferri ducentem (quae via 
est ibi meta et divisio) ; ab alia parte, quae respicit Antiochiam, eam dividit 
collis continuus a via praedicta usque ad fluvium Ferri. Haec utique est de 
pertinentia gastinae Putei. — Eschivardus dapifer, Willelmus Tyrel mares- 
calcus, Petrus camerarius, Bonalbus, Gaufridus Falsart dux, Paganus de 
Castelluz, Helyas de la Forest. Datum per manum Bernardi cancellarii 
anno principatus V (Delaville le Roulx, p. 1 1 1 — 112, No. 28 [cf. p. 18], 
Docum., p. 12 — 15, No. 4; Prutz, p. 39 — 40, No. 11). 451 

„ Octob. 1 1, ind. II. Hierosolymis. — Amalricus I, rex Hierosoly- 
mitanus, Hospitali per manum Giberti magistri donat et concedit Bulbe- 
sium *) cum pertinentiis, quas civitatis incolae possident, et terras cultas 
et incultas, quae protenduntur a viciniori parte Bulbesii versus Syriam et 
mare, unde C millia bisantiorum anno reddantur, praetera L millia bisan- 
tiorum scilicet quina millia ex X aliis Aegypti civitatibus annuatim prove- 
nientia, quarum nomina sunt: Babilon, 2 )Thanes, 3 )Damiata, Insula Mall., 4 ) 
Alexandria, Chus, 5 ) Suana, 6 ) Whe, 7 ) Ahideph, 8 ) Fun, 9 ) deinde in omnibus 
terrae civitatibus palatium et, si thesaurus Mulani 10 ) et aliarum civitatum 
in manus regis venerit, tam de thesauro Caharii quam aliarum civitatum 
decimam integram et constituit, ut, si terra et terrae thesauri vi capti fuerint, 
secundum militares justitias magister et fratres tam de thesauris quam de 
aliis rebus partes suas, postquam rex medietatem de omnibus extraxit, 
priores obtineant et, si forte terra pecunia se redimerit, iidem nihilominus 
easdem accipiant. Pro his omnibus magister in hac expeditione prima D 
milites et totidem turcopulos bene armatos habere et apud Larriz marescalco 
vel comestabulario regis monstrare debet, si vero minus vel plus monstrat, 
dicti redditus minuentur aut augebuntur, denique fratres Hospitalis spolia 
et praedam belli, in quo versantur cum aliis, indivisam accipient, nisi ex- 
peditioni rex ipse interest. — Fridericus, Tyrensis, Aitardus, Nazarenus, 
archiepiscopi, Rodulfus, Bethleem, Willermus, Aconensis, episcopi, Gualte- 
rius, princeps Galilaeae, Hugo, dominus Ibelini, Umfredus, dominus de 
Torone, Willelmus marescalcus, Milo de Plancei, Gormundus de Tiberiade, 
Guago de Novavilla, Godefridus de Bremai, Gui de Maneriis. Datum per 
manum Radulfi, Bethlemitani episcopi, regis cancellarii (Paoli I, p. 48 — 49, 
No. 47; cf. p. 499; Rtthricht, Amalrich I, p. 460 — 461). 452 

*) Bilbais. s ) Misr. ») Tanis. *) Mahalla. 6 ) Kus. 8 ) Ignotum. 
T ) Ignotum. 8 ) Ignotum. °) Fua. i0 ) Chalifae (e genere Fatinudarum) 
Aegypti. 

„ Octob. 20, ind. II. Ascalon. — Amalricus I, rex Hierosolymitanus, 
Amalfitanis domos (supra No. 380), quas Raymundus, comes Tripoli- 
tanus, dederat, sigillo confirmat. — Gualterius, princeps Galilaeae, Henfri- 
dus constabularius, Milo dapifer, Germundus de Tiberiade, Guillelmus 



regni Hierosolymitani. 1 1 q 



marescalcus, Guido de Maneriis, Atto de Marla, Balduinus, vicecomes Nea- 
polis, Gocelinus de Betlem, Simon, frater ejus, Manasses de Caesarea, Pon- 
tius Marranus, Manso Curialis, Ursus Palaz, Mannus de la Gravi, Manso 
Sesinalis. Daium per manum Radulfi, regis cancellarii (Camera I, p. 203 — 
204; Ughelli VII, p. 204 — 205; Pansa I, p. 97). || Hoc privilegium Ale- 
xander IV 26 April. 1256 confirmat (Camera II, p. XLIII, No. 29). 453 

1 168 Nov. 1 8, ind. I (II). Craci. — Galterius, dominus Montis Regalis, con- 
sensu Guidonis fratris et Beatricis filiae suae pro anima Helenae uxoris 
fratribus S. Lazari de Jerusalem XL bisantios de suo concambio Berritensi 
annuatim recipiendos donat et sigillo confirmat. — Guerricus, ecclesiae 
Petracensis primus archiepiscopus latinus, x ) Seherinus de Mamedone, Sehe- 
rinus de Waise, Siguinus, Girardus de Beteras, Guarinus de Hobelet, Girar- 
dus de Spineto, Inguanius, Petrus de Hasard, Osmundus de Belnaco, 
magister Martinus, magister Raimundus, Herricus de Leodio, Herricus, 
ejus filius. Datum per manum Laurentii, Galteri capellani, Amalrico I reg- 
nante (Archives de TOrient latin II B, p. 142, No. 24; cf. Cibrario, p. 236; 
Ferrand, p. 31). 454 

*) Fuerat canonicus S. Sepulchri (cf. R6hricht in ZDPV. X, p. 16). 

„ Hierosolymis. — A(malricus), patriarcha Hierosolymitanus, Petro II, 

S. Sepulchri priori, precibus Amalrici I regis necnon consensu Hugonis, 

Templi Domini abbatis, ecclesiam Neapolitailam, quae ab eodem rege data 

ad titulum Dominicae Passionis et Resurrectionis aedificata fuerat, cum 

juribus variis concedit et sigillo confirmat. — Amalricus rex, Radulfus, 

Bethleemita, Rainerius, Liddensis, Rainerius, Sebastensis, episcopi, Rodulfus, 

Sebastensis, Hamericus, Montis Oliveti, priores, Guilricus, decanus Neapolis, 

Rodulfus archidiaconus, Amalricus cancellarius, magisterEraclius, l ) Rober- 

tus de Pinchinec, Gaufridus Turonensis, Balduinus, vicecomes Neapolys, 

magister Stephanus. Datum anno a captione Jerusalem LXIX (Roziere, 

p. 287 — 289, No. 160; Migne, p. 1240 — 1241, No. 160). 455 

l ) Postea archiepiscopus Caesariensis et denique patriarcha Hierosolymitanus 
(ZDPV. X, p. 7—8). 

„ Hierosolymis. — Amalricus, patriarcha Hierosolymitanus, Petro II, 
S. Sepulchri priori, ecclesiam S. Nicolai, quae extra muros Joppae a parte 
septentrionali in aggere S. Nicolai supra mare constructa est et ex dono 
regis Amalrici 1 ad titulum Dominicae Passionis et Resurrectionis pertinere 
dinoscitur, cum pertinentiis ac juribus concedit et sigillo confirmat. — 
Radulfus,Bethleemita,Rainerius, Liddensis, Rainerius, Sebastensis, episcopi, 
Radulfus, Sebastensis, Haimericus, Montis Oliveti, priores, Radulfus archi- 
diaconus, Amalricus cancellarius, magister Eraclius, Hugo de Jherusalem, 
Robertus de Pinchinec, Gaufridus Turonensis. Datum anno a captione 
S. Civitatis LXIX (Roziere, p. 289 — 290, No. 161 ; Migne, p. 121 1 — 1212, 
No. 161). 456 

„ — Gibertus, magister Hospitalis, auctoritate omnium fratrum 
juxta concessionem praedecessoris Raimundi ad mansiones faciendas et 
laborandam terram in civitate Bersabeae Juda alias Begebelinus vocata bur- 
gensibus donat, quorum nomina sunt: Petrus Alumnensis, Bernardus, 
Guilelmus, frater ejus, Sanctius Gasco, Stephanus Lombardus, Johannes de 
Corseniana, Guido, gener ejus, Petrus de Rohas, Gerardus Bornifer, Lam- 



120 Regesta 

bertus Pictavis, Petrus de Lesmeses, Richardus de S. Abraham, Adalardus 

de Ramis, Elias de Milac, Petrus, vitricus ejus, Lambertus Sutor, Petrus 

Cathalanus, Martinus, gener ejus, Raimundus Gasco, Johannes de Coro- 

zana, Helyas de Burdel, Brun Burgundiae, Stephanus Alumnensis, Guillel- 

mus de Ramis, Gerardus Flamingus, Stephanus Carpentarius, Gilabertus 

de Carcasona, Bernardus Pictagoricensis, Bernardus Maiasis, Pontius Came- 

larius, Ugo Latro, Bernardus de Josafat, et ceteris omnibus, qui venturi sunt 

et venerunt ante captionem Ascalonis. His Gibertus tribuit praeterea binas 

carrucas a Begebelino usque ad toronum, quod dicitur Tamarin, 1 ) unde 

annuatim terragium et decimas exceptis oleribus soluturi sunt judicia Jeru- 

salem observantes ; de praeda vero Saracenis ablata Hospitali juxta consue- 

tudinem Lithde, alias Ramas dictae, reddent. Quicunque vero terram vel 

domum vendere voluerit, eam primum ministro Hospitalis uno robuino 

minus, quam alius dare velit, offerre debet; in adulterio capti seu captae 

publice verberabuntur ac deinde ejicientur e tota terra. In hac donatione 

fuerunt cum domino Raimundo Petrus Guuillelmi, cancellarius ejus, Ber- 

trandus sacerdos, Stephanus, frater ejus, Radolfus sacerdos, Stephanus de 

Cappella, Robertus Comes et frater ejus Gilabertus, Gerardus, Ugo et Odo 

de Calmunt, 2 ) Garnerius, Desiderius, Petrus Gasco, Robertus Pincerna, 

Petrus Cocus, Bernardus Gasco, Bernardus Aimar, Guuillelmus Cocus 3 ) et 

alii, quorum consilio haec charta scripta est. De cetero omnibus, salva tamen 

Hospitalis justitia, quibuscunque velint, exceptis religionibus et militibus, 

vendere et invadiare licet et pro venditione carrucae Hospitali singuli 

bisantii etsi minus vel amplius, quam unam carrucam vendiderint, ad ratio- 

nem unius bisantii de carruca, de domo vero ac de vinea singuli robuini 

solvendi sunt. — Guigo praeceptor, Castus thesaurarius, fratres Piotus, 

Petrus de Crato, Amoranius,*) Aimo, tunc praeceptor Hospitalis Gibelini; 

de hominibus Gibelini : Raimundus, filius Stephani Lombardi, Johannes 

Burgundiae, Petrus de Fabrica, Morin Paschalinus, Petrus de Jerusalem, 

Andreas Lornus, Petrus de Fores, Durandus, filius Petri de Fores, Petrus 

Montonus. Factum Amalrico patriarcha, Amalrico I rege anno liberationis 

Jerusalem LXIX (Paoli I, p. 46 — 47, No. 45 : Lois [ed. Beugnot] II, p. 528 

— 529, No. 44; cf. p. 223 et 255 not. ; Prutz, Culturgesch., p. 246 et 

ZDPV. IV, p. 173—174). 457 

*) Conder in Quart. Stat. 1890, p. 39 putat, hoc esse tumrah (sheet XIX). 
*) Alias : de Calvo monte. 8 ) Eracles 27 : Guillaume le Queu. 4 ) Alias Amo 
ramus. 

(1168 c). — Gibertus, Hospitalis magister, sigillo confirmat A., x ) ducem 
Hungariae, Dalmatiae et Croatiae, cum uxore in Terram Sanctam peregri- 
naturum, Hospitali X millia bisantiorum tradidisse et per hominem suum 
Retchab ac fratrem Bernardum mandavisse, ut inde casalia et terras emerent, 
quorum redditibus post mortem ipsorum vel recessum e peregrinatione 
dicti fratres fruantur. Quum vero prope urbem Hierosolymitanam terrae 
venales inveniri non potuissent, Hospitalis fratres vicina casalia castellum 
Emaus, Aquam bellam, Belveer et Saltum muratum eorumque fructus duci 
et uxori in Terra Sancta versantibus concessisse, nisi mallent in civitate 
Accon palatium quondam Giraldi de Cuniculis, 2 ) domos IV Fulconis Mone- 

*) Fejer 1. c. legere vult : Belam (III). *) Alias : Cunillis, Cunilz, Conilz, 

Conins. 



regni Hierosolymitani. 1 2 1 



ae, extra urbem pomarium et casale unam lcucam ab ipsa distans, e quibus 
a fratribus pretio VI millium bisantiorum de antedicta pecunia emtis an- 
nuales redditus MC bisantiorum proveniant, hanc vero emptionem Acco- 
nensem ab A(malrico I) rege nondum confirmatam esse. — Fratres : Petrus 
de Crato, clericorum magister et ecclesiae custos, Guigo de Mahone, prae- 
ceptor Hospitalis, Castus thesaurarius, Piotus, Stephanus, Bernardus, sacer- 
dos praedicti negotii internuntius (Paoli I, p. 44 — 45, No. 44; Fejer, Cod. 
diplom. VA, p. 285—287). 458 

(1168 c). — Amal(ricus I), rex Hierosolymitanus, Ludovico VII, regi 
Francorum, fratres Templi commendat (Bongars I, p. 1 181, No. 21 ; Du- 
chesne IV, p. 698, No. 364; Bouquet XVI, p. 157, No. 469 ; Migne, p. 1 277, 
No. 20). 459 

( „ ? c). «I. 1 ) Dei gratia et ordinatione episcopus Hierosolymitanus» 
Hildegardi, magistrae de Monte S. Roberti Pingensis, ejusque precibus se 
commendat (Ep. S. Hildegardis, No. 22 a). || Eadem anterfictum patriarcham 
Hierosolymitanum multis laboris vexatum consolatur (ibid. No. 22 b; cf. 
Schmelzeis, Das Leben und Wirken der heil. Hildegardis, Freiburg 1879, 
p. 199 — 200, No. 200). 460 

*) Corrigas: Amalricus, qui sedit 1 158— 1 179. HiJdegardis fuit abbatissa annis 
1 147—17 Sept. 1179. 

„ — 1169 Aug. 5. Beneventi. — Alexander III Petro, S. Sepulchri 
priori, scribit, A(malricum) patriarcham et A(malricum) regem non debere 
impediri, quominus ecclesiae Joppensi dignitatem cathedralem et cetera, 
quae paganorum jamdudum violentia et occupatione perdiderat, opportuni- 
tate nunc habita reddant, attamen a se patriarcham admonitum esse, ut 
dignam honestamque iis recompensationem inveniat (Roziere, p. 29 1 — 292, 
No. 162; Jaffe'-L6wenfeld, No. 1 1 568). 461 

1169 Mart. 16. — Episcopus Valeniensis et fratres de Templo Torto- 
sae congregati omnes querelas, quae de rebus Galterii canonici, de villanis, 
de casali ejus fracto inter utramque partem exstiterant, ab episcopo dimissas 
fuisse confirmant. — P(etrus), episcopus Antaradensis, Kalo, ejusdem ec- 
clesiae archidiaconus ; fratres : Galterus de Berito praeceptor, Willelmus de 
Guirchia, Berengarius de Castello Perso, Thomas de Marolio, fraterTheo- 
baudus de S. Scolastica, Falco (Delaville le Roulx, p. 1 12 — 1 13, No. 29 [cf. 
p. 17], Docum., p. 15 — 16, No. 5; Prutz, p. 40, No. 12). 462 

( „ Maj.). — A(malricus), patriarcha Hierosolymitauus, Ludovico VII, 
regi Franciae, J(ohannem), episcopum Paneadensem *), de novo constitutum 
commendat, qui, ut in dicta civitate ecclesiam ab hostibus destructam reaedi- 
ficare possit, ab ipso juvamen et auxilium petere velit (Bongars I, p. 11 74 
— 1175, No. 6; Duchesne IV, p. 691, No. 348; Bouquet XVI, p. 151, 
No. 453; Migne CLV, p. 1267 — 1268, No. 5). 463 

') Qui Parisiis mortuus et in ecclesia S.Victoris sepultus est (Rtihricht, Amal 
rich I, p. 467, not. 4). 

( „ Maj.). — Amalricus I, rex Hierosolymitanus, H(enrico), archiepis- 
copo Remensi, miserabili Terrae Sanctae statu exposito scribit, se (Amalri- 
cum), patriarcham Hierosolymitanum, (Ernesium), archiepiscopum Caesari- 



122 Regesta 

ensem, et (Willelmum), episcopum Acconensem, l ) cum Templi et Hospitalis 
fratribus in occidentales partes destinasse, sed eosdem naufragio rejectos 
fuisse itaque se nunc F(ridericum), archiepiscopum Tyrensem, (Johannem), 
episcopum Paneadensem, et A(rnulfum) de Landast militem 2 ) cum fratribus 
Hospitalis 3 ) mittere, qui auxilium a christianis ferendum expetant (Martene, 
Ampl. Collect. II, p. 803 — 804, No. 210; Bouquet XVI, p. 187 — 188, 
No. 120; cf. Rbhricht, Amalrich I, p. 466 — 467). 464 

') Hunc ejusque socios Alexander III (29 Jul. 1 169) universis Christi fidelibus 
necnon Henrico, archiepiscopo Rhemensi, commendat (Bouquet XV, p. 878—881, 
No. 2 54— 255 ; Jaffe-Lbwenfeld, No. 1 1 637 — 1 1 638 ; Reuter, Alexander III, III, p. 577 
— 57°)« *) ^ e q uo Gilbertus Montensis in Bouquet XIII, p. 573. 8 ) Inter 

quos vocatur G., praeceptor Hospitalis (JarTe-L6wenfeld, No. 1 1O37), sive Guido 
de Mahone et non Gilbertus, qui noc tempore magisterio fungebatur. 

1169 Aug. 13, ind. XI (corr. II). Neapoli. — Amalricus I, rex Hieroso- 
lymitanus, Pagano de Caypha, genero Jozelini Peselli, quaecunque a Bal- 
duino III rege, ipsius fratre, acceperat, sigillo confirmat scilicet M et CC 
bisantios sarracenatos in catena l ) Acconensi annuatim recipiendos pro ser- 
vitio II militum et primum feodum XX militum seu minus ad voluntatem 
Jozelini et heredum, insuper feodum C militum in urbe Babyloniae Deo 
adjuvante capienda 2 ) et DC bisantios. quos Balduinus, frater regis, donavit 
dicto Jocelino et Amalricus in funda **) Acconensi IV terminis anni reci- 
piendos nunc concedit. Insuper rex eidem Pagano illos D bisantios, quos 
Fulconi Tiberiadensi pro castro Saphet nunc fratribus Templi donato 
dederat, Fulco vero pro cambio Gibosevart dedit, in macello Acconensi 
IVterminisanni recipieudosavssignat. 4 ) — Humfredusde Torono constabu- 
larius, Galterius de S. Audemaro, castellanus et dominus Tyberiadensis, 
Philippus Neapolitanus, Baldoinus de Insula, Guillelmus marescalcus,Claram- 
baldus, vicecomes Acconensis, Gaufridus Tortus, Paganus de Voh, Odo de 
S. Amando. Datum per manum Stephani, Radulfi, Bethleemitae episcopi 
regisque cancellarii, in hoc officio vicefungentis (Strehlke, p. 6 7, No. 5). 465 

') I)e catena (la chafne) sive curia catenae cf. Lois (ed. Bcugnot) II, p. 45 et Heyd, 
Hist. du commerce I, p. 336— 337. *) Rtfhricht, Amalrich I, K6nig von Jerusalem 
in Mitth. d. osterr. Instituts f. Geschichtsforsch. 1891, XII, p. 468 — 469. s ) De 
funda, fundaco sive foro generali cf. Lois II, p. 171 ; Heyd in Sitzungsber. d. kttnigl. 
bayr. Academie d. Wissensch.,hist.-phil. Classe, 1880, p. 617— 627 et Hist. du com- 
merce I, p. 337; II, p. 430. 4 ) Cf. supra No. 447. 

„ Aug. 20, ind. II. Accon. — Amalricus I, rex Hierosolymitanus, 
per manum Gibeni magistri Hospitali Bulbesium cum pertinentiis, unde 
CL et millia bisantiorum annuatim reddantur, ea conditione donat et sigillo 
confirmat, ut habitatores christiani de omni servitute excipiantur. — Radul- 
fus, episcopus Bethleem, Philippus, magister Templi, Gualterius, senescalcus 
Templi, fratres Radulfus Boch, Ermio de Asio ; Unfredus, comestabilus 
regis, Milo de Planci, senescalcus regis, W(illelmus), marescalcus regis, 
Gormundus de Tiberiade, Guido de Scandalione, Gerardus de Pogeio, 
Rohardus, tunc temporis castellanus Jerusalem. Datum per manum Radulfi, 
episcopi Bethleemitani regisque cancellarii (Paoli I, p. 49 — 50, No. 48; cf. 
p. 501 ; Lois [ed. Beugnot] I, p. 616, not. et supra No. 452). 466 

„ Sept. 17, ind. II. Accon. — Amalricus I, rex Hierosolymitanus, 
communitati Pisanorum donat libertatem de omni jure negotiationis per 
totam terram, quam occupaverit in Aegypto, et curiam in urbe Babylonis, 



regni Hierosolymitani. 123 



ecclesiam, domum, furnum, molendinum et balnea juxta fundam merca- 
torum, eadem apud Cahiram in platea Belbecanti et apud Rassit, deinde 
M bisantios in funda regali sive Babylone sive Cahirae singulis annis sine 
servitio, quosque de omnimodo jure negotiationis ipsum commune acquie- 
taverit Alexandriae, Damiatae et Tani, concedit et sigillo confirmat. — Ber- 
nardus, Liddensis, 1 ) Guillelmus, Acconensis, episcopi, Philippus, Templi, 
Gilebertus, Hospitalis, magistri; Galterius, princeps Galilaeae, Hemfridus 
constabularius, Milo dapifer, Guillelmus marescalcus, Gaufridus Tortus. 
Datum per manum Radulfi, episcopi Bethlehemitani regisque cancellarii. 
— Albertus, Ubhicio, (Hibignanus) et Ildebrandus etc. ut supra No. 322 
(G. Mllller, p. 15, No. 12; Dal Borgo, p. 92 — 93; Muratori, Antiq. [ed. 
fol.] II, p. 907—908, [ed. 4 ] VI, p. 265 — 268; Ughelli III, p. 406 ; Lllnig, 
Cod. diplom. III, p. 1475; cf. Archives d. miss. scientif., 1. c. p. 367; 
Fanucci II, p. 50). 467 

*) De quo Rohricht in ZDPV. X, p. 28. 

„ Sept., ind. III. — Goifredus Tortus Garino, S. Salvatoris in Monte 
Thabor abbati, XII bisantios in pascha apud domum ipsius Acconensem de 
zuccare casalis sui Manueth annuatim recipiendos donat tali videlicet tenore, 
ut consensu totius capituli villanum constitutum in loco, qui dicitur Cassia, 
quem Rogerius, pater Goifredi, ecclesiae Montis Tabor eleemosinam prae- 
buit, sibi restituat. — Lanzulinus prior, Dominicus subprior, Girardus 
cantor, Ugo Pisanus, Petrus de Podio, Martinus, Stephanus, Marcus, Domi- 
nicus monachi; Simon de Laa, Rau de Batailla, Egidius, Helias, Petrus de 
Savaingni, Odo, Godofridus Turcopuli de Buria, milites (Paoli I, p. 209 — 
210, No. 166; cf. p. 538 — 539). || Hoc privilegium Rinaldus (corr. Mai- 
nardus; cf. ZDPV. X, p. 23), episcopus Berytensis, se vidisse sigillo con- 
firmat c. 1 175 (Paoli I, p. 538). 468 

„ Hierosolymis. — (A)malricus, patriarcha Hierosolymitanus, cano- 
licis S. Sepulchri per manum Petri II prioris plurima privilegia confirmat et 
: ncognita memorat scilicet magnum altare, quod est in choro S. Sepulchri, 
carcerem et altare, altare S. Petri et S. Stephani, inventionem cum altari, 
altare, quod est ad caput S. Sepulchri, parochiale, cathedram, quae est post 
magnum altare, et omnia, quae ibidem vel in quocunque praescriptorum 
altarium missam patriarcha celebraverit, ad ejus manum sive pedem offe- 
runtur, omnes oblationes compassi, quod in medio choro S. Sepulchri est, 
plateam, quae est inter portam ecclesiae et columnas, plateam inter easdem 
columnas sitam et Hospitale S. Johannis, sicut in longum et latum proten- 
ditur, domos, stationes, terras et quicquid in quarterio ecclesiae et patriar- 
chae dicti canonici possident, aliasque possessiones in Sancta Civitate vel 
extra eandem sitas et prae ceteris furnis furnum, quem patriarcha dictus a 
dictis canonicis commodatum tenuit sed reddidit testimonio Petri, archi- 
episcopi Tyrensis, ecclesiam et cimeterium extra portam David juxta viam 
sita, qua itur Bethleem, villas, quas aedificaverunt, ut Magnam et Parvam 
Mahumeriam, Bethsuri et alias, quas aedificabunt et Latini habitabunt. — 
Letardus, Nazarenus, Hernesius (Hernerius), Caesariensis, archiepiscopi, 
W(illelmus), Acconensis, Bernardus, Liddensis, Absalon, quondam Ascalo- 
nensis, episcopi, Renaldus, Montis Syon, Raimundus, Templi Domini, x ) 

•) De quo ZDPV. X, p. 41. Sigillum cujusdam Rogerii, abbatis Templi, cf. in 
Revue numismat., III Ser., VI, p. 468 — 469. 



124 Regesta 

Guido, S. Mariae de Latina, abbates, Bernardus, prior Montis Oliveti, Era- 
clius, archidiaconus Jerusalem, Arnulfus capellanus, Gaufridus dapifer, 
Robertus de Pinkegni (Roziere, p. 301 — 305, No. 167; Migne, p. 1244 — 
1247, No. 167; cf. Wauters II, p. 503; de Vogue', p. 217). 469 

1169, ind. II. — Raimundus, abbas Templi Domini, conventionem per 
Richardum et Rainerium canonicos cum Bertrando, archiepiscopo Tranensi, 
de ecclesia S. Mariae Magdalenae Barolitana factam conflrmat (Arcangelo 
di Gioacchino Prologo, Le carte .... nello archivio del capit. metropolitano 
della citta di Trani, Barletta 1877, p. 132 — 133). 470 

„ , ind. II. — Boamundus III, princeps Antiochenus, Januensibus 
privilegia a Boamundo, Roberti Guiscardi filio, in Antiochiae, Laodiceac et 
Suidini civitatibus donata sigillo confirmat. — Silvester, principis cognatus, 
Robertus, filius Gaufridi, Exchivardus dapifer, Willielmus de Moci pincerna, 
Willielmus Tyrel marescalcus, Johannes de Falquin, Bonaldus, Rogerius 
de Surdeval, Willielmus Balfrei dux, Rodulfus de Neun, Willielmus de 
Croisi, Gaufridus Falsam. Datum per manum Bernardi cancellarii anno 
principatus VI (Liber jurium I, p. 249 — 250, No. 276; Mon. hist. patr., 
Chartae I, p. 857 — 859, No. 544; Ughelli IV, p. 871 — 872; Ltlnig, Cod. 
diplom. Ital. II, p. 2087 — 2088, No. 8 ; cf. Archives d. miss. scientif., 1. c. 
II, p. 352; Me'm. de Tacad. d. inscript. 18 18, III, p. 105; SerralV, p. 148; 
Heyd I, p. 174; Langer, p. 156 — 157). 471 

„ Hierosolymis. — Hugo de Hibelino confirmat, Rainerium bonae 
memoriae, avunculum suum, fratribus S. Lazari de Jerusalem quandam 
terram in territorio Ramatensi sitam designasse, viros vero designare jussos 
majorem, quam debeant, partem tradidisse ; hanc partem superabundantem 
quondam receptam se nunc concessu Agnetis uxoris, Balduini et Barisani 
fratrum necnon consilio Bernardi, episcopi Liddensis, et etiam pro via 
S. Jacobi ab ipso vota dictis fratribus reddere cum terra, quam habuerunt 
de domina Eva, et sigillo munire. — A(gnes) comitissa, Baldevinus, Barisa- 
nus, B(ernardus), episcopus Liddensis, Radulfus, capellanus Ramatensis, 
de canonicis S. Georgii : Gillebertus cantor, Jolbertus, Petrus capellanus, 
Johannes ; de militibus Ramatensibus : Nicholaus de Beroard, Balduinus de 
Roais, Philippus, Odo Ruphus, Bernardus Provencal, Willelmus Arnaldi, 
Willelmus Faber, Martinus Gazele, Terricus de Inferno, Robertus de 
Corbie, Willelmus de Ponz, burgensis de Jherusalem. Factum Amalrico 
patriarcha, Amalrico I rege (Archives de TOrient latin II B, p. 142 — 143, 
No. 25; cf. Cibrario, p. 236; Ferrand, p. 31). 472 

1170 Jul. — Rogerius, dominus Seonae, assensu uxoris Aviciae et fra- 

irum Garentonis et Joscelini Hospitali casale Tricheria cum pertinentiis 

donat et sigillo confirmat. — Joscelinus, frater Rogerii, Willelmus Trigala, 

Rainaudus de Landauran, Tancredus Dasart l ) (Paoli I, p. 50, No. 49). 473 

') Alias de Hasardo, Azart. 

„ Sept. 9, ind. III. Verulis. — Alexander III ecclesiae S. Sepulchri 
per manum Petri II prioris et Amalrici patriarchae possessiones ultramarinas 
ab Amalrico patriarcha confirmatas et cismarinas munit (Roziere, p. 296 — 
300, No. 166; JafTe-LOwenfeld, No. 1 1 831). 474 

„ , ind. III. — Amalricus, episcopus Sidoniensis, quum Hierosolymis 
S. Sepulchrum visitans a Petro, ecclesiae B. Mariae vallis Josaphat, cum 



regni Hierosolymitani. i 2 c 



canonicis suis in consortium orationum et beneficiorum fratrum dictae ec- 
clesiae ea conditione receptus fuerit, ut memoria sua in vita et mortis dies 
eorundem calendario ascribatur, in recompensationem dimidiam partem 
decimae de omnibus, quae dicti fratres in diocesi Nazarena possident, sigillo 
apposito relaxat. — Bernardus cantor, Jordanus canonicus, Paguanus cano- 
nicus, Richardus canonicus, Willelmus subprior, Guibertus celerarius, 
Arnaldus sacrista, Johannes monachus (Delaborde, p. 84 — 85, No. 37). 475 

1170, ind. III. Accon. — Willelmus, episcopus Acconensis, coram Amal- 
rico I rege et Amalrico, patriarcha Hierosolymitano, necnon E(rnesio), Cae- 
sariensi, L(etardo), Nazareno, archiepiscopis, R(adulfo), Bethlemitano, B(er- 
nardo), Lyddensi, R(adulfo), Tiberiadensi, R(ainaldo), Ebronensi episcopis 
Stephano, Cluniacensis ecclesiae abbati, ut in parochia sua claustrum et 
ecclesiam aedificare possit mediante Theobaldo, ejusdem ecclesiae monacho 
et Crispiacensi priore aedificare possit, concedit (Bibl. Cluniac, p. 143 1). 476 

„ , ind. I. l ) — Amalricus I, rex Hierosolymitanus, Tripolis comitatum 
procurans Hospitali per manum Giberti magistri castella Archas et Gibelacar 
terrae motu funditus eversa cum pertinentiis donat et tradit restauranda 
tali modo, ut, quicquid inibi est dominii regis vel comitis necnon militum, 
cum juribus possideant. Praeterea concedit, ut vexillum Hospitalis in comi- 
tatu Tripolitano, nisi ipse adsit rex, omnia spolia bello acquisita cum 
nemine partiaiur, et promittit, si comes e captivitate 2 ) liberatus dicta castra 
fortasse recipere vellet, ut dictos fratres defendat, si vero comitatus regi vel 
ejus heredibus hereditarie obtigerit, ut haec donatio irrevocabilis habeatur. 
Denique pollicetur, se comitem Deo volente liberatum rogaturum esse, ut 
donationem ipse confirmet, et quaecunque Raimundus comes captivatus 
ejusque antecessores dictis fratribus donaverant, sigillo munit. — Gumbal- 
dus, electus Tripolitanus, Raimundus Provincialis , praeceptor ecclesiae 
Tripolitanae, Seierius, castellanus Tripolitanus, Bertrannus Porculi, Erra- 
dius, Guillelmus, vicecomes Tripolitanus, Arbertus de Montiniaco, Pontius 
de Suiura, Raimundus de Suiura, Ridellus, Guerricus de Archis; de baro- 
nibus terrae Hierosolymitanae : dominus Barisanus, HugoMimart, 3 ) Guido 
de Maneriis, Philippus Rufus (Paoli I, p. 51-^-52,^0. 51 ; cf. p. 501 — 502; 
Herquet in ZDPV. VII, p. 2 1 2). 477 

*) Corrigendum esse videtur III (ante 1 Sept. 1170) vel IV (post 1 Sept. 1170 

— 1 Sept. 1 171), quum terrae motum charta memoratum 29 Jun. 1 170 factum esse 
constet; cf. Rohricht. Amalrich I, p. 471. *) Captus fuit comes Raymundus 
Tripolitanus cum Bohemundo III, principe Antiocheno, 11 Aug. 1 164 (ibid.p. 445 
— 443),quorum alter sequenti anno (ibid. p.444), prior paulo ante a. 1 174 (cf.infra 
1 174, Dec.) liberatus est. 8 ) De quo Lois (ed. Beugnot) I, p. 424. 

„ — Boamundus III, Raimundi filius, princeps Antiochenus, consensu 
uxoris Orgollosae ecclesiae S. Mariae et archiepiscopo Pisanae civitatis tum 
in Pisana provincia quam in principatu manenti chartam supra (No. 292) 
memoratam repetit et sigillo confirmat. — Guiscardus de Insula, vicecomes- 
tabulus, Rogerius de Surdavalle, Willelmus de Lobjs, Guafridus de Dor- 
dan, Johannes de Salgin, Guiscardus de Nazareht, Henricus de Loges. 
Datum per manum Bernardi cancellarii anno principatus VII (G. Mliller, 
p. 15 — 16, No. 13 [cf. p. 395 — 396]; Dal Borgo, p. 93 — 94; Muratori, 
Antiq. II [ed. fol.], p. 907 — 908, [ed. 4 ], p. 267 — 270; Ughelli III, p. 406 

— 407; LUnig, Cod. diplom. III, p. 1475; cf. Tronci, Annal. Pisan. I, 



126 Regestd 

p. 333). |! Charta nostra fere verbo tenus eadem est, quam supra (No. 292) 
excerpsimus (Langer, 1. c. p. 157 — 158). 478 

1 170, ind. III. — G(alterius), princeps Galilaeae, consensu uxoris E(schi- 
vae) et filiorum ecclesiae S. Lazari de Jerusalem VIII bisantios de funda 
Tabariae annuatim recipiendos concedit et conrirmat. — G. de Bailoil, G. 
vicecomes, Willelmus marescallus, Willelmus de Sueca, Giraldus de Cais- 
neio. Factum Amalrico I regnante (Archives de TOrient latin II B, p. 144, 
No. 26; cf. Cibrario, p. 236; Ferrand, p. 31). 479 

( „ autumno). — Conventus Hospitalis Alexandrum III certiorem 
facit de renuntiatione Gisberti magistri. Hic enim regi confirmaverat, se 
magisterio deposito in solitudinem se recipere velle, et frustra ab eo 
commonitus paulo post absque licentia regia redire paravit. Priusquam 
vero rediit, (Guido de Mahone) praeceptor et (Guillelmus de Forgia?), pro- 
curator infirmorum, cum multis fratribus ac litteris marescalci (Raimundi 
Tiberiadis?) et conventus eum adierunt, ne contra jus fasque in proposito 
remaneret, neque vero eum flectere potuerunt. Paulo post praeceptor con- 
silio procuratoris infirmorum, castellanorum (Garnerii ?) Gibelini et Belli- 
montis ac multorum fratrum (Heraclio) patriarchae, (Radulfo I) Bethlemitano 
et (Bernardo) Liddensi, episcopis, necnon (Petro II), abbati vallis Josaphat, 
rem nuntiarunt, quibuscum ipse ad caveam Gisberti profectus est, sed quum 
horum admonitionibus obedire noluisset, patriarcha sub vinculo excom- 
municationis ei mandavit, ut ad magisterium rediret. Nunc quidem magister 
cum dictis domum suam reversus est, sed quum subsequenti die patriarcha 
in palatio magistrum renuntiare et fratres alium magistrum eligere vetuisset, 
ille cum praeceptore et aliis sibi faventibus fratribus Romam appellavit. 
Altera die Gisbertus cum archidiacono Hierosolymitano et procuratore in- 
firmorum a patriarcha petiverunt, ut poenam excommunicationis tolleret, 
sed quum hoc efficere non potuisset, in caveam rediit. Nunc fratres iterum 
eum adierunt precibus, ut magisterium retineret, et postularunt, ut in pleris- 
que actus suos corrigeret, ne in confinibus Turcorum castella et munitiones 
susciperet, ne supervacaneis expensis domum gravaret neve clam capitulo 
et fratribus negotium tractaret,»sed ille respondit, se pecuniam domus reti- 
nere nec potuisse necvoluisse, et confirmavit, a nullo magistro profusiores 
expensas quam a se factas fuisse. Frater Pontius Blancus denuo mandavit, 
ne renunciaret, sed ille omnes fratres ab obedientia absolutos, ut alium 
magistrum eligerent, adhortatus est et XII electores secum ducens secessit, 
qui novum magistrum elegerunt, quo facto fratres cum Garino in capi- 
tulum redierunt, sed quum interrogavissent , num consentirent, omnes 
tacuerunt, qui aderant. Praeterea praeceptor cum priori clericorum, mares- 
calco, priori Apuliae, priori Messanae et fratre Pioto Romam scripserunt. 
Quattuor vero mensium spatio intermisso alii fratres novum magistrum ac- 
ceperunt, alii rejecerunt, qua de discordia certior factus Gisbertus de cavea 
rediit et confirmavit, se Romam iturum esse. Paulo post cum milites de 
Francia in Terram Sanctam venissent, l ) Amalricus I rex precibus (Heraclii) 
patriarchae (Bernardi) Liddensis et (Raynaldi) Ebronensis, episcoporum 
necnon abbatis Montis Sion et prioris S. Sepulchri in capitulum Hospitalis, 
ut pacem reformaret, ingressus hanc totam controversiae et discordiae 

*) Aestate 1 1 68 (Rohricht, Amalrich I, p. 456, 486). 2 ) De quo ZDP V. X, p. 26. 



regni Hierosolymitani. 1 27 



materiam collegit, ut papae eam dijudicandam committeret. — Almaricus 
patriarcha, Almalricus I rex, Radulfus, Betlem, Bernardus, Liddensis, epis- 
copi, Reinaldus, Montis Sion, Petrus, Vallis Josaphat, abbates, Petrus, prior 
S. Sepulchri (Paoli I, p. 229 — 232, No. 186; cf. p. 544 — 545; Herquet, 
Chronologie, p. 10; Wochenblatt der Johanniter-Ordensballey Branden- 
burg 1880, No. 6; ZDPV. VI, 1883, p. 21 1 — 214; Delaville le Roulx in 
Revue hist. Maj. 1880, p. 183). 480 

(1170? Octob. c). — L(etardus), archiepiscopus Nazarenus, Henrico, 
archiepiscopo Remensi, Willelmum presbyterum pro negotiis ecclesiae 
Nazarenae in Franciam missum commendat (Martene, Ampl. Collect. II, 
p. 864 — 865, No. 300; Bouquet XVI, p. 192 — 193, No. 156). j| Itaque 
Alexander III (8 Dec. 1 1 70) universos Christi fideles Franciae rogat, ut civi- 
tatibus Terrae Sanctae terrae motu dirutis, praesertim ecclesiae Nazarenae 
subveniant, cujus casale magnum Saraceni, clericis et incolis captis, occu- 
paverunt, ita ut canonici paupertate et inopia premerentur (Bouquet XV, 
P- 893 — 894? No. 281 ; Jaffe-LOwenfeld, No. 1 1 952). 481 

( „ c). — Hugo Etherianus Aimerico, patriarchae Antiocheno, per 
manum Rainaldi principis librum suum de processione S. Spiritus trans- 
mittit (Martene, Thesaur. I, p. 479; Migne, Patrol. lat. CCII, p. 230; cf. 
v. Kap-Herr, Die abendland. Politik Kaiser Manuels, p. 86). 482 

( „ c). — Hugo, magister de Asinaria, censum domus Hospitalis com- 
posuit, in quo enumerantur hi tributarii : Guido de Beteran, Boamundus 
de Podio de domibus, quae retro sunt molendinum olivarum in ruga S. 
Stephani, filia dominae Cabreriae in ruga subtus Roman de Podio, Jacobus 
Surianus in ruga de Josaphat de subtus domum dominae Stephaniae, Jaco- 
pinus Tesceranus del curtil de Belvehir, quaedam vidua de subtus Jacopinus 
Tesceranus (sic), Helias ante domum Philippi de Neapoli prope S. Marti- 
num, Anschitinus desuper domum Brahini sitam prope S. Martinum, Rai- 
naldus, filius Arduini, desuper domum praedicti Anschitini, II Suriani in 
domo Rainaldi, Roardus Rufus desuper praedictum Rainaldum, Joan Barata 
de retro domum Anschetini, Arnaldus de S. Martino ante domum S. Martini, 
Willelmus Campaner de curtili juxta S. Martinum, quaedam mulier in 
muro civitatis de Belcaire juxta I curtil de Sansaba, Ugo Campium in her- 
minaria de curtili, Gunsulin Mazun de domo in herminaria, Rogerius An- 
glicus de una voha in ruga Templi juxta Julianum Corveser, Petrus Cabra- 
rius de domo ante buflariam, Pelai de domo ante Raul Burges, Raul Burges 
in ruga S. Stephani, Guiber Papas ante furnum de Latina, Fortis Guascun 
in ruga parmentariorum de domibus Alfani, Constantinus in parmentaria 
juxta stationem S. Annae, abbatissa S. Mariae Pitittae de volta una in par- 
mentaria de subtus domum Roberti Galatinae, Guido de S. Cosma de 
domibus, quae fuerunt Rainerii Lombardi juxta S. Cosmam, II voltae, quae 
fuerunt Roberti, mariti Aluis baptizatae, ante domum Arnaldi S. Martini, 
Henricus de Legi in una ruella de subtus parmentaria, Richerius Corveser 
juxta domum Heliae Templi, Gaufridus Beruer juxta domum Heliae Templi, 
Azelinus juxta portam Templi et viam vallis Josaphat, Petrus de Hospitali 
in ruga Josaphat, Giraldus Belver in eadem ruga, Giraldus de Paris in 
eadem, Guarnerius de Paris ante vetus berchile de Templo, Herbertus ante 
probaticam piscinam, Amilina, uxor Petri Mazonis, ibidem, Erbertus Lom- 
bardus de curtili ante parmentariam sito, Durant Carpenter de eodem curtili, 



128 Regesta 

in statione ante domum Giliberti de Pinkigni, Henricus in ruga de Laure- 
mer in statione Anselmi, canonici de Monte Sion de terra, quae est in Monte 
Gaudii (Paoli I, p. 235 — 236, No. 190; cf. p. 545 — 546). 483 

1 170 Octob. 20 — 1 180. — Alexander III (Letardo), archiepiscopo Naza- 
reno, (Radulfo I), Bethlemitano, (Joscio), Acconensi, et (Rainerio), Liddensi, 
episcopis, mandat, ut Palmaream fratribus ordinis Quniacensis concedant 
(Jaffe-LGvvenfeld, No. 1 3 5 1 6 ; cf. Ursmar Berliere, p. 489 — 490 ; Rtfhricht 
in ZDPV. X, p. 207—208). 484 

„ Nov. 12 — 1180. — Alexander III (Petro II), priori S. Sepulchri, 
ejusque successoribus concedit, ut post archiepiscopos et episcopos inter 
abbates et priores patriarchatus Hierosolymitani primum locum in conven- 
tibus et officiis ecclesiae teneant (Roziere, p. 270 — 271, No. 147; Jaffe'- 
LOwenfeld, No. 13524). 485 

„ Nov. 13 — 1180. — Idem abbatibus (Raimundo) Templi Domini, 
(Rainaldo?) de Monte Sion, (Petro II?) de valle Josaphat et priori Montis 
Oliveti praecipit, ut in praecipuis solempnitatibus ecclesiarum, si forte pa- 
triarcha Hierosolymitanus absit vel aegrotet, vel si ecclesia Hierosolymitana 
vacaverit, priorem ejusdem ecclesiae cum fratribusad solemnemprocessionem 
recipiant et in ecclesiis solemnem missam vice patriarchae eos cantare per- 
mittant l ) (Roziere, p. 269 — 270, No. 146 ; Jaffe-LOwenfeld, No. 13525). 486 

! ) Cf. supra No. 323, 444. 

1171 Febr. 4, ind III. Hierosolymis. — Amalricus I, rex Hierosolymi- 
tanus, domui S. Lazari de Jerusalem juxta muros sitae LXXII bisantios de 
porta David annuatim recipiendos donat et sigillo confirmat, quorum L de- 
signantur pro singulis leprosis ab rege constituendis, X in elemosinam 
conceduntur, quos Odo de S. Amando eis dederat de assisia pincernatus 
regii, et XII pro domo prope macellum Hierosolymis sita, quam regi dede- 
runt. — Hanfredus constabularius, Rainaldus Sydoniensis, Willelmus 
marescallus, Milo dapifer, Giraldus de Pogi, Amalricus de Franli, Anselmus 
de Brigida, Roardus de Joppe, Barisanus, frater ejus, Johannes de Valen- 
cinis, Adam Niger, Fulco, frater ejus. Datum per manum Radulfi, episcopi 
Bethleemitani regisque cancellarii (Archives de TOrient latin II B, p. 144 — 
145, No. 27; cf. Cibrario, p. 236; Ferrand, p. 31). 487 

„ Mart. 14, ind. IV. Tripoli. — AmaJricus I, rex Hierosolymitanus, 
Suriano(s) de Turcho scilicet de casali S. Sepulchri eorumque heredes a red- 
ditibus ad portam David solvendis liberos esse sigillo suo declarat. — Han- 
fridus constabularius, Milo de Placi, Rohardus castellanus, Anselmus de 
Passu, Guido de Maneriis, Johannes de Valancinis, Adam Niger, Fulco 
Niger, Amalricus de Franliu, Thomas Patricius, Girardus Passerel, Arnulfus 
vicecomes, Amalricus, filius ejus, Robertus de Pinkeni, Gilbertus de Pin- 
keni, Willelmus Normannus, Herbertus Tortus, Willelmus Patronus. Datum 
per manum Radulfi, episcopi Bethleem regisque cancellari (Roziere, p. 328 
— 329, No. 184; Migne, p.1259 — 1260, No. 184; cf. Wauters II, p. 519). 488 

„ Jun. 13(1 204 — 1 2 1 4). Accon. — Albertus, patriarcha Hieroso- 
lymitanus, x ) Brocardo et ceteris eremitis, qui sub ejusdem oboedientia juxta 

*) De quo (antea episcopoVercellensi) cf. ZDPV. X, p. 8—9 ; Potthast, No. 2418, 
2419, 2564, 2637-2643, 2731, 2755, 2994, 2998, 3265, 3296, 3314, 3448, 3454-3455» 



regni Hierosolymitani. 1 29 



fontem in Monte Carmeli morantur, regulam 2 ) praecipit (Bullarium Carme- 
litanum I, p. 2 — 4). 489 

3685, 3716, 4247—4279, 4306, 4363, 4605, 4612, 4642J 4650, 4858 ; Acta SS. April. I, 
p. 764 —799 (ubi etiam de histona fratrum Carmeh agitur); a. 12 13 concilio XII 
oecumenico Romano ipse interfuit, patriarchae vero Antiocheni vices gessit B., 
episcopus Tortosanus (cf. ZDPV. X, p. 31). In: Compendio istorico dello stato 
antico e moderno del Carmelo, Torino 1780, p. 176 (cf. p. 174) narratur, supra- 
dictum Brocardum a. 1 2 1 3 de mandato Alberti patriarchae Damascum ivisse et a 
soldano, postquam eum ex lepra sanarit et ad christianam religionem converterit, 
impetrasse ? ut christianis pacem concederet. Eodem anno Wolfgerus, patriarcha 
Aquilejensis, ad eundem soldanum, ut captivos christianos redimeret, misisse dici- 
tur (Rohricht, Studien, p. 1 2, Not. 4). *) Regulam et varia privilegia concedit 

ac confirmat supradictis fratribus Montis Carmefi Honorius III 30 Jan. 1226 (Pott- 
hast, No. 7524). Innocentius IV 26 Jul. 1 247 intervenit precibus pro fratribus in- 
sultibus Saracenorum vexatis (Potthast, No. 12623; Berger, No. 3279), 1 et 4 Oct. 
1247 regulam mitigat et corrigit (Potthast, No. 12 701, 12 71 1 ; Berger, No. 3287— 
3288 ; cf. No. 5^563), quam successores ejus 3 et 9 Febr. 1 256 (Potthast, No. 1 6 225, 
16243), 22 Maj. 1262 (Potthast, No. 18334) et 1 Jul. 1289 (Potthast, No. 22991) 
connrmarunt, regulam novam 1 Sept. 1 240 explicat (Potthast, No. 1 3 009). Alexan- 
der IV 25 Febr. 1256 privilegia concedit (Potthast, No. 16262) et fratres in pro- 
tectionem suscipit 8 Mart. 1261 (Potthast ? No. 18062 — 18063), fratribus Accone 
morantibus concedit 25 Mart. 1261, ut ibi oratorium, ecclesiam cum campanili et 

Sxta eandem cimeterium construant (Potthast, No. 18075). Urbanus IV 8 et 17 
aj., 1—3 et 28 Aug. 1262 privilegia auget (Potthast, No. 18306, 18326, 18 391 — 
18392, 18 337 j cf. 19304, 19424). Fratres nostros Accone in Montem Carmeli 
reversos et ibidem monasterium reaedificare coepisse, apparet ex epistola Clemen- 
tis IV 10 Febr. 1263 (Potthast, No. 18493), sed idem befiis sequentibus paulo post 
dirutum esse notum est. Denique Honorius IV (6 Mart. 1286) eosdem sub pro- 
tectionem Sedis Apostolicae suscipit (Potthast, No. 22 387; Prou, No. 305). 

1171, ind. IV. — Bernardus, episcopus Liddensis, coram Amalrico 

patriarcha, Heraclio, tunc temporis archidiacono Hierosolymitano, et ma- 

gistro Monacho, l ) patriarchae cancellario, mediantibus, cum Petro, S. Sepul- 

chri priore, de decimis casalium Bermenayn(m), Capharuth, Git, Kephre- 

cylta et Porfilia a Rogerio quondam episcopo donatorum conventionem 

facit. Factum Amalrico patriarcha, Amalrico I rege. — De capitulo S. Se- 

pulchri : Ugo de Nigella, Reinaldus de Lochis, Petrus Calvus, Petrus cantor, 

Arnulfus subprior, Balduinus thesaurarius, presbiteri, Dalmatius, Savinus, 

Rogerius diaconi, Odo, Ingerradus, Petrus subdiaconi; de capitulo S.Georgii : 

Gislebertus cantor, Franco, Petrus praeceptor, sacerdotes, Willelmus, Petrus 

Testa diaconi, Gerurfus, Johannes, Papion, subdiaconi ; Rainaldus, episcopus 

Ebron, Eraclius, archidiaconus Jerosolimitanus, magister Monachus, can- 

cellarius patriarchae (Roziere, p. 322 — 325, No. 181; Migne, p. 1256 — 

1257, No. 181 ; cf. Wauters II, p. 519). 490 

l ) Postea patriarcha Hierosolymitanus factus (ZDPV. X, p. 8—9, 12—13; c ^ 
Potthast, No. 501, 1987; P. Riant, De Haymaro Monacho, Lugduni 1866). 

( „ c). — Aimericus, patriarchaAntiochenus, Hugoni Etheriano l ) gratias 
agit pro libro ejus de processione S. Spiritus misso, alios libros ab eo 
postulat et argenteam cuppam donat (Martene, Thesaur. I, col. 480 — 48 1 ; 
Migne, Patrol. lat. CCII, p. 230 — 231). *) Cf. supra No. 482. 491 

( „ c). Accon. — Bernardus, ecclesiae Ascensionis Dominicae minister, 
Hospitali per manum Josberti magistri casale Cafran cum territorio suo olim 
per (Pontium) de Sure, principem scilicetGalilaeae, Monti Olivarum donatum 
ea conditione concedit, ut eidem ecclesiae domus et stationes tradantur : 
domus Petri Fabri, statio Stephani de S. Jacobo, domus Giraldi (de Cunilz) in 

ROhricht, Regesta. 



130 Regesta 

quadrivio, Petri Guasconis domus ante S. Anastasiam, filii Willelmi Mer- 
cerii voltae, quae sunt subtus domos Roberti Ungari, domus Roberti Un- 
gari, Nicolai .... in vico Coquinati, statio subtus domos Constantii 

Torti, domus Soardi de Mahomeria, quae sunt juxta domos Alberti , 

Herbeloti, quae sunt juxta S. Martinum, Bertrandi Alumnelli. Factum coram 
Amalrico patriarcha et consilio Amalrici I regis. — Hernesius, archiepis- 
copus Caesariensis, Radulfus, episcopus Bethlehemita et regis canceUarius, 
Bernhardus, Liddensis, Willelmus, Acconensis, episcopi, Petrus, prior S. 

Sepulchri, Eraclius, archidiaconus Jerosolymitanus, Monachus, pa- 

triarchae cancellarius; de baronibus: Balduinus Ramatensis, (Gormundus) 
Tiberiadensis, Roardus, castellanus Hierosolymitanus, Anselmus dePas; de 
juratis : dominus Symon, Gaufridus Turronensis, Giilebertus de Pinguigni, 

Robertus de B(elgenci), , Pesellus Rex, Johannes Bric- 

cius, (Guillelmus) Beraldi, Guillelmus Patronus, Guillelmus de Pons, Bar- 

tholomaeus Luscus, Balduinus , , , Petrus 

de S. Jacobo, Petrus de S. Lazaro, Adelbertus, pincerna patriarchae (Paoli I, 
p. 233 — 234, No. 188; cf. p. 545). 492 

1 172 Sept., ind. VI, epact. IV, concurr. VI. — Boamundus III, princeps 
Antiochenus, consensu uxoris Orgellosae pro excambio domorum, quae 
fuerunt Barutel, XC bisantios apud Lauditiam in fundo fructus Hospitali 
donat et sigillo munit. — Guiscardus de Insula constabularius, Silvester, 
cognatus principis, Petrus camerarius, Johannes de Salquin, Willelmus 
Baufredi, Zaccarias, filius Eschivardi. Datum per manum Willelmi cancel- 
larii anno principatus IX (Paoli I, p. 242, No. 198; cf. Du Cange-Rey, 
Les familles, p. 1 94). 493 

„ (Hierosolymis). — Henricus, Bavariae et Saxoniae dux, III lampa- 
des constituit, quarum prima coram S. Sepuichro, secunda in Calvariae 
loco ante Dominicam passionem, tertia ante vivificum S. Crucis lignum 
arsura sit, et D bisantiis emptas domos Michaelis Turbitoris muro S. Se- 
pulchri ecclesiae contiguas assignat, unde XX bisantii annuatim provenientes 
oleo lampadum emendo sufficiant. — A(malricus), patriarcha Hierosolymi- 
tanus, P(etrus), S. Sepulchri prior, subprior et plures alii canonici. — 
Appendent Amalrici regis, Amalrici patriarchae et canonicorum S. Sepulchri 
sigilJa (Scheid, Origines Guelf. III, p. 516 — 517; V, p. 18 — 19; cf. p. 107; 
Mader, Antiquit. Brunsv., p. 123 — 125, No. 9; Rehtmeier, Braunschw. 
Chron. I, p. 338 — 339; cf. Mecklenb. Urkundenb. I, p. 102, No. 103; 
ROhricht, Beitr. II, p. 109 — 1 16). 494 

( „ c). — A(malricus) I, rex Hierosolymitanus, Al(exandrum) III papam, 
qui ipsum monuerat, ut ecclesiam Palmareae fratribus Quniacensibus con- 
cederet, rogat, ut, quum abbas primus defunctus, secundus vero «abbas 
non adeo sollicitus in congregandis, prout expedit, ecclesiae rebus» sit, 
Gorimundi, dicti abbatis advocati, precibus indulgeat et abbatem congruum 
vel priorem cum tribus vel quattuor fratribus Cluniacensibus ad dictam 
ecclesiam Palmareae transmiitat (Du Cange-Rey, Les familles, p. 837; cf. 
Mabillon, Annal. saec. VI, part. I, § 2, No. 1 1 et supra No. 484. 495 

1173 Mart. 26, ind.XI. 1 ) Accon. — Amalricus I, rex Hierosolymitanus, 
domui Theutonicorum pro pannis infirmorum CCCC bisantios de funda 

! ) Corrigatur: VI. 



regni Mierosoiymitani. i o t 



Neapolitana necnon pro infirmis IV casalia Deldol et Seri(i)e, Rehap et 

Ardelle, quorum primum et secundum in partibus S. Abrahae, tertium et 

quartum in partibus Bethan situm est, et de unaquaque carruca totius terrae 

Hierosolymitanae et Neapolitanae regiae et omnium casalium singulas robbas 

frumenti et hordei annuales sigillo concedit easque, si defkiant, intus vel 

extra Neapolim et de funda Acconis recipiendas esse declarat. — Guido, 2 ) 

comes Joppensis et Ascalonitanus, Rainaldus Sydonis, Milo, dominus Montis 

Regalis, Ainfridus, constabularius regni, Jozcelinus de Samosac, dominus 

BalianusNeapolis, 3 ) de Ybelino, Balianus, firater eius, Milo de Planci, Ber- 

trandus de Joppen, Henricus de Gerino, Galterius de Berito, Guillelmus 

de Tyro, Gualterius de Mirabel, Nicholaus de Huderic, Guilibertus de 

S. Dionisio. Datum per manum Radulfi, episcopi Bethleemitae regnique 

cancellarii (Strehlke, p. 7 — 8, No. 6; cf. p. 122). 496 

*) Qui demum 1 180 per nuptias infra paschalia cum Sibylla contractas comes 
Joppensis et Ascalonitanus factus est (Guill. de Tyro XXII, c. 1 ; cf. c. 25), qua de 
causa privilegium nostrum jam Strehlkio spurium esse videbatur, sed idem errat 
cum Guill. de Tyro (XXI, c. a) dicens, Milonem de Planci Octob. 1 173 jam mor- 
tuum fuisse. qui Apnl. 1 174. chartae regis testis est (Paoli I, p. 244, No. 201). 
8 ) Supplenaum est : Balduinus, ut recte notavit Strehlke. 

(1 173 aestate). — (Amalricus I), rex Hierosolymitanus, H(enricum), archi- 
episcopum Remensem, rogat, ut paci inter Angliae et Franciae reges refor- 
mandae intendat, quorum prior litteris et per nuntios confirmaverit, se, nisi 
hanc turbationem anticipasset, jam diu Terram Sanctam adiisse, et latores 
(Bernardum), episcopum Lyddensem, et subpriorem S. Sepulchri commen- 
dat (Martene, Ampl. Collect. II, p. 996, No. 478; Bouquet XVI, p. 198, 
No. 197; cf. ROhricht, Amalrich I, p. 479, in ZDPV. X, p. 28; Reuter, 
Alexander III, III, p. 581). || De eadem re AlexanderIIIeidem(23 Dec. 1 173) 
scripsit antedictos nuntios commendans (Bouquet XV, p. 938 — 940, No. 365 ; 
Jafle-LGwenfeld, No. 1 2 247). 497 

( „ aestate). — Amalricus, patriarcha Hierosolymitanus, Henricum, 
archiepiscopum Remensem, rogat, ut christianos ad subsidium Terrae Sanctae 
ferendum excitet, cujus exterminium Salahadinus et Noradinus anhelent, 
quorum alter in proximo futuro pascha Antiochiam invasurus esse dicitur, 
deinde latores B(ernardum), episcopum Lyddensem, et R . . . ., subpriorem 
S. Sepulchri, commendat supplicans, ut Angliae et Franciae regibus recon- 
ciliandis operam exhibeat (Martene, Ampl. Collect. II, p. 997 — 998, N0.479 ; 
Bouquet XVI, p. 198—199, No. 198; RGhricht, 1. c). 498 

( „ aestate). — P(etrus II), prior S. Sepulchri, H(enricum), archiepis- 
copum Remensem, rogat, efficiat apud regem Franciae, ut S. Sepulchri 
ecclesia mansionem aliquam in dicto regno habeat, et A(imericum) sub- 
priorem commendat (Martene, Ampl. Collect. II, p. 998, No. 480; Bou- 
quet XVI, p. 200, No. 200; cf. ZDPV. X, p. 44). 499 

„ Sept. 25. Babilloniae. — Saladinus rex Pisanis per manum Alde- 
prandi *) legati liberum commercium ac securitatem in toto regno Aegypti 
concedit et confirmat. — Marcus, 2 ) patriarcha de Alexandria, Babillonia, 
Nubia et Saba, 3 ) Michael, episcopus della Barbacana, 4 ) Homodei, presbiter 
prior de Cairo. Scripsit Bulcaira 6 ) filius presbyter Homodei (Amari, I diplomi 

*) Alias Ildebrandi vocati. *) Patriarcha Jacobitarum ( 1 1 64— 1 1 88). 8 ) Jemen. 
sive Arabia felix. 4 ) Nescimus, qui locus, quae regio intelligi possit. 6 ) Abu'l 
Kheir, «pater fortunae». 

9* 



132 Regesta 

arabi, p. 257 — 261, No. 5 [cf. praef. $ XXXII, p. 458 — 459]; Lami, Delic 
erudit. V, p. 194—201 ; cf. Fanucci II, p. 90 — 94; Heyd I, p. 397). 500 

1 1 73 Octob. — Josbertus, Hospitalis magister, per manum fratris magistri 
(asinariae) Bernardi (Ar)ioni Jacobino domum et terram vacuam Hierosolymis 
vicinam scilicet in curtilio Belueer *) quibusdam conditionibus concedit et 
sigillo confirmat. Factum Amalrico patriarcha, Amalrico I rege. — De fra- 
tribus : Guar(inus) de Melna praeceptor, Stephanus thesaurarius, Willelmus 
de Forgia, custos infirmorum, Petrus, custos operis ; (de laicis :) Guncelinus 
Castelli, Robertus, nepos Radulfi drogomanni, Petrus Tornator (Delaville 
le Roulx, p. 1 15 — 1 i6,No. 31 [cf. p. 18]; Prutz, p. 105 — 106, No. 29). 501 
*) In tergo p. 1 16: Belueet. 

„ (Hierosolymis). — Josbertus, 1 ) magister Hospitalis, Meleto Suriano, 

Surianorum et Graecorum Gazam et Jabin habitantium archiepiscopo, mo- 

nasterium S. Georgii sive Bersabae alias Gybelinum dictum, quoad vivit, sed 

tali conditione possidendum concedit, ut post ipsius mortem in jus Hospi- 

talis redeat cum melioramentis, et dictum Meletum in confraternitatem 

Hospitalis receptum fuisse, confirmat. — Josbertus magister, G(arinus) de 

Melnis praeceptor, Stephanus thesaurarius, Garnerius, castellanus Gybelini, 

Guillelmus Dacerio, Oldinus, castellanus Bellivideri, Bonitus (qui chartam 

scripsit) fratres ; MeXeroc;, dpxteTttaxo^oq tioXecoc; r&£n£ xai 'EAevftepojio- 

Xecoq, ©eoxrtCToc;, JipcoTOTtaTta xat boOAoc; toO dytov T&cpou toO xvptov 

'I.Xp., 'Icoavvric;, tepevc; xai beDTep&ptoc; tt\c; dytac; XptCToO dvaaT&aecoq, 

Feopyn ^» TtpoTobfj&xovoc;, ZTecpavoq, elepeuc; tt^c; dytac; dvaaT&aecoq, 

\Aj3pdutoc;, bi&xovoc; zr\q dytaq avaardaecoc; (Delaville le Roulx in Archives 

de TOrient latin I, p. 413 — 415, No. 3; Paoli 1, p. 54, No. 53; cf. ZDPV. 

1883, VII, p. 215 — 216). 502 

l ) Qui apud Vadum S. Jacobi (9 Jun. 1 179) captus et fame in carcere mortuus 
esse ralso dicitur (Bened. de Peterbor. II, p. 1315 Rog. de Hovedene II, p. 133, sed 
cf. Herquet, Chronologie, p. 11). De regula a"b lpso edita cf. Paoli, DelTongine, 
append. p. XLIII— XIV et DelavUle le Roulx in Bibl. de Te'cole d. chartes 1887, p. 348. 

„ x ) — Constantia, bonae memoriae L(udovici VI), regis Galliae, filia 
et S. Egidii comitissa, ut magister Hospitalis R(ogerius) de Molinis 2 ) se 
consororem in ipsorum cimeterio sepeliendam recipiat, casale Betheras in 
planis Ascalonae situm tali conditione sigillo apposito donat, ut dicti fratres 
comitissae, quoad vivit et in terra Orientis moratur, D bisantios annuatim 
solvat, si vero trans mare iverit et ibidem obierit, pro illis D bisantiis XII 
marcas et dimidiam argenti meri ad pondus Trojae ad pentecosten in capi- 
tulo de Ceresers, vel ubi capitulum translatum fuerit, ipsi vel ipsius man- 
dato reddant, illi vero bisantii, quos in civitate Hierosolymitana habere 
debeat, prorsus cadant, post obitum vero fratres teneantur, ut ipsam in 
cimeterio suo sepeliant et annuale celebrent casale autem Betharas in per- 
petuum possessuri. — Dominus R(ainaldus) de Sidone, dominus P(etrus) 
de Creseto, 8 ) castellanus de Jerusalem, Willelmus de Molebech, Anselmus, 

! ) Herquet, Chronologie, p. 12 — 13 censet, hanc chartam a. 1 177 editam fuisse ; 
cf. Delaville le Roulx, p. 18. x ) Cujus de sigillo cf. Delaville le Roulx in Mem. 

d. antiq. de France 1880, XLI, p. 69 et regula Delaville le Roulx in Bibl. de T&ole 
d. chartes 1887, p. 349; Paoli, Deirbrigine, p. XLV— L; Prutz, Culturgesch^p.Goj 
— 607. Chartam, quam Guillelmus, rex Siciliae, fratribus Hospitalis precibus Rogeni 
magistri concessit, cf. in Paoli I, p. 227 — 228, No. 18. 8 ) Alias Creset, Cresec(ca), 
Cresera. 



regni Hierosolymitani. 103 



filius Gibelini, Rainaldus Litaldus, Amalricus de Franco loco, Anselmus 
Babin, Robertus Niger, Nicolaus Manzur, Robertus de Pinkeni, 4 ) Joffridus 
de Turs, W(illelmus) Ebraldi, Johannes Brecci, Ernulfus de Blancagarda, 
Petrus de S. Lazaro, Odrez, Bernardus Proez, Robertus de casali S. Aegidii, 
SoffridusDissodun, 5 )Tiebaldus de Canci, magister Lambertus, qui scripsit 
(Paoli I, p. 52 — 53, No. 52 [cf. p. 502 — 503]; Vaissete, Hist. de Langue- 
doc [ed. 2] VIII, p. 299 — 301, No. 17). 503 

4 ) Alias Pinkinguin, Pinquenni, Pinquin(i), Pinque(i)gni et similiter (Picquigny 
in Picardia). 6 ) de Issoudun. 

1173. Hierosolymis. — Hodeardis, quondam Otonis de Verduno uxor, 
consensu Henrici et Guidonis filiorum et filiarum Isabellis, Johannis Asche- 
tini uxoris, Benedictae, Joffridi, filii Simonis Judicis, uxoris, et Jaszae, Hen- 
rici Balistarii uxoris, curtile, quod inter vias ad civitatem Bethlehem et 
Acheldamach ducentes necnon lacum Germani *) et hortum Hospitalis situm 
est, eidem domui per manum Josberti magistri, DCCLX bisantiis acceptis, 
in curia regis Amalrici I ejusque consensu tradit. — Hernulfus de Blanca 
Guarda vicecomes, qui venditiones inde accepit jure regio, magister Gons- 

celinus, Symon juratus, Joffridus , Gillebertus de Pinkeni, Lamber- 

tus Patriarcha, W. de Ponz, Johannes Briceii, Bartholomaeus, juratus , 

(Gaufrid)us Tortus, Petrus de S. Lazaro, Jacobus, gener Gilleberti de Pin- 

keni, Rice (Delaville le Roulx, p. 1 1 3 — 1 1 5, No. 30 [cf. p. 1 8 — 

19]; Prutz, p. 104 — 105, No. 28). 504 

*) A Germano, cive Hierosolymitano, effossa fuit (Eracles, p. 10— 1 1, 502). 

( „ aut.). — Josbertus, magister Hospitalis, H(enricum), archiepis- 
copum Remensem, rogat, ut fratres Hospitalis eorumque bona tueatur et 
in diocesi sua aliquod receptaculum iisdem provideat (Martene, Ampl. 
Collect. II, p. 1 000— 1 00 1 , No. 484 ; Bouquet XVI, p. 1 99—200, No. 1 99). 505 

( „ aut.). — A(malricus), patriarcha Hierosolymitanus, cum Petro 
priore et capitulo S. Sepulchri Ludovicum VII, regem Francorum, rogat, 
ut S . . canonico et latori epistolae hospitale quoddam in honorem S. Se- 
pulchri concedat (Bongars I, p. 1 180 — 1 181, No. 19; Duchesne IV, p. 697 
— 698, No. 362; Bouquet XVI, p. 167 — 168, No. 491; Migne CLV, 
p. 1276, No. 18). 506 

( „ aut.). — A(malricus), patriarcha Hierosolymltanus, LudovicoVII, 
regi Franciae, pauperes leprosos Hierosolymitanos eorumque fratrem latorem 
epistolae commendat (Bongars I, p. 1 1 74, No. 5 ; Duchesne IV, p. 690, 
No. 347; Bouquet XVI, p. 168, No. 492; Migne CLV, p. 1266 — 1267, 
No. 4. Epistola nostra exstat quoque in codd. Bruxellensi, No. 9823 — 9824, 
Duacensi, No. 838, Romano, Reg. Christ., No. 122, s. XIII). 507 

( „ ) Nov. — Saladinus rex consules Pisanos per manum legati sui 
Achagii *) Optimen 2 ) rogat, ut Ruggeronum Januensem nomine Scensedin, 3 ) 
fratris Saladini, allumen venditurum et res necessarias emturum e carcere, 
in quem conjecerint, liberent eique allumen totum reddant (Amari, I diplomi 
arabi, p. 262, No. 8 [cf. p. 459 — 460]; Lami, Delic. erudit. V, p. 203 — 
205 ; cf. Fanucci II, p. 84 — 86). 508 

*) Id est al-hadschi (peregrinator). *) Othman. s ) Seif ad-din malik 

al-Adil. 



134 Regesta 

(1173?) Nov. — Omar, 1 ) filius Sceneste, fidelis Saladini, consulibus 
Pisanorum idem de eadem re scribit (Amari, I diplomi arabi, p. 263, No. 9 
[cf. p. 460]; Lami, Delic. erudit.V, p. 205—206; cf. Fanucci II, p. 86—87). 509 
*) Takf ed-din Omar ibn Schahinschah, nepos Saladini. 

( ,, [}] — 1243 c). — Eleemosinae, emptiones, confirmationes, commu- 
tationes et privilegia, quae domus S. Mariae Theutonicorum in Terra Sancta 
accepit neque tamen in chartis nobis notis invenias. — (1) Apud castrum 
Regis vinea domini Jacobi Tripolitani, quae sita est juxta vineam domini 
Boonecasae antiqui contra viam de Buchel, (2) II frusta terrae de domina 
de Amerun emta, quorum unum situm est super vineam domini Andreae 
in via de Tertille, x ) alterum juxta vineam de novo plantatam domini Ber- 
nardi Divitis super cavam, domus ab eadem domina emta et prope domum 
archiepiscopi de Nazareth sita, (3) frustum terrae de uxore Odonis de Furhun 
emta, quod situm est juxta terram domini Guidonis de Renay 2 ) in terra 
Alba, et propugnaculum sive barbacana, quod contiguum est barbacanae 
Guidonis de Renay, cisterna aquae, quae est ante domum Ferrei-brachei, 
domus cum cisterna, quae in domo est juxta domum domini Symonis Galio- 
thae sita, (4) tota ejusdem Simonis Galiothae hereditas, (5) III petiae terrae 
ab uxore domini Wernerii de Paris venditae, quarum prima sita est infra 
terram Rauli militis et Joseph dominorum, secunda apud fontem villae 
Terschia dictae et terrae S. Sepulchri contigua, tertia in divisa villae Sivenete 
dictae super viam de Accon juxta terram Guidonis de Renay sita, hortus 
ab eadem domina emtus cum cisterna, qui super hortum Brachs-de-ferre 
situs est, et domus juxta veterem curiam sita, (6) vinea a domina Dulcia 
vendita et inter vineas episcopi et cujusdam balistarii sita necnon II frusta 
terrae, quorum primum situm est super terram domini Petri Markise in via 
villae de Fenes, alterum super vineam rufam Bernardi Divitis, (7) II domus, 
quarum prior destructa cisternam habet, altera sita est inter archiepiscopi 
et domini Henrici domos, (8) vinea a filia Hugonis Merlin vendita, quae 
inter balistarii et Petri de Schalun vineas sita est, II frusta terrae, quorum 
prius sub vinea Martini, alterum supervineamrufamBernardiDivitissitum 
est, et domus, quae est retro domum Galterii contra domum Stephani, (9) 
domus a domino Abraam Furnir vendita, quae inter Martini domum et 
hortumGuillelmiMalinger sita est, et post eandem domum hortus parvus,quo 
insunt II cisternae, (10) hortus a domina Guncelina venditus et ultra hortum 
domini Petri Marchise situs, (11) frustum terrae abJohanne, filio Marini de 
Jader, venditum et ultra vineam Jacobi de Triple situm, (12) vinea ab Hen- 
rico, dispensatore episcopi, vendita et in via Suphie sita vineaeque Galterii 
contigua, necnon domus contra domum archiepiscopi sita et post eandem 
hortus et cisterna prope hortum Rogerii situs et III petiae terrae, quarum 
prima apud ecclesiam S. Mariae Magdalenae, secunda super vineam uxoris 
domini Martini, tertia sub vinea archiepiscopi sita est, (13) domusadomina 
Juliana 3 ) vendita et prope domum leprosorum sita, (14) II frusta terrae a 
domina Margarita vendita, III domus et hortus, (15) II vineae a Guillelmo 
Tabach venditae, hortus apud Therum et alius hortus apud turonum 
suspensorum necnon domus, ( 1 6) vinea a Robelino, filio Guillelmi sutoris, 
vendita,(i 7) medietas molendini a pueris Bernardi Divitis et Reinaldo, sororio 

! ) Aperte corrigendum est Terfil(l)e. 2 ) Alias Ronay vocatus. •) Cae- 
sariensi? Cf. Strehlke, p. 32 — 33, No. 40: Febr. 1206. 



regni Hierosolymitani. i o 5 



eorum, vendita, ( 1 8) domus ab Johanne Rosa vendita, ( 1 9) vinea a Pontio, 
filio magistri Roberti de Janie, vendita, hortus, domus, cisterna totaque 
ejusdem hereditas, (20) hortus a Rodulfo, milite Theutonico, venditus et 
ante hortum puerorum fratris Franci prope villam situs, (2 1) hereditas Boni- 
casi ab uxore ejusdem, domino Andrea Burguino ejusque uxore necnon 
Henrico filio vendita, (22) petia terrae Joppensis apud fornacem et curiam 
Theutonicorum sita et a quadam domina vendita, (23) petia extra eandem 
civitatem posita per manum fratris Roberti emta, (24) domus a Guiot, Alberto, 
Rudulfo et uxore ejus emta extra portam civitatis (Accon) sita, (25) Vcarru- 
catae terrae Saphet a domina Hensalme, soceri (sic) domini Menebof, ven- 
ditae et volta, (26) hortus Tyri super arenam et (27) petia terrae ibidem sita, 
quae tenet V carrucatas, (28) curia Acconensis ab Johanne Strakei et Guilion, 
hominibus Templi, vendita et post seleriam sita, (29) domus Acconensis 
post palmanteriam sita, (30) curia Acconensis a monialibus de Tyro vendita 
et juxta infirmariam Theutonicorum sita, (31) domus Acconensis ab archi- 
episcopo Jacobinorum vendita et prope curiam Theutonicorum et domum 
antedictam sita, (32) curia post palatium Theutonicorum Acconense sita et 
Chisseria vocata, quae fuit Nicolai et fratris ejus scriptorum, (33) domus 
Acconensis post curiam magistri sita et a Raimundo scriptore vendita, (34) 
domus Acconensis in ruga dicti Raimundi sita et a Petro Corvisario ven- 
dita, (35) petia Acconensis terrae, quae est ante barriam (barciam) domini 
Aymonis, (36) petia terrae Sidoniensis a rustico vendita, quae est in vinea 
Theutonicorum (Strehlke, p. 120 — 128, No. 128). 510 

1174 Jan. 7. — Boamundus III, princeps Antiochenus, CC bisantiis et 
cuppa III marcharum argentis acceptis, consensu Orguilosae uxoris Petro 
de Melfia, homini suo ligio ac vicecomiti, partem, quam ipse habebat in 
molendino Scomodar videlicet medietatem octonarii, salva tamen altera medie- 
tate monachis S. Symeonis annuatim solvenda concedit et sigillo confirmat, 
deinde medietatem suam de vineis molendini et pertinentiis usque ad divi- 
sionem de Maraban necnon de vineis de Saranjac, de petia, quam liberi 
Boneti tenent, de alia, quae fuit Hervei Parvi et est sanctimonialium Ferri, 
de alia, quae ab eodem de Melfia possessa sed in contractu matrimonii 
filiabus data est, de aliis denique petiis, quae fuerunt Adae de Rua Obscura, 
Andreae Cambiatoris, Pagani, filii Basilii, et Sibillae, uxoris Petri de Avinum 
(Avionun). — Huduinus (Huduimus) de Marroles (Marrot), Silvester, con- 
sanguineus principis, Rogerius de Surda valle, Guiscardus de Insula, Simon 
Burgevinus, dux Antiochiae, Johannes de Salquino. Datum per manum 
Alexandri, Apamiae canonici, anno principatus XI (Rey, Recherchesp. 2 2 — 2 3 ; 
Altpreuss. Monatsschr. XX, p. 386 — 387, No. 1). 511 

„ Febr. 24, ind. VII. Accon. — Amalricus I, rex Hierosolymitanus, 
ecclesiae S. Lazari juxta muros Jerusalem XL bisantios in redditu catenae 
Acconensis et de ipsa assisia Galteri de Berito, domini Albae Custodiae, a 
rege pro Berito in concambium data annuatim recipiendos donat et sigillo 
confirmat. — Guerricus, archiepiscopus Petracensis, Renaudus, episcopus 
Ebronensis, Enfredus constabularius, Milo de Planceio, Roaldus, castellanus 
Hierosolymitanus, Amalricus de Caesarea, Ansellus de Pas, Johannes de 
Valencenis, Willelmus Hernaud, Giraldus Passerer. Datum per manum 
Radulfi, episcopi Bethleemitani regisque cancellarii (Archives de T Orient 
latinllB, p. 145 — 146, No. 28; cf. Cibrario, p. 236; Ferrand, p. 32). 512 



136 Regesta 

1174 Mart. (1 175?). — Aimericus, patriarcha Antiochenus, sigillo con- 

firmat, Geraldum, Apameensem archiepiscopum, et Garinum, Hospitalis 

praeceptorem, de II casalibus Tricaria et Homedino diu litigantes tandem 

eo convenisse, ut prius Josbertus, Hospitalis magister, alterum vero cum 

juribus, quae ibi habebat Hospitale, et chartis, quas idem accepit a Roggerio 

de Seona, Geraldus teneret ea tamen conditione, ut frater capellanus Tri- 

cariae Deo et fratribus serviens de ministerio suo archiepiscopo nullatenus 

respondeat, de vicario vero capellani consuetudo valeat, quae in ceteris 

Hospitalis vicariis ubique solet observari. — Gaufridus, abbas Fossaenovae, 

tunc temporis S. A. legatus, Thomas, frater patriarchae, Aimericus et Rai- 

naldus, canonici S. Petri, Anselmus canonicus, magister Johannes, legis 

peritus, magister Bartolomaeus, Rogg(er)ius, capellanuspatriarchae; de cano- 

nicis Apameensibus : Ernaudus decanus, Alexander archidiaconus, Sergius 

thesaurarius, Johannes Theodoricus, Petrus, cappellanus archiepiscopi ; ex 

parte Hospitalis: Garinus praeceptor, Roggerius de Molendinis, *) Hernaudus 

Lumbardus, Odoinus, magister Petrus, Gibelinus, qui tunc erat praeceptor 

domus Hospitalis Antiochenae (Paoli I, p. 56 — 57, No. 55 ; cf. p. 503). 513 

l ) Idem, qui postea Hospitalis magister factus et apud casale Roberti (1 Maj. 
1 187) occisus est (Rtfhricht, Beitfage I, p. 1 18; Gestes, p. 12). 

„ April. 1 8, ind. VII. Accon. — Amalricus 1, rex Hierosolymitanus, 

fratribus Hospitalis per manum Josberti magistri concedit et sigillo confirmat 

omnia, scilicet terras, vineas et hortum cum pertinentiis, quae ab Johanne 

Lombardo Tyri pro DCCC bisantiis emerunt. — Raimundus, comes Tri- 

polis, Odo, Templi magister, *) frater Berengarius, Hemfridus constabularius, 

Milo, dominus Montis Regalis, Balduirfus, dominus Ramarum, Balianus, 

frater ejus, Gormundus de Tyberiade, Gerardus, marescalcus et camerarius, 

Johannes de Arsur, Rohardus de Joppe, GocelinusdeSumesac,*) Amalricus 

de Franliu, Amalricus de Caesarea. Datum Accon per manum Radulfi, 

episcopi Bethleemitani regisque cancellarii (Paoli I, p. 244, No. 201). 514 

*) Qui a. 1 172 magister Tcmpli factus, sed (9 Jun. 1 179) a Saladino captus et 
in carcere mortuus est (GCrgens, Arab. Quellenbeitr. I, p. 10— 1 1). Hujus precibus 
Alexander III a. 1 173 et 1 170 fratribus Templi jura et pnvilegia confirmavit (Jaflfe- 
LGwenfeld, No. 12 241, 13684; cf. 14549 p et y). *) Alias Semmosac (Samo- 

sata, nunc Sumeisat). 

„ Jun., ind. VII. Nazareth. — Geraldus, episcopus Tiberiadensis, 
Garino, abbati Montis Tabor, coram Lethardo, archiepiscopo Nazareno, 
ejusque toto capitulo, ut decimae casalium Hecdix, Heulem, quas ecclesia 
Montis Tabor concordia in praesentia P. Lucii bonae memoriae facta obti- 
nuerat, et Saka, quod situm est inter torrentem Cison et Capharmadam, 
eidem ecclesiae remaneant, suo et dicti archiepiscopi sigillo concedit. — De 
Nazareth : Hernulfus prior, Rainaldus cantor, Gerardus, Andreas, Nicolaus, 
Heraldus thesaurarius, Johannes de Podio cellararius, Arnaldus, Petrus, 
Tibaldus, Galterius capellanus, Johannes de Coriz, Geraldus Passerel cano- 
nici ; de canonicis ecclesiae Tiberiadensis : Robertus cantor, Leo, Johannes 
de S. Homero, 1 ) Johannes Tiberiadensis, Petrus de Templo (Paoli I, p. 57, 
No. 56; cf. p. 504). 515 

*) S. Audemaro. 

„ Jun. — Amalricus I, rex Hierosolymitanus, Hospitali et ecclesiae 
S. Mariae Majoris viam concedit, quae erat inter domum Hospitalis et 
domum praefatae ecclesiae, cujus introitus a ruga palmariorum erat respi- 



regni Hierosolymitani. 137 



ciens ad septentrionem in opposita parte faciei ecclesiae S. Sepulchri in- 
grediens ad meridiem inter utramque domum videlicet Hospitalis et S. Mariae, 
ducens etiam infra domos Hospitalis usque ad exitum in rugam balneorum 
patriarchae. De hac via conventio fit, ut ab introitu antedicto usque ad 
quendam arcum pariete clausum sit ecclesiae S. Mariae, ubi in longitudine 
licet aedificare neque vero amplius in altitudine, quam usque ad pedem 
signorum S. Crucis, quae in parietibus Hospitalis apparent pro meta, quam 
sanctimoniales aedificando non transcendant. A praedicto vero arcu pariete 
clauso inter ecclesiam Hospitalis et domos sanctimonialium vacuum rema- 
neat (ac neutri parti aedificare liceat), in quod spatium sanctimoniales neque 
exitum neque fenestram habeant, inde vero usque ad rugam balneorum 
patriarchae territorium Hospitalis liberum sit. Factum Amalrico patriarcha. 
— De fratribus: Garinus de Melna praeceptor, Stephanus thesaurarius, 
Garnerius, castellanus Gibelini, Bernardus, magister asinariae; de sancti- 
monialibus: Stephania abbatissa, Richeldis de Jerusalem, filia Milonis Clerici, 
Mahaldis de Neapoli, Mahaldis de Ramis, Amelot; de viris Hierosolymi- 
tanis : Harnulfus vicecomes, Robertus de Pinquineo, GofFridus de Turonis, 
Lambertus Patriarchae, Albertus Lonbardus, Johannnes Bricius, Willelmus 
de Punz, Thomas Patriz, Reinaldus de Belgrant de Caesarea, Petrus de 
S. Lazaro, Constantius Tortus, magister Guncelinus (Paoli I, p. 243 — 244, 
No. 200; cf. p. 546 — 547; M. de VogUe', Les eglises, p. 252). 516 

1174 Jul. 3, ind. VII. Hierosolymis. — Amalricus I, 1 ) rex Hierosolymi- 
tanus, Philippo Ruffo 2 ) et heredibus legitimis casalia Arabiam et Zakanin 
necnon pertinentia et gastinas: Derhenne, Mezera, Misklin cum villanis: 
Manket, Helel, Bulmali, Buchalet fratribus et Zelzel, Nabe, Chazeraz fra- 
tribus et Tharet, Bufares, Zacran, Aili, Raphaha, Ebisserur, Buder, Tarcan, 
Phaheit, Nazer, Megeti, Bulmene, Phet, Zieia, Zabaa, Sep, Numeir, Haus 
cum uxoribus et liberis in concambium illorum M bisantiorum, quos de 
rege in urbe Accon olim tenuit, sigillo concedit, et servitium singulorum 
militum inde exposcit, pro illis vero DCCC bisantiis, quos de funda Acco- 
nensi recipiendos rex Philippo concesserat, ab eodem binos milites mittendos 
esse declarat. — Berengarius, senescalcus Templi, Garinus, praeceptor 
Hospitalis, Hemfridus constabularius, Milo, Montis Regalis dominus, Rainal- 
dus, Sydonis dominus, Guido, Caesareae dominus, Gualterus, frater eius, 
Gormundus de Tyberiade, Atto, filius eius, Rohardus de Joppe, Johannes 
de Arsur, Amalricus de Caesarea, Arnulfus de Blancagarda, Amalricus, 
filius ejus, Tirricus de Asper, Jordanus de Ripelmunde. Dauim per manum 
Petri, vicecancellarii regis (Strehlke p. 8, No. 7). 517 

*) Quum Amalricus I 11 die Jul. 1173 obiisse dicatur, Strehlke hoc privile- 

fium spurium rejecit, sed dictum regem 11 Jul. 1174 mortuum esse, in Mitth. d. 
. k. tfsterr. Instituts 1 89 1 , p. 434—435, demonstravimus. *) Cf. Lois (ed. Beugnot) 
I, p. 425. 

„ Dec. 13, ind. VIII. Hierosolymis. — Balduinus IV, rex Hierosoly- 
mitanus, Balduinum Ramarum MDCC bisantiis acceptis Hospitalis fratribus 
per manum Josberti magistri CC bisantios, quos annuatim de casali S. Mariae 
solvere tenebantur, remisisse, sigillo confirmat. — Odo, magister Templi, 
Berengarius, Templi senescalcus, Raimundus, comes Tripolis, Heinfridus 
constabularius, Balianus de Hibelino, Aimericus de Lisenian, x ) Petrus de Cre- 



l ) Alias Lusignan. 



138 Regesta 

secca, Anselmus de Pas, Atto de Marla, Roardus de Joppe, Amalricus de 
Caesarea, Robertus de Pinkeni. Datum Jherusalem per manum Guillelmi, 
Tyrensis et Nazareni archidiaconi regisque cancellarii (Paoli I, p. 245, N0.202; 
cf. supra No. 432). 518 

1174 Dec. — Raimundus, comes Tripolitanus, fratribus Hospitalis per 
manum Josberti magistri et fratris Arnaudi Lombardi, qui liberationem e 
manu Turcorum ipsius fideli nisu perquisierant, quaecunque pater ejus et 
antecessores unquam donaverunt, laudat et sigillo confirmat necnon por- 
tionem, quae dicitur vexilli, dimittit, videlicet medietatem spoliorum bello 
factorum, quam pater Raimundi, cuicunque bello ipse intererat, sibi 
reservaverat. — Romanus, episcopus Tripolitanus, Josbertus magister, Ar- 
naudus Lombardus, Seguinus Ruffus, Bernardus, Bonellus capellanus, 
fratres ; Anfredus de Toron(o) constabularius, Hugo de Biblio, Raimundus, 
frater ejus, Raimundus de Nephin(o), Guillelmus Dorel, Arbertus Sara- 
man(ni), Arradus, Bertramus Porcelet, Rustagnus de S. Montano, Guillelmus 
vicecomes, Johannes, filius ejus, Hugo Days, Poncius de Suura, Guillelmus 
Berengarii, Petrus de Lezignan, Raimundus de Monteoliu, x ) Guilielmus de 
Caumont, Johannes de Suura, Guillelmus Fortis, frater ejus B., Bertramus 
de Pontarudes, Balduinus Roman(us), Petrus Bernardi, Aribertus de Monti- 
niaco, Raimundus de Curt, Guillelmus Firmini, Jacobus, Guillelmus Bidoz, 
regulus 2 ) Simon, regulus Georgius, regulusMafa, magister Matthaeuscan- 
cellarius, cujus opera hoc privilegium factum est (Paoli I, p. 54 — 56, No. 54; 
cf. p. 503). 519 

l ) Alias Montolivo, Montolif. 2 ) Sive raizius (arab. : reis); cf. infra No. 521. 

„ — Hugo, dominus Biblii, Raimundus frater et Hugo, filius ejus, 
consensu Raimundi, comitis Tripolitani, Hospitali per manum Arnaudi 
Lombardi, Montis Peregrini praeceptoris, sigillo concedit terram in terri- 
torio casalis Bechestin, quae vulgo appellatur Jardinum de la Nonua et his 
terminis circumcluditur : a montanis contigua est cuidam fossato, sicut itur 
via, quae tendit ad vadum mortui fluminis et ab eadem parte versus meridiem 
et occidentem contermina est terris ipsius Hugonis de Biblio, deorsum versus 
Montem Peregrinum terris Rusteni de S. Montano, a II aliis lateribus terris 
Hospitalis adjungitur. — R(aimundus) comes, Guillelmus de Marreclea, 
Bertinus Porcel, Arbertus Sarania, 1 ) Arradus, Engel, 2 ) Guillelmus de Cau- 
monte, Arbertus de Montiniaco, Ogerius Furnarius, Henricus de Biblio, 
Rainaudus de Biblio, Sais, Guillelmus Catalanus (Paoli I, p.2 1 o,No. 1 67). 520 

! ) Alias Saraman(nus). *) Alias Engelerius, Angelerius. 

„ — Rainaldus Masueri, filius Rainaldi Masueri, consensu Bertrandi 
filiidomuiHospitalis ejusque magistro Josberto per manum Guarinide Mesna, 
ejusdem praeceptoris, donat et concedit casalia Tyron et Corveis cum per- 
tinentiis praeter districtum et, quod eodem continetur versus castellum de 
Margato, necnon gastinam de Meois, hortum ante portam Hospitalis Valeniae 
situm et pratum ante casale Tyron. Insuper iisdem fratribus confirmat 
donum, quod Abdelmessie, raiz l ) de Margato, fecit, videlicet III partes casalis 
Meserafe, ita tamen, ut cum Georgio, dicti raiz genero, qui ejusdem casalis 
tenet quartam partem, bona futura partiantur et, quod Martinus de Nazareth 
dedit, scilicet tertiam partem casalium Belusae, Archamiae et Cordiae. — 

l ) Vox arabica, cjuae significat principem gentis («regulum»), sive tribus in- 
digenarum Syriae (Lois [ed. Beugnot] I, p. 26; Prutz, Culturgesch., p. 250—252, 547). 



regni Hierosolymitani. 139 



Gilius de Alaint, 8 ) Hugo Rufus, Alverus, castellanus de Margato, Amelinus 
deThevila, 8 ) Martinus de Nazareth, Basilius, magister Rainerius, Georgius, 
raiz de Margato, Dros de Curia (Delaville le Roulx, p. 1 16 — 1 17, No. 32 
[cf. p. 19]; Prutz p. 106 — 107, No. 51). 521 

*) Alias Allant. 8 ) Alias Chevilla, Chevila, Chivilli ? 

1174, ind. IX. 1 ) — Eschiva, domina Tabariae, pro anima Galterii mariti 

una cum Hugone filio, Hospitali in manum Josberti magistri sigillo con- 

cedit turronem inter parvam palmeriam et Tiberiadem situm, quod Sarra- 

cenice vocatur Lacomedia, 8 ) et totam terram, quam praedictus mons usque 

ad mare Galilaeae continet, et de littore, quantum vir lapidem levem in mare 

potest jacere. Factum Amalrico I rege. — Giraudus, episcopus Tabariae, 8 ) 

Petrus de Crescentia, Ivo Ursus, Geroldus de Chetnei, 4 ) Simon Cleurun, 5 ) 

Robertus Rufus, Heymericus Chaiig (Paolil, p. 243 — 244, No. 199). 522 

! ) Quum Amalricus I charta memoratus 1 1 Jul. 1 174 obierit (RChricht, Amal- 
rich I, p. 480), privilegium nostrum ante hoc datum scnptum et ind. IX corrigenda 
est in VII. *) Quod Conder, Quart. Stat. 1890, p. 36 esse censet chirbet el- 

kaneitrfja septentrionem versus de Tiberiade. 8 ) De quo Rtihricht in ZDPV. X, 
p. 30 ; sigillum ejus describit G. Schlumberger in Revue numismat., III Ser., VI, 
p. 465—466. 4 ) Alias Chesneio. 6 ) Alias Cheurun. 

1175 Febr. — Boamundus III, princeps Antiochenus, domui Hospitalis 
et Josberto magistro per manum Garini de M(elna) praeceptoris donum, 
quod Garentonus, dominus Saonensis, fecit, scilicet Tricaria *) casale et, 
quicquid juris ejusdem habet, consensu Orgollosae uxoris et filiorum sigillo 
confirmat necnon Surianum quendam Bon Mossor nominatum et in urbe 
Gabuli constitutum cum liberis et rebus suis concedit, insuper Judaeum, 
qui a Latinis Garinus vocatur et Laodiceae habitat. — Silvester, cognatus 
principis, Johannes de Salquino, Hodoinus de Merrolis, Eschivardus, 
Guischardus de Insula, Guillelmus de Cavea marescalcus, Paganus de Ca- 
stelin, Garinus Guegnart, Symon Burgevins, dux Antiochiae. Datum per 
manum Constantini, clerici principis anno principatus XI (Delaville le Roulx, 
p. 121 — 122, No. 35 [cf. p. 19]; Prutz, p. 106, No. 30 [ad 1 174]). 523 
l ) In tergo p. 122: Trecherie. 

„ Mart. — Boamundus III, Raimundi filius, princeps Antiochenus, 
consensu uxoris Orgolosae, Hospitali e jusque magistro Josberto per manum 
fratris Garini praeceptoris praedium, quod appellatur S. Egidii, prope urbem 
Gabuli situm pro IV millibus bisantiorum, quos ipse Hospitali debebat, 
tradit et sigillo confirmat. — Silvester, consanguineus principis, Guiscardus 
de Insula, Johannes de Salquino, Balduinus constabularius, Hugo de Logis, 
Rogerius de Surdavalle, Guitardus de Borc, Gervasius, filius Eschivardi, 
Gaufridus de Dordan, Thomas, filius Roberti Mansselli, Simon, dux Antio- 
chiae. Datum hoc privilegium per manum Constantini clerici (Paoli I, 
p. 58—59, Nr. 58). 524 

„ Jun. 26, ind. VIII. Nazareth. — Balduinus IV, rex Hierosolymi- 
tanus, Baruto cuidam ejusque heredibus drugomanagiam de casalibus Cabur, 
Turone, Coket, quam Ivetta, avia Rohardi, et filius Petrus filiolus Baruto 
dederunt et nunc ipse Rohardus consensu uxoris Delinae in curia regali 
Acconensi CCXXV bisantiis acceptis concessit, cum omnibus juribus accurate 
expositis sigillo confirmat. — Petrus de Cresecca, Aimericus de Lisenian, 
Rohardus de Joppe, Amalricus de Caesarea, Gervasius, filius ejus, Philippus 



140 Regesta 

Rufus, Amalricus de Franliu, Stephanus Ammiratus, Urricus, Arnaldus 
de Suessione, Radulfus de Nela, Raimundus de Tolosa, Petrus de Moneta, 
Rannulfus Bannir, Pontius Marranus, Raimundus Marranus, Albertus Sella- 
rius, Odo de Bugi, Johannes Princeps. Datum per manum Petri, regis vice- 
cancellarii (Paoli I, p. 245 — 246, No. 203 ; cf. p. 547). 525 

1175 Jun., ind. VIII. Rivoalti. — Sebastianus Ziani, Venetianorum dux, 
per manum Stephani Barocii, procuratoris operis S. Marci Tyriensis, eidem 
ecclesiae privilegium Vitalis Michaelis ducis confirmat et tertiam Tyri partem 
in V annos exceptis tamen his, quae a praedecessore duce concessa fuerunt, 
videlicet ruga, quae stat ad introitum portae juxta portum revolvente a 
Iatere sinistro ab uno et ab alio latere usque ad rugam S. Marci et usque 
ad partem regis, et exceptis CCC bisantiis, quae in illa continentur, exceptis 
uno de melioribus molendinis, II casalibus et uno de melioribus jardinis 
et exceptis his, quae concessa sunt episcopatui Equili et Torcellano. Prae- 
terea concedit redditus de portu et introitu portarum, platearum, de fonticis, 
balneis, fiirnis, stateris, rubis et mensuris vini et olei, de molendinis, de 
vitro et aliis, praesertim quum ad subventionem Venetorum de captivitate 
imperatoris Constantinopolitani liberatorum et cum nave Romani Mairani 
Acconem appulsorum de pecunia operis S. Marci MD bisantii dati fuerint 
(Tafel-Thomas I, p. 167 — 171, No. 63; cf. supra No. 402). 526 

„ Jul. 1 7, ind. VIII, concurr. II, epact. XXVI, luna XXVI. Tripoli. 
— Postquam Alemandina, uxor quondam Rollandi de S. Muntando, obiens 
testamento X bisantios annuales de hereditate sua accipiendos domui Hospi- 
talis dimisit, Johannes, vicecomes Tripolitanus *), ejusque uxor Wilelma, 
filia dictae Alemandinae, ad quam ista hereditas pertinet et post dominum 
Rostandum reverti debet, praelibatam elemosynam sigillo confirmant. — 
Pontius de Sura, 2 ) Raimundus de Sura, dominusSaissus, 8 ) Willelmus Cata- 
lani, Rolandus Dauria *), Pontius Bos, Willelmus de Bez(on)s, Willelmus 
de Antiochia. 5 ) Traditum est per manum Arnaudi Lombardi, tunc prae- 
ceptoris Hospitalis Montis Peregrini; Stephanus,sacerdosvicecomitis, scripsit 
(Delaville le Roulx, p. 122 — 123, No. 36 [cf. p. 19]; Prutz, p. 107 — 108, 
No. 32). 527 

') Cujus sigillum videas in Musee arche'ol. II, p. 320—321, No. 19. s ) Alias 
Sui(u)ra. 8 ) Alias Saisius, Saxius. 4 ) De Auna. 6 ) De eo cf. Lois (ed. 

Beugnot) I, p. 425. 

„ Aug., ind. VIII. — Amalricus, patriarcha Hierosolymitanus, domui 
Hospitalis precibus Josberti magistri et Garini praeceptoris censum, quem 
habebat de domo, quae fuit Roberti de Belgenci, donat et sigillo apposito 
concedit, ut si praedicti fratres dictam domum et domos Willelmi Patroni, 
abbatissae S. Lazari, Petri Sellarii et Parsani adepti fuerint, quae omnes in 
vico sitae sunt a porta David descendente, aedificia construere liceat. In 
recompensationem vero a dicto magistro Amalricus patriarcha censum accipit, 
quem fratres habebant de domibus Odonis de Barulo et Henrici Alemanni, 
quae contiguae sunt vico, qui ducit ad portam S. Stephani in quarterio 
patriarchae, et habent a septentrione domos de censu Hospitalis, a meridie 
vero contiguantur cuidam voltae, quae est de censu Hospitalis et super se 
habet domum cujusdam Suriani. Insuper accipit censum in statione Lamberti 
Patriarchae, quam in vico Coquinatorum sitam canonici S. Sepulcri fratribus 
in concambium terrae vacuae dederunt ante portam S. Helenae sitae, prae- 



regni Hierosolymitani. 1 4 1 



terea censum I bisantii pro eodem concambio a praedictis canonicis 
annuatim solvendi. — Petrus, prior S. Sepulcri, Johannes Pictavus, Hugo 
de Nigella, Reinaldus de Lochis, Constantinus, Petrus praecentor, Bernardus 
de Antiochia, Baldoinus thesaurarius, omnes presbyteri ; de diaconis : Odo, 
Petrus, Petrus Bithuricensis ; de subdiaconis : Petrus de Machumeria, Rot- 
bertus de Roma; de clericis patriarchae: Eraclius archidiaconus, Dalmatius 
canonicus, tunc bajulus patriarchae, Girardus capellanus, Petrus clericus; 
de laicis patriarchae : Galfredus dapifer, Aldebertus pincerna, Petrus Lom- 
bardus, Arnaldus mareschalchus. Datum per manum Monachi cancellarii 
(Delaville le Roulx, p. 124 — 125, No. 37 [cf. p. 19]; Prutz, p. 108 — 109, 
No. 33). 528 

1175 Octob. 17, ind. VI (IX). — Petrus, prior S. Sepulchri, et ecclesiae 

conventus cum Garino, abbate Montis Tabor, consensu Letardi, archiepis- 

copi Nazareni, prioris Lancelini et totius ecclesiae, sigillo apposito S. Se- 

pulchri eo conveniunt, ut hi ecclesiam suam apud casale S. Aegidii cum 

medietate decimarum ejus et aliorum videlicet Turbasaym *) et Dere, quae 

ex concessione quondam patriarchae Willelmi ab ipsis censuali jure pro 

unius rotae cereo tenebant, expensis praegravati S. Sepulchro reddant, vineas 

vero, domos et mobilia II millium bisantiorum pretio vendant annuatim 

III rotas incensi et cereum I rotae in festo transfigurationis accepturi. — 

Letardus, archiepiscopus Nazarenus, Radulphus, Sebastensis episcopus, 

Johannes, prior ejusdem ecclesiae, Petrus, cantor Tyrensis ecclesiae; de 

canonicis S. Sepulchri : Johannes Pictaviensis, Ugo de Nigell, Rainnaldus 

de Lochis, Constantinus et Petrus cantor, sacerdotes, Oddus 2 ) et Gaufredus 

diaconi, Petrus Maumeriae et Robertus Romae subdiaconi; de monachis 

Montis Thabor : Lancelinus prior, Petrus de Podio thesaurarius, Martinus, 

Johannes Hispanus, Stephanus cantor, Aimericus, Dominicus, Johannes de 

Nazaret, Lenardus, 3 ) Pandulfus, W(illelmus) Provincialis, Marcellinus; de 

clericis Nazarenis : Geraldus 4 ) archidiaconus, Tibaldus, canonicus Sydoni- 

ensis, Johannes, canonicus Nazarenus, Kalterius 6 ) de Capelia, Johannes 

Corithensis, Gibertus, capellanus archiepiscopi, Jordanus Mercator (Paoli I, 

p. 211, No. 168 [cf. p. 539]; p. 246 — 247, No. 204, unde variae lectiones 

sequentes). 529 

*) Turbalaym. *) Oddo. 8 ) Enardus. 4 ) Gerardus. 5 ) Galterius ; 
cf. chartam sequentem. 

„ Octob. 1 7, ind. VI (IX). — Garinus, abbas Montis Thabor, con- 
sensu Letardi, archiepiscopi Nazareni, prioris Lancelini et totius capituli 
Montis Thabor Petro, S. Sepulchri priori, ecclesiam casalis S. Egidii cum 
pertinentiis, scilicet medietatem decimarum casalium S. Egidii et aliorum 
duorum Turbasaim (Turbasym) et Dere, quae ex concessione felicis memo- 
riae Willelmi patriarchae possidebat, reddit, vineas vero et domos pretio 
M (duorum M) bisantiorum vendit. — Letardus, archiepiscopus Nazarenus, 
Radulfus, episcopus Sebastensis, *) Johannes, prior ejusdem ecclesiae, Petrus, 
cantor ecclesiae Tyrensis ; de canonicis S. Sepulchri : Johannes Pictavensis, 
Ugo de Nigella, Rainaldus de Lochis, Constantinus, Petrus cantor, sacer- 
dotes, Odo et Gaufridus diaconi, Petrus Mahumariae (Mahomariae) et Ro- 
bertus Rome subdiaconi ; de monachis Montis Thabor : Lancelinus prior, 
Petrus de Podio thesaurarius, Martinus, Johannes Yspanus (Hyspanus), 



») De quo Rtfhricht in ZDPV. X, p. 29. 



142 ftegesta 

Stephanus cantor, Aimericus, Dominicus, Johannes de Nazaret, Enardus, 
Pandulfiis, Willelmus Provintialis, Marcellinus ; de clericis Nazareth : Geral- 
dus, archidiaconus Nazarenus, Tibaldus, canonicus Sydonensis (Sydonien- 
sis), Johannes, canonicus Nazarenus, Galterius de Capella, Johannes Cori- 
t(h)ensis, Gibertus, capellanus archiepiscopi Nazareni, Jordanus Mercator 
(Roziere, p. 258 — 260, No. 142). 530 

1 1 75 Dec. 1 8, ind. VI. *) — Balduinus, dominus casalis S. Egidii consensu 
uxoris Stephaniae coram socero suo Roardo, castellano Hierosolymitano, 
Petrum, priorem S. Sepulchri, de abbate Montis Thabor domos ac vineas, 
quas idem conventus in dicto casali habuit, emisse confirmat. — Roardus, 
castellanus Hierosolymitanus, Anselmus de Brie, Symon de Bethleem, An- 
dreas de Caypha milites ; Gaufridus Turonensis, Robertus de Pinken(iaco), 
Johannes Raimundi, Willelmus Patronus, Radulphus, frater Willelmi, archi- 
episcopi Tyrensis, Bernardus Proet, Arnulfus de Mahomeria, G(u)arinus 
Neapolitanus deTemplo, serviens dominae reginae Mariae (Roziere, p. 257 
— 258, No. 141 ; Lois [ed. Beugnot] II, p. 531, No. 47; Migne, p. 1229 — 
1230, No. 141). 531 

! ) Indictio quadrat in 18 Dec. 1 172. 

„ , ind. VIII. — Jotius, episcopus Acconensis, *) et Josbertus, Hospi- 

talis magister, controversiam inter ecclesiam S. Crucis Acconensis et Hospi- 

talis de multis juribus ecclesiasticis versantem disceptant et disceptatam 

sigillis confirmant. — Rufinus archidiaconus, Bartholomaeus thesaurarius, 

Stephanus, Odo, magister Hugo, magister Monachus, magister Salomon; 

de fratribus Hospitalis : Bernardus prior, Garinus praeceptor, Willelmus de 

Acir, Willelmus, prior in Accon, frater Castaneus, frater Gerardus thesau- 

rarius, frater Garnerius de Gibelin (Paoli I, p. 59 — 60, No. 59 ; cf. p. 504). 532 

J ) De quo Rtfhricht in ZDPV. X, p. 20; sigillum ejusdem cf. in Revue numis- 
mat. t III SeV., VI, p. 469. Antea fuerat canonicus Acconensis. 

„ — Balduinus, dominus Ramensis, consensu uxoris Helisabeth et 
fratris Barisani, Hospitali per manum Josberti magistri Johannem Syrianum, 
quondam Cafferri cysternarium, cum omnibus suis utriusque sexus here- 
dibus donat et sigillo confirmat. — Barisanus, frater Balduini, Aubertus, 
consanguineus Balduini, Jacobus, Caco vicecomes (Paoli I, p. 58, No. 57). 533 

„ — Petrus, filius Petri de Caors, assensu Rainaudi et Hugonis fra- 
trum partem hereditatis suae Hierosolymitanae tam in domibus quam de 
quadam gastina, quae sunt in vico Montis Sion, fratri suo Clarembaldo 
L bisantiis vendit ; domus autem istae his terminis circumsaepiuntur: ab 
oriente domo Willelmi Patron et gastina praedicta, domo Alberici Parvi, 
via publica interposita, a meridie domo Evae Plachariae (inter duas autem 
domos hujus emptionis interest domus, quae fuit Jordani Clerici), ab occi- 
dente domibus Boamundi Bufli, Obae Cementarii, Petri de Ve ejusque 
fratrum, a septentrione domibus Petri de Ve et fratrum ejusdem. Divisio 
autem gastinae talis est: habet enim ab oriente domos Rohardi Toset et 
viam arcus Judae in medio, a septentrione domos Willelmi Patron, a meridie 
Alberici Parvi, via interposita, ab occidente domos hujus emptionis et 
domum Jordani Clerici, via jam dicta Montis Sion interjacente. Haec vero 
venditio facta est in plena curia coram Rohardo, castellano Hierosolymitano, 
Bernardo Broet, castelli magistro, et juratis civitatis. — Robertus de Pinquenni, 
Gaufridus des Tors, Simon Judex, Lambenus Patriarcha, W. de Ponz, 



regni Hierosolymitani. i 43 



Balduinus de Lions, Gaufridus de Issoudun, Pesellus Rex, Petrus Giberti, 
W. Patron, W. Ber(audi), Johannes de Tors, Johannes Brien, Holdricus. 
Factum Balduino IV rcge et Amalrico patriarcha (Delavillele Roulx, p. 1 19 
— 121, No. 34 [cf. p. 19]; Prutz, p. 109 — 110, No. 34). 534 

1175. — Gila, consensu filii Petri, Hospitali domum cum cisterna in 
vico David sitam, quae adjacet ab oriente domui Stephani Umberti, ab oc- 
cidente domui Roberti de Baugencio, a meridie viae publicae, DCCCL bi- 
santiis vendit et CCCCL inde accepisse confirmat; pro remanentibus vero 
CCCC bisantiis in cambium eidem fratres dare promittunt domum Petri 
Tornatoris, quae quondam fuit Karsie (?), *) bochariae et domui Alberti, pa- 
triarchae pincernae, viaeque publicae vici Templi et regis excorticationi 
collateralem. — Johannes Bricius, W. Beraudi, Johannes Dators, Pizellus 
li Rei, Simon Judex, Jofridus Bocherius, Petrus de S. Lazaro ; de fratribus : 
Stephanus thesaurarius, cujus manu negotium fiebat, Garnerius, castellanus 
Gibelini, Bernardus de Asinaria, Godescalcus, Droes, Blomus, Josbertus 
candelarius (Delaville le Roulx, p. 118 — 119, No. 33 [cf. p. 19]; Prutz, 
p. 1 10, No. 35). 535 

*) Fortasse legendum est : Garsie. 

1176. — Rainaldus, ecclesiae Montis Syon minister, vineam ad pedem 
Montis Syon sub domo, quae dicitur Germani, sitam ad lacum communi 
usui faciendum in concambium vineae donat et sigillo conrirmat, quam 
juxta ecclesiam S. Procopeos sitam Amalricus I rex dederat, cui quandam 
vineolam illi vineae a meridie collateralem et in bivio juxta domum ante- 
dicti Germani sitam concesserant. — Petrus, Josaphat, Ribaldus, Latinae, 
Rogerius, Templi, abbates, Rohardus castellanus, Anselmus de Brie, Ansel- 
mus Babic (Roziere, p. 308 — 309, No. 170; Migne, p. 1249, No. 170). 536 

„ , ind. IX. Accon. — Balduinus IV, rex Hierosolymitanus, Hospi- 
tali per manum Josberti magistri laudat et concedit, quicquid pater suus 
Amalricus I rex de terra Aegypti acquirenda dedit, et XXX millia bisantiorum 
ex territorio Berbesii, si fieri possit, extrahendos addit; sinminus, seterram 
quam viciniorem terrae Belbesii poterit, assignaturum esse, sigillo confirmat. 
— Berengarius, militiae Templi senescalcus, Joicil., 1 ) regius senescalcus, 
Humfredus comestabilis, Rainaldus, dominus Sydonis, Roardus, castellanus 
Jherusalem, Ugo de Mimarc, 2 ) Petrus de Corset, 3 ) Malpinus. DatumAccon 
per manum Lamberti capellani (Paoli I, p. 60 — 61, No. 60). 537 

! ) Joscellinus. 2 ) Mimarcio, Mimars. 8 ) Male pro Creseto, Cresecca ? 

„ , ind. X. Joppen. — Balduinus IV, rex Hierosolymitanus, Guillelmo 
Lovelle, quoad vivat, capellaniam capellarum suarum in civitate Joppe 
existentium videlicet S. Crucis et B. Laurentii cum redditibus et oblationi- 
bus, sicut bonae memoriae rex Amalricus I concesserat, sigillo confirmat et 
redditus annales enumerat, quibus frui eidem liceat. — Gaufridus de Blois, 
Joppensis decanus, Rohardus, castellanus Jerusalem, Henricus, castellanus 
in Joppen, Petrus de Creseca, Gauterius Malpini, Rannulfus dapifer. Datum 
per manum Lamberti, regis capellani (Delaborde, p. 85 — 86, No. 38). 538 

„ , ind. IX. — Balduinus, dominus Ramatensis, consilio et voluntate 
Baliani fratris sui filiarum Eschivae et Stephaniae earumque maritorum 
Hemerici et Amalrici, vicecomitis Neapolitani, ex petitione Johannis Arrabiti, 
Petri et Henrici fratrum coram rege Balduino IV Constantiae, sorori regis 



144 Regesta 

Franciae, S. Egidii comitissae, venditionem casalis Bethduras sigillo con- 
firmat, quod dictus Balduinus a rege et Balianus a fratre Balduino, 
Johannes Arrabitus a Baliano feudum habuerat et Arrabitus nunc comitis- 
sae V millium et DCCC bisantiorum pretio vendidit nullo retento servitio 
nisi scribanagio Georgii de Betheri. — Eraclius, Caesariensis, Letardus, 
Nazarenus, archiepiscopi, Bernardus, Liddensis, Joscius, Acconensis, episcopi ; 
Odo, militiae Templi, Josbertus, Hospitalis, magistri, Berengerius, Templi 
senescalcus, Petrus, prior S. Sepulchri ; princeps Renaudus, comes Josce- 
linus, Humfredus constabularius, Rohardus, castellanus Jerusalem, Guido 
Caesariensis, Garnerius, praeceptor Hospitalis, Hugo de Gibeleto, Hugo 
Mimarz, Renerius de Neapoli (Paoli I, p. 61, No. 61 ; cf. p. 504 — 505). 539 

1177 Jan. — Josbertus, Hospitalis magister, Sibillae de Roma tradit 
domum,quae ab oriente estjuxta capicerium ecclesiae S. Juliani, et domum 
Braini Syriani tali conditione concedit, ut II bisantios et medium in festo 
Omnium Sanctorum annuatim reddat. Factum Amalrico patriarcha, Bal- 
duino IV rege. — Fratres Hospitalis: Garnerius praeceptor, Goffridus 
thesaurarius, Stephanus hospitalis (sic), Bernardus, magister asinariae, cujus 
manu hoc factum est, Berardus, custos operis, Godescalcus, custos eleemo- 
synae, Sancius eleemosynarius ; de burgensibus Hierosolymitanis : Willel- 
mus Beraldi, Goffridus Macellarius, Bernardus Cocus, Bertrandus Coquus, 
Bernardus Barberius (Paoli I, p. 212, No. 169; cf. p. 539). 540 

„ Jan. — Josep, 1 ) rex archiepiscopo et consulibus Pisanorum, qui 

legatum Aegyptum miserant et petiverant, ut mercatoribus suis faveret, se 

precibus eorum indulgere pollicetur (Amari, I diplomi arabi, p. 264, No. 10 

[cf. p. 461]; Lami, Delic. erudit. V, p. 221 — 222; cf. Fanucci II, p. 1 1 1 — 

112; Heyd I, p. 398). 541 

') Jusfif, praenomen Saladini. Eodem anno Januenses Rubeum de Volta de 
foedere acturum ad Saladinum miserunt (Ottobon. Annales in Mon. Germ. SS. 
XVIII, p. 98). 

„ Febr. 20, ind. X. — Amalricus, vicecomes Neapolitanus, assensu 
uxoris Theophaniae et fratris Raginaudi ecclesiae B. Mariae vallis Josaphat 
a ponte per montanam usque ad planitiem Casresil et planitiem ejus gastinae 
scilicet Casresil sigillo concedit ac dimittit. — Boemundus de Neapoli, Ato 
juvenis de Marla, Martinus de Taphilia, Ugo de Gorrando, Bernardus Pelli- 
parius, Guillibertus de Funda, Guido de Escar et ejusdem ecclesiae monachi, 
videlicet dongnus (sic) Petrus de S. Lazaro, dognus Willelmus de Sicilia, 
dognus Johannes de Escar, dominus Mathaeus Anglicus, dominus Willelmus 
deTieta, dominus Ernaudus Gascus. Datum per manumPetri clerici (Dela- 
borde, p. 86 — 87, No. 39). 542 

„ Jun., ind. VIII. l ) — Amalricus, patriarcha Hierosolymitanus, Petro II, 
S. Sepulchri priori, jurisdictionem, quam ipse habebat in vinea, quae fuit 
Petri de S. Jacobo, cujus portionem canonici emerant, concedit — quae 
vinea habet ab oriente et septentrionem vineam de Latina, ab occidente 
viam regiam, quae ducit a domo leprosorum S. Lazari versus lacum Legerii, 
a meridie viam, quae ducit ab ecclesia S. Stephani ad eandem viam — et 
quibusdam conditionibus sigillo apposito confirmat. Factum Balduino IV 
rege. — De canonicis S. Sepulchri sacerdotibus : Hugo de Nigella ; Constan- 

l ) Indicuo quadrat in annum 1 175. 



fegni Hierosolymitani. mj 



tinus diaconus, Odo, Rogerius subdiaconus, Robertus de Roma, Petrus 
Barchilonensis ; de familia patriarchae : Galfredus dapifer, Girardus capel- 
lanus, Petrus clericus, Willelmus crucifer, qui chartam scripsit, Aldebertus 
pincerna, tunc temporis praeceptor domus patriarchae, Petrus Lombardus. 
Datum per manum Monachi cancellarii (Roziere, p. 305 — 307, No. 168; 
Migne, p. 1247 — 1248, No. 168). 543 

1177 Sept. 27. Venetiae. — Alexander III Johanni, regi Indorum, x ) scribit, 
se jam diu quidem audivisse, ipsum legem christianam sequi, sed tum 
demum primum magistrum Philippum, medicum et familiarem suum, detu- 
lisse, eum fide catholica et apostolica disciplina erudiri velle, itaque eun- 
dem Philippum remittit ipsum veram religionem christianam accuratissime 
docturum (Jaffe - Lowenfeld, No. 12942; cf. Heyd in Zeitschr. ftir histor. 
Theol. 1858, p. 262; Zarncke, De epistola Alexandri papae III ad presby- 
terum Johannem, Lipsiae 1875, 20 pp., 4 et Der Priester Johannes in Abh. 
d. Ktfnigl. sdchs. Gesellsch. d. Wissensch. 1879, XVII, p. 935 — 944; cf. 

P- 945— 94 6 )- 54 * 

') Aliam epistolam Alexander III ad soldanum Iconii, qui nuntiis et epistolis 
confirmaverat, se christianam religionem profiteri, direxisse tertur eum ad plenam 
cognitionem verae fidei catholicae adducturus (Petri Blesensis Opera ed. Giles II, 
append. XXI— XXXII; cf. Rohricht in Theol. Studien u. Kritiken 1891, p. 360). 

„ (Sept. — Dec. 31), ind. XI (leg. X). Hierosolymis. — Balduinus IV, 
rex Hierosolymitanus, consensu Balduini, domini Ramatensis, Baliani, fratris 
ejus, Eschivae et Stephaniae filiarum, Constantiae, sorori regis Franciae et 
S. Egidii comitissae, scribanagium Bethduras casalis a Georgio de Betheri 
CCL bisantiis venditum sigillo confirmat. — Willelmus, archiepiscopus 
Tyriensis, Reginaldus princeps, Joscelinus de Semmosach, castellanus Asca- 
lonensis, Bulduinus, frater ejus, Willelmus de Mont Corneit, Rohardus de 
S. Abraham, Robertus de Pinquigni, Gaufridus Turonensis. Datum per 
manum W., archiepiscopi Tyriensis regisque cancellarii (Delaville le Roulx, 
p. 127 — 128, No. 39 [cf. p. 13]; Prutz, p. 1 1 1, No. 37). || Hoc privilegium 
eodem anno ac mense iisdem testibus Sibylla, comitissa Joppae et Ascalonae, 
sigillo confirmat (Delaville le Roulx, p. 129 — 130,^0.41 [cf. p. 20]; Prutz, 
p. iii — 112, No. 38). In dorso cartae legitur: Carta comitisse cassaliis 
Betharas. 545 

„ (Sept. — Dec. 3 1), ind. X. — Balduinus, dominus Ramatensis, con- 
silio Baliani, fratris sui, et consensu (Eschiv)ae et Stephaniae filiarum Con- 
stantiae, sorori regis Franciae et comitissae S. Aegidii, scribanagium casalis 
Bethduras a Georgio de Betheri venditum coram rege Balduino, Sibylla, 
comitissa Joppae et Ascalonis, sigillo confirmat. — Rainaldus princeps, 
Joscellinus de Sen Mossach, castellanus Ascalonitanus, Willelmus de Mont 
Corneit, Rohardus de S. Abraham, Balduinus de Semossach, Balduinus de 
Jherusalem, Reginaldus le Flamenq, de Ybelin (Delaville le Roulx, p. 128 
— 129, No. 40 [cf. p. 13]; Prutz, p. iii, No. 36; cf. supra No. 540). 546 

„ (Octob. ante mens.). Hierosolymis. — Josbertus, Hospitalis magister, 
infirmis Hospitalis per manum Stephani hospitalarii casalia S. Mariae et 
Caphaer concedit, unde infirmis panes albi dentur, et sigillo confirmat (Dela- 
ville le Roulx, p. 126 — 127, No. 38; Paoli, DelT origine, p. XLI — XLII, 
No. 23 [gallice]; Prutz, Culturgesch. d. Kreuzzllge, p. 604 — 605; cf. Dela- 
ville le Roulx in Bibl. de Te'cole d. chartes 1887, p. 348). 547 

Rdhricht, Regesta. Iq 



146 ftegesta 

1177 Octob. 17, ind. XIV. 1 ) Hierosolymis. — * Amalricus I, *) rex Hiero- 

solymitanus, domui Theutonicorum CCC bisantios sarracenatos annuatim 

ad portam David recipiendos, casalia Saffir (Saphir) et Kafarhone (Caphir- 

hune) in territorio Neapolitano sita, III vineas in montania, quae vocatur 

de Abel, quarum in prima cisterna est sine aqua, in secunda cava de terra 

candida, in tertia vinea vicina, necnon varios redditus frumentarios ad 

portam David et zuccari de canamellis Neapolis pro infirmis Zaribel haben- 

dos denique franchisiam intrandi et exeundi, vendendi et emendi in toto 

regno concedit et sigillo sancit. — Eraclius, S. Resurrectionis electus, Guido, 

Joppensis et Ascalonis comes, Anfridus, constabularius regni, Rainaldus, 

Sydonis dominus, Balianus Neapolis, Balduinus de Ybelin, Balianus, frater 

eius, Milo de Plance, Galterus de Berito, Anselmus de Brie, Galterius de 

Mirabel vicecomes. Datum per manum Radulfi, episcopi Bethleemitae 

regnique vicecancellarii (Strehlke, p. 9, No. 8; cf. p. 122 — 123). 548 

') Corrigendum esset: X. 2 ) Hoc privilegium spurium esse recte demon 

stravit Strehlke. 

„ Octob. — Raimundus, comes Tripolitanus, cum uxore Eschiva 
HospitaJi et magistro Rogerio Castrum Rubrum necnon casale alias vocatum 
Turrem Bertranii Milonis, quod ipse in vadimonio de domino Rainuardo 
habebat, donat et sigillo confirmat. — Ugo, dominus Biblii, Ugo, ejusdem 
filius, Raimundus de Biblio, Bertranus Porcelet, Arbertus Saramanni, Asta- 
fortis, Ugo Senzaver, Raimundus, mariscalcus Tripolis, Rustenus de S. 
Montano, Guillelmus Berenger, Albericus de Rancorolis, Johannes de Suura, 
Raimundus de Suura, Raimundus Constantinus, Petrus Monacus, Sais, 1 ) 
Ugo Moresinus, Matthaeus cancellarius, qui scripsit (Paoli I, p. 213 — 214, 
No. 170). 549 

! ) Alias Sayxius, Saissius; cf. Eracles, p. 187. 

„ Nov. 29. — Boamundus III, princeps Antiochenus, sigillo confirmat, 
coram se suaque curia, M bisantiis acceptis, heredes Petri Gay, scilicet Sal- 
vagium filium et Milessent filiam ejusque maritum Stephanum calumniam, 
quam fecerant domui Hospitalis scilicet de gastina Naria ad pontem Ferri 
sita, quam domus dicta tenebat a S. Abraham, necnon de vineis ab dicto 
Hospitali possessis, de gastina S. Basilii, quae fuit Mychaelis Magni, Georgii 
Rayz et Theodori, notarii ducis, cum II canutis et omnibus, quae Petri 
Gay fuerunt, de eis scilicet, quae Hospitale possidet, in pace dimisisse et 
absolute quitavisse. — Guiscardus de Insula, Johannes de Salquin, Riche- 
rius de Lerminat, Rogerius de Surdeval, Gaufredus Dordan, Garinus 
Guegnart, Odo de Maire, Symon, 1 ) dux Antiochiae. Datum per manum 
Johannis cancellarii anno principatus XIV (Delaville le Roulx, p. 130— 131, 
No. 42 [cf. p. 20]; Prutz, p. 112, No. 39; cf. supra No. 424). 550 

') Burgevin. 

„ Nov. — Rainaldus, quondam Antiochiae princeps, nunc vero 
Hebron(s)ensis et Montis Regalis dominus, 1 ) consensu Stephaniae uxoris 
cjusque filiorum Hospitali privilegium a Mauricio, domino Montis Regalis 
(supra No. 279), editum sigillo confirrnat scilicet in terra Montis Regalis 
casale Benisalem cum pertinentiis, in vico Montis Regalis Caissar, filium 
Tamin, cum heredibus, terram, quae est inter vineam Seguini et Guillelmi 
Hasin, in Monte Regali domum, in terra Petracensi casale Canzil cum per- 

*) I)e quo De Mas Latrie in Arch. Veneto 1883, XXV, p. 488—490. 



fegni Hierosoiymitani. J47 



tinentiis et gastina Hable vicina, in Petrac domum cum pertinentiis, terram 
juxta vineam, quae fuit Johannis castellani et nunc est archiepiscopi, et 
navem ad libere transportandas res Hospitalis. Praeterea donat parvum 
hortum et terram, quam Tebaldus de Betun *) adhuc vivus tenebat in Valle 
Ripariae. — Frater Ascenardus, Seguinus, Martinus vicecomes, Johannes 
Tiberiadensis, Eraudus casteJlanus, Martinus de Melida, Balduinus de 
Taroana, Garinus de Hobelet, Johannes Mahomet, magister Raimundus, 
magister Martinus et alii de Monte Regali et Petra; qui testes fuerunt pri- 
vilegii a Mauricio dati et hanc cartam iterum subscripserunt praeter Segui- 
num, Martinum vicecomitem, Johannem Tiberiadensem et Eraudum 
castellanum jam mortuos. His accedunt testes : Guerricus, primus Latinorum 
archiepiscopus Petracensis, dominus Godescalcus, Evenus castellanus, 
Seherius, Rangotus, Girardus de Betarrasa, Johannes de Terroda, Balduinus, 
frater ejus. Datum per manum Willelmi, capellani nostri (Paoli I, p. 62 — 
63, No. 62; cf. p. 505; Lois [ed. Beugnot] II, p. 147 not.). 551 

*) Alias Beth(s)an, Bessan (Beisan), an Bethune ? 

1177, ind. X. Hierosolymis. — Balduinus IV, rex Hierosolymitanus, 
Petro, S. Sepulchri priori, II quintarios racemorum in vineis suis, quae prope 
ecclesiam S. Crucis sunt, in concambium decimae vineae, quae prope se- 
cundum (Sanctum ?) Procopios est — quam Amalricus I rex ecclesiae Montis 
Syon pro lacu Germani dederat usibus totius civitatis communi — concedit 
et sigillo confirmat. — Willelmus Marchisius, comes Ascalonensis et Jop- 
pensis, Johannes de Assur, Anselmus de Bria, Roardus, castellanus Jerusa- 
lem, Petrus de Creseca, Anselmus d'Abim, Willelmus Patrum. Datum per 
manum Lamberti, regis cancellarii (Roziere, p. 307 — 308, No. 169; Lois 
[ed. Beugnot] II, p. 531 — 535^0.48; Migne, p.1248 — 1249,^0.169). 552 

„ , ind. X. — Sibilla, Amalrici 1 regis filia, Joppes et Ascalonis comi- 
tissa, pro salute mariti sui Willelmi comitis Rodrico Comiti et ceteris ejus- 
dem ordinis fratribus turrem puellarum in urbe Ascalonis, hortum eidem 
turri oppositum et II alias turres inter praedictam turrem et ecclesiam S. 
Mariae sitas, alteram versus mare in turris puellarum alio latere necnon 
C bisantios reddituum ad portam singulis annis hereditario jure IV terminis 
recipiendos concedit et sigillo confirmat. Factum Amalrico patriarcha, Bal- 
duino IV rege. — Rainaldus, princeps Antiochenus, Jocellinus comes, regius 
senescalcus, Balduinus de Rames, Jocelinus de Semunsac, Balduinus, frater 
ejus, Guillelmus Rufus vicecomes, Geraldus de Rumeilei, 1 ) Guillielmus 
Tyrensis (Paoli I, p. 63, No. 63). 553 

*) Alias Rumminhi, Ruinhaco, Raminni, Remille. 

„ — Concilium Tarsense propter ecclesiae concordiam celebratum 
jussu Armenorum patriarchae Gregorii et regis Leonis (Mansi, Concil. XXII, 
p. 197 — 206). 554 

1178 Febr. 5 (corr. 1 179), ind. XII. — Boamundus III, Raimundi prin- 
cipis filius, princeps Antiochiae, Joscelino, filio Joscelini, Edessani comitis, 
homini suo ligio, et heredibus in feodo et jure hereditario caveam et ab- 
batiam, quae dicitur Granacherie, et casale caveae Livoniae, Baqfala et Gai- 
gum et quantumcunque terrae Guillelmi de Croisi tenebat, scilicet Sefferie, 
Bequoqua, Vaquer, Cofra, insuper III millia bisantiorum in assisia in III 
villarum suarum singulis annis habendos, grippum liberum in lacu et 

io # 



148 Regesta 

III millia listrarum vini ad S. Symeonem quibusdam conditionibus concedit 
et sigillo confirmat. — Rainaldus de Margat, Bartholomaeus, filius comitis, 
Guillelmus, marescalcus Antiochiae, Petrus de Asart, Richerius de Lerminat, l ) 
Philippus de Logis, Garinus Guengnart, Guido Falsart, Rogerius Corbel, 
Symon Burgevin. Datum per manum Johannis cancellarii principatus 
Boamundi anno XV (Strehlke, p. 10, No. 9). 555 

! ) Alias R. del Erminet, de Lerminat (Eracles, p. 207—208, 214). 
1178 April. 1, ind. XI. Jerusalem. — Balduinus IV, rex Hierosolymi- 
tanus, Petro de Creseca XXX quintaria vindemiae suae de territorio Bethe- 
cartas et Ramessae et guastinae, quae Sarracenice vocatur Theire, latine vero 
casale Gaufridi de Portu, concedit et sigillo confirmat. — Rainaldus, abbas 
ecclesiae Montis Sion, Balianus, castellanus Hierosolymitanus, Willelmus 
Patrum, Willelmus Beraldus, Johannes Briccii, Radulfus Raimundi, Willel- 
mus Pontii, Symon judex, Galterius Malpini. Datum Jherusalem per manum 
Willelmi,Tyrensis archiepiscopi regisque cancellarii (Paoli I, p. 248, No. 206; 
cf. Lois [ed. Beugnot] I, p. 404 not.). 556 

„ April., ind. XI. Panormi. — W(illelmus), rex Siciliae, precibus 
Petri prioris S. Sepulchro omnes possessiones regni sui sigillo confirmat 
(Roziere, p. 309 — 310, No. 171; Migne, p. 1250, No. 171). 557 

„ Maj. — Rogerius, Hospitalis magister, Willelmo Baptizato de 
Blancha Custodia et uxori ejus Johannae domos quasdam, quas a Johanne 
Fulcone et ejus uxore Gilia XCVII bisantiis emerunt, salvo censu annuali 
I bisantii sigillo confirmat. Hae vero domus in vico Belcarii juxta muros 
civitatis prope Portam Novam sitae ab oriente adjacent domui Gerardi, a 
septentrione domui Galterii de Betinubilo et dividuntur ab Hospitali via, 
qua itur a magna via versus orientem. — Factum Balduino IV rege, Amal- 
rico patriarcha. De fratribus: Raimundus de S. Michaele praeceptor, Gof- 
fridus thesaurarius, Stephanus hospitalarius, Godescalcus, custos elemosi- 
narum ; de curia Hierosolymitana : Balianus, regius castellanus, Guillaume 
Beraldi, Guillelmus Patrii, Huldricus Baptizatus, Johannes Bricii, Guillel- 
mus de Ponz, Arnulfus de Blanca Custodia, Robertus Niger, Bernardus 
Proet. Datum per manum fratris Jacobi, custodis asinariae (Delaville le Roulx, 
p. 136 — 137, No. 47 [cf. p. 20); Prutz, p. 1 12 — 1 13, No. 40). 558 

„ (Maj. c), ind.XI. — Johannes Fulco consensu Gislac uxorisWillelmo 
Baptizato de Blanca Garda II domos, quae, quadam via mediante, a parte 
orientis ad Portam Novam de Balcayra vocatam sitae sunt, salvo censu 
Hospitalis scilicet I bisantii, XCVII bisantiis vendit; harum vero domuum 
prior jungitur ab orientali parte domui Girardi, a meridionali parte muro 
civitatis, altera a parte septentrionis domui Galterii de Betenuble. — Balia- 
nus, castellanus Hierosolymitanus, Arnulfus de Blancagarda, Robertus Niger, 
magister Bernardus, W r illelmus Beraldus, Willelmus Patruus, Lambertus 
Patriarcha, Gaufridus Bocherius, Uldricus Baptizatus, Willelmus de Ponz. 
Factum jussu Baliani castellani et juratorum (Delaville le Roulx, p. 135 — 
136, No. 46 [cf. p. 20]; Prutz, p. 1 14, No. 42). 559 

„ Aug. 31. — Rainaldus de Margat l ) consensu filii sui Bertrandi et 
Boamundi III principis Hospitali et Rogerio de Molins, ejusdem magistro, 
per manum fratris Nycholai de Guzanz (Gosanz) casale Bearida 2 ) concedit 

l ) Sive Masuerius II. 2 ) p. 138 in dorso: Beaune. 



regni Hierosolymitani. i aq 



et sigillo confirmat. — Boamundus III, princeps Antiochiae, Bertrandus, 
filius Rainaldi, Hugo de Loisgis, Rogeiius de Surdeval, Petrus de Hasart, 
Richerius de Lerminat, Hugo R(ad)ulfus de Margat, Gilo Daillant Datum 
per manum Constantini, clerici principis, cancellarii loco vacante (Delaville 
le Roulx, p. 137 — 138, No. 48 [cf. p. 20]; Prutz, p. 113, No. 41). 560 

1178 Sept. 8, ind. XI. — P(etrus), ecclesiae S. Sepulchri prior, magistro 
Roterico et fratribus ipsius habitu Cisterciensibus proposito militaribus in 
terra Hierosolymitana habitare volentibus quandam terram, quae est juxta 
tolum *) patriarchae a sinistris viae magnae Mathomariae 2 ) pro X bisantiis 
annualibus coram Amalrico patriarcha concedit. Haec vero terra terminatur 
ab oriente terra S. Eliae, ab occidente et meridie via, quae ipsam dividit ct 
terram patriarchae, a septentrione tolo patriarchae et terra Nicolai Scribae 
et Willelmi Megelei. Insuper sub praedicto censu tradit aliam petiam terrae 
cisternae ab occidente vicinam, quae fiiit cujusdam Angeler, et sigillo con- 
firmat. — De canonicis: Constantinus, Arnulphus subprior, Balduinus, 
Bartholomaeus cantor sacerdotes, Rogerius, Gaufridus de Novo vico, Boni- 
facius diaconi ; Petrus, Guido, Matthaeus subdiaconi ; de laicis : Gaufridus 
Turonensis, Robertus de Pinquenni, Johannes Raimundi,Willelmus Beraudi, 
Willelmus de Pontz (Paoli I, p. 247 — 248, No. 205 ; cf. p. 547). 561 
l ) Tolonum (Toronum) ? 2 ) Legas : Mahomeriae (magnae, nunc al-bfrah). 

„ Nov. 17, ind. XII. Apud Vadum Jacob. — Balduinus IV, rex 
Hierosolymitanus, Hospitali per manum Rogerii de Molinis magistri casale 
Siletam in territorio Neapolitano situm et omnes beduinos eorumque here- 
des, quos Amalricus, vicecomes Neapolitanus (ejusque pater bonae memo- 
riae Balduinus dono Mellisendis reginae), possederat, sed nunc cum dicto 
casali consensu Mariae reginae, Baliani de Ibelino (tempore concessionis 
domini Neapolitani), Stephaniae uxoris et ejusdem patris Balduini 
Ramatensis, Isabellae matris ac fratrum Renaldi, Johannis, Rogerii, 
Raimundi, Baliani, sororum Milissendis, Gislae et Agnetis V millibus et 
D bisantiis vendidit, concedit et sigillo confirmat. Haec autem sunt nomina 
praedictorum beduinorum de genere Benicarguas : Saraf Hamet, filius Homet, 
Turqui, filius Nohel, Mahomot, filius Homet, Hahata, filius Caurien, Nede, 
filius Haun, Geber, filius Gerar, Semes, filius Mefereh, Hataya, Cavam, 
Rumma, de genere Benicelge in summa X tentoria ; Ozia, filius Holihan, 
Ozzi, filius Hahazi. Salem, filius Cahalin, Salmen, filius Cahalin, Mensor, 
filius Menaeb, Sacre, filius Hyahis, Fehet, filius Hassen, Bedre, filius Haub, 
Heuz, filius Hassen, Haneb, filius Hassen, Hahanob, filius Assen, Hassen, 
filius Hous, Hataye, filius Gemil, Gemma, Mansor, filius Gemma, Solta, 
filius Hassen, Zyede, filius Haneb, Rahafe, filius Sereta, Syble, filius Hanassen, 
Hahata, filius Gemil, Hahassen radix — hi sunt de genere Hahassen, filii 
Mahan, in summa XXI tentoria; Sarquam, filius Rafa, Sahadahabil, Hali, 
filius Zet, Marahob, Haatem, filius Sarquam, de genere Marahob in summa 
V tentoria; Ziede, filius Zyede, Hiessir, filius Zyede, Zeiet Mefereg, filius 
Matar, Hali, filius Lahantar, Salta, filius Aloi, Meissor, filius fratris Bedre, 
Hahamer, filius Secleb, Socre, filius Mehelec, Bedre, filius Cossa, Mobesser, 
filius Zyede — de genere Bedre filii Cossa in summa XI tentoria; Hasser, 
filius Haloen, Guatfel, Rodaem, filius Cab, Tergem, filius Maumet, Sebib, 
de genere Sebib Lahagerfe in summa VII tentoria; Saleme, filius Elforsie, 
Soar, filius Senen, Sora, filius Sohar, Fela, filius Senen, Hahamer, filius 



150 Regesta 

Mofatzar, Selmen, filius Selin, Guadir, filius Hahazis, Turqui, filius Fazale, 
Gzace, filius Olien, Bedre, filius Habie, Haisse, filius Bedre, Hermes, Fahazel, 
frater Belfadle, de genere Benif lel Beilf bzle (sic) radicis, in summa XIV ten- 
toria; Cahnus, filius Mahazel, Sem, Mathar, filius Mothaer, Haris, filius 
Motaer, Sale, filius Mothaer, Hahamede, filius Seair, Hali, filius Mefareg, 
Selmen, filius Hali, Targem, filius Selmen, Sehel, filius Sehem, Selim, filius 
Messellem, de genere Mothaer, filii Mathar in summa XII tentoria; Mere, 
filius Hamt, Guahh, filius Hamt, Savar, filius Hamt, Sehebet, filius Hamt, 
Sacra, filius Gebil, Saraf, filius Gemil, Mahumet, filius Gemil, Hazem, filius 
Socre, Solta, filius Metcol, Rabfa, filius Zafar. de genere Serif, insuper Serif 
radix, in summa XI tentoria; H^sser, filius Hennoine, Fazle, filius Ali, 
Haloi, filius Almen, Nahale, filius OAjen, Hoies Olien, Merdes, filius Sohea, 
Hahamer, filius Ha, Obet, filius AssaqutXf , Aloi, filius Assaquer, Solta radix, 
Gatfel, filius Alaha (huic generi crevit SeJ^ filius Camis), de genere Solta 
in summa XII tentoria. Hi duo albi filius Gto Hede, filius Mahumet, sunt 
de praedicto genere Sebib Lahagerfe. Omnfcm autem tentoriorum est 
summa CIII. — Jaucelinus, Edessani comitis fiiKus et regius senescalcus, 
Reinaldus, Sydoniensis dominus, Baldoinus, Rama\(hensis dominus, Balia- 
nus, Abilinae dominus, Galterius de Beryto, Hugol Mimarz, Baldoinus 
Francigena, Johannes de Belesme, Petrus de Creseca, Vastellanus Jherusa- 
lem. Datum per manum Willelmi, Tyrensis archiepis^ppi regisque can- 
cellarii (Paoli I, p. 65 — 66, No. 65; cf. p. 505). \ 562 

1178. — Letardo, Nazareno archiepiscopo et Joscio, Acconensi epis- 
copo, mediantibus, Geraldus, episcopus Tiberiadensis, et Johantfjes, B. Mariae 
vallis Josaphat abbas, l ) quibusdam conditionibus de ecclesia 8- Georgii in 
diocesi Tiberiadensi sita conveniunt. — Letardus, Nazarenus arcPliepiscopus, 
Joscius, Acconensis, Geraldus, Tyberiadensis, episcopi, Johannes\B. Mariae 
vallis Josaphat abbas, Tetbaldus, canonicus Nazarenus, DurandusVhesaura- 
rius, Robertus, cantor Tyberiadensis, Leo, Guido monachus, Arnaldus 
Gasco (Delaborde, p. 87 — 88, No. 40). \ 563 

») De quo RShricht in ZDPV. X, p. 38. Sigillum abbatis nostri videas i* Revue 
arche'ol. 1878, XXXVI, p. 185-186 et Bullet. d. antiq. 1878, XXXIX, p. 18V-182. 

( „ ). — Rogerius de Molinis, magister Hospitalis de victoria, jquam 
christiani *} de Saladino apud Montem Gisardum 2 ) feliciter reportaveVunt, 
accuratius refert (ed. Ficker in Zeitschr. f. kathol. Theol., MUnster »852, 
p. 171 ; ROhricht, Beitr. II, p. 127 — 128, Not. 45). |564 

*) 25 Nov. 1 177 (Benedict. de Peterbor. II, p. 130— 131 ; Rog. de Hovedefce H, 
p. 132—133 ; Gervasius Cantuar. I, p. 274; Sigeb. Gemblac. in Mon. Germ. SSV VI, 
p. 417; Rad. de Diceto I, p. 423—424; Wilh. Andrens. in Mon. Germ. SS. X^IV, 
p. 713 ; Rob. de Torigni ed. DeUsle II, p. 72 [apud St. Georgium de Rama] ; Ernloul, 
p. 4^—44; Annal. de Terre Sainte, p. 432; Ibn el-Atir [Rec. d. croisad., aut. ^ra- 
besl], p. 619— 620; cf. K. Herquet, Die Doppelschlacht von Ramle-Montgi^ard 
[1 177]) nach einer urkundl. Darstellung des Grossmeisters R. deMolins (Wocl^en- 
blatt der Johanniter-Ordensballey Brandenburg, Berlin 1882, No. 43). *) ^Hoc 
tell el - djezer versus meridiem et orientem de Ramla esse, primus Clermc"ont- 
Ganneau (Acad. d. inscript. et de belles lettres 7 Sept. 1888, Kec. d^archcol., l^aris 
1888, 1, p. 351— 391) luculenter exposuit. 

„ , ind. XIII (XII?). — Amalricus, vicecomes Neapolitanus, fi lius 
Balduini vicecomitis bonae memoriae, Hospitali per manum magistri Ro§ ;erii 
de Molinis casale Seleth, quod in territorio Neapolitano situm et con ter- 



regni Hierosolymitani. i c i 



minum est : casali S. Samuel *) versus orientem, casali Fundecomiae versus 

meridiem, casali Hospitalis, quod dicitur Lathara, versus occidentem, casali 

de Loja versus aquilonem, pretio II millium et DCCC bisantiorum consensu 

regis Balduini IV, reginae Mariae, Baliani, domini Neapolitani, Stephaniae 

uxoris et ejusdem patris Balduini Ramatensis, Isabellae matris et fra- 

trum scilicet Rainaldi, Johannis, Ramundi, Rogerii et Baliani necnon 

sororum Mellisent, Gillae, Agnetis sigillo suo apposito vendit. Factum 

Amalrico patriarcha, Balduino IV rege. — Balduinus Ramatensis, Balianus, 

frater ejus, Balduinus Francigena, Rainerius de Neapoli, domini ; Hugo de 

Mimarz, Guido Raicius, Gislebertus Radix, Bernardus Pellipartus (Paoli I, 

p. 64, No. 64). 565 

l ) Quod Clermont-Ganneau (Rec d'archeol. I, p. 331) esse vult kubebet el- 
dhahur meridiem versus de Sile. 

1178, ind. XII. — Amalricus, comes Neapolitanus , filius quondam 

Balduini, fratribus Hospitalis per manum Rogerii de Molinis quandam 

petiam terrae inter Tare et Seletes, casalia eorum, et Loie, *) casale suum, 

sitam donat et sigillo confirmat. — Bernardus Parmentarius, Henricus, tilius 

domini Dodonis, Suelardus, ejus frater, Amicus, frater domini Guidonis, 

Henricus Murschet, Johannes Anglicus (Prutz, p. 104, No. 27 [ad 1 168]; 

cf. Delaville le Roulx, p. 17 — 18 [ad 1178]). 566 

! ) Quod Conder, Quart. Stat. i8oo ; p. 35 : nebi lanfn, Clermont-Ganneau (Rec. 
d^arch^ol. I) 331 idem ac Loja vel lawi esse putat; cf. Archives de TOrient latin I, 
p. 598. 

„ , ind. XIII (leg. XI, vel XII). Hierosolymis. — Amalricus, vicecomes 

Neapolitanus, filius Baldevini vicecomitis bonae memoriae, domui Hospi- 

talis per manum Rogerii de Molinis magistri omnes suos bedevinos de 

genere Benekarkas et alios III millibus et D bisantiis vendit et, Balduino IV 

rege, Maria regina, Baliano, domino Neapolitano, Stefania, uxore ejus, Bal- 

duino de Rames dictae patre, Hysabella, matre ejus, Rainaldo, Johanne, 

Remundo, Rogerio, Baliano fratribus, Melisenda, Cilla, Agnete sororibus 

consentientibus, sigillo apposito confirmat. — Facrum Balduino IV rege, 

Amalrico patriarcha. Balduinus de Rames, Balianus, frater ejus, Balduinus 

Francigena, Reinerius de Neapoli, Hugo Meinars, 1 ) Guido Raicius, Gisle- 

bertus Radix, Bernardus Parmentarius (Delaville le Roulx, p. 132 — 134, 

No. 44 [cf. p. 20]; Prutz, p. 1 14, No. 43). Cf. supra No. 562. 567 

') Alias Mimars, Mimarcius, Mimarz. 

„ — Renaudus III Mausoerius fratribus Templi per manum Odonis 
de S. Amando magistri medietatem Brahin, quod vocatur Castellum, cum 
pertinentiis, medietatem casalium Albot, Talaore, quorum villanos ipsius 
pater dispersit, et Besenen necnon casalium, quae ultra cavam inter Brahin 
et Matronem sunt, et medietatem de Soebe consensu Boamundi III prin- 
cipis, Bertrandi filii et (Bermondae) uxoris concedit et sigillo confirmat. 
— Magister Morellus (Merellus), Amelinus, Gilo de Allant, Philippus Fre- 
millons, Renerius, Guido, Adam, Martinus (Delaville le Roulx, p. 1 34 — 
135, No. 45 [cf. p. 20]; Docum., p. 17 — 19, No. 6; Prutz, Malteserurk., 
p. 41 — 42, No. 19). 568 

„ , ind. XI. — Balduinus Rufus cum uxore Artemilia, P(etro), S. Se- 
pulchri priori, et magistro Roberto concanonico, medietatem domus suae, 
sicut est ex parte S. Johannis superius et inferius, post ipsorum mortem 



152 Rcgcsta 

libere tenendam concedit. — Henricus sacerdos, frater Raimundus, Bernar- 
dus Mercator, Stephanus Corvesarius, Saxo, Raimundus Provintialis, Rol- 
landus (Rodlandus), Gerbinus Pisanus, domina Calva (Roziere, p. 311 — 
312, No. 173; Migne, p. 125 1, No. 173). 569 

(1178 — 1180). — Balianus, dominus Neapolitanus, consensu Balduini 
IV regis et Sibyllae comitissae assisiam M bisantiorum, quam in civitate 
Ascalonis tenet, per biennium habendam Hospitali sigillo apposito invadiat, 
donec fratres praedicti ex eadem II millia bisantiorum receperint. — Josce- 
linus de Samosac, castellanus Ascalonis, Rogerius de Verduno, Berardus 
de Rimeilleio (Delaville le Roulx, p. 132, No. 43; cf. p. 21). 570 

1179 Febr. 15 (italice). — Spada della fede (Saphadinus) *) vices Saladini 
gerens archiepiscopo et consulibus Pisanorum scribit, se preces Rodolti 
Castrato legati adimplevisse (Amari, I diplomi arabi, p. 265 — 266, No. 1 1 
[cf. p. 461 — 462]; Pagnini, Della decima II, p. 201 — * 203; cf. Heyd I, 
p. 398). 571 

l ) Seif ad-din Malik al-*Adil, frater Saladini. 

„ Febr., ind. XI (XII). — Odo S. Amancii, magister Templi, Rogerius 
de Molinis, magister Hospitalis, per admonitionem Alexandri III papae multas 
querelasinterutramquedomumventilatasconcordiadisceptant,scilicetquerelas 
Templariorum de Crato, de malefacto Montis Ferranti, de quadam praedatione 
beduinorum Templi facta a turcupolis Gibelini, de terra Marriciorum, quae 
pro commercio hujus concordiae dividitur inter Templum et Hospitale 
secundum jus, quod Hospitale in ea debet habere, de tribus casalibus : Terra 
Galifa, Banna, Bertrandimir, quorum primum et secundum Hospitali 
remaneant, tertium Templo; ex querelis Hospitalis vocantur de Gazza, 
Castello Arnaldi, Aman, de domo Baroli, quae omnes nunc dimissae sunt. 
Si vero aliae lites exorirentur, quomodo disceptandae sint, fusius exponitur. 
— Balduinus IV rex, Boumundus III, princeps Antiochiae, Raimundus, 
comes Tripolitanus, qui sigillis utriusque magistri sua apponunt, Adelbertus, 
comes Marche, Joicilinus, regius senescalcus, Balianus, Rainaldus Sidoni- 
ensis, Humfredus, regius comestabulus, Balduinus Ramathensis (Paoli I, 
p. 66 — 67, No. 66; cf. Delaville le Roulx, Docum., p. 19, No. 7). 572 

„ Febr., ind. XII. — Odo S. Amantii, Templi, et Rogerius de Molinis, 
Hospitalis, magistri coram Boemundo III, principe Antiocheno, et Raimundo, 
comite Tripolitano, necnon aliis baronibus utriusque ordinis sigillis con- 
tirmant, se pacem et concordiam factam conservare ac fovere velle (Memorias 
da academia de Lisboa 1854, I A, p. 78 — 80, No. 7 ; Rymer I A, p. 44). 573 

„ Febr., ind. XI (XII). — Boumundus III, princeps Antiochenus, 
sigillo confirmat, se interfuisse compositioni inter Odonem S. Amancii et 
Rotgerium de Molinis, Templi et Hospitalis magistros, factae et pacem de 
terra Marriciorum laudat, quae de pertinentia Caesareae Magnae inter 

utramque domum Templi et Hospitalis divisa fuit. — Rainaldus de , 

connestabulus Antiochiae, Bartholomaeus, filius comitis Gislaberti, Willel- 
mus, Caveae marescalcus, Rig(erius) de Lerminato, Simon Buriavis, dux 
Antiochiae (Paoli I, p. 68, No. 67; cf. Delaville le Roulx, Docum., p. 19 
—20, No. 8). 574 

„ Mart. 5 — Mart. 19. — Concilio Lateranensi interfuerunt : Guillel- 
mus, Tyrensis, Eraclius, Caesariensis, archiepiscopi, Joscius, Acconensis, 



regni Hierosolymiuini. i m 



Romanus, Tripolitanus, Radulfus, Sebastensis, Albertus, Bethlemitanus, 
V. Ga(m)bulensis, episcopi et Petrus II, S. Sepulchri prior, vices gerens 
(Amalrici), patriarchae Hierosolymitani (Mansi, Concil. XXII, p. 2 1 5 [cf. 
p. 462]; cTAchery, Spicileg. I, p. 637; Reuter, Alexander III, III, p. 767; 
GuiU. de Tyro XXI, c. 26). 575 

1179 Mart. 19. Laterani. — Alexander III Johanni, abbati ecclesiae 
Montis Sion Hierosolymitanae, antecessorum exemplum sequutus privilegia, 
jura et possessiones confirmat, quarum in numero vocat uhramarinas : 
totum Montem Sion cum pertinentiae integritate, qua dux Godofredus dedit, 
angulum civitatis, qui est ad dexieram et sinistram intrantibus Iherusalem, 
ex parte Sion, quem primus rex Balduinus contulit, tabulas cambii, hortos, 
balnea et domos, quas infra muros civitatis et extra ecclesia possidet, cum 
apertione muri ad faciendam portam, terram burgesiae extra Acheldemac 
cum vineis versus meridiem sitis, terram Asquatim in Sorbael, vineam, 
quam dedit Anselmus de Parenti, terram Machomeriae, terram fontis subtus 
positi, cum ipso fonte, quem dedii Guido de Milli a Cedo (?), casale Martini, 
casale, quod fuit Hugonis de Gorron, Dersophath et terram vicinam, quam 
dedit Anselmus, casalia et gastinas, quas fratres emerunt ab Almerico de 
Francoloco, scilicet Gebea, Ubeth, Dormibedi, Kariateri, Genesim, Casert, 
Tyberie cum pertinentiis, Caphason, Aneth et Amieth, Farafronte, in terri- 
torio Ascalonitano casale Cartafas cum medietate decimarum, casale Romenbre 
cum pertinentiis et integris decimis, domos et machomeriam Ascalonis, in 
Joppensi territorio terram, quam dedit Wido, comes Joppensis, consensu 
uxoris, viridarium cum terra, quam dedit Lambertus Galioth, in urbe Nea- 
poli domos et in territorio ejus Burin, Caphastrum, Gul, 1 ) Gerable 2 ) cum 
pertinentiis et integris decimis ab Jherosolimitanis patriarchis concessis et 
confirmatis, in territorio Sebastiensi casalia Fame et Age cum pertinentiis 
et medietate decimarum, in territorio Caesariensi casalia Sida, Caforana, 3 ) 
Canet cum pertinentiis ei medietate decimarum, domum urbis Caesareae 
liberam, inLigione II carrucas terrae et molendinum, II jardina cum medietate 
decimarum, domum Ligionis, in territorio Acconitano casale Miary, terram, 
vineam et hortos, ecclesias S. Leonardi et S. Romani, domos cum pertinentiis 
in eadem civitate et integris decimis, in territorio Turensi casale Messoria 
cum pertinentiis et II carrucas vicinas et II alias carrucas terrae in casali 
Sardenas cum pertinentiis et medietate decimarum, in civitate Tyri ecclesiam 
S. Leonardi et domos cum pertinentiis, in civitate Gibeleti XXV bisantios, 
Antiochiae domum, in ejusdem territorio domum, in villa de Amis casale 
Miserach et quandam vineam Miserach nomine Cafariam et casalia Bussu- 
dan, Felix et Cuccava cum pertinentiis et medietate decimarum, ecclesiam 
juxta castrum Dominum sicut in casali, quod vocatur Bexa, in territorio 
Turasiacensi navem in flumine liberam et casale Eroi cum pertinentiis et 

medietate decimarum Praeterea confirmat concordiam de decimis 

totius Judaeae et Jerusalem et omnibus finibus ejus perpetuo ecclesiae dictae 
concessis, unionem ecclesiarum Hierosolymitanarum cum eadem ecclesia 
factam S. Mariae videlicet Montis Oliveti, S. Johannis de Sebastia, S. Eliae 
et S. Abrahami existentium in Sicilia, Apulia et Calabria cum bonae memo- 
riae W(illelmi), quondam patriarchae Hierosolymitani, consilio et assensu 

*) El-kflleh (Conder in Quart. Stat. 1890, p. 34). *) jerabah (ibid.). 

t) kafr r ana (ibid.). 



154 Regesta 

capituli S. Sepulcri (Pirri, Sicula sacra II, p. 1326; Rey, Les colonies 

franques de Syrie, Paris 1883, p. 281 — 284; Bulletin d. antiq. de France 
1887, XLVIII, p. 38—52; Jaffe-LOwenfeld, No. 13333; ZDPV. X, p. 221 
— 224; XII, p. 141). 576 

1179 April. 1, ind. XII. Apud Vadum Jacob. 1 ) — Balduinus IV, rex 
Hierosolymitanus, Alelmo de Garrenflos III carrucatas terrae, aream prope 
casale Album necnon domum ibidem sitam, a Johanne camerario regis 
comparatas, sigillo confirmat. — Hunfridus, regius constabularius, Baldui- 
nus, dominus Ramatensis, comes Joscelinus, regius senescalcus, de quo 
Alelmus praedicta jure hereditario possessurus est, Radulfus de Gerino, 
Amalricus de Francoloco, Abraham de Nazareth, Gerardus de Pogi, Gazelus 
Tyrensis. Datum per manum Willelmi, archiepiscopi Tyrensis, regisque 
cancellarii (Delaville le Roulx, p. 140 — 141, No. 50 [cf. p. 20]; Prutz, 
p. 1 1 7 — 1 1 8, No. 48). 577 

! ) Gastellum Templi apud Vadum Jacob aedificatum (Gtfrgens, Arab. Quellen- 
beitr. I, p. 5—6). De pugnis eodem anno inter christianos et Saracenos (10 April. 
et 9 Jun.) prope Belfort et Paneadem commissis cf. ibid. I, p. 6—7, 10— 1 1 ; in 
priore ceciderunt Abraham de Nazareth, Godescalcus de Turolte, constabularius 
regis Honfredus de Turono, in altera capti sunt Odo, magister Templi, Rogerius, 
magister Hospitalis, Hugo II Gabulensis, Raymundus II Tripolitanus, frater ejus, 
Hugo Tiberiadensis, Balianus II de Ibelino, Balduinus Ramatensis, dominus de 
Djinnin, castellanus Joppensis et filius domini de Maraclea (Guill. de Tyro XXI, 
c. 27, 20 — 29; Ernoul, p. 49, 52 — 54; Ibn el-Atir in Rec. d. hist. d. croisad., aut. 
arab. I, p. 634—636). 

„ April. 1 vel 1180 April. 19. Hierosolymis. — Henricus, comes 
Trecensis, ecclesiae Ebronensi LX libras annuales concedit et sigillo con- 
firmat (Me'm. de la soc. d^agriculture de PAube, II Se'r., VIII, p. 109 — 1 10; 
d'Arbois de Jubainville, Hist. d. comtes de Champagne III, p. 381, No. 313; 
cf. ibid. III, p. 1 07— 1 09 de peregrinatione ultramarina comitis supradicti). 578 

„ April. 2, ind. XII. Apud Vadum Jacob. — Balduinus IV, 1 ) rex 

Hierosolymitanus, Joscelino, Joscellini Edessani comitis filio, avunculo et 

senescalco suo domos Johannis, regii camerarii, Acconenses et casalia, quae 

idem in territorio Acconensi de feodo camerariae regiae possidebat scilicet: 

Lanahie, 2 ) Casale Album, Ancre, Clie et Ambelie, et consensu uxoris suae 

Isabellae, Rohardi de Cabor et fratrum suorum VII millibus et D bisantiis 

vendiderat, sigillo confirmat. — Humfridus, regius constabularius, Baldui- 

nus, Ramatensis dominus, Radulfus de Gerino, AmalricusdeFrancoloco, 3 ) 

Abraham de Nazareth, Gerardus de Pogi, Gazelus Tyrensis, Petrus de Cre- 

sera, Gosihuinus Boccus, Symon de Bethleem, Johannes de Herenc, Robertus 

de Pinqueigni, Laurentius de Franco loco, Guillelmus Patron, Guillelmus 

Raimundi, Radulfus Iterii, Rannulfus Vicecomes, magister Bernardus. 

Datum per manum Willelmi, Tyrensis archiepiscopi regisque cancellarii 

(Strehlke, p. 10 — 11, No. 10). 579 

! ) Strehlke, hoc privilegium spurium esse, censet, quum Guillelmus, archiepis- 
copus Tyrensis ? a mense Septembris 1 178 usque ad mensem Maj. 1 180 Romae et 
Constantinopoli fuerit, sed, eundem cancellarium regis quamquam absentem in 
chartis authenticis praesentem pro forma citari, demonstravit Prutz in N. Archiv 
f. Ultere deutsche Geschichtswerke VIII, 1882, p. 103, not. 5. *) Fortasse (alias 
Lanahie) el-janilh in Mappa Terrae Sanctae anglica (Conder in Quart. Stat. 1890, 
P» 36). 8 ) De quo, alias Franliu vocato, cf. Lois I, p. 423. 

„ April. 25. Laterani. — Alexander III Ugoni, domino Gibelleti, 
mandat, ut archiepiscopo et canonicis Januensium de feudo suo tributum, 



regni Hierosolymitani. j c c 



quod recusaverat, solvat (Liber jurium I, p. 308 — 309, No. 321; Rey, 
Recherches, p. 23 — 24; Jaffe-LGwenfeld, No. 13 401). |j Idem 26 April. 
ejusdem anni de eadem re Balduino IV, regi Hierosolymitano, scribit (Liber 
jurium I, p. 307 — 308, No. 320; Jaffe-LGwenfeld, No. 13402). De eadem 
re Urbanus III (11 Mart. 1 186) Hugoni, domino Gibelleti, scribit mandans, 
ut ecclesiae et civitati Januensium juramentum fidelitatis exhibeat, quod 
avus pro Gibelleto ab eisdem accepto exhibuisse dinoscatur, et censum an- 
nualem solvat (Liber jurium I, p. 336 — 337, No. 351 ; Rey, Recherches, 
p. 24 — 25; Jaffe-LGwenfeld, No. 15546) et (Amalrico), patriarchae Antio- 
cheno (Liber jurium I, p. 337, No. 352; Jaffe - LGwenfeld, No. 15547), 
1 2 Mart. 1 1 86 (Raymundo), comiti Tripolitano, bajulo regni (Liber jurium I, 
P- 337, No. 353 ; Jaffe-LOwenfeld, No. 1 5 548), 1 3 Mart. 1 186 (No. 1 5 554) 
(Romano), episcopo Tripolitano (Liber jurium I, p. 337 — 338, No. 354; 
Jaffe - LOwenfeld, No. 15555). 580 

(1 179) April. 26. Laterani. — Alexanderlll (Odoni de S.Amando)magistro 
et fratribus Templi, qui extra civitatem Archarum in proprio fundo ecclesiae 
Januensium domos quasdam illegitime construxerint, mandat, ut cum dicto 
archiepiscopo de iisdem conventionem faciant materiam conquerendi tollentes 
(Giorn. Ligust. 1883, p. 164 — 165, No. 2 [cf. p. 163]; v. Pflugk-Harttung, 
Acta pontif. III, p. 272, No. 287; Jaffe-L6wenfeld, No. 134023). 581 
„ Maj. 1, ind. XII. Accon. — Balduinus IV, rex Hierosolymitanus, 
Rogerio de Molinis,Hospitalis magistro, quintardum zuccari, quod Johannes, 
tunc temporis marescalcus et camerarius regius, apud Lanahiam in terri- 
torio Acconensi annuatim recipiendum concesserat, sigillo confirmat. — 
Comes Joscelinus senescalcus, a quo fratres praedictum quintardum recep- 
turi sunt, quum praedicti Johannis terram hereditarie possidendam emerit, 
et praesentis privilegii concessio facta sit, Petrus de Creseca, x ) Gerardus de 
Pugeio, Gislebertus de Floriaco, vicecomes Acconensis, Goscuinus Boccus. 2 ) 
Datum per manum Willelmi, archiepiscopi Tyberiadenses (!) 3 ) regisque 
cancellarii (Delaville le Roulx, p. 1 4 1 — 142, No. 51 [cf. p. 2 1 ] ; Prutz, p. 1 1 8, 
No. 49). 582 

l ) Alias Cresera, Creset(o). 2 ) Alias Hircus, Hyrcus. 8 ) Legas : Tyrensis. 

„ Maj. — Raimundus, comes Tripolitanus, consensu Eschivae uxoris 
ejusque filii Hugonis Tyberiadensis fratribus Hospitalis per manum Rogerii 
de Molendinis casalia in terra Neapolitana sita Azatil,£incheitem (Eiucheilem) 
et Eincanephis M bisantiis de Gualterio , vicecomite Tyberiadensi, empta 
confirmat. — Fulco, constabularius Tiberiadis, Raimundus de Assur, Simon 
Cheberonis, Robertus de Hobecort, Helias de Robore, Gaufridus de Ven- 
dosma, Matthaeus cancellarius, qui scripsit (Prutz, Malteserurk., p. 1 1 5 — 
1 16, No. 45; cf. Delaville le Roulx, Les archives, p. 21). 583 

( „ ) Aug. 2 (Signiae). — Alexander III antedictum instrumentum pacis 
inter Templi et Hospitalis fratres factae *) confirmat (Rymer I A, p. 44 ; Llinig, 
Cod. diplom. Ital. II, p. 1645 — 1646, No. 9 ; Migne, Patrol. lat. CC, p. 1 243 
— 1 245 ; Jaffe-Ltiwenfeld, No. 13458; cf. Reuter, Alexander III, III, p. 603 ; 
cf. ibid. p. 594 — 602 de variis contentionibus, quae inter utrosque fratres 
vigebant). ! ) Supra No. 572 ; cf. No. 573, 574. 584 

„ Aug. 9. — Raimundus, comes Tripolitanus, communi Pisanorum 
domum civitatis Tripolis cum iisdem juribus, quibus et alteras domos pos- 
sident, tenendam sigillo concedit, quae terminis descriptis est circumsita : ab 



156 Regesta 

anteriori parte viae collimita publicae, a posteriori Pisanorum domibus, a 
capite versus portum conjungitur domibus, quae sunt filiorum Germundi 
et Bernardi, filii Johannis Cupae, ab altero capite domibus Vitalis Venetici 
conterminatur. — Ugo Biblius, dominus Astafortis, Eradus, Raimundus 
marescalcus, Albericus de Rancozolle (Rancorollis), Raimundus de Montoli, 
Raimundus de Suu(ra), Raimundus Constantini Saisi, Johannes de Moneta, 
Bandinus Bec, Valliscircus, Pipindon, consul Acconensis, Plebanus, Pan- 
dulfus, Dens, Matthaeus cancellarius, cujus manu datum est. — Ildebran- 
dus, Ubhicio, (Hibignanus), Albertus etc. ut supra No. 322; Bonnacursus 
q. Johannis Amiralli, Henrici VI imperatoris notarius exemplavit (G. Mliller, 
p. 17 — 18, No. 15 [cf. p. 396 — 399); Dal Borgo, p. 95; Archives d. miss. 
scientif. 1. c. p. 355). 585 

1179 Aug. 29, ind. XII. — Boamundus III, princeps Antiochenus, Gau- 

terio de Lattor, homini suo ligio, in feodum et hereditatem II milia bisan- 

tiorum apudGabulum in platea telarum, quae dicitur Sochelbes, *) annuatim 

recipienda, sicut Robertus de Surdis Vallibus, pater ejus, et Gauterius, pater 

Roberti, tenuerunt, concedit et sigillo confirmat. — Rainaudus de Margat, 

Guiscardus de Insula, Oliverius 2 ) camerarius, Willelmus de Monci, Bartho- 

Jomaeus, filius comitis, Willelmus de Cava, Richerius de Erminato, Rogerius 

de Surdis Vallibus, Hugo de Logis, Petrus de Hasart, 3 ) Rogerius Corbellus, 4 ) 

Gervasius de Quercu. Datum per manum Johannis cancellarii (Delaville le 

Roulx, p. 143 — 144, No. 52 [cf. p. 21]; Prutz, p. 117, No. 47). 586 

l ) Arabica vox : suk al-bezz «forum textorurm. 2 ) Frater Basilii camerarii. 
8 ) Alias Azart, Hasardo. 4 ) Alias Corbel. 

„ Oct. 22, ind. XII. Accon. — Balduinus IV, rex Hierosolymitanus, 

assensu sororis Sibillae, Joppensis et Ascalonensis comitissae, Jocelino, 

avunculo et senescalco suo, omnia, quae de Petronilla, vicecomitissa Acco- 

nensi, assensu filiorum Bauduini et Clarenbaudi et Hodiernae, praedicti 

Bauduini uxoris, IV millibus et D bisantiis emerat, II scilicet casaJia Samueth 

et Sophie cum pertinentiis, domos etiam, quas in regis Castello novo possi- 

debat cum pertinentiis, sigillo confirmat. — Renaldus, princeps Montis 

Regalis et Ebronis dominus, 1 ) Balianus de Ybelino, Renaldus, Sydonis 

dominus, Gauterius de Berito, Guido, frater ejus, Paganus de Caypha, 

Balianus Joppensis, Soherius de Memmedeo, Gosohuinus Boccus, Willel- 

mus de Molembec, 2 ) Giraldus de Ridefort, regius marescalcus, GiseJbertus 

de Floriaco, vicecomes Acconensis, Poncius Marriani, Antelmus de Luca, 

Willelmus de Furcis, Raimundus Melangen, Rad(u)l(phus) de Nigella. 

Datum per manum Willelmi, archiepiscopi Tyrensis regisque canceJlarii 

(Strehlke, p. 11 — 12, No. 1 1). 587 

') Hujus et Galterii de Castellione sigilla descripsit Schlumberger in Archives 
dc 1'Orient latin I, p. 663—669. 2 ) Cf. Lois (ed. Beugnot) I, p. 425. 

„ Nov. 24, ind. XII (corr. XIII). Accon. — Balduinus IV, rexHiero- 
solymitanus, Joscelino, Edessani comitis filio, avunculo et senescalco suo, 
terram, quae dicitur de S. Georgio, et bajulationem puerorum Adae Bethsa- 
mitis, quas Hugo juvenis, filius Hugonis, domini Bibliensis, concessione 
uxoris Stephaniae usque ad VII annos possidendas pro DC bisantiis censua- 
liter reddendis vendidit, quibusdam conditionibus concedit et sigillo con- 
firmat. — Reinaldus, Sydonis dominus. Balianus de Ybelino, Balianus 
Joppensis, Gerardus de Ridefort, regius marescalcus, Gozvinus Boccus, 



regni Hierosolymitani. 1 57 



Giselbertus de Floriaco, vicecomes Acconensis, Raimundus de Montolivo. 
Datum per manum Willelmi, archiepiscopi Tyrensis regisque cancellarii 
(Strehlke, p. 1 2, No. 1 2). 588 

1 179 Dec. — Guilermus Rufus, olim vicecomes Ascalonitanus, consensu 

Sibillae, comitissae Joppae et Ascalonis, filiae Amalrici I regis, necnon uxoris 

suae et iiliorum fratribus Hospitalis messes II casalium de Coquebel et 

Mordefro (?) per V annos et V menses recipiendas M bisantiis vendit. — 

Magna, comitissa Sagitae, Rainaudus Sagitae, Jocelinus, castellanus Asca- 

lonis, et Baldus, frater ejus, Girardus de Ruinehaco, 1 ) Curginus, 2 ) Rogerus 

de Verduno, Bertramdus Joppensis et Guibertus frater, Robertus de Pin- 

queni, Guilermus, vicecomes Ascalonis, Guillelmus Berast Jer(usalem), 

Baldus Pelez, Henricus de Balgenci, Valterius Gibeleit, Dames Cambiator, 

Johannes de Balgenci, Robertus Suessionis, Girardus Larnus, Vitalis, 

Johannes Bargennus, 3 ) Johannes de Boneit, Remundus, Petrus, frater ejus, 

Bartholomaeus Tributanus, Remundus frater, Secardus Tunsus, Erardus 

Qemens (Delaville le Roulx, p. 144 — 145, No. 53 [cf. p. 21]; Prutz, p. 1 18 

— 119, No. 50). 589 

! ) Alias Remille, Rumeilei, Rumminhi vocatus. 2 ) Turginus ? 8 ) Alias 
Burgunnus, Burgunhun. 

„ (Hierosolymis ?) — Nicholaus Manzur consensu Stephaniae uxoris 
illos X bisantios, quos ab Hospitali de domo Helani parmentarii annuatim 
accipiebat, pro quadam terra cum vinea secus via Bethleem ducente Hospi- 
tali per manum Rogerii de Molinis magistri CCC bisantiis vendit, quae 
terra ab oriente habet viam publicam Bethlehem ducentem, a meridie terram 
Graecarum monialium et Armenorum S. Jacobi, ab occidente viam veterem 
ad lacum patriarchae ducentem, a septentrione cimeterium S. Sepulchri et 
tota protenditur usque ad quandam cisternam dicti Nicholai. Hanc vero 
venditionem Balduinus IV rex in praesentia curiae suae confirmat et Ro(hardo) 
castellano mandat, ut eandem ratam faciat, Robertus autem de Pincheni 
(pro jure) regio (loco) dicti castellani II bisantios et II solidos accipit. — 
Factum (Amalrico patri)archa. Robertus de Pinkeni, Rohardus castellanus, 
Willelmus Beraldi, 1 ) Willelmus Patrun, Lambertus Cambitor, Goffridus 
d'lssoudun,*) Johannes Briccii, Petrus de S. Lazaro (Delaville le Roulx, 
p. 139 — 140, No. 49 [cf. p. 20]; Prutz, p. 115, No. 44). 590 

l ) Alias Ebraldi. *) Alias Dissodun. 

1180 Jan. 21, ind. XIII. Accon. — Balduinus IV, rex Hierosolymitanus, 
domui Hospitalis per manum Rogerii de Molinis magistri terram inter Beroet 
et tolonum Rohardi de Chabor sitam, quam dictus Rohardus injuste sibi 
vindicare volebat, sigillo confirmat. Hic vero, quum regis jussu Joscelinus III, 
avunculus et senescalcus regius, et de fratribus Ancelmus de Luca, RaduJ- 
fus de Nigella et alii metas terrae constituissent, omnia jura renuntiat. — 
Jocelinus, filius comitis Edessani regisque senescalcus, Gillebertus de 
FJoriaco, vicecomes Acconensis, Hubertus de Accon, Ancelmus de Luca, 
RaduJfus de Nigella, Odo de Luco Plantato, Joulanus de Saus. Datum per 
manum Willelmi, archiepiscopi Tyriensis regisque cancellarii (Delaville le 
Roulx, p. 145 — 147, No. 54 [cf. p. 21]; Prutz, p. 1 19, No. 51). 591 

„ Mart. — Bubeccher Maccumata x ) archiepiscopo et consulibus Pisa- 
norum confirmat, se eorum legatum Bulgarinum ( Anfossi) recepisse et omnibus 

») Seif ad-dfn Abfl Bekr Malik al-Adil, soldanus Aegypti. 



158 kegesta 

Pisanis, qui hostibus Aegypti scilicet Francis confoederati non sint neque 
in eorum navibus inveniantur, plenam securitatem ac fidem publicam dare 
(Amari, I diplomi arabi, p. 267, No. 12 [cf. p. 462]; Lami, Delic. erudit. V, 
p. 206 — 208). 592 

1180 April. 28, ind. XIII. Hierosolymis. — Balduinus IV, rex Hieroso- 
lymitanus, domui Hospitalis per manum Rogerii de Molinis magistri 
C tentoria Beduinorum apud Bellum videre sigillo apposito donat. — Prin- 
ceps Renerius, 1 ) Montis Regalis et Ebronensis dominus, comes Jocelinus, 
senescalcus regius, Renerius, 2 ) dominus Sydonensis, Balduinus de Ybelino, 
Balianus, frater ejus. Datum per manum Willelmi, archiepiscopi Tyriensis 
regisque cancellarii (Delaville le Roulx, p. 147, No. 55 [cf. p. 21]; Prutz, 
p. 119 — 120, No. 52). 593 

! ) Rainaldus. *) Rainaldus de Ibelino. 

„ April. In Monte Thabor. — Ahuhisa, quondam domini Amfossii 
filia et domini Petri de Castello heres, domina Palmerii, assensu Rainaldi 
mariti, Johanni, Montis Tabor abbati, 1 ) domos donat, quae fuerunt fratris 
Pelagii apud Palmerium, quod et Solinum vocatur, et domum ab ipso 
Johanne, cum ibidem prior esset, aediiicatam et totam possessionem, quae 
interjacet usque ad portam Cayre, necnon quendam furnum, insuper totam 
terram, quam frater Pelagius in territorio Palmerii possedit praeter petiam 
terrae ad radicem montis sitam. Deinde burgensibus Palmerii concedit, ut 
possessiones emant, invadient et alienent exceptis militibus et religionum 
fratribus ac salvo jure ipsius dominii ad usum et consuetudinem Buriae. 2 ) 

— Letardus, archiepiscopus Nazarenus, qui sigillat. Bernardus, episcopus 

Liddensis, Giraldus, archidiaconus Nazarenus, Gibertus, archiepiscopi 

capellanus, Johannes de Coris, magister Simon, archiepiscopi cancellarius, 

Petrus, Liddensis canonicus, Arnaldus, episcopi Lyddensis capellanus, Ugo, 

ejusdem diaconus, Adam Qericus Gibbosus, frater Bloinus ; ex militibus : 

Bertramus Caravana, Gilbertus, ejus frater, Robertus de Oriol., Tibaldus 

de Lahahia, 3 ) Helyas de Buria, Robertus de Caypha, RainaldusdeTrechis; 

ex turcopulis : Gaifredus Baptizatus, Durantus Scutifer, Petrus, filius ejus, 

magister Godofredus, Petrus de Capharset, Petrus Lorgius, Araulfus, 

Stephanus Rex, Silvester de Sapharia, Gormundus, Andreas, Bonettus 

Salvagius, Johannes Sansan (Paoli I, p. 214 — 215, No. 172; cf. p. 539 

—540). 594 

l ) De cujus sigiUo cf. Bulletin d. antiq. 1882, p. 244—246. *) Id est Daburia 
prope Montem Thabor. 8 ) Lanahia ? 

„ Aug. — Guillelmus de Marreclea consensu Beatricis uxoris et 

Melioreti filii domui Hospitalis per manum Rogerii de Molendinis magistri 

et fratris Johannis de Anio, tunc Crati castellani, III casalia de pertinamento 

Cameli scilicet : Marmonizam, Erbenambram, Lebeizar x ) cum pertinentiis, 

Raimundo III, comite Tripolitano, concedente et sigillum apponente, donat. 

— Ugo, dominus Biblii, Raimundus, frater ejus, Raimundus de Vesinis, 2 ) 

Albertus Saramanni, Era(ldus), Astafortis, Berengerius de Montolivo, Petrus 

Bernardi, Bartolomaeus, filius comitis Gisleberti, Raimun(dus de) Montolivo, 

Girardus de Montolivo, Saherrus de Mannendona, Mathaeus cancellarius, 

cujus manu factum est (Delaville le Roulx, p. 148 — 149, No. 56 [cf. p. 21]; 

Pratz, p. 120 — 121, No. 53). 595 

') In dorso p. 149: Marmonzam, Erbenambram, Leberazar, alia manu: Mar- 
monize, Erbenambre, Lebeizar. ') Id est : Nefinis. 



regni Hierosolymitani. 1 59 



1180. — Postquam Guido de Miliaco ecclesiae B. Mariae vallis Josaphat 
medietatem casalis Bethhomar dedit, Philippus Neapolitanus et Guido Fran- 
cigena necnon Henricus Bubalus, praedicti Guidonis filii, hoc donum regis 
sigillo apposito confirmarunt, Reginaldus, quondam princeps Antiochenus, 
nunc autem Montis Regalis et Hebron dominus, assensu uxoris Stephaniae 
et ejusdem iilii Hanfredi uxorisque Elisabeth, filiae regis Hierosolymitani, 
praedictae ecclesiae alteram casalis praedicti medietatem cum pertinentiis 
sigillo concedit et confirmat. — Stephanus, canonicus Montis Syon et con- 
sanguineus principis R(eginaldi), Nicolaus, capellanus dominae S(tephaniae), 
Hugo et Ferricus, consanguinei principis, Johannes castellanus, Villelmus 
de Vendome, Petrus siniscalcus (Delaborde, p. 88 — 89, No. 41). 596 

„ — Balianus, dominus Neapolis et Ybelini, cum uxore Maria, regina 
Jerusalem, consensu fratris Balduini Ramatensis Hospitali II carrucatas terrae 
ante civitatem Rames sitas donat et coram Rogerio de Molendinis magistro, 
fratre Garnerio, ejusdem domus praeceptore magno, fratribus Garino de 
Belna et Alexandro, Balduino IV regnante, sigillo confirmat. — Rogerius, 
filius Roardi, abbas Templi, dominus Boemundus, dominus Constantinus, 
Amalricus, vicecomes NeapoJis, Hugo Mimarcius, Renerius de Terri, Ragi- 
naudus Flandrensis, Willelmus Cocus, Ernaudus de Sesseriis, Amalricus 
de Landas, Hugo Flandrensis, castellanus Ramae, Willelmus de Corbia, l ) 
Georgius Obet., Bernardus de (Emeride?) (Paoli I, p. 68 — 69, No. 68; 
cf. p. 505 — 506). 597 

*) Alias Corbie, Corboil, Corbuil. 

( „ — 1 182) April. medio. Babyloniae. — Saladinus, rex Saracenorum, 
Friderico I imperatori scribit, se ejusdem legatum Albericum Januensem 
honorifice recepisse et nunc cum Abu Tahir legato suo remittere (E codd. 
Berolin. man. theol. lat. IV, No. 190, s. XIII, fol. 77 a — 77 b et Vindobon. 
man. theol. No. 221, s. XIII ed. ROhricht in N. Archiv 1886, p. 575 — 577; 
cf. p. 572 — 575 et Denis, Catal. theol. Vindob. II, p. 327 — 330). 598 

1181 Jan. 13. Tusculani. — Alexander III Oberto praeposito, Bonifacio 
archidiacono et canonicis Januensibus possessiones varias confirmat, inter 
quas ultramarinae vocandae sunt : ecclesia S. Laurentii in Acon cum per- 
tinentiis et dominatio Gibelleti et aliorum locorum, quae Bertrandus, comes 
S. Egidii, concessit x ) (v. Pflugk - Harttung, Acta pontif. III, p. 286 — 287, 
No. 315; Jaffe'-L6wenfeld, No. 14357). | Urbanus III (19 Jul. 1187) archi- 
diacono et canonicis Januensibus inter alias possessiones ecclesiam B. Lau- 
rentii Acconensem et ecclesiam S. Mariae Magdalenae cum pertinentiis, 
donationem Gibelleti et aliorum locorum ab antedicto Bertrando comite 
concessorum iteram confirmat (Desimoni, Regesti in Atti Ligure XIX, 1 887, 
p. 1 16 — 1 18, No. 20; cf. p. 78, No. 260; Jaffe-LOwenfeld, No. 1 5 995) et 
Innocentius III (1 1 Jan. i2i4)patriarchae Hierosolymitano praecipit, moneat 
episcopum Acconensem, ut chrisma gratis de cetero ecclesiae B. Laurentii 
Acconensi, quam Januenses possident, concedat (Potthast, No. 4878). 599 
*) Cf. supra No. 55. 

„ Jan. 1 6. Tusculani. — Alexander III ecclesiae praelatos rogat, ut 
fratresTempli, latores praesentium et ecclesiae orientalis nuntios, benigne re- 
cipiant et de ejusdem statu certiores facti omnes Christi fideles ad liberandam 
Terram Sanctam compellant (Rog. de Hovedene II, p. 258 — 259; Bened. 



160 Regesta 

de Peterbor. I, p. 275; Bouquet XV, p. 972 — 973, No. 415; Jaffe-Lbwen- 
feld, No. 14361 ; cf. No. 14360 et Sigeb. Gemblac. Cont. Aquic. in Mon. 
Germ. SS. VI, p. 420). 600 

1181 Mart. 1, ind. XIV. Accon. — Balduinus IV, rex Hierosolymitanus, 
Johanni, abbati Montis Tabor, pro commutatione stationis, quae fuit ante 
domum Gaufridi Torti, ubi nunc porta civitatis facta est, unam stationum 
Acconensium, quae sunt, ubi herbae venduntur, contiguam videlicet stationi 
Montis Sion, sigillo l ) concedit. — Guido, Joppensis et Ascalonitanus comes, 
Aimerius, regius constabularius, Gauffridus Tortus, Reinaudus Sydonensis, 
Gilebertus de Floriaco. Datum per manum Guillelmi, archiepiscopi Tyrensis 
regisque cancellarii (Paoli I, p. 282 — 283, No. 3). 601 

! ) I)e quo Delaville le Roulx in Me'm. d. antiq. de France 1886, XLVII, p. 228 
—229. 

„ Mart. — Raimundus, comes Tripolitanus, Hospitali per manum 

magistri et confratris Rogeri de Molendinis terram, quae a pede montanorum, 

in quibus situm est castellum Melechin, usque ad caveam de Memboa et a 

cavea sicut linea recte protenditur ad flumen Fer et ab ipsius alvo usque 

in Bocheam et abhinc iterum per confinia territorii castelli Tuban, totam 

integre ad ipsum flumen antedictum donat et sigillo concedit, ut quantum 

dictae divisiones in utraque fluminis ripa comprehendunt, comiti et Hospi- 

tali commune sit. — Ugo, dominus Biblii, Ugo, filius ejus, Raimundus de 

Biblio, constabularius Tripolitanus, Plebanus, dominus Botroni, Ugo Mimars, 

Seherius de Pontet, Raimundus de Aquileriis, qui primae donationi ad- 

fuerunt, rursus Albertus Sarramanni, Raimundus de Nefinis, Astafortis, 

Melioretus de Marreclea, Engelerius, Ugo Arveus, Raimundus de Montoliuo, 

Girardus, frater ejus, tunc Tripolis vicecomes, Albericus de Rancorolis, 

Guillelmus Berengerii, Guillelmus Tortis, Johannes de Suura, Ugo sine 

Censu, Saisius, Raimundus Constantini, Johannes de Moneta, Ugo More- 

sini, Matthaeus cancellarius, qui scripsit (Paoli I, p. 70 — 71, No. 70; cf. 

p. 506). 602 

„ Sept. 10, ind. XIV. Hierosolymis. — Balduinus IV, rex Hieroso- 
lymitanus, consensu Guidonis, Joppae et Ascalonis comitis, Sibillae, sororis 
et comitissae, fratribus Hospitalis per manum Rogerii magistri casale Chola 
(Cola) in territorio Mirabelli situm cum peninentiis sigillo confirmat, quod 
ab Hugone Flandrensi consensu Balduini, domini Ramatensis, III millibus 
bisantiorum emerant. — Renaldus (Reinaldus), dominus Sydonensis, Petrus 
de Cresecca, castellanus Hierosolymitanus, Simon de Bethlem, Girardus 
Passerel, Raimundus Babin (Babini), 1 ) Anselmus de Capitel (Capital), 
Robertus de Pinquenni, Petrus Girberti, Petrus de S. Lazaro; de fratribus 
Hospitalis: Petrus Galterii, Stephanus, Sancho, Salomon, Arnaldus. Datum 
per manum Willelmi, Tyrensis archiepiscopi regisque cancellarii (Delaville 
le Roulx, p. 150 — 151, No. 57 [cf. p. 22]; Prutz, p. 121, No. 54). 603 

! ) Cf. Lois (ed. Beugnot) I, p. 424. 

„ Sept. 10, ind. XIV. Hierosolymis. — Balduinus IV, rex Hieroso- 
lymitanus, venditionem antecedentem confirmat. Testes ut supra No. 603 
(Delaville le Roulx, p. 151 — 152, No. 58 [cf. p. 22]). 604 

„ Sept. — Raimundus, comes Tripolitanus, pro salute parentum et 
domicellae Aelisae de Camera cum benevolentia Eschivae comitissae Johanni, 
abbati Montis Tabor, II hortos sigillo confirmat, qui ab Aelisia donati et in 



regni Hierosolymitani. 16 



plaaietie sub Monte Peregrino inter tales terminos siti sunt : versus orientem 
junguntur horto quondam Nicolai Scribae, versus Montem Peregrinum 
horto Dalmatii de Valriaz, versus Tripolim horto S. Mariae de Turri et 

horto quondam Bertrandi Milonis. — Ugo de Tiberiade, Guillelmus , 

Raimundus de Biblio constabularius, Plebanus, dominus Botroni, Raimun- 

dus de Montolivo, Albericus , , Raimundus de Suura, 

Johannes de Moneta, Guillelmus de la Branda, canonicus Templi Domini, 
Matthaeus cancellarius (Paoli I, p. 283, No. 4). 605 

1181 Nov. 8, ind. XV. Tyri. — Balduinus IV, rex Hierosolymitanus, 
Benincasae, abbati coenobii Cavensis, anchoraticum navis suae id est unam 
marcam argenti, quam naves Terram Sanctam appulsae dare solebant, remittit 
et libertatem absque omni exactione intrandi et exeundi, emendi et vendendi 
concedit. — Joscelinus, senescalcus regis, Raynaldus, dominus Sydonis, 
Raimundus de Scandalione, Milo de Colovardino, Simon de Vercinni, 
castellanus Tyri, Johannes Lombardus, castellanus Toroni. Datum per 
manum Guilielmi, archiepiscopi Tyrensis regisque cancellarii (Wilken, 
Gesch. d. Kreuzzllge VII, app. 5, p. 33 — 34; Archives d. miss. scientif. II, 
p. 367 — 368; Guillaume, Le navi Cavensi nel Mediterraneo, Cava dei 
Tirreni 1876, p. 42 — 43, No. 6 [cf. p. 31]; Guillaume, Essai sur Tabbaye 
de Cava, ibid. 1877, app. XXXIX, not.; cf. Strehlke, p. 13, No. 13, not.; 
Chron. Cav. in Muratori SS. VI, p. 232 — 233). 606 

„ Nov. 9, ind. X(I)V. In Domo Hospitalis. — Rogerius, magister 
Hospitalis, sigillo confirmat, se cum Guerrico, archiepiscopo Petracensi, 
talem fecisse pactionem, ut pro decimis possessionum Hospitalis in dicta 
diocesi sitarum singulis annis in festo S. Crucis Septembris XL bisantios 
Crati solveret, de terris autem ibi acquirendis vel in postero acquisitis tan- 
tum medietatem decimae. — Fratres Hospitalis : Garnerius praeceptor, 
Bernardus, prior clericorum, Garinus de Melnis, Willelmus de Acerio, 
Petrus Galterii thesaurarius, Stephanus hospitalarius, Willelmus elemosina- 
rius, Jacob de assinaria; de canonicis ecclesiae Petracensis: Stephanus 
decanus, Godefridus archidiaconus, Lidinus cantor, Arnoldus sacerdos, 
Engelricus sacerdos, Bernardus sacerdos, Willelmus subdiaconus. Factum 
Eraclio patriarcha, Balduino IV rege (Paoli I, p. 69 — 70, No. 69). 607 

„ Nov. 13, ind. XV. Accon. — Balduinus IV, rex Hierosolymitanus, 
Joscelino, avunculo et senescalco suo, assisiam M bisantiorum, quam Phi- 
lippus Rufus, consanguineus regis, ad fundam Acconis annuatim recipien- 
dam in vita sua possidet, tamdiu tenendam concedit, donec ipse Philippus 
II milia bisantiorum, quos ei super eandem assisiam Joscelinus commoda- 
verat, plene persolverit, quibusdam conditionibus sigillo confirmat. — 
Rainaldus, Sydonis dominus, Milo de Colovardino, Symon de Vercenni, 
Tyri castellanus, Johannes Lombardus, Fulco de Falesia, l ) Laurentius de 
Franco loco. Datum per manum Willelmi, archiepiscopi Tyrensis regisque 
cancellarii (Strehlke, p. 13, No. 13; cf. Altpreuss. Monatsschr. 1882, XIX, 
p. 637, No. 2; p. 644, No. 1). 608 

! ) Cf. Lois I, p. 426. 

„ Dec. 1 . — Reinaudus, dominus de Margat, consensu Bertrandi filii 
sui Hospitali ejusque fratri Nicolao *) casale Astalorin 2 ) donat et sigillo 

*) de Gosanzio. *) In dorso p. 152: Astalori. 
R 6 h r i c h t, Regesta. 1 1 



162 Regesta 

confirmat. — Domini : Bertrandus, filius Reinaudi, magister Morellus, Hugo 
Rufus, Martinus de Nazareth, Stephanus de Hallantio, 8 )frater Johannes de 
Templo, Droco, burgemsis (sic) Reinaudi, magister Georgius. Factum per 
manum magistri Morelli (Delaville le Roulx, p. 152, No. 59 [cf. p. 22]; 
Prutz, p. 121, No. 55). 609 

8 ) Aillant, Allant, Daillant? 
1181, ind. XIV. — Boamundus III, princeps Antiochiae, cum uxore 
Sibilla Hospitali per manum magistri Rogerii de Molins casale Astanori, 1 ) 
quod frater Nicolaus de Rainaudo Mansuerio II millibus bisantiorum emit, 
post ipsius mortem libere tenendum sigillo confirmat. — Guischaldus de 
Insula, Rogerius de Surdevaus, Philippus de Logiis, Oliverius 2 ) camerarius, 
Gervasius senescallus, Gervasius de Quercu, 3 ) Simon Burgevini, dux An- 
tiochiae. Factum anno principatus XVIII per manum Johannis cancellarii 
(Paolil, p. 281, No. 1). 610 

*) Alias Astalorin. *) Cf. Eracles, p. 207. 8 ) Alias Caisneia, Chesneia, 
Chetnei (Chesne). 

„ , ind. XIV. — Hugo Flandrensis assensu Mariae matris, uxoris et 
fratris Reginaldi, Balduini Ramatensis sigillantis ejusque fratris Baliani et 
filii sui Thomae Hospitali per manum magistri Rogerii III millibus bisan- 
tiorum casale Chole vendit. — Andreas Andegavensis, Petrus de Erneis, 
Balduinus de Rages, *) Bernardus de Armorville, Balianus de Saumes, Ernul- 
fus Vicecomes, Martinus Gazele, Bernardus Camerarius ; ex fratribus Hospi- 
talis: Guarnerius praeceptor, Hugo de Calcalia, Stephanus thesaurarius, 
Richardus Anglicus. Factum Balduino IV rege, Eraclio patriarcha per 
manum Alani capellani (Paoli I, p. 282, No. 2 ; cf. Lois [ed. Beugnot] I, 
p. 421 ; II, p. 36, not.). 611 

') Rohas, Edessa. 

1182 Jan. 1. Margati. — Rainaldus Masoerius, dominus Margati, con- 
sensu filii Bertrandi et Boamundi III, principis Antiocheni, per manum 
Rogerii magistri et Garnerii praeceptoris Hospitali sigillo apposito donat 
Rogiam cum pertinentiis tali vero conditione, ut, quamdiu vivat, ejusdem 
medietatem habeat. — Amelinus de Tevilla, Stephanus de Haillant, l ) Zacha- 
rias, castellanus Margatti, Martinus de Nazareth, Baldvinus de Rum, Willel- 
mus de Sicardum, Nichiforus, Adam, Droco burgensis. Datum per manum 
magistri Morelli (Paoli I, p. 73, No. 73). 612 

Alias Hallant, d'Aillant? 

„ Febr. 6, ind. XV. Accon. — Balduinus IV, rex Hierosolymitanus, 
Hospitali I quintarium zuccari, quem comes Joscellinus, avunculus et senes- 
calcus regis, eidem ad usum infirmorum apud Lanahiam recipiendum dona- 
verat, sigillo confirmat. — Guido, Joppes et Ascalonis comes, princeps 
Rainaldus, Montis Regalis et Ebronis dominus, comes Joscelinus, regis senes- 
calcus, Aimericus constabularius, Joscelinus de Samosac, Ascalonis castel- 
lanus, Raimundus de Jafenia. Datum per manum Guillelmi, Tyriensis 
archiepiscopi regisque cancellarii (Paoli I, p. 249, No. 207). 613 

„ Febr. 24, ind. XV. Accon. — Balduinus IV, rex Hierosolymitanus, 
Joscelino, avunculo et senescalco suo, Castellum novum in montanis Acco- 
nensibus situm cum omnibus pertinentiis, excepto tamen casaJi Jazun, donat, 
insuper D bisantios ad fundam Acconis et I) ad fundam Tyri annuatim 
recipiendos necnon feodum, quod fuit Johannis Banerii, C scilicet bisantios 



regni Hierosolymitani. i (J 3 



ad fundam Acconis et IV carrucatas terrae in territorio de Caimont, quod 
feodum Joscelinus Garnerio, homini suo, Parisiensi, genero Johannis Banerii, 
donaverat. Haec vero omnia pro commutatione castri S. Helyae olim a 
rege Joscelino donati necnon Lubani et Carrubiae, quae cum pertinentiis 
et hominio, quod fuit Johannis de Lumbres, post mortem Mariae, quondam 
reginae Hierosolymitanae, ad ipsum reverti debebant, praeterea Maronum 
cum pertinentiis et hominia Gaufredi Torti, S. Georgii et totius terrae per- 
tinentis consensu Guidonis, Joppensis et Ascalonitani comitis, et Sibillae 
sororis, comitissae, concedit et sigillo munit. — Princeps Reinaldus, Montis 
Regalis et Ebronis dominus, Renaldus, Sydonis dominus, Balduinus, Rama- 
tensis dominus, Balianus, frater ejus, Aimericus constabularius, Gaufridus 
Tortus, Milo de Colovardino. Datum per manum Willelmi, archiepiscopi 
Tyrensis regisque cancellarii (Strehlke, p. 13 — 14, No. 14). 614 

1182 April. 27, ind. XV. Hierosolymis. — Balduinus IV, rex Hieroso- 
lymitanus, Guilielmo, archiepiscopo Tyrensi, et successoribus decimam 
omnium exeniorum, quae ex tota terra Toroni in Nativitate Domini, in 
carne levare et pascha fiunt, scilicet in gallinis, ovis, caseis, ectulis (sic) et 
lignis, decimam quoque bisantiorum, quos de liberis carrucis rex accipere 
solet, donat et, ut villani totam decimam, quae de terra Toroni datur, in 
domum archiepiscopi Turoni sitam deportent, sigillo apposito concedit. — 
Odo, Beritensis episcopus, 1 ) Reimundus, comes Tripolitanus, Joscelinus, 
regis senescalcus, princeps Rainaldus, Rainaldus, Sydonis dominus, Lau- 
rentius de Franco loco, Balduinus de Duaco. Datum per manum Guillielmi, 
archiepiscopi regisque cancellarii (Strehlke, p. 14 — 15, No. 15). 615 

De quo ZDPV. X, p. 23—24. 

„ Jul. 14. Velletri. — Lucius III ecclesiae S. Sepulcri Hierosolymi- 
tani tutelam suscipit possessionesque et privilegia, petente Petro II priore, 
confirmat (v. Pflugk-Harttung, Acta inedita II, p. 293 — 295, No. 322; JafTe'- 
Lttwenfeld, No. 14 681). || Lucius III repetit privilegium Alexandri 9 Sept. 
1 170 datum (supra No. 474). 616 

„ Aug. 25, ind. XV. Accon. — Balfluinus IV, rex Hierosolymitanus, 

Pisanis l ) plateam ad portum Acconis, cujus caput unum est a via publica, 

alterum a portu, latus unum a domo Martini Piperis, aliud a domo Willelmi 

Joppensis, sigillo donat. — Remundus, comes Tripolitanus, Guido, Jop- 

pensis et Ascalonitanus comes, comes Joscelinus, princeps Rainaldus, Aime- 

ricus constabularius, Hugo Tiberiadensis, Plebanus. Datum per manum 

Willelmi, Tyrii archiepiscopi regisque cancellarii (G. Mllller, p. 23, No. 19 

[cf. p. 401 — 402]; Dal Borgo, p. 96; Muratori, Antiq. [ed. fol.] II, p. 909 

— 910, [ed. 4 ] VI, p. 269 — 272; cf. Tronci, Annal. Pisani I, p. 364; 

Archives d. miss. scientif. 1. c. II, p. 363). 617 

! ) Qui cum Januensibus, Venetianis et Lombardis «Octobre jam paene me- 
diante» a. 1 183 Balduino IV succurrerunt (GuUl. de Tyro XXII, c. 27). 

„ Nov. 14, ind. XV. Accon. — Balduinus IV, rex Hierosolymitanus, 
per manum Rogerii magistri Hospitali sigillo confirmat totam Galilaeam 
cum omnibus pertinentiis a Gualterio de Caesarea V millium bisantiorum 
pretio emtam, cujus termini sunt divisiones : ab oriente Castelli areae, a 
meridie casalis domini Amalrici cum Aronia et pertinentiis Cosciae, ab 
occidente et mari Daidoni, l ) a septentrione casalium S. Annae et Templi et 

! ) Quod Conder, Quart. Stat. 1890, p. 35 esse putat tell ed-dohehan (sheet VIH). 



1 64 H e g e s t a 

-~ 

abhinc usque ad divisiones Daidoni. — Monacus, archiepiscopus Caesari- 
ensis, Guido, Joppes et Ascalonis comes, Joscelinus, regius senescalcus, 
Balduinus de Ybelino, Balianus, frater ejus, Aimericus, regius constabularius, 
Petrus Costa, Carolus, Gazellus. Datum per manum Guillelmi, Tyrensis 
archiepiscopi et regis cancellarii (Paoli I, p. 71, No. 71 ; cf. p. 507). 618 

1182, ind. XV. — Galterius, dominus Caesareae Palaestinae, Hugonis 
ejusdem domini bonae memoriae filius, consensu Balduini IV regis, Julianae 
sororis suae ejusque mariti Guidonis de Beritho Hospitali per manum 
Rogerii magistri baculo tradito V millium bisantiorum pretio vendit 
casale in territorio Caesariensi situm et vulgo Galilaea dictum cum omnibus 
pertinentiis his terminis circumclusum ; terminatur scilicet ab oriente per- 
tinentiis Castelli arearum, ab occidente terra Daidonis, a meridie casali 
domini Amalrici cum Aronia et pertinentiis Cossyae, a septentrione casali 
Templi Domini et casali S. Annae, infra quos terminos continentur gastinae, 
quae fuerunt casalia, quorum caput est Galilaea antedicta, scilicet Gedida, 
Megar, Casale rubeum, Gastina fontis et Laasina. — Balduinus IV rex, 
Balduinus Ramatensis, Balianus, frater ejus, Petrus Costa, Johannes Costa, 
Spinapellus, Macharius, Garinus Gahnardus, Johannes Monetae, Gazellus 
Sydonensis, Sibo, vicecomes Caesareae, Guillelmus,Tyriensisarchiepiscopus 
et regis cancellarius, Monachus, archiepiscopus Caesariensis, Guido, Joppes 
et Ascalonis comes, Aimericus, regius constabularius. — Insuper Galterius 
eidem domui donat et sigillo confirmat Turrim salinarum juxta mare cum 
toto torono, quo fundata est, sitam, quam pater ipsius Hugo Hospitali com- 
modavit. — Balduinus Ramatensis, Balianus, frater ejus, Petrus Costa, 
Johannes Costa, Macharius, Rotbertus de Aubecurte, Karolus (Paoli I, p. 72 
— 73, No. 72; cf. p. 507; Lois [ed. Beugnot] I, p. 501, not.). 619 

>i — Ugo Broerius, filius quondam Petri Broerii et Willelmae Broe- 

riae, assensu conjugis suae Mariae Hospitali et fratri Nicholao de Gusancio, 

Hospitalis Montis Peregrini praeceptori, stationem suam in civitate Tripo- 

litana ante macellum sitam CXIII bisantiis vendit, quae ex uno latere vicinas 

habet domum quondam Willelmi de Tortosa, ex alio domum Bcrnardi 

Furnarii, ex alio barbacanam, ab introitu portae viam publicam. — Girardus 

de Monte Olivo, vicecomes Tripolitanus, Saxius, 1 ) Johannes de Moneta, 

Willelmus Catalanus, Johannes Bulfarachius, Laurentius de Becelmia, 

Willelmus Isarnus (Delaville le Roulx, p. 152 — 153, No. 60 [cf. p. 22]; 

Prutz, p. 122, No. 57). 620 

! ) Alias Sais, et Jean de la Moneie, cives Tripolitani, a. 11 89 memorantur 
(Eracles, p. 187). 

„ (Tripoli). — Richelda cum filio Bernardo Coppo consensu filiae 
Mariae, Petro Federici, Leoni Provinciali, Bandino Becco Vallideserclo, *) 
Symoni, Gandolfo, Bonesegniae, Marcho, tunc Tripoli constitutis et pro 
civitate Pisana ementibus domos suas Tripolitanas CLXXXVIII bisantiis 
vendit, quarum termini sunt versus orientem a fronte via publica, versus 
meridiem domus vicecomitissae, versus septentrionem domus Marini et 
versus occidentem Pisanorum domus. — Girardus de Monte Olivo, vice- 
comes Tripolitanus, qui sigillat, Willelmus de Calvo Monte, Saxius, Johan- 
nes de Moneta, Willelmus Catalanus, Johannes Bulfarachii, Ugo Maurelini, 
Francardus, Johannes Georgii, frater ejus Marcus, Stephanus Mamuli, 

l ) Alias Vallis Sercli. 



regni Hierosolymitani. 1 6 c 



Guiduchius (G. Mliller, p. 24, No. 20; Bonaini, Diplomi Pisani, p. 84; cf. 
Archives d. miss. scientif., 1. c. II, p. 355). 621 

1182. — Forma, quomodo census de communi omnium principum 
ecclesiasticorum et secularium consensu necnon universi populi regni 
Hierosolymitani contra imminentes necessitates colligendus sit (Guill. de 
Tyro XXII, c. 23 ; Mansi, Concil. XXI, p. 263 — 265 ; cf. Lois [ed. Beugnot] II, 
p. 225). 622 

( „ c). — Eraclius, patriarcha Hierosolymitanus, et P(etrus II), prior 
S. Sepulchri, Conrado III, duci de Dachau, 1 ) mandant, ut, sicut ipse pro- 
miserit, ecclesiam in honorem S. Crucis aedificarifaciat, 2 )quam temporibus 
patris ipsius fratri cuidam S. Sepulchri vi ablatam fuisse, constat. — 
Appendet sigillum patriarchae (Reg. Boica I, p. 3 14; Mon. Boica X, p. 600 
in tergo imaginis crucis nostrae, Joannes, Chron. Schirense, p. 93 — 94; 
cf. Knid, Scheyern, p. 65 — 68; Sighart, Gesch. d. bildend. Kttnste I, p. 197, 
ubi crux antedicta depicta est). 623 

! ) De cujus peregrinatione ultramarina (1 180) cf. Mon. Boica VI, p. 131 ; VIII, 
p. 303 ; Riezler in Forsch. z. deutsch. Gesch. 1878, p. 555. *) Dies translationis 
(3 Maj.) usque ad tempora nostra celebratur (Knitl, p. 68). 

1183 Mart. 19, ind. XV. Accon. — Balduinus IV, rex Hierosolymitanus, 
Joscelino, avunculo et senescalco suo, XIV casalia a Gaufrido Torto con- 
sensu Flandrinae uxoris et Gaufridi, filii ejusdem, VI millibus bisantiorum 
emta scilicet : Elgab(a)cie, *) Hourfex, Carsilia, Cassie, Dere, Feenix, Bellum 
videre, quod Sarracenice vocatur Fassove, Camsara, Terretrame, Accabara, 
Sorove, Sauroefoca, Tarrebresca, Deirbasta tali tenore concedit et sigillo 
confirmat, ut pro feodis, quae Seit et Guillelmus, dicti Gaufridi servientes, 
ibidem habebant, scribaniam scilicet et drugumanagium, sed coram rege 
quieta clamaverunt, alia feoda iis assignentur. — M(onacus), archiepiscopus 
Caesariensis, 2 ) Bernardus, Lidensis episcopus, Remundus, comes Tripoli- 
tanus, Guido, Joppensis et Ascalonensis comes, princeps Rainaldus, Aime- 
ricus constabularius, Balduinus de Ybelin, Balianus, frater eius, Gosohvinus 
Boccus, Guillelmus de Molembecca, Milo de Colovardino, Gislebertus, 
Acconensis vicecomes, Guillelmus de Furcis, Antelmus de Luca, Odo de 
Conchis, Raimundus de Tolosa. Datum per manum Guillelmi, Tyrensis 
archiepiscopi regisque cancellarii (Strehlke, p. 15 — 16, No. 16). 624 

l ) Quod Conder (Quart. Stat. i8qo, p. 36) idem esse vult ac: aJ-ghabatfje in 
Mappa Terrae Sanctae anglica (sheetlV). *) De quo postea patriarcha Hiero- 
solymitano cf. Rohricht in ZDPV. X, p. 8—9. 

„ Mart. 19, ind. XV. Accon. — Balduinus IV, rex Hierosolymitanus, 
Joscelino, avunculo et senescalco suo, consensu Guidonis, Joppes et Asca- 
lonis comitis, et Sibillae, uxoris eius, M bisantios ad catenam Acconis an- 
nuatim recipiendos et casale Jesce in montanis Acconis situm, tamen excepto, 
ut Alemandina, quoad vivat, ejusdem Jesce et pertinentiarum medietatem 
pro dote teneat, pro commutatione Maronis a rege olim ipsi donati con- 
cedit et domum in Castello novo ab Johanne Bogalet scriba CL bisantiis 
emtam, quam eidem Johanni rex olim donaverat, deinde Johannem druge- 
mannum Castelli novi cum heredibus et rebus suis donat et sigillo confir- 
mat. — Guido, Joppes et Ascalonis comes, Aimericus constabularius, 
Balduinus de Ybelin, Balianus, frater ejus, Gaufridus Tortus, Gotsvinus 



166 Regesta 

Boccus, Guillelmus de Molembecca. Datum per manum Guillelmi, archi- 
episcopi Tyrensis regisque cancellarii (Strehjke, p. 1 6, No. i 7). 625 

1 1 83 Mart. 31. — Sisidin rex x ) Lucio III papae nuntiat, se ex epistola 
per manus Jani Danduli Mata cognovisse, papam, quae a praedecessore 
Alexandro III et soldano de liberandis captivis constituta sunt, observare 
velle ; cum vero dictus legatus venisset, soldanum Saladinum fratrem in 
partibus Tyri constitutum fuisse et omnem terram a Damasco usque Ninivem 
subjugavisse ac de petitione supradicta haec responderi jussisse : si christiani 
in regno Hierosolymitano constituti mandatis papae de pace facienda et 
captivis liberandis obedire voluerint, ipsum, quae papa postulavit, facturum 
esse, sin minus, se ab omni culpa immunem fore, si pax non servetur 
(Radulfus de Diceto, Opera histor. II, p. 25 — 27; cf. RGhricht in N. Archiv 
1886, p. 573). 626 

! ) Id est Saif ad-dfn MaJik al-Adil, frater Saladini. 

„ (ante pascha), ind. I. — Guido, Joppae et Ascalonis comes, ejusque 
sponsa Sibilla homini cuidam Torgis II carrucatas terrae et illam medietatem 
domorum, quas Gudo (sic) et Sibilla in casali Geschale a Georgio Suriano, 
ipsorum scriba, filio Haririae, fratre Davidis scribae, et Saragie, uxore ejus, 
emerant, D bisantiis vendit et possidendas sigillo confirmant. — Joscelinus 
de Samosac, Ascalonis castellanus, Baldoinus, frater ejus, Seignoreit, Asca- 
lonis vicecomes, Rainaldus de Mongisart, Rainaldus de Saisons, ') Girardus 
de Remille, Baldoinus Magnus, Bertrandus 2 ) Caruana et Guibertus, frater 
ejus, Simon Batalle, 8 ) GuillelmusTonsus, 4 ) Secardus, frater ejus, Henricus 
de Beaugenceio, Bartolomaeus Renterius (Delaville le Roulx, p. 153 — 154, 
No. 61 [cf. p. 22]; Prutz, p. 122, No. 56). 627 

*) De eo cf. Lois (ed. Beugnot) I, p. 424. *) Joppensis. 8 ) Alias Batailla. 
4 ) Alias Tunsus. 

„ April. 21, ind. XV. — Hainfredus, filius Hainfredi juvenis, assensu 
Rainaldi, principis Montis Regalis et domini Ebronensis, Stephaniae matris, 
dicti Rainaldi uxoris, leprosis S. Lazari juxta muros Jerusalem XX bisantios 
ad fundam Acconensem de assisia, quam a Balduino IV rege ipse possidet, 
pro salute Philippi, avi sui, Hainfredi connestabuli, Hainfredi, patris sui, et 
ob redemtionem animae matris scilicet Stephaniae ejusque mariti Rainaldi 
principis annuatim recipiendos concedit et sigillo regis confirmat.— Guerricus, 
archiepiscopus Petracensis, princeps Reinaldus, comes Jocelinus, Guido, 
comes Joppensis, Hagne, frater Guido Hospitalis, Girardus de Beterras, 
Johannes de Broies, Seherius Juvenis, Seherius de S. Habraham, magister 
Raimundus, magister David, Bricius senescallus, frater Willelmus, qui 
chartam scripsit (Archives de TOrient latin II B, p. 146—147, No. 29; cf. 
Cibrario, p. 237; Ferrand, p. 32). 628 

„ Maj. — Boamundus III, Raymundi principis filius, princeps Antio- 
chenus, una cum uxore Sibylla ecclesiae S. Salvatoris in Monte Tabor 
ejusque abbati Johanni M anguillas singulis annis in piscatoria Antiochiae 
capiendas pro salute Raimundi principis ac matris Constantiae concedit et 
sigillo confirmat. — Rogerius de Surdevaus, Hugo de Logiis, Matthaeus 
de Sehonia, 1 ) Hugo de Corbuil, Willelmus de Cava, dux Laodiceae, Gau- 
terius de Archiquan, 2 ) Bernardus Soberan, Leonardus de Roisol. Datum 

') Alias Saona, Seonia. 2 ) Alias Darchican. 



regni Hierosolymitani. 167 



per manum domini Johannis, cancellarii atque episcopi Tripolitani, anno 
principatus XX (Paoli I, p. 249 — 2 50 in No. 208). || Hoc privilegium Thomas, 
episcopus Bethlemitanus (Accon, Jan. 1262), se vidisse confirmat (Paoli I, 
p. 250, No. 208; cf. Delaville le Roulx, p. 22: Jan. 1253, quo autem anno 
Godefredus de Praefectis dictum episcopatum obtinuit). 629 

1183 Jun. — Rainaldus, dominus de Margato, assensu Bertrandi filii et 
Bermundae uxoris Alano, praeceptori Templi Tortosani, et fratri Gaudino 
ceterisque fratribus in domoTempli manentibus gastinam Dominae et terram, 
quae est inter II vias, necnon introitum et exitum cisternae, quae ibi est, 
sigillo concedit. — Amelinus de Tevilla, Stephanus de Hallant, Zaccaria 
castellanus, Martinus de Nazaret, Reinerius, Johannes de Templo, Georgius 
notarius (Paoli I, p. 250, No. 209; cf. Delaville le Roulx, Docum., p. 20, 
No. 9). 630 

„ , ind. I, epact. XXI (XXV). — Eraclius, patriarcha Hierosolymitanus, 

compositionem a se ipso de mandato papae Lucii III inter ecclesiam B. Mariae 

de Josaphat et milites Templi factam utriusque capituli et patriarchali sigillis 

confirmat. Arnulfus enim et Guermundus, bonae memoriae patriarchae, 

ecclesiae B. Mariae, Hugone et Gelduino abbatibus, decimam casalium 

Meseraz et Dalphym, quae erant de possessione regali, donaverunt. Quum 

vero dicta casalia in manus fratrum Templi venerint et hi monachis dictis 

decimam solvere nollent, tandem Eraclius eos adduxit, ut medietatem solvere 

promitterent. — De militia Templi: Arnaldus de Turre Rubea magister, 1 ) 

Gyrardus de Radifort senescalcus, Girbertus Arayl, magnus praeceptor, 2 ) 

Robertus Fraisnel, Ursus de Alneto, Otho de Chaorzos ; praeterea : Raynal- 

dus princeps, Nicholas de Bethencort, Unbertus Acoi (Delaborde, p. 89 — 

90, No. 42). 631 

l ) Qui cum Heraclio patriarcha in partes occidentales profectus est a. 1 184; 
eodem anno Romae moratus (Ughelli V, p. 785) Veronae obiit (Robert. Altissio- 
dor.j p. 252). Hujus precibus Lucius III fratribus Templi bona et privilegia confir- 
mavit (Jarfe-LOwenfeld, No. 14554, 14873; cf. 15057). *) Quem Eracles, p. 259 
Eral et Horal vocat; postea magnus praeceptor Templi in Francia (1 186) et ma- 
gister factus est. 

„ , ind. I. — Boamundus III, princeps Antiochenus, Venetis precibus 

Jacobi Gradenici, tunc temporis vicecomitis Acconensis, plenam securitatem 

ac libertatem concedit et sigillo confirmat. — Petrus de Longi j (Longis), l ) 

Raimundus, constabularius Tripolitanus, Villielmus de Monte Cornet, 

Richerius de Armitat (Arminat), 2 ) Galterius de Artican, 3 ) Villielmus de 

Hingueron. 4 ) Gabriel Paulinus etc. ut supra No. 282 (Tafel -Thomas I, 

p. 175 — 177, No. 68; cf. Archives d. miss. scientif., II, p. 351). 632 

*) AJias Logiis ? *) Alias Erminat, Lerminat. s ) Alias Archiquam, 

Arcican. 4 ) Sine dubio : de Monte Hingrone (Nigrone, Nigro), Antiochiae 

vicino, qui nunc vocatur dschebel al-aswad (al-achmar). 

„ — Boamundus III, princeps Antiochenus, Hospitali per manum 
magistri Rogerii de Molins necnon fratris Alexandri, tunc Laudiciae et 
Gabuli praeceptoris, nonnullos Graecos, Armenos, Latinos et Judaeos, quos 
Hospitale Laodiceae habet, concedit et sigillo apposito donat; de Graecis 
scilicet vocantur: Afanas, Sergius Cementarius et ejus nati, Leo Costurer, 
Mambarac ejusque filii, Mambarac Corveser, Leo; de Armenis: Hanes 
Carnifex, Castor Furner, Hanes Archen, Hanes Faber, Vassilius Faber; de 
Judaeis : Bolcaran, Zao, Bolchaer et frater ejus, Temin, Bolshassen, Stellator, 



168 Regesta 

deinde Hugo Straigot. — Hugo de Logiis, Philippus, frater ejus, Willelmus 
de Cava, Bernardus Soberan, 1 ) Guido de Arest, Johanncs de Antiochia, 
Michael Ruffus. Datum per manum Willelmi clerici sub Johanne cancel- 
lario (Paoli I, p. 284, No. 5; cf. p. 551). 633 

') Alias Suberan. 

1183, ind. I. — Falco, S. Pauli in urbe Antiochia abbas, fraternitatem 
incapitulo S. Pauli coram (Johanne I), abbate Montis Tabor, inter utramque 
ecclesiam factam sigillo confirmat, et prae ceteris abbas Montis Tabor polli- 
cetur, si terra Antiochena unquam in manus Turcorum ceciderit, vel mo- 
nachi B. Pauli Antiochia a principe ejecti fuerint, se eosdem ut proprios 
filios recipere ac fovere velle (Paoli I, p. 74, No. 74). 634 

( „ ). — Salahadinus, rex omnium regum Orientalium, papae scribit, 
se ejusdem epistolam per manus Oliveri Vitalis allatam accepisse et, quae 
in ea de liberandis captivis proposita sunt, adimplere velle, sed cum Saraceni 
nobiles christianos, christiani vero tantum vilissimos Saracenos ac rusticos 
detineant, sibi placere, ut utraque pars captivos suos appreciet «et quae 
pars minus habuerit, restituatur ab ei altera» (Radulfus de Diceto, Opera 
histor. ed. Stubbs, London 1876, II, p. 25; cf. ROhricht in N. Archiv 
1886, p. 575). 635 

1184 Jan. 19. — Aimericus, patriarcha Antiochenus, sigillo confirmat, 
domui Hospitalis Antiochenae dominium esse molendini extra portam Ducis 
inter molendinum S. Pauli et carcosium patriarchae siti, atque ibi hospitale 
S. Petri villaniam III molarum habere, de quibus ejusdem canonici et fratres 
Hospitalis redditus acciperent. Quum vero his molis tuendis dicti canonici 
fere nullam curam adhibuissent itaque redditus diminuerentur, a Roggerio 
de Larunt, praeceptore Hospitalis Antiocheni, Petrum, monachum S. Gil- 
dasii, magistrum hospitalis S. Petri, rogatum fuisse, ut sumptus necessarios 
ministraret, sed cum nihil effecisset, tandem consilio subscriptorum canonico- 
rum patriarcham hanc compositionem fecisse, ut magister Petrus, CCC bisan- 
tiis acceptis, villaniam III molarum et privilegium suum dicto praeceptori 
remitteret. — Aimericus thesaurarius, Leonardus, magister scholarum, 
Ranulfus, magister Hugo, Elias, S. Petri canonici ; Petrus de Baga, Petrus 
de Praxi, Petrus de S. Maria, Johannes incisor. Datum per manum Arnaldi 
capellani (Paoli I, p. 284, No. 6; cf. p. 551). 636 

„ Jun., ind. II. — Raimundus III, comes Tripolitanus, Hospitali per 

manum Rogerii de Molinis magistri donat et sigillo confirmat civitatem 

Chamelam x ) cum pertinentiis et juribus, sed usumfructum de civitate et 

pertinentiis ultra flumen sitis pro tempore vitae suae reservat. — Joannes, 

episcopus Tripolitanus, Arnaudus cantor, Guillelmus, prior S. Michaelis, 2 ) 

Guillelmus de Juncheriis canonicus, Ugo, dominus Biblii, Ugo, ejus filius, 

Raimundus de Biblio, Raimundus de Nephinis, Astafortis, Arbertus Sarra- 

manni, Eradus, Melioretus de Marreclea, Raimundus de Montoliuo, Girar- 

dus vicecomes, Bernardus de Monetro, Ugo sine censu, Engelerius, Saisius, 

Raimundus Constantini, Johannes de Moneta, Petrus Giraudus, Raimundus 

Ermengaudi, Matthaeus cancellarius, qui chartam scripsit (Paoli I, p. 75 — 

76, No. 75; cf. p. 508). 637 

■) De qua Rtfhricht in ZDPV. X, p. 259—261. *) De quo RShricht in ZDPV. 
X, p. 34 ; alius prior S. Michaelis Johannes de Valentia vocatur in Berger No. 737 
(1244), anonymus in Potthast, No. 4894. 



regni Hierosolymitani. | 6q 



(1 184 Sept.). — Balduinus IV, rexHierosolymitanus, E(raclio), patriarchae 

Hierosolymitano, l ) A(rnaldo) Templi et R(ogerio) Hospitalis magistris scribit, 

se gaudere, quod ex eorum litteris cognoverit, eos Brundisium salvos appu- 

lisse, et de expeditionibus varia nuntiat, quas Saladinus mensibus Julii et 

Augusti in fines christianorum fecit (Radulfus de Diceto II, p. 27 — 28; cf. 

Rtfhricht in GOrgens, Arab. Quellenbeitr. I, p. 54 — 55, Not.). 638 

*) De ejusdem itinere occidentali cf.RGhricht in Histor. Zeitschr. 1875, XXXIV, 
p. 10—12. 

„ Octob., ind. III. Accon. — Dominicus de Mulino de confinio 

S. Gervasii et Johannes de Fusculo de confinio S. Crucis confirmant, Do- 

minicum Acontantum de confinio S. Basilii coram ipsis et Manasse Bado- 

vario, legato ducis Venetorum, et Jacobo Dandulo de confinio S. Lucae de 

facto S. Marci Tyriensis et aliis negotiis rationem fecisse. — Dominicus 

da Molino, Johanes de Fusculo. Stephanus Fuscari, presbyter et notarius, 

complevit et roboravit (Arch. Veneto 1875, X, p. 338, No. 68). 639 

„ Accon. — Rogerius de Molinis, Hospitalis magister, Bisansono 
domos quasdam in civitate Acconis sitas, quas Petrus Bertasia pro censu 
XXIX bisantiorum annuali tenebat, sigillo apposito eodem censu tenendas 
concedit, quibus adjacent domus Mariae de Caypha, filiorum quondam 
Paganotti, curia Mariae Bubalae et via publica. — Fratres : Garnerius prae- 
ceptor, Odinus, bajulus Acconensis, Girardus thesaurarius, Petrus Galterii, 
Hermandus, castellanus Crati, Alebaudus, castellanus Belviderii, Hugo de 
Qualquelia, Henricus de S. Boneto, Petrus de Mirmanda, Guillelmus de 
Rocha, Guillelmus, hospitalarius Acconensis, Stephanus, prior Acconensis. 
— Notandum est, quod dictus Bisansonus consensu Rogerii magistri et 
regalis curiae easdem domos sibi a Petro Bertasia vadio obligatas post ejus- 
dem mortem pro CCXXIII bisantiis emerat et Petri Bertasiae uxoris curiaeque 
regis consensu pro debito retinuit. — Gilibertus de Florio, vicecomes Acco- 
nensis, Guillelmus de Furchis, Rainaldus de Trechis, Ancelmus Lucensis, 
Reimundus camerarius, Bernardus de Templo, Odo de Conchis, jurati 
regis (Delaville le Roulx, p. 154 — 156, No. 62 [cf. p. 22]; Prutz, p. 123, 
No. 58). 640 

1185 Mart. 15. Accon in ecclesia S. Laurentii. — Arduinus Marchisus 
sorori suae, quondam uxori Enrici Malocelli, castellum de Stella cum appen- 
ditiis concedit et confirmat. — Alardus Coupel, Rolandus de Carmaino, 
Bellemustus Lercarius, Russignolus (Giorn. Ligust. 1878, V, p. 341). 641 

„ April. — Raimundus de Tribus Clavibus, consensu Raymundi, 
comitis Tripolitani, ejusque sigillo confirmat, se per manum Erchenbaldi 
praeceptoris et Ermani, castellani Crati, pro terra Galifae et Aieslo a matre 
sua vendita in concambium accepisse casalia Faudam et Sumessam, gasti- 
nanr Corcois, terram carrucatam ejusdem gastinae, quam Johannes de 
Fabbrica et heredes debeant habere, necnon, quamdiu viveret, annuatim 
V frumenti modios, toiidem hordei et XL jarras vini accepturum esse. — 
Fratres : Ermanus, Crati castellanus, Willelmus de Acerio, prior clericorum, 
Garinus de Melna, Henricus de S. Boneto, Willelmus de Molizun, Ugo de 
Cauchelia, Rogerius de la Rum, Trinium Cadel, Herbertus de Lineriis, 
Geroldonus, prior Acconensis, Petrus de Mirmanda, Joffredus de Donion, 
Monterius, castellanus de Belveeir, Willelmus Mat, Pontius de Bai, Gui 
Rufus, Rainaldus Balistarius, Pontius de Maimont, Stephanus de Maimont ; 



170 Regesta 

de saecularibus : Raimundus de Biblio, Arbertus Saraman, Wilielmus Por- 
celleti, Raimundus de Quaranta, Willelmus Catalanus, Petrus de Coquina, 
Rainaldus, filius Sais, l ) Willelmus de Lambes, Stefanus Alumnaz (Alvernaz), 
Bertrandus vicecomes, Johannes de Albania, Matthaeus cancellarius, qui 
scripsit (Paoli I, p. 286 — 287, No. 7; Prutz, p. 124 — 125, No. 59; cf. Lois 
[ed. Beugnot] I, p. 643, not.). 642 

l ) Alias Saisius, Sayxius, Saxius vocatur. 

1185 Maj. 16, ind. III. Accon. — Balduinus V, rqx Hierosolymitanus, 
consensu Ramundi III, comitis Tripolitani et totius regni procuratoris, et 
Baliani, domini Neapolis, ecclesiae B. Mariae Vallis Josaphat medietatem 
gastinae Neapolitanae, quae dicitur Mesdedule, cum medietate terrae ejus- 
dem gastinae cum quodam villano Mensor et ejusdem filiis sigillo confirmat. 
Quam medietatem gastinae cum medietate terrae ejusdem Guido, raicius 
de Neapoli, jure hereditario per confirmationem privilegii ex dono Amal- 
rici I tenebat et idem nunc assensu et voluntate uxoris suae et heredum 
praedictae ecclesiae IV millibus et L bisantiis per assisiam terrae in prae- 
sentia curiae regalis vendidit eo, quod Neapolis redditus, quos comparaverat 
Baliano, Neapolis domino, et assisiis solvere non poterat. — Princeps Rai- 
naldus, Montis Regalis et dominus Hebronensis, Joscelinus, regius senes- 
calcus, Hugo de Tyberiade, Balianus de Joppe camerarius, Rainerius de 
Turre, Rainaldus de Montegisardo, *) Gillebertus de Flori, vicecomes Acco- 
nensis, 2 ) Robertus de Pinkenni, Gaufridus Turonensis, Radulfus Iterii de 
Jerusalem, Gualterius Malpinus. Datum per manum Petri, Lydensis archi- 
diaconi regisque cancellarii (Delaborde, p. 91 — 92, No. 43). 643 

! ) De quo cf. Lois (ed. Beugnot) I, p. 426. *) De quo ibid. I, p. 425. 

„ Jun. 1, ind. III. Accon. — Balduinus V, rex Hierosolymitanus, 
consensu Raimundi III, comitis Tripolitani et totius regni procuratoris, Josce- 
lino, avunculo et senescalco suo, libertatem de toto zucaro suo, quod habet 
de II pressoriis in casali suo Lanahia, et libertatem de toto melle ejusdem 
zucari concedit et sigillo confirmat. — Milo, regius pincerna, Balianus 
camerarius, Paganus, Cayphae dominus, Gualterius Durus marescalcus, 
Gilcbertus de Flori, vicecomes Acconensis, Gotsuinus Yrcus, Willelmus de 
Molembecca. Datum per manum Petri, Lyddensis archidiaconi regisque 
cancellarii (Strehlke, p. 17, No. 18; cf. Altpreuss. Monatsschr. 1882, XIX, 
p. 637, No. 3; p. 644, No. 2). 644 

„ Dec. — Reim undus III, comes Tripolitanus et regni Hierosolymitani 
procurator, confrater S. Lazari Hierosolymitani eidem domui et Bernardo, 
tunc magistro, XX bisantios de funda Tripolitana annuatim recipiendos 
concedit et sigillo confirmat. — Hugo, dominus Biblii, Raimondus de Biblio, 
(Raimundus) de Nephins, Astafortis, Arbertus Saraman, Plebanus, Eradus, 
W(illelmus) Porceleti, Raimundus de Montolivo, Girardus vicecomes, Saisius, 
Raimundus Constantini, Johannes de Moneta, magister Arnaudus, Mathaeus 
cancellarius, qui scripsit (Archives de TOrient latin IIB, p. 1 47 — 148, No. 30; 
cf. Cibrario, p. 237; Ferrand, p. 33). 645 

l ) Loco Balduini V regis. 

( „ c). — *(Heraclius), patriarcha Hierosolymitanus, Fridericum I 
rogat, ut terrae Hierosolymitanae quam celerrime subveniat (E codice Vetero- 
Cellensi ed. Rtfhricht, Quellenbeitrage zur Gesch. d. KreuzzUge, Berlin 



regni Hierosolymitani. \ ~ \ 



.'I&75, p. 32; Stehle, Ueber ein Hildesheimer Formelbuch,' Sigmaringen 
1878, p. 34 — 35, No. 76; cf. p. 7). 646 

1186 Febr. 1, ind. III (IV), epact, IX (XXVIII). Margati. — Bertrandus, 
dominus Margati, Rainaldi, ejusdem domini bonae memoriae, filius, con- 
sensu Boamundi III, principis Antiochiae, Raimundi, comitis Tripolis, necnon 
uxoris suae Bermundae et Anterii, Valeniae episcopi, Hospitali per manum 
Rogerii de Molins magistri sub censu annuaJi II millium et CC bisantiorum 
per manum castellani de Crato in urbe Tripolis solvendorum, quibusdam 
aliis conditionibus adjunctis, castellum Margatum cum pertinentiis concedit 
et sigillo confirmat. — Anterius, episcopus Valeniae, Falco, abbas ecclesiae 
S. Pauli Antiochenae ; de fratribus Hospitalis : Rogerius magister, Burellus 
praeceptor, Bernardus prior, Petrus de Vallis, castellanus Crati, Henricus, 
castellanus Margati, Rogerius de Liro, bajulus domus Antiochenae; de 
militibus Margati : Stephanus Raillant, Bertrandi de Margato consanguineus, 
Amelinus, ejusdem castri castellanus, Acarias, Reinerius, Joscelinus, Johannes 
Templi. Factum Aimerico, Antiochiae patriarcha, coram Stephano Rotomagi, 
Boamundi III, principis Antiochiae, super hoc negotio nuntio, et datum per 
manum praedicti Bertrandi (Paoli I, p. 78 — 79, No. 77; Rey, fitude, p. 255 
— 264; cf. Delaville le Roulx, p. 158 — 160, No. 64). 647 

„ Febr. — Raimundus de Biblio, filius Guillelmi Ebriaci, Biblii 
quondam domini, assensu Boamundi III, principis Antiocheni, filii Rai- 
mundi, bonae memoriae principis, Sibillae principissae, eorumque filiorum 
Raimundi et Boamundi Hospitali per manum Rogerii de Molins magistri 
casale de Messarkun cum pertinentiis et villanis, excepto Thoma villano 
ejusque fratre, concedit et sigillo Boamundi principis confirmat. — Aime- 
ricus, episcopus Tripolis, Baldevuinus de Ibelin, Bastardus de Molin, Ger- 
vasius de Sarmenia, Richerius de Herminat, Oliverius camerarius, Bartolo- 
maeus, filius comitis, Guillelmus de Cavea, Antiochiae marescalcus, GaJterius 
de Arcekan, Bernardus Subiran. Datum per manum Alberti, Tarsensis 
archiepiscopi, domini principis Antiocheni cancellarii (Paoli I, p. 76 — 77, 
No. 76; cf. p. 508). 648 

„ (Febr. ?). Antiochiae. — Boamundus III, princeps Antiochiae, ejus- 
dem principis bonae memoriae Raimundi filius, sigillo confirmat, Bertran- 
dum, Rainaudi Masoerii bonae memoriae, domini Margati, filium, consilio 
et assensu Aimerici, patriarchae Antiocheni, Sibillae principissae ejusque 
riliorum Raimundi et Boamundi jam militum necnon Raimundi, comitis 
Tripolis, et Anterii, episcopi Valeniae, Hospitali per manum Rogerii de 
Molins magistri civitatem Valaniae et castellum Margati, quae prae nimiis 
expensis et nimia infidelium vicinitate tenere non possit, praeterea autem 
castellum Brahim sub censu II millium et CC bisantiorum annuali conces- 
sisse et se hanc venditionem (supra No. 647 memoratam) munivisse. Sed 
dictus princeps excipit casale Assenem, quod Rainaldus ipsi pro novesimo 
de se et hominibus suis dederat, domos Antiochenas, quas idem vendidit 
vel donavit, furnum, quem dedit Vibino, x ) et terram de Gereneis, quam 
. princeps sibi retinet; haec omnia Hospitali se daturum esse, si religioni 
jdare velit, et si secuJari, eundem dicta de HospitaJi tenere debere. De per- 
tinerjtiis vero Margati Hospitali princeps laudat et concedif: Cademois, 

') Delaville le Roulx legit : Jubino. 



172 Regcs ta 

Laicas, 2 ) Malaicas, 3 ) Bokebeis, 4 ) in territorio Antiocheno: Fassia cum 

guastinis et divisis, Cimas, 5 ) abbatiam Montis Parlerii, villam, quae dicitur 

Russa, Farangi, Come, castellum Popos 6 ) cum casali suo, casalia Kaynon, 

Alus, 7 ) abbatiam S. Georgii, quae est in Montanis nigris, Rogiam, Besme- 

syn, 8 ) casalia Besselemon, Luzin, caveas Belmys, casalia Casnapor, Colcas, 

Corconai 9 ) et Meunsarac, quae sunt in montanis Montis Palmerii, Potama 10 ) 

et Pangeregan, quae sunt in Valle Russae, Andesin, abbatiam de S. Maria, 

casale Bodoleiae, x l ) medietatem casalis Gorrosiae, 12 ) Mastabe. 18 ) Praeterea 

concedit balnea, quae dominus Rainaldus Antiochiae habebat, et quicquid 

de jure suo in urbe sive extra urbem possedit, et pollicetur, fratres Hospi- 

talis spolia belli cum nemine partiri debere. Si princeps invitis fratribus 

pacem cum Saracenis fecerit, eam tenere vel rumpere iis licere, si vero ipsi 

pacem fecerint cum Saracenis, qui sunt in feodo Bokebeis et a Gabulo u ) 

in antea, principem eam tenere debere. Deinde eis immunitatem concedit, 

nisi eorum homines emant vel vendant, quod non proprium est Hospitalis, 

denique, aliis conditionibus expositis, confirmat, fratres Hospitalis pro hac 

concessione ipsi VIII millia, filiis vero Raimundo et Boemundo singula 

millia bisantiorum dedisse. — Aimericus, Antiochiae patriarcha, Bartholo- 

maeus, Mamistrensis archiepiscopus, Aimericus, Tripolitanus, Anterius, 

Valeniae, episcopi ; de fratribus Hospitalis : Bernardus prior, Burellus, mag- 

nus praeceptor, Rogerius de Lirone, Antiochiae bajulus, Bartholomaeus, 

bajulus Emaus, RainaJdus, bajuJus Spinae ; de militibus : Baldoinus d'Ybelin, 

Raimundus de Gibelet, Radulfus de Montibus constabularius, Gervasius 

senescalcus, Oliverius camerarius, Willelmus de Cava marescalcus, Bartho- 

lomaeus Tirel marescalcus, Galterius de Surdis vallibus, Robertus de Boloira, 

Galterius Darchican, Bartholomaeus, filius comitis, Richerius de Lerminati, 

Bastardus de Molins, Petrus de Hasart, Petrus, Helias, Guitardus de Borno, 

OdodeMaire, Bernardus Suberan, Willelmus de S. Paulo, dux Antiochiae; 

de miJitibus Margati. Dominus Zacarias, Amelinus, Baldoinus de Run, 

domini Georgius et Theodorus. Datum Antiochiae per manum Alberti, 

Tarsensis archiepiscopi et domini principis cancellarii (Paoli I, p. 77 — 81, 

N0.77 [cf. p. 508 — 509]; Rey, fitude, p. 255 — 264; cf. Delaville le Roulx, 

p. 160 — 163, No. 64; Lois [ed. Beugnot] I, p. 550,not.). || Hoc privilegium 

se vidisse (11 Dec. 1244) Petrus, archiepiscopus Apameensis, sigillo con- 

firmat (Delaville le Roulx, Les sceaux des archives de Tordre de St. Jean a 

Malte in Mem. d. antiq. de France 1886, XLVII, p. 238 — 239), pariter 

(Opizo), patriarcha Antiochenus (1 1 Dec. 1 254; cf. Delaville le Roulx, p. 22), 

et Thomas, patriarcha Hierosolymitanus (ibid. p. 22). 649 

Delaville le Roulx legit : *) Laycas, 8 ) Malaycas, 4 ) addit et casale 

Relne, 6 ) Cymas, e ) Pospos, 7 ) Aliis (?), 8 ) Belmesyn, •) Cozconai, 
l0 ) Pocania, l! ) Bedokye, 12 ) Gozrosie, ls ) Massabe, u ) Sabulo. 

1186 Mart, 7, ind.V. Hierosolymis. — Gwido de Lysanan, l ) rex Hieroso- 
lymitanus, et Sibilla, uxor regina, se CXI marcas argenti de domo Theuto- 
nicorum per manumfratris Severini,tunc hospitalarii,accepisse et propignore 
hujus debiti casellam in partibus Hierosolymitanis prope viam regalem 

l ) Strehlke hoc privilegium spurium rejecit propter initium et exitum inusi- 
tatum, propter verba : «qui in illo tempore praedictae domus hospitalarius erat», et 
quum Guido medio mense Sept. 1 186 regnum acceperit. Sed Gestes, p. 1 1 : «A. 
1 187 (corr. 1 186) de Tincarnacion de Jhesu Christ le roy Guy de Lezignau, le pre- 
mier jour le junet, et fu IIII mes qui fu encorone». 



regni Hierosolymitani. 173 



sitam, qua itur Ramelie, dedisse sigillo confirmant. — Euraclius, patriarcha 
Hierosolymitaaus, Renaldus, princeps Antiochiae, G. de Arsuro, Gerhardus 
de Hatefert, 2 ) Johannes Poleni, Guido de Gibelet, Pluvianus de Boteron, 
Helias de Nasareth, Heinmardus de Mongisardo, Jozelin de Samosac, Gal- 
therus Ardel. Factum et scriptum per manum Jocii, sacerdotis regis (Strehlke, 
p. 18, No. 20). 650 

*) Male scriptum pro : Harefort vel Ridafort ? 

1186 April. 25, ind. IV. — Rogerius de Molins, Hospitalis magister, 
Johanni Poterio ejusque uxori domum pro CC bisantiis a Willelmo Barbota 
venditam sigillo apposito salvo censu concedit, quae domus in vico S. Jo- 
hannis Evangelistae in territorio Hospitalis sita est et habet ab oriente rugam 
Ispaniae, ab occidente rugam S. Johannis Evangelistae, a meridie domum 
domini Bernardi de Blanchagarda, ab aquilone Ugonis de Romai. l ) — 
Fratres: Berengerius de Cenagona thesaurarius , Herbertus de Duneires 
hospitalarius, Jacob, custos asinariae, cujus voluntate hoc factum est, Petrus 
Catellani, Bernardus de Asinaria, castellanus Bellimontis, Garinus de Melna ; 
de juratis: Gofridus de Turonis, WilleJmus Patroni, Willelmus Beraudi, 
Willelmus de Ponz, Johannes Rairaundi, Johannes Briza, Petrus Blanchardi, 
Michael la Vila, Aimo stacionarius. Datum Balduino V rege, Eraclio pa- 
triarcha (Delaville le Roulx, p. 156 — 157, No. 63 [cf. p. 22]; Prutz p. 125, 
No. 60). 651 

') Prutz, p. 1 25 addit : «pertinentia ejus sunt : medietas unius cisternae, quae 
est in rua, quae vocatur Ispaniae, infra domum, quae fuit Martini Galique, et me- 
dietas alterius cisternae, quae est inter praenominatam domum et domum Ugonis 
de Romai». 

„ Jun. 30. — Urbanus III papa Hospitali per manum Rogerii magistri 
donationem castelli Margati a Bertrando, Margati domino factam l ) confirmat 
(Delaville le RouJx, p. 158 — 164, No. 64; Jaffe-LGwenfeld, No. 15640). || 
Hanc epistolam et confirmationem Soffredus, presbyter cardinalis in urbe 
Tripolitana constitutus, se transscriptam vidisse (Octob. 1204?) sigillo con- 
firmat (Delaville le Roulx, p. 164, No. 64). 652 

! ) Gf. supra No. 647, 649. 

„ Octob. 2 1 , ind. IV. Accon. — Guido, rex Hierosolymitanus, assensu 
Sibillae uxoris comiti Joscelino, senescalco suo, Toronum et Castrum novum 
necnon Belinas cum pertinentiis, si Deus ea christianis reddiderit, iisdem 
conditionibus, quibus Henfredus constabularius olim possederat, concedit. 
Si vero Toronum et Castrum novum judicio curiae regiae amirteret, vel 
pactiones inter Balduinum regem IV et dominum Henfredum juvenem 
factae solverentur, eidem Joscelino promittit Mar(on)um cum pertinentiis : 
Quabriquembelide, Cades, Lahare, Mees, II Megeras et illud concambium, 
quod Henfredus juvenis pro Torono et Castro novo tenet et possidet, in 
pe/petuum tenendum concedit, denique domum Tyrensem, quae fuit Vivae, 
donut et sigillo confirmat. — Eraclius, patriarcha Hierosolymitanus, Joscius, 
Tyrensis, l ) Monacus, Caesariensis, Letardus, Nazarenus, archiepiscopi, Ber- 
nardus, Liddensis, Ra(n)dulfus II (Pandulfus), Bethleemita, 2 ) Odo, Beritensis, 
episcopi; Girardus, 8 ) Templi, Rogerius, Hospitalis, magistri, princeps Rai- 

») De cjuo Rohricht in ZDPV. X, p. 1^-18. 2 ) De quo ibid. p. 24—25. 

s ) G. de Ridaforti, antea marescalcus regis paulo post Templi magister factus, 
1 Maj. 11 87 apud Casale Roberti fugatus (Itinerar. Ricardi, p. 6; Hugon. chron. 



t ?4 Regesta 

naldus, Haymericus, constabularius regis, Milo, regis pincerna, Petrus de 
Creseca, Goscelinus Hyrcus, Anselinus Babini^ 4 ) Gaufridus Tortus, Willel- 
mus de Molembec. Datum per manum Petri, regis cancellarii et Lyddensis 
archidiaconi (Strehlke, p. 19, No. 21 ; cf. Altpreuss. Monatsschr. 1882, XIX, 
p. 637, No. 4). 653 



Weingart. in Mon. Germ. SS. XXI, p. 475) cum rege Guidone pugna Hittinensi 
camtur sed absolutus a. 1 188 (Itinerar., p. 16, 30; Eracles, p. 65—67, 121) interficitur 
4 Octob. 1 189 pugna ante Acconem commissa (Bened. de Peterbor. II, p. 04; 
Itinerar., p.70; cf. Beitr. I, p. 117— 1 18, 171, 172; Forsch. zur deutsch. Gesch. XVl, 
p.494). Itaque errat Rog. de Wendower, Flores (ed. Coxe) II, p.423, qui magistrum 
Templi Theodericum appellat et pugna Hittinensi elapsum memorat. Hujus pre- 
cibus fratribus Templi Urbanus III omnia jura et privilegia confirmavit (Jaffe'- 
LOwenfeld, No. 156560, 157800 et p, 157820). In actis processus Templariorum 
(Michelet II, p. 44) accusatur, quod Saladino fidei sacramentum juraverit et (ibid. 
II, p. 197) poOicitus sit, se fratrum Templi religionem commutare velle. Magistro 
nostro successisse dicitur Walter de Spelten (v. Hagen, Gedicht von des Land- 
grafen Ludwigs Kreuzfahrt 1854. p. 120- 121, 174-75, 197, "3 -"4, 254, 259 
[de hujus poematis mdole vid. Rtfhncht m Zeitschr. fur deutsche Philolome VIII, 
p. 419—446]; cf. Wilcke I, p. 347; Ferreira I, p>. 347), sed hoc nomen in chronicis 
et chartis deest; Spelt(en) nomen fuit loci cujusdam apud Buchenbach Wirtem- 
bergicum siti, et domini de Spelt(en) gentis nobilium de Buchenbach erant 
(WUrtemb. Urkundenb. II, p. 139). 4 ) Cf. Lois (ed. Beugnot) I, p. 423. 

1 186 Octob. 2 1 , ind. IV. Accon. — Guido, rex Hierosolymitanus, assensu 
Sybillae uxoris Joscelino, senescalco suo, omnia privilegia a Balduino IV 
rege concessa necnon casaleCabor ab Guidone V millibus bisantiorum emtum 
et domum Acconensem ad feudum Cabor pertinentem confirmat insuper 
eundem a testamento absolvit, quod Agnes comitissa, mater Sybillae reginae, 
fecit, et libertatem de zucaro et melle casalis Lanahia concedit ac sigillo sancit. 

— Testes ut supra No. 65 3, sed deest Rogerius, magister Hospitalis (Strehlke, 
p. 20, No. 22). || Hoc privilegium H(enricus), archiepiscopus Nazarenus, et 
G(auterius II), episcopus Acconensis (Accon 22 Febr. 1249), se vidisse et 
legisse confirmant (Rey, p. 28 — 29; cf. Altpreuss. Monatsschr. 1882, XIX, 
p. 640, No. 33). 654 

„ Octob. 21, ind. IV. Accon. — Guido, rex Hierosolymitanus. con- 
firmat, comitem Joscelinum senescalcum primogenitam filiam suam Guil- 
lelmo de Valence, fratri regis, uxorem dedisse cum Torono, Castro novo 
et omni terra, quam a Johanne camerario comparavit, necnon Cabor cum 
pertinentiis,et variaspactionis nuptialis conditiones sigillo apposito enumerat. 

— Testes ut supraNo. 653, sed desunt: Anselinus Babini et Willelmus de 
Molembec (Strehlke, p. 21, No. 23). 655 

„ Octob. 30. — Adam Magnus, habitator casalis S. Egidii, consensu 
uxoris suae Floratae filiique Baldewini leprosis S. Lazari de Jerusalem XXV 
litras vini de vinea quadam, scilicet de planta, quae est in quadam pejia 
terrae sub questu, et XXV alias de vinea, quam ipse habet in Terra Blanca, 
et XXV de vinea, quam super terram de Chanteperditz sitam Guillelmus 
Magnus possidet, concedit et sigillo canonicorum S. Sepulchri confirmat, 
unde dictae XXV litrae a Willelmo Magno et Roberto Evronis reddantur. 

— Gwillelmus Magnus, Adam Juvenis, Robertus Evronis, Hugo Scutifer, 
habitatores casalis S. Egidii. Factum Bernardo, S. Lazari fratrum magistro 
(Archives de rOrient latin II B, p. 148 — 149, No. 31). 656 



regni Hierosolymitani. 1 7 5 



1186 Nov. i. 1 ) Accon. — Balduinus V, rex Hierosolymitanus, consensu 
Raimundi, comitis Tripolitani et totius regni procuratoris, 2 ) Joscelino, avun- 
culo et senescalco suo, CCCC bisantios ad fundam Acconis in IV annos 
recipiendos, donec illos MDC bisantios receperit, quos super eandem 
CCCC bisantiorum assisiam commodaverat, concedit ac sigillo munit. — 
Milo, regius pincerna, Gualterius Durus marescalcus, Guillelmus de Molem- 
becca, Gaufridus Heremita, Gerardus de Luco plantato, Gilebertus de Flori, 
vicecomes Acconensis. Datum per manum Petri, Lyddensis archidiaconi 
regisque cancellarii (Strehlke, p. 17 — 18, No. 19; cf. Altpreuss. Monatsschr. 
1882, XIX, p. 637, No. 5; p. 645, No. 3). 657 

*) Strehlke correxit: 1185, quum paulo post mortem Balduini V Guido de 
Lusignano medio mense Sept. 1 186 coronatus fuerit. *) Eracles, p. 3, 4, 6, 

(tltfr ML «flttttfit). — tPrincipes transmarinae ecclesiae et ceteri christia- 
ftte ptuftjWkmfe homines» Fridericum I certiorem faciunt de clade christia- 
■jtttf m t Sdidifio accepta (Hugonis cont. Weingart. in Mon. Germ. SS. 
JUU, 1^475). | Haec epistola 23 Nov. in Germania publicata est (ibid.). 
ffc epistolts «d lertium bellum sacrum pertinemibus cf. Riezler, Der Kreuz- 
•ug Friedrichs I ia Forsch. sur deutsch. Gesch. 1 870, p. 1 08 — 115; ROhricht, 
Beiir. II, p. i8a — 183. De toto hoc bello cf. Riezler, 1. c. p. 1 — 149 j 
RBhricht, Beitr. I, p. 112 — 208; II, p. 130 — 204, 326 — 359 et ejusdem 
Die Belagerung Akkfts (1 189 — 1 191) in Forsch. zur deutsch. Gesch. 1876, 
XVI, p. 483—524. 658 

„ (Jul. exeunt.), ind. V. Tyri in palatio archiepiscopi. — Barones 
regni Hierosolymitani post cladem apud Manescalciam Tyberiadis acceptam 
Tyri congressi Januensibus, quos ad defensionem urbis paratos viderint, 
Tyri libertatem commercii et curiam liberam concedunt curtemque depu- 
tant videlicet macellum cum III domibus vicinis, platea et II domorum in- 
sulis, quae sunt ante ipsum macellum, deinde domos ei vicinas, quae ex 
una parte viae publicae, ex altera semitae adjacentes porriguntur ex una 
parte ad domum Theobaldi Aurificis, ex altera usque ad domum quondam 
magistri Perri (Petri) Januensis. — Joccius, Tirensis (sigillans), Let(ardus), 
Nazarenus, Monachus, Caesariensis, archiepiscopi ; de baronibus : comes 
Tripolitanus, comes Joppe, regni senescalcus, Raginus, dominus Sydonensis, 
Balianus, Galterius Caesareae; Terricus, Templi, Borr(ellus), Hospitalis, 
praeceptores ; Guillielmus Piperata, consul et vicecomes Januensium Tyri, 
Raimundus Biblii, dominus Guillielmus (de) Tyberiade, Robertus de Pih- 
cherebneo (Liber jurium I, p. 346 — 347, No. 363; cf. Serra IV, p. 144; 
Regni Hierosol. histor. in Mon. Germ. SS. XVIII, p. 54 ; RGhricht, Beitr. I, 
p. 174). || In margine hujus privilegii legitur: «Nota, quod debet esse aliud 
privilegium factumper dictos barones dicto tempore, scilicetquod (Januen- 
ses) debent habere libertatem in Tyro et terciam partem cathenae et casale 
Sancti Georgii et multa alia, ut continetur in cronica Caphari, sed istud 
privilegium non est in Janua nec ultra mare, tamen audivi dicere (a) Philippo 
de Monteforti, dominoTyri, quod unus consul Januensis in Syria vendidit 
unum nostrum privilegium melius, quod habebamus, unde potest esse, 
quod fuit istud, sed noluit dicere nomen casalis nec tenorem privilegii» 
(Ex transscripto lib. jurium VII compil. a chronista Jac. d'Oria fol. 68 c in 
Arch. storico ital. III Ser., VIII, 1868, p. 160; Giorn. Ligust. 1884, p. 350, 
No. 4; cf. p. 9). 659 



176 Regesta 

(1187 Aug.). — Terricus, magnus praeceptor Templi, (a) Urbano III 
papae, (b) omnibus praeceptoribus et fratribus dicti ordinis, (c) omnibus 
christianis (d) et Philippo, comiti Flandriae, nuntiat, Saladinum, regis Hiero- 
solymitani exercitu fugato sive caeso, Tyrum obsidere ([a] Annal. Colon. 
max. in Mon. Germ. SS. XVII, p. 793; Chron. reg. Coloniens., p. 137 
— 138; [b] Bened.dePeterbor.il, p. 13 — 14; Rog. de Hovedene II, p. 324 
— 3 2 5 » Gervasius Cantuar. I, p. 375 ; Chron. Magni presbyt. in Mon. Germ. 
SS. XVII, p. 507 — 508; Baronius, Annal. eccles. n 87, No. 4; MigneCCI, 
p. 1408 — 1409, No. 4; [c] Radulfus de Diceto II, p. 49 — 50; [d] ad calcem 
epistolae, quam Philippus, archiepiscopus Coloniensis, R., episcopo Leodi- 
ensi, scripsit de paceVenetiis inter Fridericum I etAlexandrum III facta, in 
codice CC abbatia St. Ghislani, quem M. Alphonse Wins Montensis asservat 
(atque inde edidit Rtfhricht in N. Archiv XVII, p. 623, benignitate Domini 
Ursmar Berliere O.S.B. usus). Exstat quoque epistola nostra in Cod. London. 
Addit. 24145, fol. 76 b; italice in Cibrario, p. 50 — 51; Fanucci II, p. 1 17 — 1 19; 
gallice in Michaud, Hist. d. croisad. ed. H.Brehoiles 1 862, II, p.483— 484). 666 

( „ Aug.). Fratres Hospitalis ultramarini Archumbaldo, magistro Hospi- 

talis Italiae, nuntiant, a Saladino exercitum regis devictum, ipsum cum 

multis nobilibus captum ac plurimas christianorum urbes l ) expugnatas esse 

(Ansbert, Hist. de exped. Friderici I imperatoris, p. 2 — 3 ; Chron. Magni 

presbyt. in Mon. Germ. SS. XVII, p. 507 — 508 ; germanice vertit et illustravit 

Herquet in Wochenblatt der Johanniter-Ordensballey Brandenburg 1879, 

No. 49). 661 

') Cataloaum urbium et arcium captarum composuit Bened. de Peterbor. II, 
p. 22—24 (unde Rog. de Hovedene IL p. 321) et annotavit RGhricht in Gtfrgens, 
Arab. Quellenbeitr. I, p. 292—295; cf. p. 73—75. 

„ Aug. Tripoli. — Raymundus III, comes TripoJitanus, l ) Pisanorum 
communi liberum commercium ac propriam curiam sigillo confirmat. — 
Raimundus de Biblio, Ugo de Biblio, Raimundus de Neph(i)nis, Astafortis, 
Erradus, Guiglielmus Porceleti, Johannes marescalcus, Giraldus vicecomes, 
Dalmatius de Valciam, 2 ) Saisius, Raimundus Constantinus, Johannes de 
Moneta, Philippus Velox, Bandinus Bec, Guilielmus Cathalanus, Guilielmus 

Firminus, Francardus , Matthaeus cancellarius, cujus manu datum 

est (G. Mllller, p. 25 — 26, No. 22 [cf. p. 403 — 404]; Dal Borgo, p. 103 — 
104; Muratori, Antiq. [ed. fol.] II, p. 909 — 910, [ed. 4 ] VI, p. 271 — 274; 
cf. Tronci, Annal. Pisan. I, p. 370 — 371 ; Archives d. miss. scientif., 1. c. 
p. 355; Heyd I, p. 150). 662 

') Cf. Rtfhricht, Beitr. I, p. 177, not. 88. *) Alias Valriaz. 
( „ Sept.). — Bohemundus III, princeps Antiochiae, praelatis christia- 
norum scribit, Ascalonem expugnatam esse et Jerusalem obsideri a Saladino, 
latorem epistolae Albertum, archiepiscopum Tarsensem et principatus An- 
tiocheni cancellarium, commendans (Denis, Catal. codd. Vindob. I, p. 744 
— 746 ; Rtfhricht, Amalrich I in Mitth. d. tfsterr. Instituts f. Geschichtsforsch. 
1891, p. 484 — 485; Chroust, Tageno, Ansbert und die Historia peregri- 
norum, Graz 1892, p. 202 — 203). 663 

( „ Sept. exeunt.). — A(malricus), patriarcha Antiochenus, (Henrico II), 
regi Angliae, nuntiat, Saladinum regem Hierosolymitanum cepisse cum 
fratre constabulario et Templi magistro necnon pluribus civitatibus potitum 
urbem Sanctam obsidere eumque,ut celeriter succurrat,monet latores epistolae 



regni Hierosolymitani. 17? 



Gabilonensem et (Anterium ?) Valeniensem episcopos commendans (Bened. 
de Peterbor. II, p. 36 — 38; Rog. de Hovedene II, p. 340 — 342; Baronius 
1187, No. 5; Rymer, Foedera IA, p. 39; Migne, Patrol. lat. CCI, p. 1407 
— 1408, No. 2). 664 

1187 Octob., ind.VI. Tyri in domo Hospitalis. — Corradus, marchionis 
Montisferrati filius, consilio et consensu magistri Monachi, Caesariensis, 
Leotardi, Nazareni, archiepiscoporum, Oddonis, Sydoniae episcopi, l ) Terris, 
Templi, et Borelli, Hospitalis, magnorum praeceptorum, Pisanis, qui cum 
ipsoTyrum fortiter defenderint, 2 ) sigillo confirmat concessiones a Raimundo, 
bonae memoriae comite Tripolitano, Tyri factas, scilicet domos, quae fuerunt 
Templi, cum turre et platea coram ipsis usque ad mare et earum pertinentia, 

— et sunt positae prope fundacum Pisanorum super murum civitatis — , 
deinde domos, quae fuerunt quondam Balduini Pisani, cum platea coram 
ipsis domibus usque ad mare juxta fundacum ibidem sitas, et domos, quae 
fuerunt Matthaei Johannis Guidi cum platea coram ipsis usque ad mare 
fundatae, cum pertinentia antea et retro positas a domibus filiorum Balduini 
usque ad domum Uguiccionis Talliaventi et domos, quae fuerunt Guidi 
Pisani cum platea usque ad mare positas inter nominatas domos, et domos, 
quae fuerunt regis, ubi fiebant cartulae, post fundacum Pisanorum. Prae- 
terea concedit plateam portus undique liberam, furnum bucciariae, qui 
fuit regis, in ruga bucciariae situm et balneum, quod fuit regis, in ruga 
Templi rugae S. Juliani vicinum. Deinde permittit, ut Tyri II molendina 
equi et furnum in suis domibus facere possint, sicut continetur privilegio 
Balduini regis, et confirmat stateram, pensas, modia et mensuras vini et olei 
necnon extra civitatem moJendinum aq uae cum domo et aqua a dicto Raimundo 
comite concessa et casale Talobiae cum II gastinis, Rasalma (Rasalain) cum 
aedificiis, Sydio et Ainebeddelle, multas alias libertates ac privilegia addens. 

— De fratribus Templi : Gioffredus Morin, praeceptor Tyriensis, Bertramus 
Deltana miles, Petrus Sterii (Yterii) miles, Wuillelmus de Vendobre miles, 
Ugo Gioffrei miles, Achardus capellanus; de domo Hospitalis : Hermen- 
galdus, prior S. Egidii, Willelmus Alvernaccius, Pontius de Baja ; de baro- 
nibus : Ugo Tyberiadis, Radulfus (Rau), frater ejus, Gualterius Caesareae, 
Helyas, vicecomes de Nazareth, Eustachius, vicecomes Legionis, Reinerius 
de Marone, Ubertus de Orgiolo, Iterius de Manni, Amalricus Godescalchi, 
Wuillelmus de Caineto (Chameto), Ubertus Nepos, senescalcus marchionis, 
Ansaldus Bonvicinius, Balduinus, frater ejus, Bernardus Templi, Tyriensis 
vicecomes, Wuillelmus Caym, Matthaeus Johannis Guidi, Simon de Falesia. 
Datum per manum Bandini, domini marchionis scribae. — Bonacursus 
quondam Johannis Admirallii, imperatoris Henrici judex, scripsit (G. Muller, 
p. 26 — 28, No. 23 [cf. p. 404 — 410]; Dal Borgo, p. 100 — 103; Ughelli, 
Italia sacra III, p. 4 1 5 —4 17; cf. Tronci, Annal. Pisan. I, p. 37 1 ; Fanucci II, 
p. 122 — 123; Archives d. miss. scientif., 1. c. p. 360, 365). 665 

») De eo ZDPV. X, p. 30. 8 ) Rohricht, Beitr. I, p- 133—134. 

„ Octob., ind. VI. Tyri in domo Hospitalis. — Conradus, filius 
marchionis Montisferrati, consilio Litardi, archiepiscopi Nazareni, necnon 
Odonis, episcopi Sidoniensis, burgensibus S. Egidii, Montis Pessulani et 
Massiliae de defensione Tyri optime meritis per manum Petri CebaJdi, 1 ) 
Bernardi Asciae, Bernardi de Bresciacha, Ramundi de Mozano, Petri de 

•) Legas : Thebaldi. 
Rdhricht, Regesta. 12 



178 Regesta 

..--■■■■■ ■ ■- 

Mevello, Brisogavaldani Pagani, S. Egidii consulum, ac Petri de Mezoaco 
vicecomitis liberum commercium et curiam necnon plateam viridem in 
urbe Tyri, casale, quod dicitur Maraclea, et furnum ante domum dominae 
Vitae situm concedit et sigillo confirmat. — Gofredus Morinus, praeceptor 
Templi Tyrensis, Bertrandus Deltana, Petrus, Guillelmus de Vendohe, 
Hugo, Achardus capellanus, fratres de Templo; de fratribus Hospitalis: 
Hermengaldus S. Aegidii, Guillelmus, Pontius de Baja ; de baronibus : Hugo 
Litiadis,*) Rau, frater ejus, Galterius Caesareae, Helius, 3 ) vicecomes Nazare- 
nus, Eustachius, vicecomes Legionis, Rainerius de Marone, Petrus de Or- 
giolo, Amalricus Godescalis et Guillelmus deChametio. Datumper manum 
Baudini, 4 ) marchionis scribae (Mery I, p. 190 — 192; cf. Ruffil, p. 94; Ger- 
main II, p. 1 — 2). 666 

Legas : s ) Tiberiadis, *) Helias, 4 ) Bandini. 

1187 Octob., ind. VI. Tyri in domo Hospitalis. — Corradus marchio 
in praesentia et consensu supra dictorum Pisanis, si Dei auxilio Joppe a 
christianis recepta fuerit, l ) in eadem civitate omnes domos, quas antea 
habuerunt, et etiam usque ad portam portus ex utraque parte viae et balnea 
et furnos, quae habuit et tenuit Lambertus de Joppen Pisanus, necnon 
casale Patriarchae et hortum, qui fuit Gisilbeni castellani, et eadem privi- 
legia, quae Pisanis Tyri constitutis dederat, concedit et sigillo contirmat. — 
Bonaccursus etc. ut No. 665 ; testes ut supra No. 665 (G. Muller, p. 28 — 29, 
No. 24 [cf. p. 404 — 410]; Dal Borgo, p. q6 — 99; cf. Tronci, Annal. 
Pisan. I, p. 371 ; Archives d. miss. scientif., 1. c. II, p. 360). 667 

') Quae urbs a Saladino capta fuit c. 10 Jul. 1187 (Ittihricht, Beitr. I, p. 130). 

„ Octob., ind. VI. Tyri in castello regis. — Corradus marchio in 
praesentia et consensu eorundem ac supra Pisanis, si urbs Accon in christia- 
norum manus redierit, donat terram cum domibus, ecclesiis, furnis, balneo 
et aedificiis a capite Furoris usque ad portam S. Andreae et extra portam 
usque ad tarsanam et ex transverso a mari portus usque ad mare Burgi 
novi per viam, quae tendit a capite Furoris et vadit juxta domum Guidotte 
usque ad mare Burgi novi recta linea et per aliam viam, quae vadit a domo 
Martini Cercii ad portam Balnei usque ad mare Burgi novi, cum domibus 
ex utraque parte viae, furno et balneo regis, quae sunt juxta portam, domos, 
quas in Burgo novo et qualibet civitatis parte Acconis habebant, concedit, 
deinde donat in partibus Acconis Cabor et hortum, qui fuit Antelmi, et in 
flumine molendinum secundum a primo molendino, quod est juxta eccle- 
siam S. Nicolai, et eadem privilegia et libertates sigillo confirmat, quas 
Pisanis Tyri et Joppae constitutis promiserat. — Bonaccursus etc. et testes 
ut N0.665 (G. MlilJer, p. 30 — 3 1, No. 25 ; cf. Tronci, Annal. Pisan. I, p. 37 1 ; 
Heyd I, p. 314). 668 

(1188Jan.). — Terricus, quondam magnus praeceptor Templi, (Hen- 
rico II), regi Angliae, nuntiat, Urbe Sancta capta christianos adhuc tenere 
Belliverium a fratribus Hospitalis egregie defensum,Gragcum Montis Regalis, 
Montem Regalem, Saphet Templi, Gragchum Hospitalis, Margant, Castel- 
lum blancum, Tripolitanam et Antiochenam terras; Saladinum vero XXX 
die Decembris a Conrado marchione pugna navali apud Tyrum commissa 
devictum fuisse (Bened. de Peterbor. II, p. 40 — 41 ; Rog. de Hovedene II, 
p. 346 — 347; Baronius 1187, No. 7; Rymer, Foedera IA, p. 39; Paoli, 



regni Hierosolymitam. | 7Q 



Codice I, p. 315 — 316; Migne, Patrol. lat. CCI, p. 1409 — 1410, No. 10; 
cf. Cibrario, p. 54 — 55; exstat quoque in cod. Paris. Bibl. nation. fonds 
lat. 6238, fol. 15V). 669 

(1 188 Jan.). — Conradus, Montisferrati marchio, B(elae), regi Hungariae, 
nuntiat, se, exercitu regis Hierosolymitani devicto et Urbe Sancta capta, 
Tyrum contra Saladinum feliciter defendisse neque vero christianis praeter 
Tyrum alia castella nisi Craccum, Montem Regalem, Belveder, Saffetam, 
Belfort restare, itaque, ut in proximo Aprili succurrat, expetit (E codice 
Vindob. 984, theol. 300, fol. 29 b ed. Denis, Catal. codd. Vindob. I, p. 742 
— 744; Theod. Ilgen, Markgraf Conrad v. Montferrat, Marburg 1880, p. 135 
— 137 [ital. versio ed. Cipolla, Casale 1 890, p. 1 28 — 1 30] ; Chroust, Tageno, 
Ansbert, Graz 1892, p. 198 — 202). 670 

( „ Febr. c). — * Fridericus I imperator Saladino scribit, se ejusdem 

litteras ac nuntios olim missos *) beriigne recepisse, sed nunc, quum Terram 

Sanctam profanarit, a capite calendarum Novembr. anni MCLXXXVIII evo- 

luto anni spatio terminum praefigit ad experiendam belli fortunam in campo 

Taneos et terras suas enumerat, quarum incolae virtutibus bellicis ornati et 

armati ad bellum sacrum accingantur (Itinerar. Ricardi, p. 3 5 — 36; Liberde 

expugnatione Terrae Sanctae, p. 257 — 259; Bened. de Peterbor. 11, p. 62 

— 63; Rog. de Hovedene II, p. 356 — 358; Radulfus de Diceto II, p. 49 

— 50; Matthaeus Paris II, p. 331 — 332; Rog. de Wendower ed. Coxe II, 

p. 430 — 432, ed. Hewlett I, p. 145 — 146; Giraldus Cambrensis, De instruct. 

principum, Londini 1846, p. 123 — 125; Mon. Germ. SS. XXVII, p. 1 1 1, 

197,277 — 278; Prutz,Quellenbeitr. I, p. 100 — 101; Bouquet XVII, p. 487 ; 

Manrique 111, p. 204; Petrus Blesensis, Opp. ed. Giles II, p. 173 — 174; 

No. 217; Stumpf, Reichskanzler, No. 4570. Exstat quoque in codicibus 

London. Cotton. Claud. E. VIII et Vindob. Palat., No. 8457, fol. 18; italice 

versa in FanucciH, p. 129 — 131. Cf. Riezler in Forschungen 1870, p. 109 

— 110). 671 

*) De epistolis a Saladino antea Friderico missis cf. Rtfhricht, Beitr. II, p. 186 
— 188 et supra No. 658; de Burchardo nuntio ad Saladinum misso (Arnold. Lubecc. 
in Mon. Germ. SS. XXI, p. 237) cf. Rtihricht, Bibl. geogr. Palaestinae, p. 39 — 40, 
No. 95. 

„ AnnoMahometi 584(1188 Mart. 2 — 1189Febr.i8). — Saladinus 
Friderico I respondet, se ipsius nuntium Henricum (de Dietz) et epistolam 
accepisse atque paratum esse, ut cum exercitu Alemannorum belli fortunam 
experiatur, sed, si pacem habere malit, se sanctam crucem, captivos christia- 
nos, abbatias varias redditurum, apud S. Sepulchrum sacerdotem et pere- 
grinis idem visitaturis liberum aditum concessurum esse (Itinerar. Ricardi, 
p. 37 — 40; cf. p. 41—42; Liber de expugnatione Terrae Sanctae, p. 259 
— 262; Giraldus Cambrensis, De instructione principum, Londini 1846, 
p. 125 — 128; Rog. de Wendower ed Coxe II, p. 430 — 432, ed. Hewlett I, 
p. 147 — 149; Matthaeus Paris II, p. 332 — 334; Jacobus de Vitriaco, Hist. 
oricntal. iu Bongars, Gesta Dei, p. 1 157; Mon. Germ. SS. XXVII, p. 198 
— 199; Prutz, Quellenbeitr. I, p. 101 — 103; italice in Fanucci II, p. 131 
— 133; in versus redacta in: Versus magistri Ricardi ed. Prutz in Forsch. 
1881, p. 471, Vers. 502 — 520. De authentia epistolae nostrae cf. Riezler 
in Forsch. 1870, p. 1 10; Rtthricht, ibid. 1876, p. 523 et N. Archiv 1886, 
p. 578 — 579). 672 

12* 



l8o Regesta 



(1188 init.). — Henricus II, rex Angliae, A(malrico) et Heraclio, Antio- 
cheno et Hierosolymitano patriarchis, necnon B(ohemundo III), principi 
Antiocheno, scribit,se A(nterium),episcopum Valeniensem, ipsorum nuntium 
benigne recepisse, et animum erigens confirmat, se cum filio crucem assump- 
sisse mox inTerram Sanctam profecturum (Bened. de Peterbor. II, p. 38 — 
39; Rog. de Hovedene II, p. 342 — 343; Baronius 1 188, No. 16; Rymer, 
Foedera IA, p. 39). 673 

„ Maj., ind. VI. Tyri in castello. — Conradus, Montisferrati marchio, 
hominibus Pisanis de defensione Tyri bene meritis societatis Vermiliorum l ) 
qui sunt vel erunt in civitate Acconis, domos, balneum et furnum, si ibi 
est, et ecclesiam S. Petri 2 ) et totam terram vacuam donat, quae extenditur 
a funda regis usque ad portam Jofrcdi Torti, a via publica, quae est a funda 
regis recta linea a porta civitatis prope cimeterium et ex alia parte usque 
ad mare, deinde II millia bisantiorumad fundam et catenam Acconis sin- 
gulis annis percipiendos, extra civitatem Acconis molendinum et hortum, 
in partibus Acconis casale S. Georgii, quod fuit Henrici Bufali, et Castellum 
novum regis, quod habebat comes Tozolinus 3 ) cum pertinentiis et alia jura 
sigillo contirmat. — Paganus de Caypha, Obertus Nepos, Lovellus, quon- 
dam Tyri castellanus, Bertrandus 4 ) de Templo, tunc Tyrensis vicecomes, 
Bellamutus, Obertus Orgioli. — Bonacursus etc. ut supra No. 4 1 2 (G. Mllller, 
p. 33, No. 27; Dal Borgo, p. 104 — 106; Tronci, Memorie, p. 156, Annal. 
Pisan. I, p. 380 — 381; Lllnig, Cod. diplom. I, p. 1059; cf. Archives d. 
miss. scientif., 1. c. II, p. 360; Heyd I, p. 31 1). 674 

l ) De quibus Mtiller, p. 407 et Tiraboschi, Vetera Humiliatorum monumenta, 
Mediolani 1766—1768, 3 voll. 4 . *) Quam Theobaldus, quondam episcopus 

Acconensis, in parochialem ecclesiam erexit, sed Innocentius IV (loJun. 1247), 
quum Pisani Fnderici II partes fideliter sequuti sint, in capellam episcopo Acco- 
nensi tamquam ordinario subditam reducere iubet (Robertum), patnarcham Hiero- 
solymitanum, (Nicolaum), archiepiscopum T yrensem, et (Petrum ?), episcopum 
Sidoniensem (Mon. Germ. Ep. II, p. 284—285, No. 389; Berger, No. 2801). Idem 
(25 Maj. 1248), quum Pisani Acconem appelfentes semper vexilla Friderici II por- 
tare ipsaque in ecclesia extensa ponere solerent, hoc fieri vetat (Mon. Germ. Ep. II, 
p. 400, No. 565; Berger, No. 4104; Potthast, No. 12942). 3 ) Aperte legendum 
est : Jozeliru. 4 ) p. 35 : Bernardus ; cf. supra No. 665. 

„ Maj., ind. VI. Tyri in castello. — Conradus, marchio de Monte- 
ferrato, consensu Terrici, magni praeceptoris, et Gaufredi Morini, marescalci 
Templi, 1 ) necnon Borrelli, magni praeceptoris Hospitalis et Hermengaldi, 
prioris S. Egidii, Rainaldi Sydoniensis 2 ) Gualterii Caesareae et aliorum 
capitaneorum, va(l)vassorum et militumTyri congregatorum Pisanis societatis 
Vermiliorum de urbis Tyri defensione optime meritis concedit furnum in 
civitatis Tyri ruga S. Johannis et in partibus Tyri casalia Zoie, Misdele, 
Tiaretine, Aithiti, Elfrerachie, Derdegaie, Mediesarche, Darchife, Marcum- 
saccair, Darzibine, Orache, insuper varia jura concedit et sigillo confirmat. 
— Testes ut supra No. 674; Bonacursus etc. ut supra No. 412 (G. Mllller, 
p. 34 — 35, No. 28; Moriondus, Mon. Aquensia, Taurini 1790, II, p. 539, 
No. 38; Dal Borgo, p. 106 — 108; Muratori, Antiq. [ed. fol.] II, p. 911 — 
912, [ed. 4 ] VI, p. 273 — 276; cf. Archives d. miss. scientif., 1. c. p. 360). 675 

*) Qui in obsidione Acconis mortuus est (Bened. de Peterbor. II, p. 94). 
*) Sigillum ejusdem descrihitur in Revue numismat. 1891, p. 227. 



regni Hierosolymitani. 1 8 1 



(1188) Sept. 20. Tyri. — Conradus, filius marchionis de Monte Ferrario, 

(Balduino),archiepiscopoCantuarensi, l ) desolationemTerrae Sanctae exponit 

et conqueritur de Guidone «quondam rege», magistro Templi, qui elee- 

mosynam regis Angliae 2 ) sibi subtraxit et cismarinis magnatibus sibi invi- 

dentibus, laudat vero fratres Hospitalis, qui ultra dictam eleemosynam 

plusquam VIII millia brabantinorum in obsequio Tyri expenderunt, deniquc 

supplicat, ut reges et populos christianos ad liberandam Terram Sanctam 

excitet, latores epistolae magistrum Bandanum, cancellarium et secretarium, 

necnon Johannem militem commendans (Radulfus deDicetoII, p. 6o — 62; 

Rog. de Wendower ed. Coxe II, p. 436 — -437, ed. Hewlett I, p. 153 — 154; 

Matthaeus Paris II, p. 338 — 339; Baronius 1 1 87, No. 8; Nakielski,Miechovia, 

p. 76; Paoli, Codice I, p. 314 — 315; Schiavina, Annal. Alexandr. in Mon. 

histor. Patriae SS. IV, p. 65; cf. Ilgen 91, ed. Cipolla 87). 676 

l ) Praeterea Conradus noster epistolas misit ad Fridericum I, Philippum 
Augustum, regem Franciae, Richardum, regem Angliae, Guillelmum, regem Siciliae, 
ad Pisanorum et Januensium potestatem (Ottobonus in Mon. Germ. SS. XVIII, 
p. 102), et in Chron. regia Colon. ed. Waitz 141 epitome epistolae (Nov. Dec. 1 188 
ad Fridericum I scriptae) asservatur, qua conqueritur de rege Guidone quibusdam 
casteUis Saladino redditis liberato, de Philippo, comite Flandrensi, et fratribus 
Templi, qui invidiosi ipsum in multis gravarent plus quam Saraceni et argenti 
pondus, quod rex Anghae ad subsidium Terrae Sanctae miserat, diripuerint. 
*) qui «praecipuus terrae Palaestinae sustentor» vocatus est, quum annis 1182 et 
1 184 multum pecuniae in subsidium Terrae Sanctae assignavent (Eracles, p. 46 — 
47; Rtihricht in Hist. Zeitschr. ed. v. Sybel 1875, XXXIV, p. 1 1, Not. 2). 

„ Octob. 6. (Hierosolymis ?). — Raymundus Berengarius, l ) provisor 

Hospitalis, sororibus de Sixena regulam sigillo confirmat. — Verrellus, 2 ) 

praeceptor Hierosolymitanus, Archimbaldus, praeceptor Hospitalis in Italia, 

Arlabandus, 3 ) praeceptor Hospitalis Armeniae, Martinus 4 ) praepositus, Lam- 

bertus marescalcus, Jofridus de Andabila (Paoli I, p. 312; Bosio I, p. 387; 

cf. Herquet, Chronologie, p. 20 — 25). |j Hoc privilegium Coelestinus III 

(3 Jun. 1193) confirmat (Jaffe-Ltfwenfeld, No. 170 13). 677 

') Hoc nomen errore scribae exortum esse ex «Fr. Hermengerius», exposuit 
Herquet, p. 24. *) Alias : Borellus. 8 ) Alias : Arlebodus, prior Alemanniae 

(Herquet, p. 22). 4 ) Praeceptor Bohemiae. 

( „ Nov.). — Hermenger, Hospitalis provisor, l ) Leopoldo, duci Austriae 
nuntiat, Saladinum Tortosam cepisse et excepta turri Templariorum destru- 
xisse, pariter Valeniam, Gabulum, Laodiceam, Saonam, Gordam, Caveam, 
Rochefort, Tarpasac, Gaston expugnasse, Margatum et Antiochiam in mani- 
bus christianorum adhuc esse, Cractum vero et Montem Regalem se Sala- 
dino dedisse, de Saphet Templi ac Videbello Hospitalis nihil sciri (v. Hor- 
mayr, Archiv 1825, p. 520; Ansbert, p. 3 — 4; cf. v. Meiller, Babenberger 
Regesten, p. 66, No. 41 ; Gtfrgens, Arab. Quellenbeitr. I, p. 1 10. Herquet 
epistolam nostram germanice vertit et notis illustravit in Wochenblatt der 
Johanniter-Ordensballey Brandenburg 1879, No. 49). 678 

l ) De quo Herquet, Chronologie, p. 24—25. 

„ Nov. Riualti. — Aureus Mastropetrus, dux Venetorum, ut omnes 
Veneti ad tempus Paschae anni proximi Venetias sese recipiant ad recupe- 
randamTerram Sanctam se accincturi, mandat (Tafel-Thomas II, p. 204 — 206, 
No. 73). 679 

1189 April., ind. VII. Tyri. — Bohemundus III, princeps Antiochiae, 
consensu uxoris Sibyllae et filii Raimundi Januensibus, quod ad necessitatem 



182 Rcgcsta 

Antiochiae auxilium obtulerunt, Antiochiae curiam, Laodiceae ac Gabuli 
curiam et libertatem exceptis proditione, homicidio et furto concedit et sigiJlo 
confirmat. — Gervasius de Jarmavia, *) scnescalcus Antiochiae, Milo de 
Colovardino, Petrus de Ravandello, Johannes Paschalis, Saxus de Tripoli. 
Datum per manum Radulfi clerici sub Alberto, principis Antiocheni can- 
cellario et archiepiscopo Tarsensi (Rtfhricht, Amalrich I, p. 488; cf. Me'm. 
de rinstitut 1818, III, p. 106—107). 680 

') Male scriptum pro : Sarmania. 

(1189 aestate). — Sibylla, regina quondam Hierosolymitana, Friderico I 
scribit, Saladinum cum imperatore Constantinopolitano foedus impium 
iniisse, et rogat, ut antedicti imperatoris nuntiis fidem dare nolit (Tageno in 
Freher, SS. I, p. 410). Hanc epistolam Fridericus I autumno vel hieme 
1 189 in Graecia accepisse videtur (Riezler in Forsch. 1870, p. 1 13). 681 

„ Sept. *), ind. VII. Tyri. — Conradus, marchionis Montisfcrrati filius, 
Martino Rociae (Rochiae) Januensi pro bonis servitiis Tyri exhibitis domum 
Theodori Suriani cum pertinentiis donat et sigillo confirmat. — Ansaldus 
Bonivicini, Obertus Malus, Osellus, Franciscus de Portu Veneris, Oreicus 
Graucius, Guillelmus de Valga (Strehlke, p. 21 — 22, No. 24; cf. p. 1 24). 682 

l ) Ante 4 Sept. scriptum, quo die Conradus cum multis praelatis et peregrinis 
Tyro Acconem mari profectus est (Radulfus de Diceto N, p. 70 ; cf. Rtihricht in 
Forsch. z. deutsch. Gesch. 1876, p. 490— 491). 

„ Nov. 19, ind. VII. In obsidione Acconis. — Guido, rex Hierosoly- 
mitanus, verbo tenus repetit ac sigillo confirmat privilegium a Conrado 
marchione Pisanis datum (supra No. 665). *) — Gaufridus de Lezeniaco, 
Aimericus, regius conestabulus, Balianus de Ibilino, Ugo Tyberiadis, Wil- 
lelmus Tyberiadis, Gaufridus Tortus, Galganus de Cheneche, Alelmus 
Bellus. Datum per manum Petri, regii cancellarii et archidiaconi Tripolitani. 

— Bonacursusetc. utsupraNo.4i2(G.MUller, p. 36-38,^0. 31 [cf. p.410 — 
413]; Dal Borgo, p. 108 — 1 1 1 ; Muratori, Antiq. [ed. fol.] II, p. 913 — 916, 
[ed. 4 ] VI, p. 275 — 282; cf. Tronci, Annal. Pisan. I, p. 382; Archives d. 
miss. scientif., 1. c. p. 360, 363). 683 

') Unde, quod marchionis mentioncm non facit, colligi potest, quod inter eum 
et regem magna discordia orta fuit. 

„ Nov. 19, ind. VII. In obsidione Acconis. — Guido, rex Hierosoly- 
mitanus, privilegium supra (No. 668) memoratum repetit et sigillo confirmat. 

— Gaufridus de Lesegnia, Gazellus de Tyro, Aimericus, regius conesta- 
bulus, Balianus de Ibelino, Hugo de Tabaria, Guilielmus de Tabaria, Gau- 
fridus Tortus, Gaufridus, filius ejus, Galganus de Cheneche. Datum per 
manum Petri, regii cancellarii et archidiaconi Tripolitani. — Bonaccursus 
etc. (G. Mllller, p. 38 — 39, No. 32; Bonaini, Diplomi Pisani, p. 99; cf. 
Tronci, Annal. Pisan. I, p. 382). 684 

„ (exeunte anno). — Isaac Angelus, imperatorConstantinopolitanus, 
epistola Saladini certior factus, legatum suum mortuum esse, eundem rogat, 
ut sibi, quae antedictus reliquerat, per legatum transmittenda curet, ac nun- 
tiat, Theutonicos variis damnis tantopere attenuatos esse, ut ad regiones 
Saladini neutiquam possint pervenire, sin pervenerint, iisdem neutiquam 
possint nocere (BohS ed-din ed. Schultens, p. 130 — 131 ; Rec. d. hist. d. 
croisad., aut. orient. III, p. 1 74 — 1 7 5; cf. Riezler in Forsch. 1 870, p. 1 1 3). 685 



regni Hierosolymitani. 183 



(1189 Nov. c). — Azz ed-dm Kilidsch Arsl«m, soldanus Iconii, Fride- 
rico I auxilium contra hostes et forum optimum pollicetur (Ansbert, p. 5 1 ; 
excerptum). || Filius et successor antedicti soldani Kutb ed-din paulo post 
Friderico I obsequium et auxilium promittit (ibid. 52 excerptum; epistola 
ejusdem in Hist. peregrinorum p. 513 — 516 exstans ficta est). 686 

( „ ). — *Willelmus, «Dei gratia provincialis episcopus et frater 
S. Ecclesiae Dominicae Resurrectionis», epistola exponit, christianos fere 
totam Terram Sanctam amisisse (RShricht, Beitr. I, p. 189 — 193). 687 

( „ c). — Epistola christiani transmarini, qua refert de impio foedere 
inter imperatorem Constantinopolitanum et Saladinum soldanum contra 
Latinos, inprimis contra Fridericum I imperatorem facto (Chron. Magni 
presbyt. in Mon. Germ. SS. XVII, p. 511 — 5 1 2). || De Isaaco Angelo con- 
foederato Saladini et rebus Constantinopolitanis accuratissime neque tamen 
verissime referunt legati regis Franciae (Sept. 1 188?) Constantinopoli ver- 
santes (Bened. de Peterbor. II, p. 51 — 53; Rog. de Hovedene II, p. 355 

— 356; Radulfus de Diceto II, p. 58 — 60). 688 

1 190 (1 19 1) Mart. 7, ind. IX. — Boamundus III, princeps Antiochenus, 
Raimundi bonae memoriae principis filius, consensu Raimundi filii et uxoris 
Sibillae Hospitali ejusque praeceptori Antiocheno Aldeberto hereditatem, 
quam homines principis duo, quorum uterqueTheodorus nominatur, ven- 
diderant, in qua continetur ecclesia S. Theodori, sigillo confirmat et donat 
unam rugam sibi propriam, «cujus caput est ante domum et propedomum 

domini Petri usque ad rugam illam, quae tendit ad fontem del 

Naquaire.» — Gervasius de Sermania, senescalcus Antiochiae, Oliverius 
camerarius, Johannes, frater ejus, Petrus de Hasart, Petrus de Logiis, Riche- 
rius de Arminat, Bartholomaeus l ) marescalcus, Radulfus de la Rivera, 
castellanus Antiochiae, Willelmus de S. Paulo, dux Antiochiae. Datum per 
manum magistri Alberti, Tharsensis archiepiscopi et cancellarii principis, 
principatus anno XXVII (Paoli I, p. 251, No. 210; cf. Delaville le Roulx, 
p. 23). 689 

l ) De quo Eracles, p. 207—208. 

„ April. 10, ind. I (VIII). In obsidione Accon. — Guido, rex Hiero- 
solymitanus, consensu uxoris Sibillae omnibus Amalfitanis liberum aditum 
et exitum, immunitatem, libertatem terciariae, ancorandi et ancoragii om- 
nium navium necnon curiam liberam, qualem habent Venetiani, Pisani et 
Januenses in civitate Accon, denique domum Acconensem pro bono ser- 
vitio, quod christianitati fecerunt, concedit ac sigillo confirmat. — Comes 
Jocelinus, regius senescalcus, Hugo Thyberiadis, Gaufridus Fortus l ) (sic), 
Galganus de Cheneche, Alelmus Bellus, Raynerius de Gibeleto, Antellinus 
de Lucca, 2 ) Raymundus de Nefra. Datum per manum Petri, regii cancellarii 
et ecclesiae Tripolitanae archidiaconi (Camera I, p. 201 ; Btfhmer - Ficker, 
Acta imp. selecta, p. 609 — 610, No. 897; cf. Heyd I, p. 314). 690 

Bohmer: •) Tortus, *) Luca. 

„ April. 1 1, ind. VIII. Tyri in hospitio Bernardi, vicecomitis de Tyro. 

— Conradus, marchionis Montisferrati filius, dominus Tyri, Sidonis et 
Berithi, 1 ) quum Januenses in defensione Terrae Sanctae necnon in obsidione 

*) Conradus dominum non regem sed trium supra dictorum urbium tantum se 
vocat, quas exeunte Februario pacto cum rege Guidone facto acceperat (Itinerar. 



1 84 R c g e s t a 

urbis Accon 2 ) fortissimos se praebuerint, eorum consuli Guidoni Spinulac 
Tyri libertatem commercii et curiam liberam sigillo suo concedit necnon 
casalia S. Georgii, Oracam, magnum hortum reginae, parvum hortum sub 
castelleto positum, hortum parvum intra murum prope castellum et mag- 
num molendinum regis, deinde balnea ante domum Fulconis de Falesia, 
furnum de Burgo novo cum volta vicina, macellum cum tribus domibus, 
plateam hinc et inde et eidem macello vicinam, quae porrigitur usque ad 
domum Habrahae piscatoris, universas domus de duabus insulis, quae sunt 
ante macellum et porriguntur ex una parte usque ad domum Tebaldi 
aurificis, ex altera ad domum magistri Petri Januensis, ut in privilegio Rai- 
mundi, comitis Tripolitani, continetur. 3 ) Praeterea donat tertiam partem 
redditus catenae Tyrensis, domum, quae fuit Opicionis Lombardi supra 
portum sitam, cui cohaerent ex una et altera parte domus Oberti de Sandala 
et Gandulfi Saonensis, cui anteest via publica, retro via privata, denique 
omnia tenementa, quae Opicio post domum antedictam ultra viam privatam 
habebat. — Ansaldus Bonivicini, castellanus Tyri, Balduinus, frater ejus, 
Gullielmus de Olcimiano, Azo de S. Salvatore, Azo de Valentia, Johannes 
Stralera, Balduinus Comes, Ogerius Panis, Hugo Lercarius, Belmustus, 
frater ejus. Factum per manum magistri Odonis, marchionis cancellarii 
(Liber jurium I, p. 357 — 359, No. 374; Archives d. miss. scientif., 1. c. II, 
p. 359 — 360; cf. Regni Hierosol. hist. in Mon. Germ. SS. XVIII, p. 54; 
Heyd I, P . 3 1 3). 691 

Ricardi, p. 79). Aperte Conradus favorem Januensium acquirere voluit, postquam 
Pisani Guidonis partes sequi constituerunt. 2 ) Itinerar., p. 81,84, 151 ; ROhricht 
in Forsch. 1876, p. 497, 501. 9 ) Cf. supra No. 659. 

1 190 April. 14, ind. VIII. Tyri. — Joscius, archiepiscopus Tyrensis, ad 

petitionem Conradi marchionis Januensibus Tyri constitutis concedit, ut 

capellam novam l ) fundent et quibusdam juribus fruantur itaque capellanum, 

sed archiepiscopo obediturum, instituant. — W., decanus Acconensis et 

archidiaconus Cenomanensis, G. archidiaconus, P. praecentor, G. thesau- 

rarius, Johannes et Eustachius, canonici Tyrenses; de Januensibus: Guido 

Spinula consul, W., marchio de Bosco, Rufus de Volta, Ansaldus de Nigro, 

Opicio de Sauri ; Turdanus presbyter et magister Blancus, canonici Janu- 

cnses. — Joscius, Tyrensis, (Bonifacius), Januensis, archiepiscopi, Conradus 

marchio et GuidoSpinola consul sigillant (Ughelli IV, p. 876 — 877; Lllnig, 

Cod. diplom Ital. IV, p. 191 5 — 1918, No. 5). || De eadem re Joscius supra- 

dictus ( 14 April. 1 1 90) Bonifacio, archiepiscopo Januensi, scribit (Ughelli IV, 

p. 877 — 878; Lllnig, 1. c. p. 191 5 — 1918, No. 4) et Coelestinus III capitulo 

Januensi (1 Febr. 1 192) capellaeTyri condendae facultatem ab Joscio supra- 

dicto concessam confirmat (Jaffe-LOwenfeld, No. 16808), deinde Innocen- 

tius III (23 Jan. 121 3) archiepiscopo et capitulo Tyrensibus mandat, per- 

mittant, ut ecclesia B. Laurentii, quam canonici Januenses Tyri possident, 

suorum parochianorum liberam sepulturam et alia ecclesiastica sacramenta 

sine molestia habeat (Potthast, No. 4663). 692 

l ) Nescimus, quae «abbatia de Tyro ad meliorationem» intelligenda sit, quam 
Innocentius 11(25 Maj. 1 133) Syro ? archiepiscopo Januensi, inter alias possessiones, 
salva S. Romanae ecclesiae propnetate et censu, concedit (Desimoni m Atti Ligure 
XIX, 1887, p. 93—97, No. 90; Jaffe^-LGwenfeld, No. 7620). 

„ Maj. 4. In obsidione Acconis. — Guido, rex Hierosolymitanus, 
cum Sibilla uxore, Januensibus de obsidione Acconis optime meritis per 



regni Hierosolymitani. 185 



manum Guidonis consulis jura et privilegia in civitate Accon, priusquam ab 
hostibus capta fuit, possessa confirmat et alia addit. — Conradus marchio, 
dominus Tyri, Aimericus, conestabularius regius, comes Joppe, regni senes- 
calcus, Hugo Tyberiadis, Gaufredus Tortus, Galganus de Cheneche, Gan- 
zellus. Datum per manum Petri, regii cancellarii et ecclesiae Tripolitanae 
archidiaconi (Liber jurium I, p. 359 — 360, No. 375; cf. Mem. de Tacad d. 
inscript. 18 18, III, p. 106; Archives d. miss. scientif., I. c. 11, p. 352, 362; 
Serra IV, p. 144; Heyd I, p. 313). 693 

(1190 c. Jul. vel Aug.). Rum kal c a. — Gregorius IV, 1 ) catholicus Arme- 
niorum, Saladino nuntiat, quae Fridericus I ejusque exercitus Graeciam et 
Asiae partes interiores ingressi usque ad ejusdem imperatoris mortem ges- 
serunt 2 ) (Bohil ed-din ed. Schultens, p. 120 — 123; Imad ed-din ed. Peter- 
mann in Wochenblatt der Johanniter - Ordensballey Brandenburg 1873, 
p. 176, No. 30; Wilken, Gesch. d. KreuzzUge IV, app. p. 3 — 6, No. 1; 
Rec. d. hist. d. croisad., aut. arab. III, p. 1 6 1 — 1 64 ; Gorgens, Arab. Quellen- 
beitr. I, p. 131 — 132, 139; cf. Riezler in Forsch. 1870, p. 113 — 115; 
Rohricht, Beitr. II, p. 202 ; Dulaurier, Recherches sur la chronol. armen. I, 
p. 327 — 3 28 et in Journ. asiat. 1 86 1 , XVII, p. 402, qui falso putat, Gregorium 
Dgha [f 16 Maj. 1 189], antecessorem Gregorii supradicti, epistolam nostram 
scripsisse). 694 

l ) Eidem exemplum Lucii III (Jaffe-Ltfwenfeld, No. 1 5 340) imitatus Glemens III 
librum rituum ecclesiae Romanae mittit (ibid. No. 16463; Ltfwenfeld in N. Archiv 
XIV, p. 182) eumque monet, ut Leonem, principem Armeniae (Jaffe- Ltiwenfeld, 
No. 16461 ; N. Archiv XIV, p. 179) ad chnstianis bellum sacrum gesturis auxilium 
ferendum excitet (ibid. No. 10462 et N. Archiv XIV, p. 170—182). (Jeterum conferas 
Vetter, Nerses v. Lamprons Bericht Uberd. Tod Kaiser friedrich I in: HUffer, Hist. 
Jahrb. 1881, p. 288—291 ; Rec. armen., p. 440. 2 ) Secundam epistolam ad Sala- 
dinum catholicus supradictus scripsit (Boha ed-dfn ed. Schultens, p. 124—123; 
Rec. d. hist. d. croisad., aut. arab. III, p. 166—167), q ua nuntiat, Germanos inopia 
et aegritudine paene attritos esse. 

„ Sept. 1 , ind. VIII. — Boamundus III, princeps Antiochiae, consensu 
uxoris Sibillae Januensibus in civitatibus Antiochiae, Laodiciae et Gabuli 
necnon in aliis capiendis plenariam commereii libertatem concedit et sigillo 
munit. — Hugo de Logiis, Radulfus constabularius, Gervasius senescalcus, 
Petrus de Logiis, Petrus de Halardo (Basardo), Oliverius camerarius 
(Comasti), Bartholomaeus marescalcus, Oddo de Mayre (Maira), Hugo de 
Curbulio (Corbubo), Willielmus de S. Paulo, dux Antiochiae. Datum per 
manum Auberti, archiepiscopi Tarsensis et curiae principalis cancellarii 
(Liber jurium I, p. 364, No. 379; Ughelli IV, p. 878 — 879; Dumont, 
Corps diplom. IA, p. 115; Llinig, Cod. diplom. Ital. II B, p. 2087 — 2089, 
No. 9; cf. Dulaurier in Journ. asiat. 1861, XVIII, p. 319). j| Hoc privilegium 
(c. 1277) Johannes Amici de Suxilia notarius auctoritate Guillelmi Auriae, 
potestatis Januensis, transscribit coram Bonacurso O. Pr., archiepiscopo 
Tyrensi, Bartholomaeo, episcopo Baruthensi, et Johanne de Monteforti, 
domino Tyri et Toronis (Ughelli IV, p. 878 — 879). 695 

„ Sept. med., ind. VIII. In obsidione Acconis. — Guido, rex Hiero- 
solymitanus, cum uxore Sybilla hospitali Theutonicorum domum Acconen- 
sem, in qua Armeni et patrones (?) hospitari solebant, vel si hoc fieri non 
possit, plateam huic domui vicinam, ut ibi hospitale aedificetur, per manum 
magistri Sibrandi, qui hoc hospitale incepit et aedificavit in obsidione Acconis, 



186 Rcgcsta 

necnon IV carrucatas terrae Acconensis concedit et sigillo confirmat. — 
Comes Joscelinus, regis senescalcus, Anzellinus, l ) regis constabularius, 
Henfridus Montis Regalis, Hugo Tyberiadis, Rainaldus Sydonis, Gaufridus 
Tortus. Datum per manum Petri, regii cancellarii et ecclesiae Tripolitanae 
archidiaconi (Mitth. aus dem Gebiete der Gesch. Liv-, Esth- und Kurlands, 
Riga 1868, XI, p. 498 — 500, No. 1; Strehlke, p. 22, No. 25 ; cf. p. 124). 696 
*) Strehlke corrigit : Amalricus. 

1 190 Octob. 25 (April. 24), ind. VIII. In obsidione Acconis. — Guido, rex 
Hierosolymitanus, civibus Massiliae de obsidione urbis Acconis optime 
meritis per manum Bertrandi Sardae (Sardi), Anselmi (Antelmi) de Marsilia, 
Stephani Johannis, Raymundi de Posque(i)res, (Basac), Raymundi de Saona, 
Hugonis Fer(r)i, nepotis Anselmi (Ant.), Petri Anudae (Aondae, Giraldi 
Adreer), Galterii Anglic(i), Guillelmi Bernardi (et Berardi Galti), GiraldiTati, 
Bertrandi Caminali, Willelmi de Posqueres, Pontii de Revest, Berengerii, 
Fulconis Rostagni et Bertrandi (Aundae) in urbe Accon liberum commer- 
cium et liberam curiam concedit et sigillo confirmat. — (Comes Jocelinus, 
regius senescalcus, Aimericus, regius constabularius, Hugo (de) Tiberiade, 
Gaufridus Tortus, Galgarius de Cheneche, Alelmus Bellus, Raymundus 
Babyn). Datum per manum Petri, regis cancellarii et ecclesiae Tripolitanae 
archidiaconi (Mery I, p. 194 — 195; Papon II, p. XXV — XXVII, No. 25; 
Guesnay, Annal. Massiliae, Lugdun. 1657, p. 335 — 336; cf. Ruffi I, p. 95; 
Germain II, p. 2; Vita S. Cassiani, p. 585; Brequigny IV, p. 125; De Mas 
Latrie I, p. 23 — 24, not. 9 ; Heyd I, p. 3 1 3). Uncis inclusa Papon offert. 697 

1191 (i 192) Jan. 31, ind. X. Apud Accon. — Guido, rex Hierosolymi- 
tanus, pro salute Sibillae reginae bonae memoriae, Hospitali per manum 
Guarnerii magistri in urbe Accon viam, «quae protenditur a porta S. Johannis 
ad parvum mare juxta turrim Hospitalis et subtus voltas scalae ipsius turris, 

ut eam porta S. Johannis usque ad introitum praefatae voltae a 

parte maris plateam curiae Hospitalis amplient», sigillo donat et 

mandat, ut «strata illa ante domum ad balnea vertat usque in aliam 

stratam, quae ante balnea porrigitur». — Gaufridus de Lezig(niaco), comes 
Joppes, Aimericus constabularius, Hugo Martini marescalcus, Galvenius de 
Cheniche, Galterius Bellus, l ) vicecomes Acconensis, Rennerius de Gibeleto, 
Johannes Boug, 2 ) Baldoinus de Cypro, Thomas camerarius, Philippus 
Morosinus. Factum per manum Petri, episcopi Tripolitani 3 ) et regis can- 
ccllarii (Paoli I, p. 85 — 86, No. 79; cf. Delaville le Roulx, p. 23). 698 

J ) Alias: Lobel. 2 ) Sine dubio : Burgundus. 8 ) De quo ZDPV. X, p. 32. 

„ Febr. 2. 1 ) — Garnerius de Neapoli, magister Hospitalis, domui 

Theutonicorum Acconensi per manum Gerardi magistri terram et heredi- 

tatem Galopini cedit et sigillo confirmat. — Fratres : Guillelmus de Meleriis, 

bajulus domus Acconensis, Robertus, ejusdem domus prior, Robertus the- 

saurarius; Petrus Falcon, 2 ) Selet, Pipinus, filius Frederici, Hubertus Vulpis, 

Cornele Majal, Jacobus de la Clare, Pisanus, Bauduinus 3 ) (Dudik, Deshoh. 

D. Ritterordens MUnzsammlung, Wien 1858, p. 49; Mitth. etc. XI, 1868, 

p. 1 19, No. 2; Strehlke, p. 23, No. 26; cf. p. 124). 699 

! ) Strehlke correxit: 1 192 ; quum Accon mense Jul. 1 191 a christianis capta 
fuerit, putare licet, auctori privilegii annum 1 192 in festivitate paschali sive in an- 
nuntiatione S. Mariae initium habuisse. Strehlke, p. 24: *) de Falconio, 

*) de Cypro. 



regni Hierosolymitani. i 87 



1191 Febr. 6. Laterani. — Coelestinus III fratrum Theutonicorum ec- 
clesiae S. Mariae Hierosolymitanae protectionem suscipit (Strehlke, p. 262, 
No. 295; R. baro de Toll in Mitth. aus dem Gebiete d.Gesch. Liv-, Esth- 
und Kurlands, Riga 1865, p. 1 18, No. 1 ; Hennes, Cod. diplom. Theuton. I, 
praef. p. III; Dudik, Des hoh. D. Ritterordens Munzsammlung, Wien i8«>8, 
p. 45; v. Pettenegg I, p. 2, No. 4; Jaffe-Lttwenfeld, No. 16667). 700 

„ Febr. 10, 1 ) ind. X. Accon. — Guido, rex Hierosolymitanus, pro 

salute animae Sibillae uxoris Curaudo, 2 ) fratrum Theutonicorum praecep- 

tori, terram Acconensem, in qua domus et hospitale ipsorum est, a Femiano 

et uxore Dulce necnon Johanne filio sibi concessam nunc D bisantiis et 

equo acceptis sigillans vendit. Hujus vero terrae fines sunt: a II gradibus 

turris perforatae (ita ut gradus remaneant extra clausuram domus Theuto- 

nicorum a parte turris, prout divisa est inter fratres Theutonicos et S. 

Thomae) usque in stratam publicam, quae extenditur ad portam S. Nicolai, 

ab inde ad plateam et curiam, sicut strata est hospitalis Armeniorum, a 

platea equidem illa usque ad murum civitatis et exinde, prout murus adjacet 

terrae, usque ad praedictos gradus, hoc tamen retento, ne aedificium in 

muro vel juxta murum faciant, quo gentes impediantur, quominus prae- 

taxatis gradibus muros ad defensionem civitatis ascendere vel descendere 

possint. — Theobaldus, episcopus Acconensis, Robertus de Sablolio, ma- 

gister Templi, 3 ) Garnerius de Neapoli, magister Hospitalis, 4 ) Gaufridus de 

Lezigniaco, comes Joppensis, Aymericus conestabilis; Adam Brion, Templi 

militumsenescalcus, Guillelmus de Viliers, praeceptorHospitalis Acconensis; 

Ugo de Tyberiade, Guillelmus Fortis, LTgo Martini mariscalcus, Galvegnus 

de Cheniche, Galterius Bellus 5 ) vicecomes, Reinerius de Gibeleto ; consules 

Pisani videlicet: Bartholomaeus de Tegrin, Selletus, Petrus de Falconio et 

de aliis Pipinus, filius Frederici, Robertus Vulp, Jacobus de Clar, Asel- 

mus Bellus, Baldoinus de Cypro. Datum per manum Petri, cancellarii regis 

et episcopi Tripolitani (Mitth., p. 1 19— i2i,No. 3; Dudik, p. 50; Strehlke, 

p. 23 — 24, No. 27; cf. p. 122). 701 

') Corrigatur 1 192. *) Idem esse videtur ac Gerardus alias vocatus (supra 
No. 6qq) sive capellanus ducis Friderici, qui hospitali Theutonicorum primus prae- 
fuit (SS. rer. Pruss. I, p. 221). 3 ) Antea ammiratus classis Richardi I regis, qui 
cum Garnerio, magistro Hospitalis, apud Limissol (12 Maj. 1 191) chartam ejusdem 
subscribit (Martene, Ampl. Coll. I, p. 995—996; ^- Rtihricht rn Hist. Zeitschr. ed. 
v. Sybel XXXIV, p. 41, 49; Kracles, p. 130). 4 ) Antea prior Hospitalis in Anglia 
(Paoli, DelP origine, p. LV, No. 29; Herquet, Chronologie, p. 26 — 35); sigillum 
ejusdem prioris describit Delaville le Roulx in Me'langes d^arche^olog. et d^hist. de 
1'e'cole d'Athene et de Rome 188 1, 1, p. 373, 377. 6 ) Cf. Lois I, p. 425. 

„ Octob. 26, ind. IX. In exercitu Joppe. — Guido, rex Hierosolymi- 
tanus, precibus Richardi I, regis Angliae, l ) Januensibus de obsidione Acconis 

*) Idem (n Octob. iujoAccon) Januensibus supplicaverat, ut sibi proxima 
aestate contra Aegyptum et Alexandriam bellaturo magno apparatu succurrerent, 
pollicens, se iis de terra Saracenis eripienda sive erepta haud parvam portionem 
concessurum et medietatem expensarum pro classe mittenda soluturum esse 
Maurinum, olim Januensium consulem Syriae latorcm epistolae, commendans 
(Liber jurium I, p. 365—366, No. 381 ; cf. p. 366, No. 382 ; The antiquary 1881, IV, 
p. 57—58). Pariter Philippus, rex Franciae (Jan. Aug. 1 190) eisdem privilegia et 
lmmunitates largitur possidenda, si Terram Sanctam recuperare contigerit (Liber 
jurium I, p. 368—369, No. 384; cf. Toeche, Heinrich VI, p. 107, not. 1 1 ; Heyd I, 
p. 315). Richardus postea Pisanis et Guidoni, Philippus Januensibus et Conrado 
marcnioni favit (Bened. de Peterbor. II, p. 170— 171). 



188 Regesta 

optime meritis per manum Morini, filii Rodoani de Plathea longa, consulis 
privilegium (supra No. 693) memoratum repetens confirmat. — Gaufridus 
de Lozigniato, comes Joppe, Aymericus, constabularius regni Hierosoly- 
mitani, Hugo Tyberiadis, Galganus de Cheneche, Gaufridus Tortus, Ugo 
Martini, Ganzellus. Datum per manum Girardi, capellani regis (Liber 
jurium I, p. 380 — 381, No. 3Q2; cf. Archives d. miss. scientif., 1. c. p. 362; 
Heyd I, p. 3 1 3). 702 

1191, ind. IX. In castello Tyri. — Corradus, marchio Montis ferrati, 

cum Isabella uxore, 1 ) filia quondam regis Amalrici I, Guelfo et Mathensi, 

consulibusPisanorum, 2 ) omnia privilegia regio et suo sigillo confirmat, quae 

Tyri et extra eandem civitatem valitura acceperunt et sicut in tenore con- 

cordiae inter ipsum et consules Pisanorum pro eorum communi a Manfredo 

Pitthi, Gualfredo et Philippo, arbitris electis, constituta erant. — Balianus, 

} Rainaldus Sydoniae, Paganus de Caypha, Manfredus Pitthi. Bruscus, Parason 

et Ascianensis. Datum per manum Bandini cancellarii. — Bonaccursus etc. 

(G. Mliller, p. 39 — 40, No. 33 [cf. p. 4 13— 414]; Moriondus, Mon.Aquens.il, 

p. 541, No. 42; Dal Borgo, p. 112 — 113; Muratori, Antiq. [ed. fol.] II, 

p. 915 — 918, [ed. 4 ] VI, p. 281 — 284; cf. Tronci I, p. 386). 703 

') Cf. Ilgen, p. 101 — 104, ed. Cipolla, p. 96—98. 2 ) De aliis P. consulibus 

d. Heyd I, p. 333-334 

1192 April., ind. X. Tyri. — Conradus, dominus Tyri, Januensibus per 

manum Guillielmi Ricii consulis l ) consensu uxoris Hisabellae concedit et 

sigillo confirmat in civitate Acconis curiam et rugam cum juribus antea 

datis necnon, quae extra civitatem unquam possederunt, et tertiam partem 

introitus catenae, deinde liberum exitum et aditum et liberum commercium 

in civitatibus Joppae, Ascalonae et Hierosolymorum et in eisdem domum, 

balneum et furnum insuper concedens, ut in S. Sepulchro litteras privilegii 

aureas restaurent, 2 ) denique libertatem promittit in omnibus civitatibus 

acquirendis. — Balianus de Ybelino, Raynaldus Sydonis, Gualterius Durus, 

marescalcus Januensium, Hengo dominae Galianae, Ansaldus Guaracius, 

Symon Bufferius, Arlettus Vicecomes, Rollandus Picius, Guillielmus Bechus 

Rubeus. Datum per manumOddonis notarii (Liber jurium I, p. 400 — 401, 

No. 401 ; cf. Serra IV, p. 145; Heyd I, p. 149). 704 

') Dc consulibus Januensibus cf. Heyd I, p. 332, 338. *) Cf. supra No. 45,438. 

„ Maj. 7 (corr. 1 191), ind. IX. In obsidione Acconis. — Conradus, 
marchio Montisferrati, rex Hierosolymitanus electus, cum uxore Isabella, 
auctoritate et consensu Phylippi, regis Francorum, PhyJippi, comitis Flan- 
driae, necnon (Hugonis), ducis Burgundiae, Leopoldi, ducis de Osterico, 
Josii, Tyrensis archiepiscopi, R(adulfi), episcopi Betlemitani, Dominico 
Contarini et Johanni Morecini, legatis Aurei Magistri Petri, ducis Venetiae, 
privilegium, quod Wuarmundus patriarcha dederat, l ) sigillo confirmat et in 
Acconis et Hierosolymorum urbibus, si expugnatae erunt, necnon in ceteris 
totum integrum restituere promittit, quod eodem privilegio eis concessum 
fuerat. — Balianus de Ibellino, Ugo Tyberiadis, Rainaldus Sydoniae, Paganus 
dc Caypha, Obertus Nepos, senescalcus marchionis, Wualterius Durus, 
ejusdem marescalcus, Atho de Valentia, castellanus Tyri, Bernardus Templi, 
vicecomes Tyri, Henricus de Cannelli, camerarius marchionis. — Coniir- 
mant : Conradus, rex Hierosolymorum electus, Phylippus, rex Francorum, 

l ) Cf. supra No. 102. 



regni Hierosolymitani. j &g 



Phylippus, comes Flandriae, Raulfus, comes Clarimontis, Hugo, dux Bur- 
gundiae, Lyppoldus, dux Austriae, Relis, senescalcus Templi, Rogerius, 
Hospitalis praeceptor. Datum per manum Bandini, marchionis cancellarii 
(Tafel-Thomas I, p. 212 — 215, No. 76; cf. Chron. Danduli, p. 314; Ro- 
manin II, p. 133, 413; Heyd l, p. 314; Ilgen, Markgraf Conrad, p. 106, 
ed. Cipolla, p. 101). 705 

1 192 (1 19 1) Octob. 1 3, ind. X. Accon in domo Templi. — Richardus I, 
rex Angliae, Pisanis omnia jura et privilegia, quae a Guidone, rege Hiero- 
solymitano, necnon fratribus Templi et Hospitalis acceperunt, sigillo con- 
firmat. — Guido rex, dux Burgundius, comes Henricus, Garnerius de 
Neapoli, magister Hospitalis, Robertus de Sabluillio, magister Templi, Gal- 
fredus de Lezinico. — Bonaccursus etc. (G. Muller, p. 58 — 59, No. 35 [cf. 
p. 424 — 427]; Bonaini, Diplom. Pisan., p. 118; cf. Tronci, Annal. Pisan. I, 
p. 387; Archives d. miss. scientif., 1. c. p. 363). 706 

„ Accon. — Henricus Trecus, comes palatinus, consensu Ysabellae 
uxoris Januensibus, qui in bello sacro fortissimos se praebuerunt, per manus 
Nicholai Cartofigi et Ugonis Lercarii consulum privilegiumsupra (No. 691) 
memoratum repetens sigillo confirmat. — Baleanus de Ybelino, Reginaldus 
Sydonis, Hugo Tiberyadis, Guillielmus, frater ejus, Galterius Durus, Milo 
Brebanz, Antelmus de Luca, Bernardus de Templo. Datum per manum 
Joscii,Tyrensis archiepiscopi, regni cancellarii nota(rii) Radulfi (Liber jurium I, 
p. 405 — 407, No. 405; cf. Archives d. miss. scientif., 1. c. II, p. 362). 707 

1193 Jan. — Gaufredus de Donjon, magister Hospitalis, quibusdam 
conditionibus Valeniensi episcopo et ecclesiae decimas et redditus territorii 
Margati concedit et sigillo confirmat. — Dominus episcopus Anteradensis, 
Stephanus, castellanus Margati, frater Petrus de Mirmanda, castellanus Crati, 
frater Willelmus Lombardus, frater Raimundus Petri prior, frater Willelmus 
Borrel marescalcus, frater Martinus Gotzaldus praeceptor, frater Robertus 
de Capenni, Bernardus de Sollempniaco, frater Bertran de Pignan, frater 
Gillebertus et quam plurimi fratres, Petrus de Fuare, Petrus de Coquina et 
ceteri; de militibus: Bertrandus de Gibelet, Stephanus Daillan, Amalricus, 
frater ejus, Aimfredus et Johannes de Meimendon, Adam; Petrus Salerni 
et Petrus Scribae canonici, Simon Anteradensis, archidiaconus Valeniensis, 
Bern(ardus), Petrus Ascalis et Pascalis. Factum per manum Radulfi capellani 
(Paris, Arch. nation. M. 2, No. 1 ; cf. Delaville le Roulx, p. 218; de sigillo 
magistri nostri cf. Douet d'Arcq No. 9880 et G. Schlumberger in Musee 
archeol. II, p. 339 — 340, No. 32). 708 

„ Jan. Joppae. — Henricus Trecensis, comes palatinus, consensu 
uxoris Isabellis, quondam regis Amalrici I filiae, Hospitali per manum Gau- 
fredi l ) magistri donat et sigillo confirmat quandam terram castello Joppensi 
vicinam cum II turribus, domibus et gastinis, quae infra ipsam terram sunt, 
a turri scilicet dicta Hospitalis, quae ibidem versus occidentem juxta mare 
constructa est, usque ad caput ecclesiae S. Sepulchri extenditur versus 
meridiem, quae in honorem B. Petri fundata fuit a christianis Terra Sancta 

l ) de Donjon (Herquet, Chronolocie, p. 35—36), de cuius sigillo Delaville le 
Roulx (Mem. d. antiq. de France 1880, XLI, p. 69). In chronologia magistr. (Archi- 
ves d. miss. scientif. 1857, p. 27) praedecessor ejus vocatur Hermengaudus d'Aps; 
de regula successoris (Alfonsi de Portugalia) cf. Delaville le Roulx in Bibl. de Tecole 
d. chartes 1887, p. 349. 



tgG kegesta 

■ - -- • - — — - 

potitis et Joppen congressis, ab eadem ecclesia recta linea per domum 
Roberti Coqui, quae est in praefata terra, usque ad domum Renerii Calanae, 
quae est versus orientem, et ab eadem domo recto tramite juxta domum 
Raginaldi Carvanae usque ad turrem in dicta terra versus septentrionem 
juxta mare sitam. — Balianus de Ibelino, Raginaldus Sidonensis, Hugo 
Tiberiadis, Azemarus, Caesariensis dominus, Balduinus de Bethan, Terricus 
de Teneri Monte, 2 ) Milo de Proviii., 3 ) Romundus de Summesot, Galterius 
Durus, Milo Brebanz, Joannes de Welves, Joppensis castellanus, Sejoretus, 
Joppensis vicecomes. Datum per Joscii, Tirensis archiepiscopi regnique 
cancellarii (Paoli I, p. 215 — 216, No. 173). 709 

*) Dendermonde. 8 ) Provincia? 

1193 Febr. Accon. — Henricus, Trecensis comes palatinus, 1 ) assensu 
Ysabellae uxoris Henrico, 2 ) domus Theutonicorum Acconensis priori, et 
omnibus fratribus casale Cafresi (Caphersi, CaiTresy) in territorio Acconensi 
situm cum pertinentiis, deinde vautam Acconensem portae S. Nicolai vicinam 
et muris civitatis continuam donat et sigillo conrirmat. — Balianus de Ybe- 
lino, Raginaldus Sydonis, Hugo Tyberiadis, Raymundus de Scandelion, 3 ) 
Balduinus de Bethan, Nicolaus de Malli, Milo Breibanz, Bernardus de 
Templo, vicecomes Acconensis, Silet, consul Pisanorum Acconensium, 
Symon Pisanus, Raymuldus Antelme, Wido Antelme. Datum per manum 
Joscii, Tyrensis archiepiscopi regnique cancellarii, notarii Radulfi (Mitth., 
p. 122, No. 4; Dudik, p. 51 ; Strehlke, p. 25, No. 29; cf. p. 121 — 122). 710 

') De cujus peregrinatione inTerram Sanctam et rebus ibique gestis cf. d'Ar- 
bois de Jubainville, Hist. d. ducs et d. comtes de Champagne IV A ? p. 1—22 (1 180 
— 1 191) et p. 23 — 72 (1191 — 1 1 97) ; chartas in Terra Sancta editas cf. ibid. III, 
No. 41 1, 417, 436, 441 et app. p. 477, No. 160; p. 479, No. 164; p. 480, No. 165. 
*) Idem esse videtur ac Henricus Valpach sive Walpoto (Strehlke, p. 265 — 2t>6 
not. ; SS. rerum. Pruss. I, p. 225), qui Hospitali per decem annos praefuisse (SS. 
rerum Pruss. III. p. 388) et 24 Octob. vel 5 Nov. mcerti anni in urbe Accon obiisse 
dicitur (Perlbacn, Deutsche Ordens-Necrologe in Forsch. z. deutsch. Gesch. 1877, 
P* 35^7 3^° — 3^ 2 i 367 ; cf. J. Voigt, Gesch. Preussens II, p. 36 seqq. ; Ewald, 13ie 
Kroberung Preussens I, p. 87). 8 ) Gf. Lois (ed. Beugnot) I, p. 425. 

„ April. 8. Laterani. — Coelestinus III papa Pisanis omnia privilegia, 
quae a Guidone, rege Hierosolymitano, Richardo l, rege Angliae, et mar- 
chione Conrado acceperunt, confirmat (G. Mliller, p. 59 — 60, No. 36; Dal 
Borgo, p. 113; Ughelli, Italia sacra III, p. 417; Lunig, Cod. diplom. Ital. 
III, p. 1487; cf. Wilken V, p. 10 — 12; Jaffe-LSwenfeld, No. 16979). 711 

„ (Exeunte Aprili). — Gaufridus, magister Hospitalis, M(artino), prae- 
posito Hospitalis in Ungaria, et fratri Willelmo de Vileruns, praeceptori 
ultramarino, nuntiat, proximo die post Septembrem nobilem Saracenum 
Mestoc, 1 ) paulo post veterem dominum Assyriorum, soldanum de Iconio 2 ) 
et in prima septimana Martii, quae dicitur Mercurii, 3 ) Salahadinum soldanum 
mortuos, ejusque inter filios discordiam ortam fuisse, itaque sperandum 
esse, hereditatem Christi brevi tempore ac facile expugnari posse (Sigeb. 

l ) Saif ad-dfn al-Maschtub obiit 5 Nov. 1 192 (Gorgens, Arab. Quellenbeitr. I, 
p. 195; Ibn Khallikan, Biogr. Dict. I, p. 164). *) Azz ad-dfn Kilidsch Arslan 

obiit 25 Aug. 1 192 (Ibn el-Atfr in Rec. d. hist. d. croisad., aut. arab. II, p. 68; cf. 
Gtfrgens I, p. 196). s ) 4 Mart. 1 193; de cujus morte dux Venetorum Richardo, 
regi Angliae, epistolam dedit (Rog. de Hovedene III, p. 21 — 23; Mon. Germ. SS. 
XaVII, p. 163). Fabulas de morte Saladini enumerat R6hricht, Sagenhaftes und 
Mythiscnes in Zeitschr. f. deutsche Philologie XXIII, p. 421 ; cf. Wochenblatt d. 
Johanniter-Ordensballey Brandenburg 1876, No. 41—42. 



regnl Hierosolymitani. j g \ 



Contin. Aquic. in Mon. Germ. SS. VI, p. 43 1 . E codice Bambergensi B, 
IV, p. 29 [cf. GGrgens, Arab. Quellenbeitr. I, p. 203, not.] denuo edidit Watten- 
bach in N. Archiv XI, p. 402). 712 

1193 Maj. Accon. — Henricus, comes Trecensis, consensu dominae 
Ysabellae Pisanis libertatem Acconis catenae intrandi et exeundi sine ulla 
exactione, deinde omnia jura ac privilegia, quae tempore regis Amalrici 1 
Tyri, Accone et Joppae possederunt, et plateam, quam a rege Balduino IV, 
filio Amalrici I, adepti sunt, concedit et, Sancta Civitate Jerusalem recuperata, 
plenam eis in curia regali se rationem exhibiturum esse, pollicetur, sed quas- 
dam conditiones privilegio addit. — Balianus de Ibelino, Raginaldus Sydo- 
niensis, Arnulfus marescalcus, Milo Brebant, Galterius Durus, Bernardus 
deTemplo, Antelmus de Luca. — Bonacursus etc. (G. Mllller, p. 60, No. 37; 
cf. p. 427 — 428; Archives d. miss. scientif., 1. c. p. 363; Heyd I, p. •$ 1 5 
—316). " 713 

„ Sept., ind. XI. — Boamundus III, princeps Antiochenus, se Hospi- 
talis confratrem factum eidem domui per singulos annos recipiendas D an- 
guillas dedisse, sigillo confirmat ac mandat, si mortem obierit, ne in ecclesia 
S. Petri Antiochiae, sed in domo Hospitalis sepeliatur, cui non solnm 
corpus, sed totam suam armaturam reliquerit. — Gervasius senescalcus, 
Petrus de Hasardo, Johannes de Salquino, Milo de Curlavardin, Richerius 
de Erminato, Hugo de Flauncurt marescalcus, Symon Burgevin, Ricardus 
de Angervilla, Radulfus de Riveria, dux Antiochiae, Paschalis de Seona, 
Julianus Jalnus, Hugo de Curbulio. Datum per manum Alexandri cancel- 
larii (Paoli I, p. 86, No. 80; cf. p. 511). ] Hoc privilegium (c. 1260) H(en- 
ricus), archiepiscopus Nazarenus, et F(lorentius), episcopus Acconensis se 
vidisse confirmant (Delaville le Roulx, p. 23). 714 

( „ post Sept.). In castro MassiOt. l ) — * Vetus de Monte Leopoldo, duci 

Austriae, confirmat, Conradum, marchionem de Monteferrato, de ipsius et 

non Richardi, regis Angliae,*) mandato ab assassinis occisum fuisse 3 ) (Itinerar. 

Riccardi, p. 444 — 445 ; Rog. de Wendower ed. Coxe III, p. 74 — 75, ed. 

Hewlett I, p. 225 — 226; Chron. Triveti ed. Hog, p. 148 — 149; Radulfus 

de Diceto II, p. 1 27 — 1 28 ; [unde Mon. Germ. SS. XXVII, p. 284] ; Rymer 1, 

p. 6 1 ; eadem epistola regi Philippo scripta exstat apud Guill. de Newburgh II, 

p. 165 — 166; cf. p. 73 — 74 [unde Mon. Germ. SS. XXVII, p. 247]; Rymerl, 

p. 62; ceterum cf. Rtfhricht, Beitr. II. p. 221 ; llgen, Markgraf Conrad von 

Montferrat, Marburg 1880, p. 127 — 135, ed. Cipolla, Casale 1890, p. 121 

— 128; Savio, Studi storici sul marchese Guillelmo 111 di Monteferrato, 

Torino 1885, p. 106). 715 

') Arx assassinorum satis nota. *) Gf. Ansbert, p. 83—84; Walt. de Hem- 
mingburgh I, p. 185 — 187. 8 ) 28 April. 1192. 

„ Accon. — Henricus, Trecensis comes palatinus, voluntate Ysabellis 
uxoris, quondam regis Amalrici I tiliae, hospitali Theutonicorum totam 
barbacanam, turres quoque, muros et fossatum a meta proprisiae, quam in 
ipsa barbacana domui S. Johannis et fratribus dictus Henricus dedit, usque 
ad portam S. Nicolai ea conditione tradit et sigillo confirmat, ut praedictam 
barbacanam turribus, muris et fossatis muniant. — Balianus de Ybelyno, 
Renaudus Sydonis, Hugo Tyberiadis, Nicholaus de Mally, Terricus de 
Terremunde, Milo Brebanz, Antelmus de Lucha, Johannes Burgundus, 
Nicholaus de Chonchis, Guido Antelmi. Datum per manum Joscii, archi- 



igi kegesta 

— ■----,- ' t — - — lui ii - i ■ ■ -* 

episcopi Tyrensis et regni cancellarii, notar(ii) Radulfi (Strehlke, p. 24 — 25, 
No. 28; cf. p. 124). 716 

1194 Jan. 5. — Henricus, comes Trecensis palatinus, voluntate Ysabellis 
uxoris, filiae quondam regis Amalrici I, Hospitali per manum Gaufridi 
Dudonion magistri donat et sigillo confirmat murum super portam civitatis 
Accon, quae dicitur S. Johannis, barbacanam et plateam, quae est inter 

murum et aedificandam ibi portam unam ad liberum exitum et 

aditum cum tenemento suo et de fossato villae, quantum eis necessarium 

fuerit ejusdem portae et sui tenementi. Si fratres super dictam 

portam turrem vel aedificium construxerint, iisdem proprium sit; rex vero 
janitorem habeat, qui jura regis custodiat et fratribus egressuris et regressuris 
patefaciat. — Renaldus de Sydone, Ugo de Tiberiade, frater ejus Radulfus 
de Tyberiade, senescalcus regni, Terricus de Teremonde, Terricus Dorgue, 
Baldoinus de Betan, Amalricus, frater ejus, Johannes camerarius, Girardus 
de Franlas, 2 ) Oto de Jovenhi, Willelmus Cayn, 3 ) Bernardus de Templo, 
Thomas camerarius, Antelmus de Luca, Johannes Burgunhun, frater Guil- 
lelmus de Marolh, marescalcus Hospitalis, Robertus Anglicus, commendator 
Hospitalis Acconensis, Rodulfus de Lodun, praeceptor Hospitalis Tyri; 
fratres: Martinus Goceauve, 4 ) Ferrandus, Aimo Burgunhun, Simon. Datum 
per manum Joscii, Tyrensis archiepiscopi regnique cancellarii (Paoli I, p. 87, 
No. 8 1 ; cf. p. 5 1 1 — 5 12). 717 

') De quo Lois (ed. Beugnot) I, p. 518, not. *) Alias: Francoloco, Franlo, 
Franliu. s ) Alias : Caym. 4 ) Alias : Gonsalvez. 

„ (1195) Jan. 22. — Boemundus III, princeps Antiochiae, comes 
Tripolis, vicecomiti Pisanorum Tripolitano Matthaeo Minchet necnon Gan- 
dulfo, Bandino, Ugoni, nunciis consulum Pisanorum Acconensium, acceptis 
D bisaniiis, privilegia contra Petrum, episcopumTripolitanum, tueri et con- 
servare pollicetur. — Plebanus, dominus Botronis, Raimundus de Nefino, 
Osto, Tripolis constabularius, Radulfus de Tyberiade (G. Mliller, p. 65, 
No. 39; cf. Archives d. miss. scientif., 1. c. p. 355; Heyd I, p. 323). 718 

„ Sept., ind. XII. — Boamondus III, princeps Antiochenus, Raimundi 
bonae memoriae filius, Hospitali Antiocheno gastinam veterem, quam Godo- 
fridus miles et Albereda, ejus uxor, filia quondam Adae de Peviers, dona- 
verant, sigillo confirmat, quae gastina conjungitur eidem domui, quemad- 
modum a via publica contermina et a suo clauditur muro. Praeterea 
Georgium notarium, filium Vassilii, filii Uardi in hominem peculiarem 
ejusque heredes dicto Hospitali concedit. — Rogerius constabularius, Roge- 
rius de Seona, Gervasius l ) senescalcus, Petrus de Hasart, Richerius de 
Erannato, 2 ) Hugo de Flauncurt marescalcus, Ricardus de Angervilla, Julianus 
Jalnus, 3 ) Nicholaus Jalnus, dux Antiochiae, Philippus Tirelli, SymonBurge- 
vini camerarius. Datum per manum Alexandri cancellarii (Delaville le 
Roulx, p. 164 — 165, No. 65 [cf. p. 23]; Prutz, p. 127 — 128, No. 65). 719 

') de Sarmania. 2 ) Alias : Erminato, Lerminat. 8 ) Alias : Jalmus. 

„ Octob. — Henricus, Trecensis comes palatinus, assensu Ysabellae 
uxoris Henrico, fratrum Teutonicorum Acconensium priori, ut de indumentis 
et victualibus ad usus proprios emendis eadem libertate qua fratres Templi 
et Hospitalis fruantur, scilicet ne ullam consuetudinem dent, sigillo con- 
cedit. — Hugo Tyberiadis, Rainaldus Sydonis, Radulfus Tyberiadis, regni 
senescalcus, Azmarus Caesariensis, Balduinus de Bethan, Galtherus de 



regni Hierosolymitani. 193 



Bethan, Dietericus de Orca, Milo Brebanz, Thomas camerarius, vicecomes 
Acconensis. Datum per manum Joscii, archiepiscopi Tyrensis regnique 
cancellarii (Dudik, p. 51; Mitth., p. 122 — 123, No. 5; Strehlke, p. 26, 
No. 30; cf. p. 125). 720 

1195 Jan. 1 ) Tyri. — Henricus, comes palatinus Trecensis, consensu 
uxoris Isabellae Pisanis furnum et balneum Acconis, quae solebant tenere, 
cum pertinentiis confirmat. — Hugo Tyberiadis, Rainaldus Sydonensis, 
Radulfus Tiberiadis, regni senescalcus, Terricus de Terreno (Tenero) monte, 
Galterius Caesariensis, Galterius de Betsan, Amalricus de Betsan. Datum 
per manum Joscii, archiepiscopi Tyrensis regnique cancellarii. — Bonaccur- 
sus etc. (G. Mliller, p. 65 — 66, No. 40; cf. Archives d. miss. scientif., 1. c. 
p. 363; Heydl, p. 316). 721 

*) 1 194? Gf. Eracles, p. 203 ; Heyd I, p. 316. 

„ April. Accon. — Henricus, Trecensis comes palatinus, assensu 

Ysabellis uxoris domui Theutonicorum Acconensi domum Theodori de 

Sarepta Tyriensem cum horto et pertinentiis, deinde II carrucatas terrae *) 

apud Sedinum francesias concedit et sigillo confirmat. — Hugo Tyberiadis, 

Reinaldus Sydonis, Radulfus Tyberiadis, regni senescalcus, Terricus de 

Tenero monte, Terricus de Orca, Galterius de Bethan, Amalricus de Bethan, 

Girardus de Franlo, Radulfus de Balesme. Datum per manum Joscii, Tyren- 

sis archiepiscopi regnique cancellarii (Strehlke, p. 26 — 27, No. 31; cf. 

p. 124). 722 

*) In margine inferiori annotatur : «Ghascun charue dot havoir XXIV cordes 
du longe et Xvl du large, et la corde dot havoir XVIII toise du home mezaine et 
insi le t(o)ut (?) en la secrete du reame de Jerusalem par Tasise du reame duvant 
dit», unde E. G. Rey consequi putat, quod carrucata continebat 31,25 hectaria mo- 
dernae mensurae (Les colonies franques en Syrie, p. 242 — 243 et La soci&e civile 
dans les principautes franques in Cabinet histor. XX V, 1879, P- 9~~ 10 )* 

„ Sept. 29, ind. XIV. — Aymericus, rex Cipri, consensu uxoris 
Eschivae Petro, abbati Dominici Templi, et canonicis quandam curtem 
Nicosiae cum capella S. Mariae et praestiam, quam aedificavit Guido, olim 
rex Hierosolymitanus, prope flumen versus casale Vuillelmi de Balma cum 
X carrucatis, optimo et pulcherrimo rubino accepto, concedit et sigillo con- 
firmat. — Balduinus (de) Bethsan constabularius, Hugo Martini marescalcus, 
Aymericus de Riveth, Raynaldus Betlay (?), *) Raynerius de Biblio, Vualterius 
le Bel, Alanus de le Bel, Baldoynus de Novavilla, Bald(uinus) Hostiarius, 
magister Petrus Vuasco, magister Bernardus medicus. Data per manum 
Alani, Liddensis archidiaconi (De Mas Latrie III, p. 598 — 599). 723 

J ) De Mas Latrie corrigere vult : Sassons ; an preferendum est : Barlays ? 

„ Sept. Accon. — Henricus Trecus, comes palatinus Tyri et Acconis, 
consensu uxoris Yzabellae Januensibus per manum Gafforii, classis ammirati, 
privilegia prius accepta sigillo confirmat, rugam S. Laurentii Acconensem 
liberam concedit ac permittit, ut Tyri turrim aedificent et ecclesiam S. Lau- 
rentii inceptam perficiant, necnon confirmat, se Ellenae, uxori Ansaldi Boni- 
vicini, quondam Roglerii de Insula filiae, ejusque marito Ansaldo omnes 
possessiones tradere velle. — Radulfus de Tabaria, senescalcus regni, Hugo 
de Tabaria, Raginus Sidonensis ; senescalcus Templi, magister Hospitalis, 
qui sigillat testibus : Radulfo Tyberiadis, Terrico de Donne Monde, Terrico 
de Orca, Johanne de Gueliniae. Datum per manum Joscii, archiepiscopi 

R&hricht, Regesta. 13 



194 Regesta 

Tyriensis regnique cancellarii (Liber jurium I, p. 41 1 — 412, No. 410; cf. 
Archives d. miss. scientif., 1. c. II, p. 362 — 363). 724 

1196 Febr. 13, ind. XIV. Laterani. — Coelestinus III papa canonicis 
S. Sepulchri per manum Gaufredi prioris et Monachi patriarchae privilegia 
Alexandri III supra (No. 444, 474) memorata ferc verbo tenus repetit ac con- 
firmat (Roziere, p. 233 — 238, No. 1 28 ; JarYe-LOwenfeld, No. 1 7 324). |j Hanc 
epistolam illustravimus in ZDPV. X, p. 198 — 203. Privilegium Coelestini 
fictum (25 Maj 1191) cf. in Jaffe - LOwenfeld, No. 16708, aliud fictum 
ibid. No. 1 1 9 1 . 725 

„ Febr. 27. Laterani. — Coelestinus III (Gilbertum de Horal) ma- 
gistrum et fratres Templi hortatur, ut conventionem cum priore et canonicis 
S. Sepulchri factam de decimis locorum ad illorum ecclesias pertinentium 
conservent (Roziere, p. 273 — 274. No. 151; Jattc- L(5wenfeld,No. 1 7335). 726 

„ Mart. Accon. — Herricus, Trecensis comes palatinus et regni 
Hierosolymitani dominus, assensu Ysabellae uxoris Herrico, domusTheu- 
tonicorum Acconensis praeceptori, gastinam terrae in castello Joppen et 
vineas quasdam extra eandem civitatem sitas concedit et sigillo conrirmat. — 
Hugo Tyberiadis, Rainaldus Sydonis, Radulfus senescalcus, Johannes mares- 
calcus. Datum per manum Joscii, Tyrensis archiepiscopi regnique cancellarii 
(Dudik, p. 52; Mitth., p. i23,No. 6; Strehlke, p. 27, No. 32; cf. p. 122). 727 

( „ April.). — Gaufridus, magister Hospitalis, Sancio VII, regi Navarrae, 
de miserabili statu Terrae Sanctae scribit (Pamplona, Archives d. comptes 
de Navarre II, No. 3 ; dedit Comes Riant). 728 

„ Maj., ind. XIV. — Guidus de Luczignano, rex Cypri, pro honore 

Henrici VI imperatoris ad preces Samari, archiepiscopi Tranensis, ab im- 

peratore cum sceptro regni Cypri transmissi civibus Tranensibus liberum 

commercium in regno suo sigillo confirmat. — Aimericus de Rivet, Raynal- 

dus Barlays, Philippus de Bethsan, Raymericus de Biblio, Raynaldus de 

Sespes, Galterius de Berl., 1 ) Ailelmus, 2 ) frater ejus, Adam de Antiochia, 3 ) 

Simon de Papho. Scripsit Alamiros (De Mas Latrie, Hist. II, p. 30 [cf. I, 

p. 127] et in Bibl. de Tecole d. chartes 1849, p. 353 [cf. p. 354 — 355]; 

Domenico Forges Davazanti, Dissert. sulla seconda moglie del re Manfredi, 

Naples 1791, p. VII, No. 7; Giustiniani, Dizionario geogr. . . . del regno 

di Napoli 1805, IX, p. 230; H. Breholles, Monum. d. Normands et de la 

maison de Souabe, Paris 1 844, p. 44 ; Bohmer - Ficker, Acta imp. selecta, 

p. 615, No. 902). || Hanc chartam, quam primo De Mas Latrie (Hist. II, 

p. 30; Bibl. de Tecole d. chartes 1849, p. 354 — 355) rejecerat, sed paulo 

post (Hist. I, p. 127) authenticam agnovit, minime fictam esse, probant 

BOhmer 1. c, Toeche, Heinrich VI, p. 391 — 392, Not. 6 (cf. p. 492) et 

Heyd I, p. 361, Not. 2; cf. Beltrani, Sugli antichi ordinamenti marittimi 

di Trani, p. 38 — 44. Pro: Guidus de Luczignano legendum est: Amal- 

ricus II, de quo accuratissime De Mas Latrie egit in Bibl. de Tecole d. chartes 

E. I, p. 339 — 369 et Hist. de Tile de Chypre I, p. 120 — 170; cf. Potthast, 

No. 428, 443 — 444, 486. Post mortem Amalrici regnum Cypri et Hiero- 

solymitanum disjuncta sunt; successor ejus Hugo I (a. 1205 — 1218) rex 

Cypri tantum vocatur. 729 

*) Alias : le Bel. 2 ) Alias : Alanus. 3 ) Qui marescalcus Cypri postea 

factus obiit inter annos 1217 et 1247 (De Mas Latrie in Revue d. questions nistor. 
1888, XLIV, p. 225 — 228 epitaphium cjus edidit et notis illustravit). 



regni Hierosolymitani. igg 



1196 Aug. 5, ind. XIV. Laterani. — Coelestinus III archiepiscopo 
Nazareno l ) et episcopo Bethlemitano 2 ) mandat, curent, ut remotis Joscii, 
archiepiscopi Tyrensis, vindiciis plebanus S. Marci Tyrensis libera fruatur 
possessione integri juris, quod dicta ecclesia in tertia parte Tyri dicatur 
habere de jure, quod Venetianis de ratione contingat (v. Pflugk - Harttung, 
Acta pontif. inedit. III, p. 400, No. 457; Jafle - LOwenfeld, No. 17419). || 
De hac ecclesia cf. Prutz, Aus Phoenizien, p. 345 — 350; ROhricht inZDPV. 
X, p. 19 — 20; supra No. 415). 730 

! ) et ') Quorum nomina neque chronicis, neque chartis memorantur. 

„ Aug. 8. — Boemundus III, filius Boemundi, principis Antiocheni, 
comes Tripolitanus, fratribus Hospitalis per manum magistri Gaufridi de 
Donium viam, quam Raymundus, olim comes Tripolitanus, sibi retinuit et 
excepit in privilegio suo, et portam muri burgi Tripolis sigillo donat cum 
libero exitu et introitu, quae via et porta in dextra parte habent aquae 
conductum, in sinistra mare. — Plebanus Botoni, 1 ) Raymundus Neoni, 2 ) 
Oto de Tiberiade, Petrus de Ravendello, Guillelmus Porceletus, Raymun- 
dus vicecomes, Bertrandus vicecomes, Gaufridus de Cusariis, 3 ) Saissius, 
Johannes de Moneta (Vaissete, Hist. de Languedoc [ed. II] V, p. 1057 — 
1058, No. 551, S 3). 731 

Lcgas : *) Botroni, 2 ) (de) Nefino, a ) Cusantiis. 

„ Dec. 2 1 . Laterani. — Coelestinus III fratres Theutonicos ac pos- 
sessiones in Sedis Apostolicae protectionem suscipit, ex quibus vocat locum 
ipsum, in quo hospitale eorum aediflcatum est, 1 ) domum, quam habent 
Scalonae, 2 ) Zamzi 3 ) cum pertinentiis, domos, quas habent apud Ramas, 
domum, vineam ac possessiones apud Jaffam 4 ) sitas, domum, quam habent 
apud Accon, casale de Capharsin, 6 ) voltam prope portam S. Nicholai et 
domum Tyri 6 ) sitam (Strehlke, p. 264 — 265, No. 296 [cf. p. 27, No. 33]; 
de Wal, Hist. de Tordre Teuton. 1784, I, p. 44; Notice histor. sur Tan- 
cienne grande commanderie d. chevaliers de Tordre Teutonique, Gand 
1849, p. 41 ; SS. rerum Pruss. I, p. 225; Jaffe-LOwenfeld, No. 17467). || 
Hoc privilegium Innocentius III (27 Jun. 1209) confirmat et praeter supra 
laudatas possessiones fratrum enumerat: domum apud Caesaream sitam, 7 ) 
casale Bezal (Besal), curiam S. Georgii vocatam, quam habent in Cypro, 
villas Combedefort (Cbmbedefor, Cambedefor, Cambedeford) 8 ) et Heion in 
Armenia sitas (Strehlke, p. 266—268, No. 298; de Wal I, p. 369; Dudik, 
Des hoh. D. Ritterordens Mlinzsammlung, Wien 1858, p. 44, Not. 4; 
Schirren, Verzeichn. livliind. Geschichtsquellen, Dorpat 1 86 1 — 1 868, p. 1 27; 
v. Pettenegg I, p. 3 — 4, No. 8; Potthast, No. 3755). 732 

*) Cf. supra No. 701. 2 ) hereditas Galopini supra No. 699? •) Strehlke, 
p. 267, No. 298 ; p. 272, No. 303 : Zanzi. 4 ) Ibid.: Japhaz ; cf. supra No. 727. 

•) Ibid. : Cafirsin; ct. supra No. 710. fl ) Cf. supra No. 722. 7 ) Cf. Strehlke, 
No. 40. 8 ) Quae villa cum Ayun (Heion '!) April. 1 2 1 2 fratribus nostris a Leone II, 
reee Armeniae, tradita confirmatur (Strehlke, p.37— 39, N0.46). Privilegium nostrum 
Albertus, patriarcha Hierosolymitanus, si^illo apposito transsumit s. anno (Strehlke, 
p. 268-209, No. 298 Not. ; p. 270—271, No. 302 Not.) et Honorius III (8 Dec. 12 16) 
confirmat atque ampliat (Strehlke, p. 272 — 274, No. ^03 ; Hennes, Cod. diplom. 
ordinis S. Mariae Theutonicorum 1845, 1, p. 26—30, No. 25 ; v. Pettenegg I, p. 8, 
No. 19; p. 193, No. 744; p. 238, No. 909; Potthast, No. 5386). 

1197 Febr. 8. Accon. — * Aymericus, 1 ) rex Hierosolymitanus et Cypri, 
assensu Ysabellis uxoris domui Theutonicorum III millibus bisantiorum 

13* 



ig6 Regesta 

sarracenatorum acceptis casale Aguille -) in partibus Acconis situm vendit, 
et de casali suo Fiergio (Phergia) necnon de terra sua casalis Umberti et 
aliis casalibus redditus quosdam concedit et sigillo confirmat, denique 
veterem franchisiam per totum regnum Cypri, quod rex Almaricus privilegio 
dedit. — Rainaldus Sydonis, Radulfus Tiberyadensis, senescalcus regni, 
Johannes de Ybelino, conestabilis regni, Terricus de Orca, Johannes, mares- 
calcus regni, Terricus de Terremonde, 8 ) Rohardus de Cayphas, Raimundus 
de Gibeleto, Balduinus de Bethan, Nicholaus de Nazareth. Datum per 
manum Joscii, archiepiscopi regnique cancellarii (Strehlke, p. 27 — 28, 
No. 34; cf. p. 122). 733 

') Strehlke accuratissime exposuit, hoc diploma spurium esse ; cf. Toeche, 
p. 392. 2 ) Quod Conder, Quart. Stat. 1890, p. 36, idem esse censet ac: al-ajliyat 
m Mappa Terrae Sanctae anglica (sheet Hf). s ) Cf. Kracles, p. 278, 353. 

„ Maj. 8. Laterani. — Coelestinus III episcopo Valaniensi, qui, quum 
ad Sedem Apostolicam accessisset et cum fratribus Hospitalis de variis 
quaestionibus egisset, ut omnis quaestio sopiretur, signum crucis juxta 
consuetudinem dictorum fratrum, de quorum consortio episcopus factus 
fuit, in vestibus portare promisit et de indemnitate Hospitalis super castro 
Margato eos juramento securos reddidit, concedit, ut successoribus inde 
nullum praejudicium generetur, nisi praedecessores dominis Margati illud 
constiterit praestitisse (Ltiwenfeld, Epistol. pontif. Romanorum inedit., 
Lipsiae 1885, p. 265; Jaffe-Ltiwenfeld, No. 17534). 734 

„ Octob. 1 9. In palatio Acconis. — Henricus, comes palatinus Tre- 
censis, consilio M(onachi) patriarchae Pisanis securitatem in terra sua sigillo 
confirmat. — Rainaldus Sydonensis, Ugo Tyberiadis, Radulfus senescalcus, 
Baldevinus de Bethania, Gerardus de Crico, Villanus de Alneto (G. Mliller, 
p. 73, No. 45 ; cf. Archives d. miss. scientif., 1. c. p. 363 ; Heyd I, p. 3 1 6). 735 

1197 Octob. 24. — Juliana, 1 ) domina Caesareae, Hugonis quondam 

domini Caesareae filia, assensu mariti Ademari Hospitali per manum Gau- 

fridi magistri casale Haltafia cum pertinentiis, quod eidem frater Julianae 

Gualterus, dominus Caesareae, in extremis positus coram Guidone rege et 

Monacho, olim Caesariensi archiepiscopo sed nunc patriarcha Hierosoly- 

mitano, donaverat, sigillo confirmat. — Johannes Gervasius, Willelmus 

Level, 2 ) Simon de Caesarea, Robertus Perret, Adam Costa, 3 ) Johannes de 

Flory, vicecomes Acconensis, Balduinus Cipri, Philippus Morezyn, 4 ) Johan- 

nes de la Forest, Thomas camerarius, Radulfus, frater ejus. Datum per 

manum Bartholomaei, Tiberiadis archidiaconi et archiepiscopi Nazareni 

clerici (Paoli I, p. 89, No. 83; cf. p. 513 — 514). 736 

*) De qua Eracles, p. 306, 334. *) Alias: Lovel, Lebel? 8 ) De quo Lois 
(ed. Beugnot) I, p. 425. 4 ) Alias : Morosinus. 

„ Nov. 22. — Aymericus, rex Cypri et regni Hierosolymitani 
comestabulus, Joscio, archiepiscopo Tyriensi, quoad vixit, casale Levadiam 
in insula Cypri situm cum omnibus juribus concedit et ea conditione sigillo 
confirmat, ut post ejus mortem Simon nepos et post ejusdem mortem ec- 
clesia Tyriensis dictum casale possideat. — Aimericus de Rivet, senescalcus 
Cypri, Reinerius de Biblio, Reinaldus de Suessione, Adam de Antiochia, 
Guillelmus de Balma, Rolandus de Balma, frater ejus, Helias de Robore, 
Simon de Papho, Balduinus Usserius. Datum est per manum Alani, archi- 
episcopi Nicosiensis etCypri cancellarii (De Mas Latrie III, p.606 — 607). 737 



regni Hierosolymitani. iq 7 



1197, ind. XV. — Bernardus, 1 ) S. Pauli de Antiochia abbas, inter prae- 
dictam et S. Mariae de valle Josaphat ecclesiam fraternitatem factam fuisse, 
sigillo confirmat, Boamundo, secundo principe Antiocheno, et comite Hen- 
rico regnantibus (Delaborde, p. 92 — 94, No. 44). 738 

J ) Gujus sigjillum prostat in Revue numismat., III Ser., VI, p. 460 — 463. Ad 
historiam abbatiae nostrae pertinet liber rarissimus: Statutum monasterii Bene- 
dictini . . . . concinnatum a S. Narsete Lambronsi, Venetiis 1880, IX, 124 pp. 
(armeniace). 

(1198 Jan.). — Formula, qua Aimericus II, rex Hierosolymitanus coro- 
nandus, Monacho, patriarchae Hierosolymitano, ejusque successoribus obe- 
dientiam et auxilium praebere jurat et ipse coronandus sit (Roziere, p. 275 
—1-276, No. 1 54; Lois [ed. Beugnot] I, p. 310 — 3 1 1, not. c; Migne, p. 1 238, 
No. 154). 739 

(1198) l ) Mart. 5. Accon. In domoTempIi. — Concilium, quo fratribus 

Theutonicis ordinis dignitas conceditur et confirmatur coram plurimis 

Theutoniae magnatibus et his ultramarinis : (Monacho), 2 ) patriarcha Hiero- 

solymitano, Henrico, 3 ) rege Hierosolymitano , (anonymo), 4 ) Nazareno, 

(Joscio), 5 ) Tyrensi, (anonymo), 6 ) Caesariensi, archiepiscopis, (anonymo), 7 ) 

Bethlemitano, (Theobaldo), Acconensi, episcopis, (Gaufredo de Donjon), 8 ) 

Hospitalis, et (Gilberto Roral), 9 ) Templi, magistris, Radulfo, domino Tiberia- 

densi, Hugone, fratre ejus, Rainaldo, domino Sidonis, Eymaro, domino 

Caesareae, Johanne de Hybellino et multis aliis (Dudik, Des hoh. D. Ritter- 

ordens Mlinzsammlung, p. 39, 56; De primordiis ordinis Theutonici nar- 

ratio in SS. rerum Pruss. I, p. 223 ; Baro de Toll in Mitth. aus dem Gebiete 

der Gesch. Esth-, Liv- und Kurlands, Riga 1865, XI, p. 107, 109; cf. p. 27 

et Riant, De Haymaro Monacho, p. XLIV — XLV, 65 — 66, 91 ; Toeche, 

Kaiser Heinrich VI, p. 465). 740 

*) Fontes apud Dudik, p. 39, 56, SS. rerum Pruss. I, p. 27, 223, Mitth. 1. c. 
exstantes falso annum 11 90 memorant. 2 ) Corner, Chronic, p. 793falso: 

Johannes, 8 ) Guido, rex H., Philippus, rex Francorum, Henricus, rex Angliae, 
4 ) Nicolaus, 6 ) Guntsalvus, ") Bartholomaeus, 7 ) Christianus, 8 ) Vin- 
centius, °) Conradus. 

1198Aug. 15. Reati. — Innocentius III (Berengario), archiepiscopo 
Narbonnensi, necnon ceteris archiepiscopis, episcopis, abbatibus, prioribus, 
comitibus, baronibus et omnibus Christi fidelibus mandat, ut ad bellum 
sacrum accingantur, sicut enim litteris transmarinis compererit, Theutoni- 
cos, castello Baruthi sine defensione expugnato, castello Jaffae a soldano 
crudelissime capto et audita morte imperatoris, ingloriose Terram Sanctam 
Saiacenis vexandam reliquisse (Baluze, Ep. Innoc. I, p. 192 — i95,No. 336; 
Migne, Op. Innoc. I, p. 308 — 312, No. 336; Potthast, No. 347; cf. ibid. 
No. 348, 351). 741 

„ Aug. 21. — Boamundus III, princeps Antiochiae et comes Tripolis, 
consensu uxoris Plazentiae, pro XXXVII millibus bisantiorum, quos ante- 
cessor Raimundus Hospitali debebat, eidem domui per manum Gaufridi de 
Donion magistri M bisantios annuatim de assisia IV millium bisantiorum, 
quam ipse de rege Hierosolymitano tenet ad catenam Acconis, recipiendos 
concedit et sigillo confirmat. — Fratres : Petrus de Mirmanda, castellanus 
Crati, Petrus Scotai (?), castellanus Margati, Antelmus de Luca, Ferrandus, 
Simon, Gaufridus Ratus, praeceptor Antiochiae, Bernardus de Avinione, 
praeceptor Tripolis, Ogerius, prior Franciae, Rollandus hospitalarius; 



198 Regcsta 

Plebanus Botoroni, Raimundus de Biblio juvenis, Bertrandus, frater ejus, 
Willelmus Porceletus, Petrus de Ravendellis, Girardus constabularius, Petrus 
Saramanni, Raimundus de Scandalionc, Be(re)ngerius de Montolivo, Ogerius, 
filius ejus, Erbertus Saramanni, Saramannus, W. de Cavomonte, Gaufridus 
de Cusanciis, Henricus, nepos Plebani, Raimundus de Faitta, Saissius, 
Johannes de Moneta, Homodei, Peregrinus Carbonacius, Petrus Girardi, 
Francardus, Johannes Viviani, Gilius Faber, Raimundus Baro (Paoli I, p. 252 
— 253, No. 21 1). 742 

1198 Aug. Tyri. — Aimericus II, rex Hierosolymitanus et Cypri, con- 
sensu uxoris Isabel, quondam regis Amalrici I filiae, prece et requisitione 
Boemundi, comitis Tripolitani, ejusque uxoris Plaizenciae, Hospitali ejusque 
magistro Gaufrido de Donion concedit M bisantios annuatim recipiendos 
ad catenam Acconis de illis IV millibus, quos idem comes Tripolitanus a 
rege tenet et pro quibus ejusdem homo devenit. Hos igitur M bisantios 
praedictus comes domui Hospitalis donat et rex pro XXXVII millibus 
bisantiorum, quos comes domui reddere tenebatur pro debito antecessoris 
Raimundi comitis, eosdem sigillo confirmat, pro quibus dicta domus vadi- 
monium possidebat assisiam Bohemundi, quam habebat ad catenam Acconis, 
videlicet IV millia bisantiorum. — Rainaldus Sydonis, Radulphus Tyberia- 
dis, senescalcus regni, Johannes, constabulus regni, Johannes, marescalcus 
regni, Roardus, dominus Cayph(ae), Terricus de Orca, Terricus de Terre- 
monde, Raimundus de Gibelet, Balduinus de Bethan, Guermundus de 
Bethan. Datum per manum Joscii, archiepiscopi Tyriensis regisque cancel- 
larii (Paoli I, p. 234 — 235, No. 189; cf. p. 545). 743 

„ Aug. Accon. — Aymericus II, rex Hierosolymitanus et Cyprius, 
assensu Ysabellis uxoris domui Theutonicorum turrem, quae est super 
portam S. Nicolai Acconensem, quibusdam conditionibus concedit et sigillo 
confirmat. — Rainaldus Sydonis, Radulfus Tyberiadis, senescalcus regni, 
Johannes, constabularius regni, Johannes, marescalcus regni, Rohardus, 
dorainus Cayphae, Terricus de Orca, Terricus de Terrimonde, Raimundus 
de Gibelet. Datum per manum Joscii, Tyrensis archiepiscopi regnique can- 
cellarii (Strehlke, p. 28 — 29, No. 35; cf. p. 122, 124; SS. rerum Pruss. I, 
p. 220 — 221). 744 

( „ Sept. 20 — Dec. 31). Laterani. — Innocentius III magistro et fratri- 
bus Hospitalis de controversia inter ipsos et ecclesiam Tripolitanam exorta 
sed nunc judicio dijudicata scribit. Postquam enim S., prior S. Michaelis, et 
Aimericus canonicus, nuntii ecclesiae Tripolitanae, in curia Romana de 
ecclesia Nephini ac III casalibus, quae occasione litterarum quondam C(oe- 
lestini III) papae dicti fratres occupasse dicebantur, quaestionem proposue- 
runt et eorum nuntii N. et P. repugnaverunt, papa, re diu deliberata, 
ecclesiam Tripolitanam in eundem statum possessionum decrevit reducere, 
quem habuit, antequam per archiepiscopum Nazarenum et abbatem Montis 
Oliveti a patriarcha Hierosolymitano occasione mandati papae Qoelestini III) 
dicta possessio fuerit adjudicata. Itaque nuntiat, se (Joscio), archiepiscopo 
Tyrensi, et episcopo Sidoniensi mandavisse, ut praedictam ecclesiam de 
Nephinis ecclesiae Tripolitanae assignent (Baluze I, p. 40, No. 73; Potthast, 
No. 520; cf. No. 932). 745 

„ Octob. Accon. — Aymericus II, rex Hierosolyraitanus et Cypri, 
cum uxore Isabella, Willelmo de Petra et heredibus turrem civitatis Accon, 



regni Hierosolymitani. i qq 



quae vocatur turris carceris, et domum, quae ex parte orientali eidem turri, 
ex pane occidentali portae, quae vocatur porta Boveriae Templi, et ex parte 
meridionali furno Malivicini cohaeret, necnon censum domus inter murum 
et barbacanam sitae donat et sigillo confirmat. — Reginaldus Sidonensis, 
Johannes de Ybelino, constabularius regius, Terricus de Orca, dominus de 
Arsur, Balduinus de Bethan, Vilanus de Alneto, Johannes marescalcus, 
Raimundus de Gibeleto, Terricus de Tenero Monte, Johannes de Welue, 
Galterius Caesariensis, Gerardus de Franco loco, Adam Costa, notarius 
Balduini. Factum per manum Joscii, archiepiscopi Tyriensis regisque can- 
cellarii (Paoli I, p. 287, No. 8; cf. p. 551). 746 

1198 Octob. — Aymericus II, rex Hierosolymitanorum et Cypri, volun- 

tate Ysabelis uxoris Massiliensibus de expugnatione Terrae Sanctae optime 

meritis privilegium Fulconis et Amalrici I regum confirmat et pro dono, 

quod ad succursum Joppae l ) et regno Cypri regi dederunt scilicet II milia 

et DCCC bisantios, casale Flaciae in insula Cypri et liberum commercium 

promittit atque sigillo confirmat. — Raynaldus Sydoniensis, Rohardus 

Cayphae, Radulfus, dominus de Tyberiade, regni senescalcus, Gautherius 

Caesariensis, Gerardus de Harefort, G., dominus (de) Arsuco, Balduinus de 

Bethan, Helias de Nazareth, Aymardus de Mongisardo, G(uillelmus) de 

Berito, .Guibertus de Joppe, Andreas de Ramella, Terricus de Terremonde, 

Villarius de Argeto. 2 ) Scripsit Balduinus, capellanus regis vicefungens (De 

MasLatrie II, p. 24 — 25 [cf. p. 25 — 32]; Mem. deTInstitut 1833, X,p. 537; 

Mery I, p. 186; Bibl. de Tecole d. chartes 1849, p. 345 [cf. p. 340 — 345]; 

Ruffi, p. 96). 747 

*) Anno 11 97 (cf. Eracles, p. 218); Jaffa a soldano Aegypti capta est post 
17 Aug. 1 197 (Ibn el-Atfr p. 84 in Rec. d. hist. d. croisad., aut. orient. II; cf. Era- 
cies, p. 221). *) Corrigas: ViUanus de Alneto. 

„ Dec. 2 3 . Laterani. — Innocentius III (Monacho), patriarchae Hieroso- 

lymitano opprobat,qu od litteras i n derogationem famae (Josci i),Ty rensis (archi)- 

episcopi, edidit, in quibus ipsius personam turpiter depinxit, quia, licentia 

non expetita, in Cyprum navigarat, deinde quod post ejus recessum matri- 

monio inter Aimericum II regem et (Isabellam) reginam contrahendo l ) 

primo quidem propter affinitatem contradixit, postmodum vero, voluntate 

mutata, regem et reginam conjunctos coronavit, et confirmat, se de veritate 

certiorem factum in ipsum jure animadversurum esse (Baluze, Ep. Innoc. I, 

p. 297, No. 518; Migne, Ep. Innoc. I, p. 477 — 478, No. 518; Potthast, 

No. 501). 748 

l ) 1 197 (Eracles,p. 223 ; Ernoul,p. 310; cf. De Mas Latrie, Hist. I, p. 146—150; 
Riant, Haymarus Monachus, p. XL). 

„ — Monachus, patriarcha Hierosolymitanus, precibus domini Jaczonis 

bonae l ) memoriae in Terra Sancta olim constituti, qui canonicum S. Se- 

pulchri secum in Poloniam reduxit, beneficia ab ipso et aliis nobilibus 

S. Sepulchri ecclesiae Miechoviensi collata confirmat (Nakielski, Miechovia, 

p. 83 — 86 [cf. p. 86 — 105]; R. Dlugosz, Lib. benef. eccles. Cracov. ed. 

Przezdziecki III, p. 25; Schles. Regesten, ed. II, I, p. 58, No. 62). Spuria? 749 

*) Qui a. 11 62 — 1 163 in Terram Sanctam iverat (Schles. Regesten, II edit., I, 
p. 42). 

( „ ?). — Monachus, S. Resurrectionis ecclesiae patriarcha, omnes epis- 
copos Poloniae, duces, barones, viros et mulieres, qui ecclesiae S. Sepulchri 



200 R e g e s t a 

Miechoviensi *) beneficia enumerata contulerunt, in fraternitatem S. Sepul- 
chri Hierosolymitani susceptos esse, confirmat (Nakielski, Miechovia, p. 8 1 
-83). 750 

l ) De fundatione hujus ecclesiae cL Schles. Regesten ed. II, I, p. 42. 

1 199 Febr. 8. Laterani. — Innocentius III (Gaufrido de Donion) magistro 
et fratribus Hospitalis mandat, ut causam, quae inter ipsos et fratres Tempfi 
de quibusdam possessionibus in tenementis Margati et Valeniac constitutis 
vertebatur, jure neve vi prosequantur, eamque controversiam sublatam es$e, 
confirmat. PostquamenimDisigius,priorBaroli,etOg(erius),praeceptorltaliae, 
ex ipsorum parte et ex altera Petrus de Villaplana et Terricus, fratres Templi, 
coram ipso comparuerint, arbitrium, quod inter utramque partem peregrini 
cum praelatis ultramarinis protulerant, praesentantes praesente et consen- 
tiente Seguino milite hanc conventionem factam fuisse, ut quibusdam tamen 
conditionibus fratres Templi dictas possessiones et fructus reciperent, 
quaestiones vero aliae oriturae secundum compositionem antiquitus inter 
utramque partem factam et ab Alexandro III confirmatam concordia vel 
judicio terminarentur (Baluze, Ep. Innoc. I, p. 324 — 325, No. 567; Paolil, 
p. 318 — 319, No. 39; Migne, Ep. Innoc. I, p. 521 — 523, No. 567; Pott- 
hast, No. 595). || Idem eodem anno, mense et die pacem et concordiam inter 
antedictos fratres factam et ab Alexandro III confirmatam instrumenti teno- 
rem inserens iterum confirmat (Pitra, Annal. I, p. 554 — 555, No. 60; cf. 
supra No. 572 — 574, 584). 751 

( „ ) April. 23. Accon. — Gaufridus, magister Hospitalis, S(anchio), 1 ) 
regi Navarrae, nuntiat, Saphadinum filium suum 2 ) dominum Urbis Sanctae 
fecisse (Pamplona, Archives d. comptes de Navarre II, No. 3 ; dedit Comes 
Riant). 752 

Codex male : R. *) Malik al-Muazzam (Ibn Khallikan, Biogr. Diction. II, 
p. 428 ; Abulfeda in Rec. d. hist. d. croisad., aut. orient. I, p. 76 ; Relatio de viribus 
Agarenorum in Bongars, Gcsta Dei, p. 1 125). 

„ April., ind. VII (II). Tyri. — Boamundus III, princeps Antiochenus, 
consensu uxoris Sibillae ac Raimundi filii Januensibus, quum ad necessitatem 
Antiochiae succursum et auxilium miserint, privilegia, quibus in civitatibus 
Antiochiae, Laodiceae et Gabuli fruuntur, sigillo corroborat. — Aymericus, 
episcopus Tripolitanus, Gervasius de Sarmania, senescalcus Antiochenus, 
Milo de Colovardino, Petrus de Ravandello, Johannes Pascalis, Saxus de 
Tripoli. Datum per manum Radulfi clerici sub archiepiscopo Albeno, prin- 
cipis cancellario et Tarsensi archiepiscopo (Liber jurium I, p. 432 — 433, 
No. 424; cf. Carlo Pagano, p. 205; Archives d. miss. scientif., 1. c. II, 
p. 352). 753 

„ Maj. 6. — Bohemundus, comes Tripolitanus, filius Bohemundi, 
principis Antiocheni, Willelmo de Merle quosdam redditus concedit et con- 
firmat conditione, ut galeam armatam in promptu habeat et servitio suo 
oboediens maneat. — Guido Biblii, Plebanus Botoroni, Raimundus de 
Biblio, Bertrandus, frater ejus, W(illelmus) Porceletus, Petrus Saramanni, 
W. de Cavomonte, Saissus, Johannes de Moneta, Peregrinus Carbonacius 
(Paris, Bibl. nation. nouv. acquis. lat. 2226, No. 1). 754 

„ Maj. 23. Tarsi. — Leo II, Dei et Romani imperii gratia rex Arme- 
niae, Innocentio III scribit, se totum regnum suum et incolas ad unitatem 



regni Hierosolymitani. 201 



ecclesiae Romanae revocare velle et per (Conradum), archiepiscopum 
Maguntinensem, x ) calamitates, miserias et imbellicitatem regni Hierosoly- 
mitani et Armeniae expositurum esse, 2 ) denique petit, ut sibi celeriter auxi- 
lium mittat (Baluze, Ep. Innoc. III, I, p. 484, No. 219; Migne, Ep. Innoc. I, 
p. 778 — 779, No. 219; B6hmer-Will, Reg. archiep. Mogunt. II, p. 1 13 — 
1 14, No. 396). 755 

*) Hic Leonem II de mandato Henrici VI imperatoris (6 Jan. 1198) Tarsi 
regem Armeniae imperii Romani vasallum coronaverat (Toeche, Heinrich VI, 

!). 477—478; Rtfhricht, Beitr. II, p. 214, 226—227; Rohde, K6nig Leo v. Armenien 
Dissert. maugur.], Gottingen 1809, p. 43—44; Bohmer-Will, p. 109, No. 378). Jam 
r ridericum I regem Armeniae in oboedientiam imperii Romani recipere voluisse, 
constat (Vetter m Hist. Jahrbuch ed. HUffer 1881, p. 2qo). *) Gonradus (Nov. 

ineunte) 1 193 in Italiam et Romam venit (B6hmer-Wilf, p. 1 12 — 113, No. 389 — 3<>2) 
ejusque precibus commotus Innocentius III (24—25 Nov. 1 199) Leoni regji ecclesiae 
Romanae et pontificatus dignitate exposita, promptum auxilium promittit (Baluze, 
Ep. Innoc. In, I, p. 484—485, No. 220; Migne, Ep. Innoc. I, p. 779—780, No. 220; 
Potthast, No. 878). 

(1199 Maj.?). — Leo II, Dei et imperii Romani gratia rex Armeniae, 
Innocentio III de causa, quae inter ipsum et comttem Tripolitanum de 
principatu Antiochiae vertitur, scribit. Boemundus III scilicet, princeps An- 
tiochenus, ex Aliza uxore, nepte Leonis regis majore natu, habuit Rupinum, 
a (Conrado), archiepiscopo Maguntino, baptizatum^eumquemoribundus 2 ) 
coram baronibus suis heredem legitimum constituit et de toto principatu 
salva dote J. uxoris ipsius saisivit privilegio sigillato, cujus transscriptum 
praesenti epistolae fuit adjunctum. Bohemundus vero, comes Tripolitanus, 
Templi et Hospitalis magistri ac fratres, quum Antiochiam venissent et 
regem per III menses huc illuc deducentes a servitio et defensione urbis 
removissent, dictum R(upinum) exularunt dicentes, comitem solum esse 
heredem legitimum. Paulo post, quam rex Romanam audientiam appellavit, 
fratres Templi et Hospitalis cum ipso pacem inierunt, et dictus R(upinus) 
in principalem sedem et Antiochiam reductus est. Quae quum ita sint, rex 
papam obsecrat, ne causam suam ac nepotis juxta juris tenorem executioni 
mancipare differat et latorem epistolae Robertum de Margato militem com- 
mendat 3 ) (Baluze I, p. 504 — 506, No. 252 ; Migne I, p. 810 — 8 1 2, No. 252). || 
De eis, quae hac epistola continentur, brevissime chronica referunt (Eracles, 
p. 313; Ernoul, p. 321 — 322). 756 

*) A. 1 198 ineunte. 2 ) Annum, quo iste mortuus est, ex nostra tantum 

epistola colhgi licet. 8 ) Innocentius III (17 Dec. 1 199) Leoni II respondet, se in 
absentia alterius partis ad sententiam procedere adhuc non posse, eumque monet, 
ut communem causam privatae postponens et pacem observans ad debellandos 
Saracenos potenter intendat neve comiu Tripolitano vel ejus sociis bellum inferat 
(Potthast, No. 908), eodemque mense et die Paganum et Arronem comites, Hugo- 
nem de Tabana, Rodolfum et Ottonem fratres aliosque universos barones, milites 
ac populum Armeniae hortatur, ut cum Leone rege ad debellandos Saracenos 
potenter intendant, eosque ut regem ipsum certiores facit, se precibus supradicti 
Roberti de Margato vexillum S. Petri m pugnis anteferendum mittere (Potthast, 
No. 909, 910). 

„ Jun. 15. — Boemundus IV, princeps Antiochenus, Bohemundi 
principis filius, consensu Placent(iae, uxoris), comitissae Tripolitanae, domui 
Hospitalis per manum Gaufridi de Donion (magistri), VI millibus bisantiis 
acceptis et CCC bisantiis in rationem debiti inductis, omnia jura sua in loco 
(cujus nomen deest) sigillo apposito transfert. — Petrus de Ravendellis, 



202 Regesta 

Girardus, l ) constabularius Tripolitanus, Raimundus de Scandalione, Gau- 
fridus de Cusantiis ; de fratribus Hospitalis : Petrus de Mirmanda, castellanus 
Crati, Petrus d'Escurai, castellanus Margati, Hylarius capellanus, Gaufirdus 
(sic) Ratus, bajulus domus Antiochenae, Rogerius de Campania, Fortunus, 
olim castellanus Empostae, Rolandus Burgundiensis, Santius Alverniensis, 
W. de Morent, Simon senescalchus (Delaville le Roulx, p. 166 — 167, No. 66 
[cf. p. 13]; cf. Archives d. miss. scientif. I Ser., II, p. 7). j; Hoc privilegium 
Eustorgius, Nicosiensis, et Petrus, Caesariensis, archiepiscopi (autumno 
1217? Cf. Eracles, p. 322) se vidisse, sigillis confirmant (Delaville le Roulx, 
p. 167, No. 66), de quorum sigillis cf. Delaville le Roulx, Les sceaux in 
Mem. d. antiq. de France 1886, XLVII, p. 237 — 238, 241 — 243). 757 
l ) Gerart de Han sive Ilam (Eracles, p. 322). 

„ Aug. 26. — Boemundus IV, princeps Antiochiae, comes Tripolis, 
DCCC bisantiis acceptis, indemnitatem pro variis damnis ipsi et civibus illatis 
concedit Pisanis et jura ac privilegia sigillo confirmat. — Laurentius, epis- 
copus Tripolitanus, x ) Plebanus Botroni, Raimundus de Biblio, Guido Biblii, 
Bertrandus de Biblio, Raimundus de Scandalione, Bertrandus vicecomes, 
W. de Biblio, Bernardus de Moneta, Peregrinus Carbonacius, Homodei, 
Ugo de Lambesco, Johannes Georgii, Stephanus Alexandri, Joannes Viviani, 
Joscelinus, Leonardus Pascalis (G. MUller, p. 79 — 80, No. 49 [cf. p. 431 — 
432]; Dal Borgo, p. 172 — 173; Tronci, Annal. Pisani I, p. 399—400; 
LUnig, Cod. diplom. I, p. 1059; cf. Archives d. miss. scientif., 1. c. p. 352; 
Heyd I, p. 323). 758 

') De quo Rtfhricht in ZDPV. X, p. 31 ; Potthast, No. 52—53. 

„ — Boemundus IV, princeps Antiochiae et comes Tripolis, sigillo 
confirmat, se timore domini Assessinorum compulsum Gaufredum de 
Donion, Hospitalis magistrum et fratres rogavisse, ut sibi dominium Mara- 
cleae et Cameli ab ipso quondam Hospitali datum commodent, eosque sibi 
dicta dominia, quoad viveret, tenenda quibusdam conditionibus concessisse. 
— Petrus de Ravendell, Girardus constabularius, Raymundus de Scanda- 
lione, Gaufridus dc Cusantiis ; de fratribus Hospitalis : Petrus de Mirmanda, 
castellanus Crati, Petrus de Scutai, castellanus Margati, Hylarius capellanus, 
Gaufridus Ratus, l ) bajulus domus Antiochiae, Rogerius de Campania, 
Fortunus, olim castellanus Empostae, Rollandus Burgundensis, Sancius 
Alumnensis, Villelmus de Moret, 2 ) Symon senescalcus (Paoli I, p. 88, 
No. 82; cf. p. 512 — 513). |! Hoc privilegium Eustorgius, Nicosiensis, et 
P(etrus), Caesariensis, archiepiscopi (Accon, Octob. 1 2 1 7 ? Cf. Eracles, p. 322 
— 323; de Eustorgio cf. Archives de rOrient latin II A, p. 214 — 229) se 
vidisse, confirmant (Paoli I, p. 88, No. 82). 759 

l ) Alias : Rath, Lirat. *) Alias : Morent. 

( „ Sept. 15 — Octob. 15. Laterani). — Innocentius III (Monacho), 
patriarchae Hierosolymitano, episcopo Lyddensi, Hospitalis acTempli ma- 
gistris nuntiat, se ex ipsorum litteris comperisse, treugas cum Saracenis 
factas esse, l ) neque tamen otio torpere sed negotio Terrae Sanctae insistere 
opus esse, seque navem propriis expensis aedificatam et frumento oneratam 
perRaymundum Hospitalis, M. militiae Templi fratrem et I. monachum ad 
ipsos destinare, qui de eorum consilio gratis et discrete inde distribuant, 
denique mandat, ut de siatu provinciae Hierosolymitanae frequenter et 

*) 1 Jul. 1 198 (RShricht, Studien, p. 32, Not. 20 et infra No. 762 Not.). 



regni Hierosolymitani. 203 



vcracitcr rescribant (Baluze I, p. 459, No. 189; Migne I, p. 737 — 738, 
No. 189; Potthast, No. 851 ; cf. Gesta Innoc, § 46). 760 

1199 (ante Nov.). — Gregorius, catholicus Armeniae, Innocentio III 
scribit, Conradum, archiepiscopum Maguntinum, ex parte Dei, ecclesiae 
Romanae et imperii Romani Leonem II regem Armeniae coronasse, seque 
legem et fraternitatem ecclesiae Romanae accepisse ita, ut eidem omnes 
archiepiscopi, episcopi et clerici subjecti sint et oboedientes (Baluze I, p. 482 
— 483, No. 217; Migne I, p. 775 — 776, No. 216; B5hmer-Will, Regest. 
archiep. Mag. II, p. 114, No. 397). || Eidem catholico Innocentius III (23 
Dec. 1 199 et 1 Jan. 1 202) gratulatus, quod adfidem vere catholicam redierit, 
mandat, ut in fidelitate permaneat (Potthast, No. 87 1 , 1 690), ejusque successori 
Gregorius IX (26 Jun. 1238) praecipit, ut patriarchae Antiocheno oboediat 
(Potthast, No. 10620) et (10 Mart. 1239) in signum apostolicae dilectionis 
novum pallium, mitram, stolam et anulum transmittit (Potthast, No. 107 14). 
Innocentius III (1 Jun. 1202) archiepiscopo quoque Sisensi per Soffredum 
et Petrum, cardinales Sedisque Apostolicae legatos, pallium et mitram miserat 
(Potthast, No. 1691). 761 

( „ Nov. c). — Haymarus Monachus, patriarcha Hierosolymitanus, 

ex mandato Innocentii III papae x ) eidem de statu politico Saracenorum 

accuratissime refert descriptionem Terrae Sanctae et Aegypti geographicam 

addens (Hist. orieni. in Bongars, Gesta Dei, p. 1 125 — 1 129; plures alias 

editiones praeter codices hujus tractatus enumerat R6hricht, JBibl. geogr. 

Palaestinae, p. 43 — 44, No. 109 1). 762 

l ) 15 Sept.— 15 Octob.i 199 et4 Jan. 1200 Innocentius universis christianis nun- 
tiavit, se a patriarcha relationem supradictam postulasse et accepisse (Potthast, 
No. 85 1 et 935). Memoria dignum quippe novum censemus, quod tractatu nostro 
narratur, Coradinum, soldanum Damasci, cum ipso patriarcha, Templi et Hospi- 
talis magistris Januario praeterito usque ad magnum passagium pacem fecisse (cf. 
supra No. 760), sed aperte errat auctor noster nuntians, Safadinum, soldanum 
Aegypti, tempore, quo reJatio facta est, quinquagenarium fuisse; nam eundem 
mense Jun.— Jul. anno 1 145 natum fuisse conhrmat Ibn Khallikan, Biogr. dictio- 
nary ed. Mac Guckin de Slane III, p. 238. 

( „ Dec. 10 — 31. Laterani). — Innocentius III (Philippo et Henrico II), 
regibus Franciae et Angliae, scribit, A(malricum II), regem Hierosolymi- 
tanum, l ) sibi litteris et nuntiis miseriam Terrae Sanctae exposuisse ac peti- 
visse, ut, priusquam Saraceni inter se pugnantes ad concordiam redierint, 
auxilium mitteretur, itaque antedictos reges precibus adit, ut Terrae Sanctae 
subveniant (Baluze, Ep. Innoc. III, I, p. 503 — 504, No. 251; Potthast, 
No. 924). 763 

') Eidem Innocentius 21 Dec. 1198 responderat, se eiusdem nuntium ma- 
gistrum J. clericum benigne recepisse (Baluzel,p. 283, N0.487; Potthast, No. 486). 
Epistolas ejusdem, Leonis II, regis Armeniae, Antiocheni et Hierosolymitani pa 
tnarcharum, magistrorum ordinum eadem nuntiantes Innocentius III (31 Dec. 1 199 
et 4 Jan. 1200) memorat ut supra universos Ghristifideles monens (Baluze I, p. 5 1 5 
—518, No. 270; p. 832— 835, No. 271 ; Potthast,No. 922,935); cf. supra No. 762 Not. 

„ Dec. 1 5. Laterani. — Innocentius III (Monacho), patriarchae Hiero- 
solymitano, (Joscio), Tyrensi archiepiscopo, et (Theobaldo), Acconensi epis- 
copo, mandat, ut excommunicationis sententiam contra fratres Templi pro- 
mulgatam rescindant et temere excommunicantem episcopum Sidoniensem 
puniant. Cum enim olim episcopus Tiberiadensis conquestus fuisset, quod 
fratres Templi MCCC bisantios et alia bona ecclesiae Tiberiadensis, quae 



204 R e g c s t a 

antecessor apud quosdam fratres dictac militiae deposuerat, reddere dene- 
garcnt, Innoccntius eosdem litteris et per Sidoniensem et Bibliensem epis- 
copos compulit, ut pecuniam redderent, sed, sicut ex fratrum dictorum 
epistolis et ore nuntiorum cognovit, episcopus Sidoniensis, cum de terra 
Antiochcna, ubi pro bello inter principem Antiochiae et soldanum Alapiae 
exorto aliquamdiu commorati erant, redircnt et quadam die Martis Tyrum 
applicassent, eis sequentem diem Jovis terminum assignavit, quo de ante- 
dicta pecunia responderent. Quum vero magister, quibusdam negotiis im- 
peditus, II fratres idoneos misisset, absente episcopo Bibliensi, dictus epis- 
copus proclamavit, se, nisi dicta pecunia ad proximam Dominicam soluta 
fuerit, omnes fratres Templi citra et ultra mare eorumque amicos excom- 
municaturum esse. Qua de causa illi II fratres Accon appulsi, quae gesta 
fuerunt, magistro narraverunt, et hic, cum patriarcha negotio pertractato cum 
episcopo Tiberiadensi componere constituit, episcopus vero Sidoniensis die 
Dominica in ecclesia S. Crucis Acconensi fratres Templi excommunicavit. 
Itaque Innocentius supradicto Monacho praecipit, ut, inquisita diligentius 
veritate, ab executione pontificalis officii dictum episcopum tamdiu faciat 
manere suspensum, donec a Sede Apostolica indulgentiam consequutus 
fuerit (Baluze I, p. 508 — 509, No. 257; Migne I, p. 816 — 818, No. 257; 
Potthast, No. 905). | Quae hac epistola narrantur, chronicis illustrare non 
possumus. 764 

1 199 Dec. 1 5 — 3 1 . Laterani. — Innocentius III (Leoni II), regi Armeniae, 

mandat, ut castrum Gaston x ) fratribus Templi restituat, quod de jure et 

sine lite possederant, donec inde expellerentur a Saracenis, hi vero metu 

regum christianorum in Terram Sanctam profectorum deseruerunt. Quo 

facto dictus rex idem castrum habitatoribus vacuum occupavit et quamquam 

a magistro Templi, nuntiis patriarchae et principis Antiocheni, comitis Tri- 

politani et communitatis Antiochenae rogatus reddere noluit, nuntio vero 

ecclesiae Romanae proposuit, castrum ipsum Milonis, quondam avunculi 

sui, 2 ) fuisse, seque illud de manibus Sarracenorum liberavisse. Itaque dictum 

regem monet, ut illud castrum reddat, et, si aliquam quaestionem de eodem 

proponere velit, in curia Romania sive per legatos Apostolicos in proximo 

transfretaturos se justitiam ipsi exhibiturum esse, pollicetur (Baluze I, p. 510, 

No. 259; Migne I, p. 819 — 820, No. 259; Potthast, No. 929). 765 

*) Saladinus arcem Gaston (Baghras) fratribus Templi eripuit 26 Sept. 1 188 
(Rtihricht, Beitr. I, p. 161 — 162, 187); de aliis possessionibus Templi et Hospitalis 
captis, inter quas enumerantur castra Rupis Willelmi et Rupis Ruissoli, cf. Pott- 
hast, No. 2774 ; Schottmllller, Der Untergang d. Tempelherren I B, p. 206. *) Alias 
Meslier, Melier, MeXicu;, Mleh vocatus, frater Thon II, antea frater TempH, tum 
vero apostata (f 1 175), de quo fusius agitur in I)u Cange, Les familles ed. E. G. 
Rey, p. 1 16—119. 

(s. XII — XIII). — Symon Rossellus de Laheores abbatiae de Bonoloco 
prope Noviomagum sitae, cujus soror ipsius filia facta fuerat, quosdam red- 
ditus terrae suae de Germeines concedit suoque et archiepiscopi Nazareni 
necnon episcopi Acconensis sigillis confirmat. S. I. et a. (Paris, Arch. nation., 
S. 441 1, No. 10). 766 

(s. XII— XIII). — Edictum, quo Archali Merchino *) mandat, ut Pisani in 
terra Aegypti constituti cum fundaco Alexandriae restaurato, bonis ac privi- 

*) Praefectus Alexandriae t 



regni Hierosoly mitani. 205 



legiis protegantur. Firmatum pcr Arcalis Nadari 2 ) et Amari 8 ) (Amari, 
I diplomi arabi, p. 290, No. 26 [cf. p. 471]; Lami, Delic. erudit. V, p. 220 
—221). 767 

*) al-kadhf Nassir ? •) Omar. 

1200 (1201) Febr., ind. IV (III). — Ademarius, dominus Caesareae, con- 
sensu uxoris Julianae ejusque filii Gualterii Caesareae necnon Georgii, con- 
sanguinei Soquerii, Soquerio scribano et heredibus, quos de uxore habuerit, 
feudum, quod fuit Johannis Scribani, avunculi ejus, scilicet carrucatam 
terrae divisam in Kafarleto et varios redditus in Samaritano, Solimania, 
Bufalis, Megedello, Zebedello, Trassim, Allar, Alven, Hatil, Bezzemel, 
Gelenne, quae fuit domini Caesareae, Soeta, Pharaon, Mezgebino *) et Cafeto 
casalibus recipiendos sigillo concedit. — Milites Caesareae : Simon, Mat- 
thaeus, Renerius de Coffia, Rogerius de Castellione, Johannes, Gervasius, 

, de Beugant, 2 ) Johannes Karoh, 8 ) Helias Karoh fratres, Isem- 

bardus, Hugo de Buria, Girardus Passarel, Robertus Perret (Paoli I, p. 288 
— 289, No. 9 ; cf. Lois [ed. Beugnot] I, p. 6 1 3 not.). 768 

l ) Alias Seingebis, nunc Nusf jebOl (Clermont - Ganneau, Rec. d^archeol. I, 
p. 334,401). 2 ) Raynaldus de Belgrant? 3 ) Karol? 

„ (1201) Mart. 20. Antiochiae in palatio. — Boemundus IV, princeps 
Antiochiae, precibus Simonis Foglianelli, consulis Pisanorum Acconensium, 
et ejus sociorum Petri judicis et Federici Mochi legati privilegium a Con- 
stantia, matre principis, Buctaccio, legato Pisanorum, et ab ipso principe 
Tyri concessum sigillo confirmat. — Petrus de Ravandello, Rogerius con- 
stabularius, Johannes de Salquino, Jacobus de Marasio, Richerius de 
Enninato, Nicholaus Jalmus, Oddo de Maire, Thomas marescalcus, Guiliel- 
mus de Insula, Pascalis de Seona, Hugo de Curbulio. — Bonaccursus etc. 
(G. MUller, p. 80 — 8 1 , No. 50 ; cf. Archives d. miss. scientif., 1. c. p. 352). 769 

„ April. 5. Laterani. — Innocentius III papa (Monacho), patriarchae 
Hierosolymitano, et (Gaudentio ?), archiepiscopo Caesariensi, scribit, se senten- 
tiam, quam (Theobaldus) Acconensis, Tiberiadensis et Beritensis, episcopi, de 
causa inter archiepiscopum Tyrensem et plebanum S.MarciTyriensis versan- 
tem promulgarunt et episcopus Paphensis sibi atrulerat, cassare, et mandat, ut 
quodcunque dictus archiepiscopus dictae ecclesiae ducali S. Marci Venetorum 
basilicae subjectae abstulerit, restituatur, quum Ursus Badoarius et Marinus 
Jacobus, legati ducis Henrici Danduli, ostenderint, Venetos in recuperatione 
Terrae Sanctae tertiam partem Tyri pleno jure accepisse et dictae ecclesiae 
jura a Clemente III ac Coelestino III papis confirmata fuisse (Tafel-Thomas I, 
p. 282 — 285, No. 87; cf. Cornelius XIII, part. I, p. 221 ; Hist. duc. Venet. 
in Mon. Germ. SS. XIV, p. 9 1 ; Chron. Danduli, p. 3 1 9 ; Potthast, No. 1 00 1 ; 
supra No. 730). 770 

„ ApriL, ind. III. Accon. — Theobaldus, episcopus ecclesiae S. Crucis 
Acconensis, Hospitali per manum Gaufridi de Donion concedit et sigillo 
confirmat cimeterium ejus juxta civitatem Accon, in quo Hceat capellam 
aedificare ad divinum officium, quando velint, celebrandum. Praeterea epis- 
copus pollicetur, se contra omnes inimicos Hospitalis secundum privilegia 
a summo pontifice indulta justitiam facturum et in perpetuum observaturum 
esse, quae continentur in isto privilegio pro forma pacis inter se et Hospitale 
tempore praesentis cartae reformatae. — Canonici : Radulfus cantor, Johan- 
nes thesaurarius, Richardus, Albericus Remis, Johannes Longobardus, 



206 Regesta 

magister Albericus, magister Radulfus, ecclesiae Acconensis canonicus et 
Tyrensis thesaurarius (Paoli I, p. 89 — 90, No. 84; cf. p. 514). 771 

1200 Jun. — Boamundus IV, princeps Antiochenus, domui Theutoni- 
corum liberum commercium scilicet, ut quaecunque usui eorum necessaria 
sunt, in toto principatu libere emant et vendant, concedit et sigillo confir- 
mat. — Rogerius constabularius, Petrus de Ravendello, Johannes de Sal- 
quino, Richerius de Erminato, Odo de Maire, Hugo de Flauncurt, Nicholaus 
Jalnus, Guillelmus de Insula, Ricardus de Angervilla, Radulfus de Riveria, 
Paschalis de Seona. Datum per manum Alexandri cancellarii (Rey, p. 25; 
Altpreuss. Monatsschr. XIX, p. 647 — 648, No. 1 ; p. 637, No. 6; cf. Forsch. 
XXI, p. 499, No. 1). 772 

„ Aug., ind. III. — Monachus, pairiarcha Hierosolymitanus, cum 
Willelmo de Amigdaleo ejusque uxore Agnete, filia comitis Joscelini, coram 
Aimerico II rege et Rainaldo Sydonis, avunculo praedictae dominae, de 
casali Jeth l ) ejusque juribus et pertinentiis, ipsius et regis sigillis apposiiis, 
compositionem facit. — Aimericus rex, Rainaldus Sydonis, Johannes cone- 
stabilis, Johannes marescalcus, Terricus de Orca, Villanus de Alneto, Bal- 
duinus de Bethsan, Adam Costae, Willelmus de Petra (Strehlke, p. 30, 
No. 37). 773 

! ) Cf. supra No. 625. 

„ Aug. Accon. — Aymericus II, rex Hierosolymitanus et Cyprius, 
Paulum et fratrem ejus, filios Theoderici de Sarepta, in curia regis domum 
cum horto et pertinentiis, quae fratres Theutonici ex dono quondam comitis 
Henrici et uxoris Isabellae Tyri tenebant, 1 ) CC bisantiis acceptis eidem 
hospitali concessisse, sigillo confirmat. — Raynaldus Sydonis, Johannes de 
Ybelino, regni constabularius, Balduinus de Bctsan, Vilanus de Alneto, 
Terricus de Tenero monte, Johannes, regius marescalcus, Adam Costae, 
Willelmus de Petra, Aimon Daus. 2 ) Datum per manum Joscii, Tyrensis 
archiepiscopi regnique cancellarii (Strehlke, p. 29 — 30, No. 36 ; cf. p. 1 24). 774 

! ) Cf. supra No. 722. 8 ) Eracles, p. 312, 317: d'Ays. 

„ Octob. 1 2, ind. IV. Accon in palatio S. Mariae Latinae. — Tebal- 
dus, episcopus Acconensis, consulibus Pisanorum Guidoni Pagani, Henrico 
Magialis et Ugoni Leimattilde praeter alia jura concedit, ut, si ab ecclesia 
S. Laurentii usque ad portam tarsanae et, prout a capite Furoris extenditur 
usque ad burgum novum, Pisanus aliquam desponsaverit, ad ecclesiam S.Petri 
Pisanorum desponsare liceat, salvo tamen jure parrochiali S. Andreae et 
S. Michaelis ecclesiarum. Ceterum quibusdam aliis conditionibus in sua 
ecclesia sacros ritus habere concedit et sigillo confirmat. — Bandinus, 
Anteradensis electus, Cervasius, Acconensis ecclesiae archidiaconus, Rodul- 
fus praeceptor, *) Johannes thesaurarius, Rodulfus, Tyrensis thesaurarius, 
Albericus Riccardus, Albericus, Petrus Arnaldi, Johannes Longobardus, 
Johannes de Jerusalem ; de Pisanis : Simon Cimicosus, magister Lambertus 
medicus, Petrus et Bonaccursus, judices et notarii, Ugo Pissicasegale, Petrus 
Moccus, Sanguineus, Talliapanis, Germanus, Galleta, magister Adjutus 
medicus, Tedicius Scornisianus, Sisimundus, Bonacursus de Sindica. — 
Bonacursus etc. (G. MUller, p. 82 — 83, No. 52 [cf. p. 432]; Archives d. 
miss. scientif., 1. c. II, p. 364). 775 

*) Legendum esse arbitror : praecentor. 



regni Hierosolymitani. 207 



1200 Octob. — Aymericus II, rex HicrosolymitanusetCypri. consensu 
Ysabellis uxoris II millibus et CCC bisantiis sarracenatis domui Theutoni- 
corum casale Lebassa in territorio Acconensi situm et gastinam Missop 
sigillo apposito vendit. — Comes Bertodus, Bertodus, filius ejus, Rainaldus 
Sydoniae, Azemarus Caesariensis, Johannes de Ybellino, regis conestabilis, 
Terricus de Orca, Balduinus de Bethsan, Johannes, regis marescalcus, 
Vilanus de Alnetho, Terricus de Tenero monte, Garterius de Eissem, Wil- 
lelmusde Petra, Muissardus,Adam Costae. Datum per manum Joscii,Tyrensis 
archiepiscopi regnique cancellarii (Strehlke, p. 30 — 31, No. 38; cf. Forsch. 
XXI, p. 499, No. 2 ; Altpreuss. Monatsschr. 1 880, XVII, p. 382, No. 5 ; 1 882, 
XIX, p. 637, No. 7; p. 645, No. 4). 776 

„ Octob. Accon. — Guillelmus de la Mandelie consensu Agnetis 
uxoris, quondam comitis Jozcelini filiae, domui Theutonicorum petiam terrae 
donat et sigillo confirmat, quae a meridie cohaeret terrae Hospitalis S. Jo- 
hannis, a parte septentrionali rivulo, qui conjungitur terrae casalis Albi (ubi 
metae sunt) et descendit usque ad divisionem casalis Theutonici de Cafresie, 
ubi terra regis casalis Albi jungitur terrae Cafersye. — Johannes Tortus, 
Willelmus Ruffus, Philippus de Castello, Gichardus de Kaber, Johannes de 
Borc (Strehlke, p. 31, No. 39; cf. p. 121). 777 

( „ c). — * Epistola *) coelitus missa et super altare S. Simeonis Hiero- 

solymis suspensa, qua Dominus ipse populum christianum monet, ut diem 

Dominicam stricte observet (Rog. de Hovedene IV, p. 167 — 169; Rog. de 

Wendower ed. Coxe III, p. 148 — 150, ed. Hewlett I, p. 295 — 297; exstat 

quoque in cod. Monacensi Clm. 9550 s. XI et in Chron. S. Maxentii apud 

Bouquet XII, p. 405). 778 

*) De hac epistola fabulosa sed antiqtiissima et multis linguis nobis servata 
cf. Fabricius, Codex apocryph. Novi Testam., Hamburg 1710, III, p. 303 — 314; 
Schmitz in N. Archiv XV, p. 602 — 605 ; Rohricht, Ein Brief Christi rn Zeitschr. f. 
Kirchengesch. XI, p. 436—442, 619. Similes sed allegoricae et mysticae sunt episto- 
lae, quarum prior Ludovico VII, regi Franciae, «divinitus missa», altera a patriarcha, 
graecis et latinis episcopis ecclesiae orientalis ad praelatos ecclesiae occidentalis 
(1146— 1 147) scripta esse dicitur (Jaffe', Mon. Corbeiensia, p. 64—65; ibid. exstat 
brevis descriptio Anuochiae). 

( „ } c). — Patriarcha Hierosolymitanus ecclesiae Romanae et Inno- 
centio (III?) ejusque successoribus canonice intrantibus obedientiam jurat 
(Roziere, p. 274, No. 152; Lois [ed. Beugnot] II, p. 537, No. 52; Migne, 
p. 1257, No. 152). || Nescimus, num Innocentius II, III vel IV intelligendus 
sit, suspicamur autem, tertium hanc formulam praescripsisse, ut aliam, qua 
nomine ecclesiae Romanae pallium tradi solebat (Roziere, p. 275, No. 153; 
Lois [ed. Beugnot] II, p. 537, No. 52; Migne, p. 1257 — 1258, No. 153). 779 

1201 Mart. Nicosiae. — Aymericus II, rex Hierosolymitanus et Cypri, 
Monacho, S. Sepulchri patriarchae, casale Cypri, quod vocatur Pendache, 
cum pertinentiis, excepto fonte S. Georgii cum X carrucatis vicinis Hospi- 
tali Alemannorum prius donatis et exceptis donis, quac ipse et frater Guido 
rex hominibus suis fecerant, concedit et sigillo confirmat. — Aymericus de 
Rivet, senescalcus Cypri, Rainerius bibliothecarius, Raynaldus Suessionensis, 
Rustanus Aymar, Raynaldus de Balma, Guillelmus de Balma, frater ejus, 
Symon Paphensis, Balduinus Usserius. Datum per manum Alani, 1 ) Nicos- 

! ) Antea archidiaconus Lyddensis fuerat (Comte de Mas Latrie in Archives 
de TOrient latin II A, p. 208—209). 



208 Regesta 

sensis archiepiscopi et Cypri cancellarii (Roziere, p. 316 — 317, No. 177; 
Lois [ed. Beugnot] II, p. 535, No. 49; Migne, p. 1254, No. 177). 780 

1201 Mart. — Leo II, rex Armeniae et regali corona per manus Romani 
imperii sublimatus, Januensibus per manus Ogerii de Pallo in regno suo 
securitatem, liberum commercium necnon in civitate Sisi terram et locum 
ad ecclesiam et fundacum aedificanda, domos et curiam, deinde in civitate 
Mamistrae et Tarsi ecclesiam constructam, locum et terram ad faciendum 
fundacum, domos et curiam concedit atque sigillo munit. Datum per manum 
Johannis, archiepiscopi Sisensis, abbatis Trium arcium, l ) totius Armeniae 
legati et cancellarii. — Atto Placentinus, notarius sacri palatii, jussu Jacobi 
de Balduino, potestatis Januensis, transscripsit (Liber jurium I, p. 468 — 
470, No. 441 ; Notices et Extraits XI, p. 19 — 21 ; Langlois, p. 105 — 108; 
No. 1 ; cf. Serra IV, p. 149 — 1 50; Archives d. miss. scientif., 1. c. II, p. 37 1 ; 
Dulaurier in Journ. asiat. 1861, XVIII, p. 332 — 333, 345 — 346 et Recher- 
ches surlachronol.arme'n. I, p. 123 — 124, 165; Heydl, p. 369 — 370). 781 
! ) Trazarg; cf. Kohler et Langlois in Bibl. de Te'cole d. chartes 1891, p.62. 

„ Mart.-April. Laterani. — Innocentius III Alexium, imperatorem 

Constantinopolitanum, qui petiverat, ut (Amalricum II), regem Hierosoly- 

mitanum, excommunicationis sententia ad reddendam insulam Cypri com- 

pellat, ac magnos redditus dicto regi ac fratribus Hospitalis et Templi inde 

ministrare pollicitus fuerat, monet, cum dicta insula manibus principis, 1 ) 

qui de ipsa imperio Constantinopolitano minime responderet, a Richardo, 

rege Angliae, erepta fuisset et non modicum subsidium orientali provinciae 

subministret, ne statu Terrae Sanctae pendente regem antedictum molestet 

(Brequigny, Ep. Innoc. I, p. 74 — 75, No. 64; Gesta, § 64; Potthast, 

No. 1332). 782 

! ) Kyr Isaac, qui a Richardo rege captus fuit (Rtihricht in Hist. Zeitschr. 1875, 
p. 61—68). 

„ April. 27, ind. IV. — Marinus Mazuc, Januensis et confrater Hospi- 

talis, eidem domui per manum Gaufridi magistri sigillo apposito concedit 

censum unius marchae annuatim recipicndum pro IV ejusdem stationum 

custodia, quarum II ex una parte cohaerent uni stationi Hospitalis, ex altera 

stationi Rolandi Nepotis, fratris Antelmi de Luca; tertia adhaeret stationi 

Rolandi et Andreae Ruffi, quarta stationi Andreae et Bandini Bec Pisani, 

omnes vero ex parte septentrionis adjacent viae publicae, ex parte meridei 

mari portus Accon. Has vero stationes Hospitale post obitum Marini tenebit 

proprias. — Factum coram Gaufrido magistro sigillante,Guillelmo Lumbardo, 

praeceptore Acconensi, Antelmo thesaurario, fratre Isambardo, tunc priore 

Franciae, Simone, senescalco magistri, et aliis; de saecularibus adfuerunt: 

dominus Belmustus Lercarius, Willelmus Usus Maris, Vivaldus Moricla et 

alii (Paoli I, p. 216 — 217, No. 174; cf. p. 540; Lois [ed. Beugnot] I, p. 634 

not.; II, p. 175 not.). 783 

„ Maj., ind. IV. — Christiana, filia quondam Rogerii de Caypha, 
assensu et sigillo Roardi, domini de Cayphas, Hospitali per manum magistri 
Goffridi de Donion casale Digegie coucedit et confirmat. — De fratribus : 
Gaufridus de Donion magister, Guillelmus Lombardus, praeceptor domus 
Accon, Antelmus de Luca thesaurarius, Constantius, Simon, senescalcus 
magistri, Stephanus ; de militibus Roardi : Milo, Eustacius, Johannes, filius 
Henrici de Podio, Stephanus, Thomas, nepos archiepiscopi Tyrensis, 



regni Hierosolymitani. ^OQ 



Henricus ; jurati de Cayphas : Guillelmus scriba, Robertus Elefant, Rolan- 
dus, Reinaldus de Finamunde, Johannes Majo, Bonaccursus, Ugo Pelevi- 
lanus, vicecomes Acconensis, Philippus Morisinus, Clarembaldus de Vice- 
comitissa, Helyas de Nazaret (Paoli I, p. 91 — 92, No. 86; cf. p. 514). 784 

1201 Octob. 1. Sisi. — Leo II, rex Armeniae, Innocentio III gratias 
agit pro vexillo B. Petri transmisso l ) et nuntiat, Bohemundum, comitem 
Tripolitanum, et Antiochenos cum Roconodino 2 ) crucis hoste confoederatos 
esse, ut alter ab altera parte ipsius regnum aggrederetur, quod nuntiis 
captis apparuerit, seque fines Antiochiae ingressum per III menses plurima 
sustinuisse et Antiochenis, quae voluerunt, indulsisse. Deinde gaudet, quod 
legati Apostolici mox venturi sint, quibus rei certitudinem explicare possit, 
et rogat, ut succursus diu exspectatus et desideratus mox veniat, quum inter 
Saracenos discordiae et bella intestina exorta sint, cum legatis vero suis 
archiepiscopum Maguntinum judicem mittere velit, 3 ) tum gratias agit, quod 
papa comiti Tripolitano minatus sit, sed dolet, quod idem Antiochenos 
pretio et precibus attrahere studeat. Porro nuntiat, se mense Julii exercitum 
suum coadunavisse barbaricis nationibus discordia inter se disjunctis bellum 
illaturum et fratribusTempli de possessionibus regni XXVmillia bisantiorum 
misisse, ut succurrerent, eosque ad fines Antiochiae venisse, ibique ma- 
gistrum epistolam papae praesentavisse, 4 ) qua rex admoneretur, ut castrum 
Gaston redderet. Itaque se magistrum Templi rogavisse, ut ipse et patriarcha 
Antiochenus nuntios ad Sedem Apostolicam mitterent, quia rex per 
manus papae dictum castrum eodemque in castello Rupinum nepotem 
mitriendum et custodiendum reddere vellet et, ut eidem ad acquirenda jura 
adjuvarent, pollicitus, se donec nuntii Romam ivissent et rediissent, quan- 
tum valerent redditus pertinentiarum castelli, in corpore terrae regalis resti- 
tuere velle. Praetera regem, se fratres ad acquirendum aliud castellum 
Trapesach eis pertinens cum omnibus viribus adjuturum pollicitum esse, 
fratres vero hoc facere contempsisse et terram reliquisse, quamvis rogatos, 
ut regem adjuvarent, qui tamen bello finito terram illaesam suam invenerit. 
Denique latorem Garnerium Teutonicum 5 ) recommendans rogat, ne cui 
in ipsum vel ipsius terram sententiam excommunicationis vel aliam nisi de 
mandato Sedis Apostolicae speciali proferre liceat 6 ) (Baluze, 1. c. I, p. 634, 
No. 42). 7*85 

^) Cf. supra No. 756, not. 3. 2 ) Male scriptum pro : Corradino, filio Malik al- 
Adil, soldano Damasci. s ) Qui obierat 25 Octob. 1200 (Btfhmer - Will, Reg. 

arch. Mogunt., p. 1 19—120, No. 428). 4 ) C£ supra No. 765. 5 ) Alias : G. Ale 
mannum vocatum. 6 ) Quod Innocentius III Leoni 1 Jun. 1202 concessit (Pott- 
hast, No. 1689). 

„ Dec. — Leo II, rex Armeniae, 1 ) Venetianis per manum Jacobi 
Badoarii, filii Johannis Badoarii militis, nuncii ducis, in toto regno suo 
securitatem ac liberum commercium necnon Mamistrae ecclesiam, fundicum 
et locum ad domum aedificandam concedit et sigillo confirmat. Factum 
per manum Johannis, archiepiscopi Sisensis, regni cancellarii. — Gabriel 



cf. 
X, 



Paulinus etc. ut supra No. 282 (Tafel-Thomas I, p. 381 — 385, No. 94 
p. 373 — 381]; Langlois, p. 109 — 1 12, No. 2; Arch. storico ital., app. 
1853, p. 361 — 364; cf. Archives d. miss. scientif. II, p. 368; Marin IV, 
p. 155; Heyd I, p. 371 ; Dulaurier, Recherches I, p. 124). || In Hist. ducum 

') Non ut antea «Dei et Romani Imperii gratia» regem se vocat. 

Rdhricht, Regesta. jj. 



210 Regesta 

Venet. (Mon. Germ. SS. XIV), p. 91 annus chartae nostrae (vel prioris 
deperditae?) 1 1 94 memoratur. 786 

(1201). — G(aufridus), magister Hospitalis, priori Angliae scribit, se bis 

nuntios ad ipsum misisse, sed priores scilicet episcopos Biblii et (Theobaldum) 

Acconis cum pluribus fratribus Hospitalis et peregrinis in maritima Tripo- 

litana periisse, et alteros naufragio vix evadentes Tripolim rediisse. Tum 

nuntiat, Sephadinum, nepotibus ejectis, soldanum Babyloniae, varias con- 

tentiones cum soldano Alephiae l ) habere ac Terram Sanctam occupare moli- 

tum, sed siccitate Aegypti 2 ) ac fame sequenti retentum fuisse, itaque pluri- 

mos Saracenos in Terram Sanctam venisse nutrimenta quaerentes ibique 

Saracenum quendam juvenem exortum fuisse, qui christianus factus et 

christianam religionem praedicans II millia ad fontem baptismi adduxerit, 

deinde antedictum fratrem rogat, quum Terra Sancta a paucis tantum 

defensa remaneat et fratres Hospitalis in aere alieno vacillent neque a 

domibus ultramarinis pecuniam receperint, ut regem et dictos fratres adeant, 

ut sibi in primo Martii passagio celeriter et competenter subveniant (Rog. 

de Hovedene IV, p. 185 — 1 87 ; Bouquet XVII, p. 61 3 — 614; Bosio I, p. 46 1 ; 

Paoli, Codice I, p. 3 1 7—3 1 8, No. 38). 787 

l ) Malik az-Zahir. *) Quum Nilus (Jul. usque ad Sept.) a. 1200 non cre- 

verit, ut consuevit, fames et inedia maxima exorta est (Annal. de Terre Sainte, 
p. 435; Gestes des Chiprois, p. 16; Ibn el-Atfr in Rec. d hist. d. croisad., aut. 
orient. II, p. 90). 

1202 (1203) Mart. — Plebanus, dominus Botroni, cum uxore Caecilia 
Pisanis quaedam jura ac privilegia concedit et sigillo confirmat. — Bertran- 
dus Dorel, Rainaldus de Valaria, l ) Ugo Daguiler, 2 *) Petrus de Cafarca, Petrus 
de Mornas, Boemundus (G. Mllller, p. 83 — 84, No. 53 [cf. p. 432 — 433]; 
Archives d. miss. scientif., 1. c. II, p. 355; Heyd I, p. 321). 788 

*) Legas : Valania, Valenia. 2 ) Alias : d 1 Aguille. 

( „ Jun.). — Gaufridus, magister Hospitalis, H., 1 ) regi Navarrae, nun- 
tiat, Terrae Sanctae urbes terrae motu plurimas (^oMaj.) 2 ) subversas fuisse 
(Pamplona, Arch. d. comptes d. Navarre II, No. 4; dedit Comes Riant). 789 

! ) Corrigas: Sancio. *) De quo cf. Eracles, p. 244—245; Annal. de Terre 
Sainte, p. 435 ; Gestes, p. 16 ; Ibn el-Atir (Rec. d. hist. d. croisad., aut. arab. II), p. 90. 

1203 Maj. 7. Accon. — S(oflVedus), patriarcha Hierosolymitanus *) et 
Apostolicae Sedis legatus, controversiam de quibusdam decimis inter T., 
Nimociensem episcopum, et fratres Hospitalis versantem arbitrio suo dis- 
ceptat (Paoli I, p. 90, No. 85; cf. p. 514). 790 

^) Quam dignitatem (Potthast, No. 1987) paulo post resit;navlt (Rtthricht in 
ZDPV. X, p. 8-9). 

„ Maj. 30. Laterani. — Innocentius III papa canonicis Tyrensibus 
mandat, ne post decessum archiepiscopi Tyriensis cum patriarcha Hieroso- 
lymitano plebanum S. Marci ecclesiae Tyriensis, cujus jus parrochiale a 
praedecessoribus suis Clemente III et Coelestino III et a se ipso confirmatum 
fuerit, molestare praesumant, quum Soffredus, S. Praxedis cardinalis et legatus 
in peregrinatione constitutus, mox in Terram Sanctam venturus sit (Tafel- 
Thomas XII, p. 425 — 426, No. 108; Cornelius XIII, part. I, p. 223; Pott- 
hast, No. 1684; supra No. 770). 791 

„ Dec. (Antiochiae.) — Bohemundus IV, princeps Antiochenus et 
comes Tripolitanus, Lambcrto Fornario et Belmusto Lercario, consulibus 



regni Hierosolymitani. 2 1 1 



Januae, in dicto comitatu privilegia varia concedit et sigillo confirmat. — 
Guido, dominus de Biblio, Bertrandus de Biblio, Raymundus de Biblio, 
Wilielmus de Biblio, Ugo de Biblio, Girardus (de Ham), constabularius 
Tripolis, Raimundus de Scandalione, Johannes de Rancheroles, Mansellus, 
Bertrandus de Taisio, Plebanus de Botrone, Saisius, Stephanus Alexander, 
Johannes Saxius, Thomas Saxius, Bartholomaeus Saxius, Homodei. Nota 
magistri Johannis de Corbonio, principis cancellari. Actum principatus 
anno tertio (Arch. Januens. mazzo polit. III; unde ediditROhricht in Mitth. 
d. Osterr. Instituts f. Geschichtsforsch. 1891, p. 489). 792 

1204 Jan. 23. Anagniae. — Innocentius III P(etro), cardinali presbytero 
S. Marcelli, congaudet, quod, coepiscopis Cypri confirmatis, inter Pisanos 
et Januenses Accone bellantes pacem fecit, ac scribit, se ejusdem litteras de 
processu christianorum, de statu provinciae Hierosolymitanae ac nuntiis ad 
Saladinum l ) directis accepisse, ejusque arbitrio remittit, utrum cum Venetis 
excommunicatis communicare debeat necne (Brequigny I, p. 407 — 408, 
No. 209; Migne II, p. 235 — 236, No. 209; Potthast, No. 2093). 793 
*) Legas : Safadinum. 

( „ ineunt.). — Soffredus, S. Praxedis, et Petrus, S. Marcelli, cardi- 
nales presbyteri, 1 ) Innocentio III scribunt de iis, quae officio Sedis Aposto- 
licae legatorum fungentes inTerra Sancta gesserunt. (1) Quum prior Acconem 
venisset, treuga inter christianos et Saracenos fuit, sed rex Armeniae cum 
comite Tripolitano et Antiochenis bellum gessit de principatu Antiocheno, 
qua de causa Soffredus cum (Philippo) Templi et (Alphonso) Hospitalis 
magistris pro pace reformanda Antiochiam adiit, comiti et dicto communi 
mandavit, ut nuntios mitterent, quibuscum deliberaret. Sed festo S. Martini 
(1 1 Nov. i202)Tripolim profectus, quo eos vocarat, antedictos non invenit, 
neque litteras accepit, neque utraque pars, quamvis per Anteradensem et 
(Petrum) Bethlemitanum episcopos rogata, respondit usque ad festum puri- 
ficationis (2 Febr. 1 203). Tunc vero venit comes Tripolitanus, sed cum per 
(Petrum I) Antiochenum et (Albertum) Hierosolymitanum patriarchas fuisset 
excommunicatus, legatus cum eo convenire neque potuit, neque per inter 
nuntium colloqui voluit. Postquam cum fratribus Hospitalis pro facto, pro 
quo comes fuit excommunicatus, concordia facta est, noluit mentionem 
fieri legati et, cum fratres sine ejus consensu nihil agere vellent, concordia 
dilapsa est et legatus ibidem jacuit usque ad 23 Mart. 1203. Soffredus inde 
Acconem reversus multos invenit de partibus Franciae, qui cum rege Hiero- 
solymitano et magistro Templi ipsum adierunt, ut secum Antiochiam pro- 
ficisceretur. Itaque legatus cum magistro Templi, praeceptore Hospitalis 
Antiochiam navigavit, secunda die intravit et regis Hierosolymitani adven- 
tum exspectans cum rege Armeniae colloquutus est, qui XX millia armatorum 
ad subsidium christianitatis obtulit et justitiae Sedis Apostolicae se commen- 
davit, sed, concordia annihilata, Soffredus solus cum uno fideli Margatum 
venit mansurus, donec cardinalis alter Cyprum ac deinde Acconem venisset, 
scilicet Petrus, qui Antiochiam et Armeniam adire volebat. (2) Idem nunc 
narrat, quae ibidem gessit. Acconem appulsus pluries a Leone rege et comite 
Tripolitano rogatus est, ut Antiochiam veniret, ibique rex postulavit, ut 
comes Antiochia ejiceretur et sibi justitia exhiberetur, sed post infinitas con- 

*) Cf. Potthast, No. 1667— 1668; de rebus ab eisdem gestis cf. Wilken VI, 
p. 18—26. 



•4 # 



2i2 Regesta 

tentiones de consilio patriarchae, archiepiscopi Tharsensis, capituli et abba- 

tum Antiochiae et Sicardi, episcopi Cremonensis, legatus, tribus mensibus 

elapsis, inhibuit, ne utraque pars bellum moveret. Acconem reversum 

legatum (Maria), comitissa Flandriae 2 ), adiit cum aliis peregrinis appulsa, 

ut paci faciendae operam daret. Itaque legatus, rex Hierosolymitanus, fratres 

Templi et Hospitalis denuo tractare coeperunt, Cremonensem episcopum 

Antiochiam miserunt moniturum, ut, quae litteris mandata erant, facerent, 

nisi excommunicationi subesse vellent. Rex Armeniae treugam XL dierum 

obtulit, quam altera pars accipere noluit et nuntio regis legatum adituro 

securitatem denegavit, qui tamen illaesus advenit cum plenitudine mandati 

et de facto templariorum, pro quo excommunicatus fuerat, mandato legati 

oboedire juravit, de facto Antiochiae pollicitus se facturum esse, quod 

mandatum foret, sed postulans, ut comes Tripolitanus excommunicaretur 

eique christianorum et templariorum inhiberetur auxilium. Legati, qui de 

Terra Sancta Constantinopolim redituri dolebant, quod inde difficultas 

. oriretur, Soffredus autem, (Petrus), archiepiscopus Caesariensis, (Sicardus), 

episcopus Cremonensis, 3 ) (Johannes), electus Acconensis, confirmarunt, se, 

quod nuntius postulavit, justum agnoscere et paratos esse, si Petro cardinali 

placeret, quod postulabatur, efricere pro eo, quod sic fuerat communi deli- 

beratione legatorum, regis, fratrum Templi et Hospitalis, baronum, pere- 

grinorum Accone constitutorum irrevocabiliter statutum nec decebat taliter 

et solemniter statutum ineffkax esse et illusorium (Baluze I, p. 76 — 78, 

S 118; Migne I, p. CLI — CLIX, § 118; Muratori, SS. Ital. III, p. 556 

-558). 794 

2 ) Quae a. 1203 Acconem appulsa obiit (Cont. Bergens. in Mon Germ. SS. VI, 
p. 438 ; Geneal. comit. Flandr., ibid. IX, p. 330 ; Chron. S. Bertini ; ibid. XXV, p. 824 ; 
Wilh. Ard., ibid. XXIV, p. 720). 8 ) De eo cf. Sicardi chronic. in Muratori, SS. 

VII, p. 620—621 et Michaef, Salimbene, p. 133 — 134- 

(1204? ineunt.). — L(eo II), rex Armeniae, Innocentio III multas querelas 
de P(etro), cardinali presbytero S. Marcelli, Sedis Apostolicae legato, profert 
Hic enim, postquam a rege et (Johanne) catholico honorificentissime receptus 
cidem pallium tradidit et, quae capitularibus apostolicis continentur, prae- 
cepit, in causa tractanda, quae inter nepotem regis (Rupinum) et comitem 
Tripolitanum vertebatur et, patriarcha Antiocheno, Hospitalis ac Templi 
fratribus aliisque viris religiosis Nigrae Montanae testibus, a dicto rege 
Apostolicae Sedi commissa fuit, comiti dicto, templariis et Antiochenis, 
confoederatione privata facta, consilii et auxilii manum porrexit ita, ut rex 
secundo ac tertio pro pace reformanda in partes Antiochenas frustra pro- 
fectus causam dicti nepotis Sedi Apostolicae committeret. Nocte quadam 
ante adventum P(etri) cardinalis contigerat, ut rex Antiochiam manu foni 
ingressus, 1 ) sanguini vero civium parsurus, cum patriarcha Antiocheno pro 
parte Antiochenorum constituto de pace tractare inciperet, sed fratres Templi, 
vexillo balzano erecto, ipsius exercitum fortiter aggressi sunt. Hac de causa, 
praesertim quum soldano Alapiae confoederati essent, 2 ) rex eorum posses- 
siones, quas habuerunt in regno Armeniae, sustulit eosque finibus expulit, 
sed a P(etro) dicto cardinali, cujus collega S(oftredus) pro negotio christia- 
nitatis in urbe Accon versatus non interfuit concilio, postquam varia de pace 

! ) Cf. infra No. 817 not. 1. 2 ) Quod confirmant Ernoul, p. 322, Abulfeda, 
p. 82 (Rec. d. hist. d. croisad., nut. arab. I); ct\ Ibn el-Atfr, p. 98 — 99. 



regni Hierosolymitani. 2 1 3 



reformanda tractavit, cum regno excommunicatus et J(ohanni) catholico 
ab eodem mandatum est, ut regnum interdicto subesse pronuntiaret. Quum 
vero rex consilio S(offredi) cardinalis, Hierosolymitani ac Cypri rcgum et 
peregrinorum mense Septembris pro pace tractanda nuntium suum militem 
Constantinum de Camardesio (Camardresio) misisset Acconem, tandem pax 
et concordia inter ipsum et fratres Templi facta est. Qua de re rex ab 
Innocentio petit, ne causam (Rupini), nepotis sui, dicto P(etro) committat 
nevefratribusTempliHospitalisque eidem nepoti adversari permittat(BaluzeI, 
p. 74 — 75, S 1 16; Brequigny II, p.~452 — 755, No. 1 19; Raynaldi, Annal. 
1205, § 30 — 33 ; Migne II, p. 687 — 692, No. 1 19). || In eundem fere modum 
Johannes catholicus eodem tempore Innocentio scribit (Brequigny II, p. 755 
— 756, No. 120; Migne II, p. 692 — 694, No. 120). 795 

1204 Mart. Constantinopoli in palatio Blakerne. — Balduinus I, im- 
perator Constantinopolitanus, Hospitali quartam partem ducatus de Neo- 
cast(ro) donat et sigillo confirmat (Paoli I, p. 93, No. 88). 796 

( „ April. post mens.). — A., archiepiscopus Nazarenus, postquam 
desolationem Terrae Sanctae exposuit, praelatos christianorum hortatur, ut 
christianos ad liberandam dictam terram impellant privilegia exponentes, 
quae omnibus crucesignatis a papa concessa sunt (Cod. Bruxellens. 1 o 1 5 1 ; 
unde edidit ROhricht in Mitth. d. tfsterr. Instituts f. Geschichtsforsch. 1891, 
p. 489 — 491 ; cf. p. 483 — 484). 797 

( „ exeunt.). — Leo II, rex Armeniae, Innocentio III scribit conque- 
rens de Petro, S. Marcelli cardinali presbytero, aperte suo adversario. Post- 
quam enim Maria, comitissa Flandriae, Acconem appulsa fuerit, coram 
Templi et Hospitalis aliisque peregrinis nobilibus statutum fuisse, ut, quae- 
cunque partium subterfugeret stare judicio cardinalium, christiani nominis 
hostis damnaretur, sed quamvis (Sicardus), episcopus Cremonensis, et regis 
nuntius C. de Camardesio adventum comitis Tripolitani frustra exspectarint, 
Petrum antedictum cardinalem justitiam recusantem sententiam non pro- 
tulisse. Itaque rex ab Innocentio petit, ut novos judices constituere velit 
scilicet patriarcham Antiochenum et Soffredum, cardinalem S. Praxedis, 
necnon regem Hierosolymitanum et magistrum Hospitalis (Raynaldi, Annal. 
1205,833 — 36). || His precibus Innocentius III non indulsit sed alios judices 
vocat (cf. infra No. 802). 798 

„ Dec. Tripoli. — Boamundus IV, princeps Antiochenus et comes 
Xripolitanus, Boamundi III olim principis filius, Guidoni, domino de Biblio, 
pro matrimonio sororis suae Aalis donat M bisantios annuatim in tcrra 
Laodiciae vel Saoniae, quando Deo adjuvante eas receperit, vel casale vici- 
num et per annum M bisantios reddens necnon domos Laodiceae suas, 
quae fueruntR(aimundi), comitisTripolitani praedecessoris, concedit et sigillo 
confirmat. — Raimundus, Bertrandus et Villelmus de Biblio, Raimundus 
de Scandalione, Guido de Ham, comestabularius Tripolis, Pieban, dominus 

de Botne, 1 ) Manselmus, 2 ) Johannes Datum per manum magistri 

Johannis de Borbonio (Paoli I, p. 103, No. 98). 799 

*) Legas : Boteron, Botrys. 2 ) de Busarra. 

„ Dec. — Girardus de Ham, 1 ) constabularius Tripolis, cum uxore 
Maria sigillans Hospitali per manum Alphonsi 2 ) magistri terram suam de 

! ) De quo Archives de TOrient latin II B, p. 158—159. *) Filius illegitimus 
Alfonsi, regis Portugaliae, qui a. 1207 «in Portugaliam pergens per gentem suam 



214 R e g e s t a 

Tuban, pretio II millium et C bisantiorum necnon uno samito accepto, con- 
sensu Eschivae, dictae Mariae et Willelmi de Tabaria filiae, Agnetis, filiae 
dicti Girardi, coram G(aufrido), episcopo Tripolitano, 3 ) Philippo de Plaisseiz, 
domus Templi magistro, sigillantibus vendit. — Terricus, Sydonensis 
electus, 4 ) Iterius, Tripolitanus thesaurarius, Fulco, magister scolarum Ceno- 
manensis ecclesiae; de fratribus Templi: Humbertus, Brunus, Anselmus, 
Albertinus ; de fratribus Hospitalis : Jofridus, castellanus Crati, Bertrandus 
de Avignon, Pontius Berengarius, Raymundus de Peiragorc, praeceptor 
Tripolis, R. de Ponte, Willelmus Niger, Sansius, Guarrinus de Monte 
acuto, Simon; de saecularibus : Raimundus, princeps Antiochiae ct comes 
Tripolis, Willelmus Porcelet, Petrus Saraman, Mansellus de Buisserra, 
Raimundus de Clapers, Berengarius, filius ejus, Garinus de Suine, Bertran- 
dus Vicecomes, Willelmus de Chaumont (Paoli I, p. 92 — 93, No. 87; cf. 
p. 514—515). 800 

in itincre pocionatus obiit» (Chron. magistr. in Archivcs d. miss. scientif. 1857, 
p. 17 \ cf. Herquet, Chronologie ? p. 36; Memorias da acad. de Lisboa 1854, p. 59— 
60; ibid., p. 78 ejusdem epitaphium). Statuta (Margati c. 1200) ab eodem promul- 
gata ct\ in Prutz, Culturgesch., p. 607 — 610; Delaville lc Roulx, De origine Hosp., 
p. 39. 8 ) De quo ROhricht in ZDPV. X, p. 31. Succcssor ejus fuisse videtur 

Guiuo de Valentia, cui Philippus, canonicus Tripolitanus, versionem libri «Secreta 
secretorunr>, cujus auctorAnstoteles fuissc putabatur, dcdicavit (Bergcr, No. 435 ^, 
5048, 5178, 5390; Jourdain, Recherchcs, Paris 1843, P- '47* P« Meyer in Romania 

1886, XV, p. 167— 191 ; R. Forster, Solemnia Guillclmi I, Kiliae 1888, p. 28 

—33, in Centralbl. f. Bibliothw. 1889, p. 1 — 23, 57 — j6). 4 ) De quo ZDPV. 

X, p. 30. 

1205 Jan. 18. Romae apud S. Petrum. — Innocentius III (Leoncm II), 
regem Armeniae, monet, ut fratribus Templi de damnis et injuriis illatis 
satisfaciat, alioquin se Bibliensi et Valaniensi episcopis mandavisse, ut causam 
audiant et, appellatione remota, decidant. Dicti enim fratres conquesti sunt, 
quod rex bestiis et blado violcnter ablatis damnum L millium bisantiorum 
ipsis intulit, quosdam fratres spoliavit, verberavit et in carcerem conjecit ac 
II castris eorum videlicet Rupi Willelmi et Rupi Ruissoli jacturam non 
modicam irrogarit (Brequigny, Ep. Innoc. II, p. 612, No. 189; Potthast, 
No. 2374). 801 

„ Mart. 5. Romae apud S. Petrum. — Innocentius III abbatibus 
(Petro) de Lucedio l ) et (M.) de Monte Thabor, comiti Bertholdo 2 ) et 
G(crardo) de Furnivall praecipit, ut, quum S(oflVedus) et P(etrus), cardinales 
presbyteri, nihil profecerint,causam, quae inter L(eonem II), regem Armeniae, 
et (Bohemundum), comitem Tripolitanum, de principatu Antiochiae verte- 
batur, 3 ) dijudicent (Brequigny, 1. c. II, p. 651 — 652, No. 1 ; Gesta, § 1 19; 
Poithast, No. 2429). |j Eodem die ejusdem mensis de hac epistola Leonem II 
certiorem facit (Brequigny, 1. c. p. 653, No. 2; Potthast, No. 2430). 802 

*) Postea fuit patriarcha Antiochenus (ZDPV. X, p. 4). In epistola, quam 
Balduinus, imperator Constantinopolitanus, Innocentio III de electione sua scripsit 
(Brcquigny II, p 570—575, No. 152 ; Migne III, p. 447—454, No. 152 ; Ghron. regia 
Coloniehs. ed. Waitz, p. 208 — 215), inter electores vocat (Petrum), episcopum 
Bethlemitanum, a parubus transmarinis auctoritate Apostolica delegatum, (Johan- 
nem), electum Acconensem, et abbatem nostrum de Lucedio (cf. ZDPV. 1 875, p. 21, 
2 $)- *) Comes B. I de Katzenellenbogen (Rohricht, Beitr. II, p. 361). •) Histo- 
nam hujus controversiae ex chronicis et epistolis compilatam videas in Gest. Innoc, 
§ 109 — 1 18 (Migne, Ep. Innoc. I, p. CXLVII — CLI) et WiJken, Gesch. d. Kreuz- 
zllge VI, p. 16—41. 



rcgni Hierosolymitani. o i 5 



(1205 Maj. c). — Archiepiscopus Caesariensis (archiepiscopo Rothoma- 
gensi ?) nuutiat, regis Amalrici II filium l ) c purificationem B. Mariae (2 Febr.) 
et regem ipsum 1 Aprili mortuum esse, 2 ) peregrinis Constantinopolim abe- 
untibus, fratres Templi et Hospitalis vix dominium Terrae Sanctae tenere 
idque Mariae, scilicet filiae marchionis de Monteferrato, adjudicasse sub 
custodia avunculi ejusdem constitutae 3 ) (Rob. de Monte app. in Bouquet 
XVIII, p. 342 epitome). 803 

*) Amalricum ; cf. epistolam Innocentii III (Potthast, No. 2564). 2 ) Hoc 

datum soli nostrae epistolae debemus ; obiit in palmeria Cayphae (Eracles, p. 305). 
•) Johannis de Ibelino (Ernoul, p. 407 ; Eracles, p. 305). 

„ Jun. 16, ind. VIII. Romae. — Innocentius III procuratoribus 
domorum et prioratuum ecclesiae Domini Sepulcri mandat, ut priori et 
capitulo Dominici Sepulcri debitam et obedientiam et reverentiam de cetero 
impendant (Roziere, p. 272, No. 149; Potthast, No. 2538). 804 

„ Jul. 1 2. Romae apud S. Petrum. — Innocentius III P(etrum), tituli 
S. Marcelli cardinalem presbyterum et Sedis Apostolicae legatum, reprehendit, 
quod cum S(offredo), cardinali S. Praxedis, Constantinopolim vectus est, l ) 
dum provincia Hierosolymitana post mortem Amalrici II regis ejusque filii 
et propter bellum inter regem Armeniae et comitem Tripolitanum exortum 
in summo discrimine posita sit, praesertim quum foedus treugae cum 
Saracenis factum exspirasse dicatur,*) eumque multi peregrini, paulo post 
(Clarembaldus), archiepiscopus Tyrensis, sequuti Terram Sanctam deserue- 
rint; quum enim (Albertus), episcopus Vercellensis, in patriarchatum Hiero- 
solymitanum postulatus 3 ) propter varia negotia nondum transfretaverit, 
ipsi in Terra Sancta remanendum fuisse. Denique scribit, se, quae de 
negotio patriarchae Antiocheni et abbatis S. P(auli) facta retulerit, adhuc 
supersedere et, quum B(enedictus), tituli S. Susannae cardinalis presbyter, 
Sedis Apostolicae legatus, in Graeciam mittendus jam in Apuliam profectus 
sit et S(offredus) cardinalis iter redeundi arripuerit, ei mandat, ut in Terram 
Sanctam celeriter revertat patriarchae Hierosolymitani adventum exspecta- 
turus (Brequigny, Ep. Innoc II, p. 760—762, No. 126; Gesta, § 95; Pott- 
hast, No. 2564). 805 

! ) Qui c. 15 Octob. 1204 Tyro profecti et, mense vel duobus mensibus praeter- 
lapsis, Constantinopolim appulsi sunt (Klimke, D. Quellen zur Gesch. d. vierten 
Kreuzzuges, Breslau 1875, P'9?)' *) Treuga a. 1 198 inter Saracenos et christia 
nos facta 1 Mart. 1 204 exspiravit sed usque ad annum 1208 vel 1 209 prolongata est 
(Rtfhricht, Studien, p. 32, not. 29). 8 ) Rtfhricht in ZDPV. X, p. 8—9. 

„ Jul. — Petrus, S. Marcelli presbyter cardinalis, Apostolicae Sedis 

legatus, M., *) abbati Montis Thabor, scribit, se per manum Jordani prioris et 

Gaufridi fratris dictae ecclesiae monasterium S. Mariae de Constantinopoli 

tradidisse (Paoli I, p. 94, No. 89; cf. p. 516). 806 

! ) De quo supra No. 802 et ZDPV. X, p. 39. 

„ Jul. Tripoli. — Boamundus IV, princeps Antiochenus et comes 
Tripolitanus, Henrico, comiti Maute, per manus Alberti Gallinae et Armanni 
vicecomitis, servientium communi Januensium jura, et privilegia, quae 
habuerunt in comitatu et principatu suo, sigillo sancit. — Bertrandus, Rai- 
mundus, Guillielmus de Biblio, Plebanus, dominus de Botrone, Raimundus 
de Scandelione, Gysus de Han, 1 ) constabularius Tripolitanus, Mansellus 



l ) Alias : Girardus de Ham. 



216 Rcgesta 

de Busarra, Johaanes de Ranquirolis, Ugo de Corbolio, Helyas Monachus. 
Datum per manum magistri Johannis de Borbonio (Liber jurium I, p. 522 
— 523, No. 477; cf. Archives d. miss. scientif., 1. c. II, p. 352; Heyd I, 
p. 322—323). 807 

1205 (Aug. 20 — 27). Romae apud S. Petrum. — Innocentius III (prae- 
sulibus Galliae) mandat, moneant Philippum, regem Francorum, ut ad sub- 
sidium Terrae Sanctae prudenter et potenter intendat, quae, patriarcha ac 
rege mortuis, viribus paene destituta sit, praesertim quum multi peregrini 
et indigenae Constantinopolim profecti sint. Huc accedere, quod inter 
comitem Tripolitanum et regem Armeniae variae contentiones exortae sint, 
templarii et Antiocheni priori, hospitalarii et patriarcha Antiochenus alteri 
faveant, ac filius Saladini, soldanus Aleppiae, partes prioris sequatur. Sepha- 
dinum vero, soldanum Aegypti et Damasci, audita captione Constantinopo- 
litana, statim treugam iniise cum omnibus suis hostibus, ut eorum exercitibus 
adjutus christianos debellaret. Quum vero Petrus, S. Marcelli cardinalis, 
S. A. legatus, omnes christianos in regno Constantinopolitano unum annum 
morantes a voto crucis absolverit, timendum esse, ne Saraceni ad occupan- 
dum residuum Terrae Sanctae animentur (Brequigny II B, p. 759 — 760, 
No. 125; Migne II, p. 698 — 699, No. 125; Potthast, No. 2571). 808 

„ Octob. 1 1, ind. IX. Apud S. Sophiam Constantinopoli. — Thomas 
Marrocenus, patriarcha Constantinopolitanus, ecclesiae S. Mariae vallis 
Josaphat per manum A. abbatis ecclesiam S. Mariae de Taranito in civitate 
Constantinopoli ea conditione concedit et sigillo confirmat, ut sibi inde 
libram cerae et libram thuris annuatim reddant. Factum anno patriarchatus I 
(Delaborde, p. 94 — 95, No. 45). 809 

1206 Febr. — Juliana, 1 ) domina Caesareae, assensu mariti Aymari de 
Lairon 2 ) et filii Galterii domui Theutonicorum domos Acconenses, quae 
fuerunt Georgii Lorminae, et voltam Bernardi Falcillae necnon gastinam, 
quae easdem et domum Petri de Beugrant interjacet, a via publica usque 
ad aliam viam publicam versus mare, praeterea turrem Mallart cum platea 
antejacente, quae protenditur usque ad divisionem gastinae, quae est de 
Templo Domini, deinde aliam parvam turrem huic oppositam et in cantonc 
murorum civitatis sitam a parte orientali (quae praedictae turres domino 
Caesareae, quamdiu ad defensionem contra hostes opus sit, tradantur), 
deinde campum, qui fuit dominae Brimae et ab occidente habet hortum 
Hospitalis et a meridie campum domini Aymari, ab oriente viam, quae 
campum ipsum et campum domini Symonis dividit, a septentrione viam, 
quae dividit ipsum campum dominae Grossae, donat. Insuper sigillo con- 
firmat, quae Johannes Charle assensu matris et fratris Helyae necnon 
sororis dominae Orgoillosae et supra dictorum eidem hospitali dedit scilicet : 
II campos, hortum et aream, quae est in capite campi ; unus istorum cam- 
porum habet campum, in quo est agullia S. Petri, a parte occidentali, ab 
oriente cominuatur campo, qui fuit Rainerii de Gibeleth, in quo fuit quon- 
dam vinea, a meridie adhaeret viae, quae separat hortum archiepiscopi ab 
ipso campo, a septentrione habet viam, quae ducit ab Hadaydon, et area 
dicta superior est in capite hujus campi. Alius campus est super ipsis ab 
oriente et parvus paries eos dividit; a parte meridiana adhaeret campo, 

*) Cf. Eracles, p. 306. *) Ibid., p. 306, 310—312, 347, 388. 



regni Hierosolymitani. 2 1 7 



qui fuit Rainerii de Gibeleth, in quo fuit olim vinea, a septentrione conti- 
nuatur campo Johannis Charle, in quo sunt morvellarii, in capite istius 
campi a parte orientali est unus karoblers, qui est infra ipsum campum 
juxta campum domini Galterii de Caesarea, in quo fuit olim vinea. Hortus 
autem adhaeret muris civitatis a parte occidentali a oriente habens viam, 
quae dividit hortum P. Gasta ab isto, a meridie adhaeret campo, qui fuit 
quondam hortus Johannis Lerminae, et ab eadem parte continuatur campo 
Johannis Charle, a septentrione habet hortum archiepiscopi. — P(etrus), 
archiepiscopus Caesariensis, 3 ) Philippus decanus, dominus Symon et duo 
rilii ejus, Johannes Gervasius vicecomes, Johannes Charles et Helyas, frater 
ejus, P(etrus) de Beugrant, Michael, Salomon, Fulco, Robertus Perrer, 
G(irardus) Passereus, Rainerius de Cassia, Johannes Lermines, Stephanus 
Turquie, Guillelmus Britto (Strehlke, p. 32 — 33, No. 40; cf. p. 123). 810 

s ) De quo ZDPV. X, p. 12 — 13; Potthast, No. 4954 — 4955, 6755, 6773, 
25625. 

1206 Mart. 30. Laterani. — Innocentius III (Alberto), patriarchae Hiero- 
solymitano ac S. A. legato, mandat, ut pactum, quod, sicut G(auterius) de 
Monte Biliardo, regni Hierosolymitani comestabulus et regis Cypri tutor 
ejusque regni bajulus, insinuavit, olim inter H(ugonem I), regem Cypri, et 
comitem Henricum, tunc regni Hierosolymitani dominum, de matrimonio 
tiliorum filiarumque utrimque contrahendo et comitatu Joppensi factum 
est, corroboret (Brequigny II, p. 858 — 859, No. 28; Migne II, p. 829 — 
830, No. 28 ; De Mas Latrie II, p. 34 [cf. p. 10, 1 2] ; Potthast, No. 273 1). 811 

„ Maj. 1. Accon. — Johannes de Ybelino, dominus Beriti et regni 
Hierosolymitani bajulus, x ) consensu dominae regni Mariae Johanni Torto 
dcbita sua soluturo, sigillo suo concedit, ut consensu uxoris suae Mariae 
necnon Beatricis sororis ejusque mariti Willelmi de Montliart fratribus 
Theutonicis Acconensibus domum Acconensem II millibus et DCC bisantiis 
sarracenatis vendat, quae ab oriente cohaeret domibus Montis Thabor et 
domibus Beloais, viae regiae et domibus, quae fuerunt Petri Bordin, ab 
occidente domui Bonefrage, filii Sahit, ruae Judaeorum, domui Judaeorum 
et stabulo Renerii scriptoris, a septentrione domui Mariae, uxoris quondam 
sacerdotis ecclesiae S. Magdalenae, a meridie viae regiae et domui, quam 
domina Hauhis tenebat, pro cujus emptione praediti fratres eidem Hauhis 
CCC bisantios et II marcas argenti dederunt et dominae regni Mariae CC. 
— Aymarus Caesareensis, regni marescalcus, comes Bertholdus, Vilanus 
de Alneto, Philippus de Ibelino, Garnerus Alamannus, 2 ) Galterius Caesari- 
ensis, Gormundus de Bethan, Aymo Dais, Adam Costae, Thomas, vicecomes 
Acconensis. Datum per manum Radulfi, Acconensis decani regnique can- 
cellarii (Strehlke, p. 33 — 34, No. 41 ; cf. p. 126). 812 

*) Cf. Eracles, p. 305 ; Ernoul, p. 407. 2 ) Qui primo memoratur in Gun- 

therii Parisiensis Hist. Constantin. (ed. Comes Riant, p. 64—65, cf. p. 87 et Mem. 
de la Franche Comte IV, 1867, p. 359—360), deinde plurimis chartis ordinis Theu- 
tonicoi um et Friderici II imperatoris transmarinis, a quo baillivus regni Hieroso- 
lymitani factus est (Gestes cfes Chiprois, p. 50; Eracles, p. 375,384; cf. p. 312, 322, 
334, 390). Nescimus, num idem sit ac Garnerius de Egisheim, vel alius (neque de 
gente Allemand); aperte alius est Garnerius Alemannus, aui annis 1267, 1269, 
1272, 1278 capitaneus Caroli I et II SiciJiae vocatur (Del Giudice, La famiglia di re 
Manfreai, p. 99-100; apj). p. LXXII, LXXVI-LXXIX; ibid. p. LXXIX— LXXXI, 
No. XI, § 6—j Garnerii nlius vocatur Aimo). 



218 Regesta 

1206 Maj., ind. IX. Rivoalti. — Vitalis Faletro, habitator de confiniis 
S. Moysi, cum heredibus suis Petro Ziano, duci Venetiae, casale Metessele 
in Venetianorum Tyriensium tertia divisione scilicet juxta districtum de 
Scandalione contra civitatem Tyri situm, quod olim habuerat Dominicus 
Batiauro et Vitalis a fratre suo defuncto Leone Faletro feodum acceperat, 
tradit et confirmat. — Henricus Maurocenus, Pangr(a)ci Baroci. Paternianus 
da Putheo, subdiaconus et notarius, comple vit et corroborovit (Tafel-Thomas II, 
p. 1 1 — 13, No. 166; cf. supra No. 402). 813 

„ Aug. 3. Ferentini. — Innocentius III papa C., archiepiscopo Tyriensi, 
mandat, ut ecclesiam S. Marci Tyriensis molestare desinat, alioquin se Alberto, 
Hierosolymitano patriarchae, et Petro, S. Marcelli presbyteri cardinali, Aposto- 
licae Sedis legato, mandaturum esse, ut omnia in pristinum statum revocaret 
(Tafel-Thomas II, p. 26-27, No. 171; Potthast, No. 2862; supraNo. 790). 814 

„ Octob. 31. Laterani. — Innocentius III (Philippo de Plaisseiz) 
magistro et fratribus Templi ultramarinis Sattaliam, quam B(alduinus), im- 
perator Constantinopolitanus, dux Venetorum, barones ac milites exercitus 
Latinorum cum pertinentiis eleemosynam contulerunt ac P(etrus), tit. S. Mar- 
celli cardinalis presbyter, concessit, nunc ipse confirmat (Bre'quigny, Ep. 
Innoc. II, p. 997, No. 180; Migne, 1. c. p. 1019 — 1020, No. 180; Pott- 
hast, No. 2902). || «Ce don resta lettre morte, parcequ'Aldobrandini s'e'tait 
empare' de cette ville» (Heyd I, p. 304, not. 1). Soldanus Iconii Ghi^th ed- 
din Khaichosru urbem expugnavit 5 Mart. 1207 (Heyd, 1. c. ; Dc Mas 
Latrie II, p. 13; Rob. Altissiod. in Bouquet XVIII, p. 274; Guill. de Nan- 
giaco, ibid. XX, p. 752), sed Galterius de Montebelliardo recepit a. 121 2 
ibique occisus est (Gestes, p. 18; Eracles, p. 316). 815 

„ — Gaufridus, magister Hospitalis, confirmat, se a B(oamundo IV), 

principe Antiocheno et comite Tripolitano, recepisse terram ante Befaniam, 1 ) 

quae dictae domui fuerat, et se ipsum principem acquitari facturum esse ab 

herede Guillelmi Porcellet. lsta vero terra ab oriente conjungitur terrae 

Hospitalis ac terrae, quae fuit Georgii Porcellet, a meridie rivo de Gerol , a ) 

ab occidente rivo veteri, qui currit per pluvias, a septentrione juncta est 

eidem rivo et IV angulis terrae. — (Gaufridus Ratus), magister Hospitalis, 

G(uillelmus de Marolh?) marescalcus, A. capellanus, fratres; R(aimundus) 

de Scandaliun, Pleven 3 ) de Botoron, B(ertrandus I) de Gibelet 4 ) et plures 

alii (Paoli I, p. 217 — 218, No. 175). 816 

! ) Refaniam ? 2 ) Geroldonia ? 8 ) Alias : Plebanus, Plivain. 4 ) De quo 
Eracles, p. 322; Gestes, p. 53. 

( „ ). — Leo II, rex Armeniae, Innocentio III nuntiat, pacem inter 

ipsum et Antiochenos factam fuisse. *) Horum enim precibus rex, cum 

^) Quae hac epistola nuntiantur, chronicis nec confirmare nec corrigere pos- 
sumus. Narratur enim in Gestes, p. 16, ad a. 1203: «prist le roy Livon cTErmenie 
Antioche jusque a la maison dou Temple et demoura de dens la cite III iours» et 
ibid. p. 17 ad a. 1208, Bohemundum, comitem Tripolitanum, Antiochiam tenuissc 
atque cundeni Petrum I patriarcham cum duobus nepotibus in carcerem conjecissc 
(Eracles, p. 313—314; Gestes, p. 17), qua dc causa excommunicatus est (Potthast, 
No. 3296, 3455). Iwec vero urbs a. I2i6(cf. HethouminRec. d. hist. d. croisad., aut. 
armen. I, p. 483 ; Potthast, No. 5232) proditione Achariae, senescalci Antiocheni, 
a Rupino (Gestes, p. 19—20, 28) et quattuor annis elapsis (Eracles, p. 318) proditione 
Guillelmi Farabel a Bbhemundo expugnata (Gestes, p. 20—- 29) et Rupinus, quam- 
quam Pelagium, Sedis Apostolicae legatum, precibus adiisset, post mortem Leo- 
nis II, regis Armeniae (1219), captus et Tarsi (1221) mortuus est (Eracles, 
P- 347 ; cf. p. 313, 318 ; Oliverius Scholasticus, p. 1424, 1449 5 Du Cange, Les familles 



regni Hierosolymitani. 2 1 9 



nepote Rupino urbem pacifice ingressus a patriarcha 2 ) ad S. Petri ecclesiam 
ductus est, ubi Rupinus ex ejusdem manu vexillo accepto de corporali 
civitatis possessione saisitus est, quo facto in palatio ligia homagia baronum 
accepit. Deinde postquam omnes iidem ac milites, viduae et orphani olim 
ejecti et possessionibus spoliati reducti et restituti sunt, rex patriarchae 
ecclesiam Tarsensem cum juribus ac tenementis reddidit, in qua diu pastore 
orbata cantor Antiochenus archiepiscopus consecratus est, 3 ) et ecclesiam 
Mamistanam patriarchatui olim non subditam, cujus pastor archidiaconus 
Antiochenus electus est, 4 ) item reddidit abbatiae S. Pauli fontem Gastonis, 
abbatiae Nigrae Montanae 5 ) casalia et tenementa, templariis castrum de 
Gaston. 6 ) Denique rex papam rogat, ut antedicto patriarchae pacis auctori 
copiosas gratias referre, Rupino nepoti favere et regno Armeniae auxilium 
laturis plenam indulgentiam concedere velit (Raynaldi, Annales 1205, 
S 36 — 40). || Honorius III 24 Jan. 1226 Friderico II. scribit, se precibu Bohe- 
mundi, ut ab excommunicatione absolveretur. cedere non potuisse (Mon. 
Germ. Ep. I, p. 212, No. 290; Potthast, No. 7521), et 30 Jan. 1226 Nico- 
siensi et Caesariensi archiepiscopis necnon abbati Montis Oliveti exponit, 
Pelagium, S. Apostolicae legatum, castellum Antiochenum olim fratribus 
Hospitalis tenendum tradidisse, sed Bohemundum illud necnon domum 
quandam dictorum fratrum Tripolitanam violenter cepisse, nonnullos occi- 
disse, itaque vinculo excommunicationis innodatum fuisse (Mon. Germ. 
Ep. I, p. 213, No. 291; Potthast, No. 75243) et a Gregorio IX (5 Mart. 
1230) jussus Geroldus, patriarcha Hierosolymitanus, (1 1 Jul. 1230) eandem 
sententiam de novo promulgat (Delaville )e Roulx, Les archives, p. 167 — 
168, No. 67). 817 

d^outre-mer ed. E. G. Rey, p. 200—203; Reg. Honorii III, ann. VI, reg. III, ep. 305, 
fol. 219^: 23 Mart. 1222). Raymundus Rupini «nondum suae potestatis» a. 22 Maj. 
1207 (cf. infra No. 820) et Bohemundus supradictus saepe (cf. supra No. 791, 798, 
806) «principem Antiochenum» se vocat. Wilkenium (VI, p. 36, not. 62) sequuti 
annum 1206 epistolae proposuimus. Honorius III Rupino nostro semperfavit; 24, 
25, 27 Jul. et 5 Aug. 1217 eum sub protectione Sedis Apostolicae constitutum Pela- 
gio, S. A. legato, regi Armeniae, Templi et Hospitalis fratribus commendavit 
(Pressutti I, No. 674.-676, 682, 693, 707, 1 233 ; Potthast, No. 5588, 7766, 26005— 
26007), eum regem Armeniae coronan jussit 16 Dec. 1220 (Pressutti I, No. 2876) 
et post ejus mortem Pelagio mandavit, ut contra Bohemundum, comitem Tripo - 
litanum, fortiter ageret (Pressuti I, No. 3405), 26 Jun. 1224 patriarchae et pnori 
Tcmpli Antiocheni praecepit, ut Bohemundum, «qui pro principe Antiocheno se 
gerens»abbatemetconventumS.SimeonisAntiochenosexpulerataliosquesimoniace 
intrudit, inducerent, ut a dicta perversitate desisteret (Pitra ? Analecta noviss. I, 
n. 586, No. 31) et 28 Nov. 1224 archiepiscopo Nicosiensi indulsit, ut, comitis Tripo- 
litani excommunicationis sententia perdurante, ad partes ejusdem ditioni subiectas 
in judicium trahi minime posset (Reg. Honor. ann. IX, rep. V, lib. IX, ep. 73, fol.i4v) 
et 18 Dec. 1225 magistro Hospitalis concessit, ut contra violentiam comitis Tripoli- 
tani arma sumerent (ibid. reg. V, lib. X, ep. 139, fol. 103 r). *) Petrus I. 8 ) et 
4 ) Nomina ignoramus. 5 ) Alias : Mons Hingronis, prope Antiochiam ; cf. supra 
No. 632 et ZDPV. X, p. 263; Berliere, p.491. *) Quod iisdem a. 121 1 redditum 
fuisse dicitur (Eracles, p. 317). 

1207 Febr. — Juliana, domina Caesareae, pro salute animae patris bonae 
memoriae Hugonis, matris Isabellae, consensu Aimari mariti, Hospitali 
donatdomum Roberti Hohais, quae olim fuit Georgii militis et sita est inter 
casale Capharleth et casale Rogerii de Chasteillon, cum III carrucatis fran- 
cesiis a parte orientis, quae fuerunt de terra de Capharleth, et cum II petiis 
terrae a parte salinarum cum pertinentiis donat et sigillo confirmat. — 



220 Regesta 

Petrus, archiepiscopus Caesareae, Galfridus lo Rath, magister Hospitalis, 
Isembardus, praeceptor Acconensis, Galfridus, bajulus fratrum Joppensium, 
Willermus Embriach, Simon de Caesarea, Conselath, Julianus, Philippus de 
Dubbes, frater Symon de Calendiun, frater Amauricus ; de fratribus Templi : 
Petrus de Moneta praeceptor, Galfridus Anglicus, Willermus de Briencon ; 
de saecularibus : Comes Bertoth, Herri le Aleman, Guido de Laron, Adam 
Coste juvenis, Thomas de Maugastel, Guido (de) Flumine, Hugo de Buria l ) 
(Paoli I, p. 289, No. 10). i) Infra No. 819: Burin. 818 

1207 Febr. — Juliana, domina Caesareae, pro salute Hugonis, bonae 
memoriae patris ac domini Caesareae, et matris Isabel assensu mariti Aimari 
Hospitali sigillo concedit casale Pharaon et Seingibis, quorum termini sunt 
ab oriente pertingentes ad Caveam ficuum ad Petram Molarum usque ad 
fines Caphet, x ) a meridie usque ad fines Phardesi, casalis domini Gormundi, 
ab occidente usque ad fines Calanchun, quod est ejusdem Hospitalis, a 
septentrione usque ad caveam Artais, et confirmat, se sepulturam sibi elegisse 
in Hospitali. — Petrus, archiepiscopus Caesareae; de fratribus: Gofridus 
lo Rath, magister Hospitalis, Isembardus, praeceptor Accon, de dicta ele- 
mosina investitus, Gefridus, bajulus de Jafe, Symon de Calanchun, Amau- 
ricus; de fratribus Templi : Petrus de Monea praeceptor, Galfridus Anglicus, 
Willermus de Brienchon; de saecularibus : Comes Bertot, Horri Laleman, 
Willelmus Embriach, Symon de Caesarea, Conselath, Julianus, Philippus 
de Dubbes, Guido de Laron, Adam Coste juvenis, Thomas de Maugastel, 
Guido de Flumine, Hugo de Burin (Paoli I, p. 94 — 95, No. 90; cf. p. 5 16 
ct chartam antecedentem). 819 

! ) Id est keffa (Conder, Quart. Stat. 1890, p. 30). 

„ Maj. 22, ind. X. — Rupinus, Antiochiae princeps nondum suae 

potestatis, Hospitali donat civitatem Gibel cum pertinentiis et sigillo regis 

Leonis II confirmat. — Leo, rex Armeniae, avunculus principis, Eburgarib, 

Armeniae constabularius, Basilius Sefricam, *) Armeniae marescalcus, Adam 

de Gastonis, Robertus, Antiochiae comestabulus ; Garinus de Monte acuto, 

marescalcus Hospitalis, Gobertus, praeceptor domus Antiochiae, Girencius 

Dcdolue 2 ) et Bernardus, fratres Hospitalis. Factum tempore fratris Gofredi 

Lirat, magistri Hospitalis, et datum per manum Basilii cancellarii, L(eonis),regis 

Armeniae, avunculi (Paoli I, p. 95 — 96, No. 9 1 [cf. p. 5 1 7 — 5 1 8] ; Langlois, 

Tre'sor, p. 1 30— 1 3 1 , No. 11:17 Mart. 1 207 ; cf. Dulaurier in Journ. asiat. 

1 86 1 , XVII, p. 408—4 1 o). 820 

! ) De quo Dulaurier, ibid. p. 319—320; ibid. p. 321—324 de Armeniae mares- 
calcis, baillivis et senescalcis, p. 323 de Adam nostro Gastonensi. Cf. Rec. d. hist. 
d. croisad., aut. armdn. I, p. LXxXV— XC. *) Alias: Dedolue, de Dolve. 

„ Jul. 27, ind. X. Accon in palatio episcopi Acconensis. — Albertus, 

patriarcha Hierosolymitanus et S. Apostolicae legatus, confirmat, Helyam, 

quondam Pagani Pictaviensis filium, Girardo, praeceptori hospitalis Theu- 

tonicorum, XXV bisantiis acceptis, omne jus renunciavisse, quod de domo 

quadam habebat, quae sita est intra septa domorum dicti hospitalis. — 

Johannes de Ybelino, bajulus regni Hierosolymitani, Radulfus de Tyberiade, 

ejusdem regni senescalcus, comes Bertoldus Theutonicus, Andreas de Vituli, 

vicecomes venatorum, *) Henricus Alamannus, Michael de Jerusalem (Strehlke, 

p. 34, No. 42). 821 

') Aperte legendum est : Andreas de Vitali, vicecomes Venetorum ; cf. Tafel- 
Thomas, Urkunden II, p. 174; Heyd I, p. 331. 



regni Hierosolymitani. 221 



1207 Sept. 14. Nordhusen. — Nuntiis (Alberti), patriarchae Hieroso- 
lymitani, (Philippi de PJaisseiz), Templi, et (Gaufridl Rati), Hospitalis, ma- 
gistrorum in curia solemni rex Philippus Germaniae quinque annorum 
tributum scilicet senorum denariorum de aratro et binorum de domo in 
subsidium Terrae Sanctae concedit et confirmat (Martene, Thesaurus I, 
p. 805 ; Miraeus, Opera diplom. 111, p. 272 ; Erath, Codex Quedlinb., p. 126; 
Mon. Germ., Leges II, p. 213; cf. BOhmer-Ficker, tio. 1 60 ; Winkelmann, 
Philipp v. Schwaben, p. 425). 822 

„ Dec. 5. Accon. — C(larembaldus), archiepiscopus Tyrensis l ) sigillo 

confirmat, Johannem de Ibelino, bajulum regni Hierosolymitahi, Philippum 

de Ibilino fratrem et Willelmum de Petra cum Garnerio de Legniaco, 

comitissae Campaniae milite, tale pactum fecisse, ut matrimonium inter 

Hugonem I, regem Cypri et Aelidem, majorem filiam Henrici, comitis Cam- 

paniae, fieret et, si dicta Aelis moreretur, priusquam eam rex in matrimonium 

duceret, idem Aelidis sororem minorem Philippam sibi copularet. — C, 

archiepiscopus Tyrensis, frater G. Turonensis, Templi thesaurarius, Johan- 

nes, clericus ejusdem, G. deLegniaco (Martene, Thesaurus I, p. 806—807; 

Dumont, Corps diplom. IA, p. 383; d'Arbois de Jubainville V, p. 47, 

No. 672; cf. IV, p. 107 — 108). || Hoc matrimonium non contractum est 

(De Mas Latrie I, p. 143, 176 — 177; 11, p. 12). 823 

! ) «Qui tanquam peregrinus in Terram Sanctam profectus fuerat» (Potthast, 
No. 1983 — 1986 ; cf. No. 2862,4858,4954). 

„ Dec. 18. Accon. — Albertus, patriarcha Hierosolymitanus, sigillo 
confirmat, coram ipso Aalyda, filiam Turgini et Hospitalis consororem, eidem 
domui dedisse IV carrucatas terrae cum domibus, quas in casali Geschale 
sitas Turginus M bisantiis emerat a regeGuidone tunc comite Joppensi, de 
quarum emptione Guido et uxor Sibilla II fecerunt privilegia nunc ab Aalyde 
Isembardo, magno praeceptori, et fratri Richardo thesaurario tradita. Deinde 
Aalis donat C bisantios ad mortem ipsius accipiendos super L bisantiis, 
quos annuales habet de quibusdam domibus in vico catenae Acconensis 
ante domum Johannis Daht sitis, quas Thomas Pisanus nunc tenet cen- 
suales; hae vero domus cohaerent aboriente viae publicae, a meridie domui 
filiae Johannis Daht, a septentrione domui Tortosae et ab occidente respi- 
ciuntadmare, quod dicitur Lordemer. — Petrus, archiepiscopus Caesareae, 
magister Guido, ejusdem archidiaconus, Gervasius, archidiaconus Acconensis, 
Balduinus, regius notarius, magister Guillelmus medicus, magister Lam- 
bertus; de fratribus: Seguinus prior, Fulco, Bremont hospitalarius, Simon 
de Calenson, Constantius ; Philippus Moresin, Andreas de Viana, Bernardus 
de Cathena (Paoli I, p. 218 — 219, No. 176; cf. p. 540 — 541). 824 

( „ ?). — Praeceptum, quod Hubaldus archiepiscopus et Gerardus 
Curte(vechiae), potestas Pisanorum, Marzucco de Tepertis dederunt, qui 
cum soldano Aegypti foedus commercii iniret (Amari, I diplomi arabi, p. 280 
— 281, No. 20; cf. p. 465; Fanucci II, p. 88 — 89). 825 

„ — 1208 (italice). — Re Aparisente Gasi, 1 ) soldanus Alappinus, 
Venetis per manum P. Marignuni(i), filii Marignuni(i), in terra sua varia 
privilegia concedit et confirmat 2 ) (Tafel-Thomas II, p. 63 — 66, No. 185; 

*) Malik az-Zahir Ghiath ad-dfn Ghiizi, filius Saladini. 2 ) Inter cetera 

vectigal prope «montem Cetfam» (Keschfahan) solvendum relaxat. Heyd I, p. 375 
recte legere mavult: «pontcm». Prope arces enim Bacas et esch schughr pons 



222 Regesta 

Cicogna, Iscriz. Venet. IV, p. 543 — 544; cf. Archives d. miss. scientif. II, 

P- 354)» 826 

Keschfahan (male: Isphahan) erat ripam utramque Orontis conjungens «multo 
celeberrimus, in quo frequentes singulis hebdomadibus nundinae exercentur» 
(Schuitens ad Boha ed-dini Gesta Saladini, Index geogr. s. v. Hacasum). 

(1207 — 1208?) (arabice). — Praefatio privilegii sive epistolae a soldano 
Malec Adel ad consules Pisanorum datae (Amari, 1 diplomi arabi, p. 69, 
No. 22; cf. p. 409). 827 

1208 Sept. Accon. — Otto, comes (de Henneberg), consensu uxoris 

Beatricis, filiae quondam comitis Joscelini, domui Theutonicorum Acconensi 

III carrucatas terrae francesias apud casale Saphet l ) in territorio Acconensi 

situm et domum in eodem casali donat et sigillo confirmat. — Johannes 

Tortus, Henricus Alamannus, Gotsuinus, Eustachius de Cayphas, Thomas 

camerarius, Andreas de Vinea, Johannes de Bort, Girardus de Cabur; de 

fratribus: Otto, ejusdem domus magister, 2 ) Gerardus praeceptor, Henricus 

marescalcus, Henricus, custos infirmorum, Hugo, Bertoudus. Factum 

Johanne de Ibelino regnum Hierosolymitanum procurante (G. Brllckner, 

Neue Beitrdge z. Gesch. d. deutsch. Alterthums, Meiningen 1858, I, p. 68 — 

69; Strehlke, p. 34 — 35, Nr. 43; cf. p. 122; Forsch. XXI, p. 499, No. 3; 

Altpreuss. Monatsschr. 1880, XVII, p. 382, No. 8; 1882, XIX, p. 637, 

No. 8; p. 645, No. 5). 828 

■) QuodConder, Quart. Stat. 1890, p. 35 esse putat shefeiya (in Mappa Anglica 
sheet III). *) O. de Kerpcn, qui 7 Febr. vel 2 Jun. anno incerto in urbe Accon 
obiisse fertur (de Wal, Recherches II, p. 347; Perlbach, Necrologe, p. 359, 
361 — 363 ; SS. rerum Pruss. I, p. 30; III, p. 389; Voigt, Gesch. Preussens II, p. 50 
— 57). CTui successit Hermannus Bart de rhunngia ortus (Zeitschr. f. d. Gesch. d. 
Harzes IV, p. 46—76), qui annis 1209—1210 magister memoratur (Eracles, p. 309, 
311, 323) et 20 Mart. 1210 in pugna cum soldano Iconii commissa letaliter vulne 
ratus (Voigt III, p. 6j) 2 vel 3 Jun. (Perlbach, Regesten, p. 364; cf. p. 358—359, 361 
— 362) eodem anno obiit ; ct. SS. rerum Pruss. III, p. 389. 

„ Octob. initio. Accon. — Otto, comes de Hinneberch, cum uxore 
Beatrice, filia quondam comitis Jocelini, Hospitali medietatem de Casal Blanc 
cum pertinentiis donat et sigillo confirmat. — Advocatus de Suvarcenberch, 
praepositus Alemannus, Henricus Alemannus, Johannes Tortus, Johannes 
de Aistat, Girardus de Cabor, Petrus de Ancre, Eustacius de Caiphas (Paoli I, 
p. 96 — -97, No. 92 [cf. p. 518]; Bechstein, Gesch. u. Gedichte d. Minne- 
sdngers Otto v. Botenlauben, Leipzig 1845, p. 126, No. 2). 829 

( „ } Mart. 9). — Bubekr, 1 ) filius Job, amicus miri Amamoni, 2 ) 
Venetianis eorumque duci Leoni ac nuntiis Marino Dandulo et Petro 

') AbO Bekr Malik al-Adil. 2 ) Titulus: Khalil el-mumenin soldano nostro 
annis 1207— 1208 a chalifa concessus est (Abulfeda ed. Reiske IV, p. 224— 225, ed. 
Paris. in Rec. d. hist. d. croisad., aut. arab. I, p. 84; Amari, I diplomi arabi, p. 69, 
No. 22 ; p. 467), quod primus Ludovicus Streit, Venedig u. die Wendung d. viert. 
Kreuzzuges gegen Constantinopel, Anklam 1877, 4 , p. 40 notavit. Carolus Hopf 
(Griechenland m Krsch & Gruber, Kncyklopaedie LXXXV, p. 188) eumque sequu- 
tus Comes Paulus Riant, Innocent III. Philippe de Souabe et Boniface de Mont- 
ferrat (Revue d. questions hist. 1875, XVII, p. 320—374; XVIII, p. 1 — 7^ ; cf. ejus- 
dem: Le changement de direction de la quatneme croisade in Giorn. Ligust. iti/ty 
suppl. al fascicolo XI del 1878, p. 1—62 et Winkelmann, Philipp v. Schwaben, 
p. 524—529) hanc chartam 13 Maj. 1202 editam esse, putarant, sed Hanotaux, Les 
Venitiens, ont ils trahis la chretiente en 1202? (Revue hist. 1877, IV,p«74 — 102, ubi 
chartas quattuor p. 79— -81 repctitas invenias) ct Heyd I, p. 400 — 404 jure hoc 



regni Hierosolymitani. 223 



Michaeli 3 ) fundacum Alexandriae necnon securitatem in terra Aegypti con- 
cedit et conhrmat. — Scriptum XIX Saben mensis Martii. Vivianus, scriptor, 
notarius et judex legit, exemplavit ac subscripsit (Tafel -Thomas II, p. 185 
— i87,No. 243; DeMasLatrie,Traitesde paix, suppl. p. 70— 72, No. 1). 830 

datum rejecerunt et, chartam nostram cum tribus sequentibus 9 Mart. 1208 a sol- 
dano concessam fuisse, verisimillimum esse censuerunt. 8 ) De quibus nuntiis 

cf. Hanotaux, p. 93—95. 

(1208? Mart. 9). — Amicus de Mirmomuni omnibus bajulis et capita- 
neis exercitus sui in classe constituti mandat, ut Venetos Alexandriam et 
cum iisdem peregrinos S. Sepulchrum adituros protegant ac tueantur. — 
Vivianus etc. ut supra No. 830 (Tafel-Thomas II, p. 1 87 — 1 88, No. 244). 831 

(• „ } Mart. 9). — Idem soldanus bailiis et amiratis Alexandriae et totius 
Aegypti, ut Venetos merces ibidem ementes et vendentes custodiant, prae- 
cipit. — Vivianus etc. (Tafel-Thomas II, p. 188 — 189, No. 245). 832 

( „ ? Mart. 9). — Idem soldanus VenetisAlexandriac constitutis fundicum 

Soguediki l ) ac potestatem ibidem habitantem concedit et Mirum 2 ) Faidi- 

dinum 3 ) huic praecepto satisfacere jubet. — Vivianus etc. ut supra No. 830 

(Tafel-Thomas II, p. 1 89, No. 246). 833 

*) SCItjueddik, id est «forum galli». *) Amiratum. 8 ) Faid ad-dfn «abun- 
dantia regionis», nomen rarius. 

( „ ?) Maj. 3. — Emelec Adel, soldanus Aegypti, Pisanis in toto regno 
suo securitatem ac liberum commercium concedit et confirmat (Amari, I 
diplomi arabi, p. 283, No. 22; cf. p. 467). 834 

( „ ? Maj.) (italice). — Re compiuto (Maiik al - Kttmel) nomine patris 
soldani Aegypti consulibus Pisanorum, se eorum legatum Marzuccho 
benigne recepisse et, quae petivit, adimplere velle, confirmat (Amari, I diplomi 
arabi, p. 282, No. 21 [cf. p. 465 — 466]; Pagnini, Della decima II, p. 203 
— 204; cf. Fanucci 11, p. 88 — 90; Heyd I, p. 412). 835 

( „ }) (arabice). — Complures mercatores Pisani et Venetiani, qui 
Barutho Cyprum exinde Alexandriam appulsi per annum retenti fucrunt, 
soldanum Malec al-Adel precibus adeunt, ut sibi liberum reditum concedat 
(Amari, 1 diplomi arabi, p. 70 — 71, No. 23; cf. 409 — 410). 836 

1209 Mart. 5. Laterani. — Innocentius 111 (Alberto), patriarchae Hiero- 
solymitano, Sedis Apostolicae legato, significat, se precibus canonicorum 
Antiochenorum, qui (Petrum), episcopum Yporiensem, sibi patriarcham peti- 
verant, x ) indulgere, et mandat, ut regem Armeniae ac fratres Tcmpli necnon 
comitem Tripolitanum et dictum regem conciliet et eundem adducat, ut, 
quae fratribus Templi abstulerat, reddat, denique nuntiat, se in proximo 
non modicam pecuniam ipsi ac fratribus Templi et Hospitalis destinare 
(Baluze II, p. 302 — 303, No. 8; Migne Iil, p. 18 — 19, No. 8; Potthast, 
No. 3685). 837 

') Antea abbas de Lucedio (cf. supra No. 802) vocatus. 

„ Jun. 4. Viterbii. — Innocentius III (Leonem II), rcgem Armeniae, 
monet et hortatur, ut cum comite Tripolitano treugam ineat et observet. 
Rex enim per litteras, electum Tarsensem et fratrem Theutonicum postu- 
laverat, l ) ut ante litis ingressum absque judicio nepoti suo Antiochia per 

J ) Garnerium? (Cf. supra No. 812, not. 2). 



a$4 Regesta 

comitem Tripolitanum occupata reddatur, et idem comes confirmaverat, se 
quidem secundum ordinem juris judicium subire velle, sed regem nolle. 
Qua de causa Innocentius a comite postulavit, ut Petro, patriarchae Antio- 
cheno, castellum Antiochiae redderetur ei assignandum, pro quo justa 
sententia fuerit promulgata, ac denique dicto regi mandat, ut fratribus 
Templi de castro Gaston justitiam saepe postulatam exhibeat (Baluze II, 
p. 326— 327, No. 45 ; Mignelll, p. 54— 56, No. 45; Potthast, No. 3738). 838 

1209 Sept. 4. — Boaitiundus IV, princeps Antiochenus et comesTripo- 
litanus, domui Theutonicorum concedit et sigillo confirmat petiam terrae 
suae, quae infra burgum Tripolis prope magistrum murum burgi sita est, 
exceptis domibus in ipsa terra aedificatis, ubi homines ejus habitant (quae 
terra terminatur a gradu magnae turris magistri muri burgi Tripolis, quae 
est versus orientem, usque ad territorium episcopi Tripolitani et inde usque 
ad murum Templi, qui est versus occidentem et adhaeret magistro burgi 
muro, sicut terra debet partiri inter terram principis et Berengeri de Sura 
prope divisionem terrae Templi), insuper 111 turres, quae sunt a gradu prae- 
dicto usque ad terram domusTempli ea conditione donat, ne aliud in ipsa 
terra aedificent nisi domos ad ipsorum mansionem, et ut, si murum burgi 
pejorarint pro aliquo, quod in dicta terra fecerint, murum reparare tene- 
antur. — Guido, dominus Biblii, Plivanus, dominus Botroni, Girardus de 
Ham, conestabulus Tripolitanus, Raimundus de Biblio, Wuillelmus de 
Biblio, Raimundus de Scandaleone (Strehlke, p. 35 — 36, No. 44; cf. 
p. 126). 839 

„ Octob., ind. XIII. — Petrus II, patriarcha Antiochenus, l ) sigillo 

apposito enumerat vasa sacra et paramenta, quae in commenda Hospitalis 

a P(etro l), 2 ) ipsius antecessore, deposita nunc a thesaurario Garssione Asmaldi 

ac fratribus Petro Galeis, Paschali et Thoma recepit. — (Giraldus), episcopus 

Tripolitanus, B., cantor Antiochenus, S., archidiaconus Tripolitanus, B., ma- 

gister scolarum Antiochenus, P(etrus), cancellarius patriarchae ; de presby- 

teris: B. de Mamcndon, Pascalis de Seona, Stephanus de Cosquenit, Petrus 

Benedictus, frater ejus Martinus, Vivianus, Leo presbyter (Paoli I, p. 97 — 

98, No. 93; cf. p. 519). 840 

') Fuerat abbas de Lucedio (ROhricht in ZDPV. X, p. 4; Potthast, No. 3685, 
4248—4249,4207,4604, S176; Irici, Res patriae II, p. 15 ; Riant, Exuviae Constant. I, 
p. XXV, XXIa, LVII, 5fC, CLXX. 8 ) Antea episcopus Tripolitanus, postca 

patriarcha, qui in carcere Bohemundi, comitis Tripolitani, obiit (cf. ZDPV. X,p.4: 
Potthast, No. 2759); nomen antecessoris Petri I nescimus (Potthast, No. 51 1 — 512, 
514, 561). Chartam pseudo-patriarchae Antiocheni et «archiepiscopi Hierosolymi- 
tani» Theoderici (a. 1208) ct. in Riant, Exuviae I, p. CLXVI, uLXVH; II, p. 96. 

1210 April. 19. Tarsi. — Leoll, Dei et Romani imperii gratia Armeniae 
rex, Innocentio III scribit, (Garinum de Monte acuto) magistrum et conven- 
tum Hospitalis praeterito mense Augusti J ) contra paganorum infinitam 
multitudinem sibi auxilio venisse et a se civitatem Seleph, 2 ) castellum novum 3 ) 
et Camardesinum 4 ) cum pertinentiis dona accepisse, itaque rogat, ut hanc 

') De bello inter Armeniae regem et Ghiat ad-din, soldanum Iconii, a. 1209 
exorto cf. Abulfeda in Rec. d. hist. d. croisad., aut. occid. I, p. 83 ; aut. armJn. I, 
p. 482 ; Petermann, Beitr. z. Gesch. d. Kreuzzlige aus armen. Quellen, Berlin 1860, 
p. is8 not. *) Selefkie ad Calycadnum (Gok su) sita sive Seleucia Trachea 

(Dulaurier in Journ. asiat. 1861, XVIll, p. 317—318). 8 ) Nunc, ut videtur, Nort- 
bert (ibid. 302, 308 ; Rec. d. hist. d. croisad., aut. armen. I, p. 481, 638). 4 ) Locus 



regni Hierosolymitani. 225 



concessionem confirmet 6 ) (Paoli I, p. 98 — 99, No. 94; Bosio I, p. 155 — 
156; Vertot, Hist. de Tordre de Malte I, p. 61 1 ; Langlois, p. 1 12 — 1 14, 
No. 3; Raynaldi, Annal. 12 10, § 34 — 35; Baluze, Ep. lnnoc. III, p. 468 — 
469, No. 119; Migne, Ep. Innoc. III, p. 306 — 307, No. 1 19). 841 

ignotus; «camard correspond aujourdhui au passage appele Demir Kapou» (Lang- 
lois, 1. c. ; Dulaiirier in Journ. asiat. 1861, XvIII, p. 307, 318). 6 ) His precibus 

Innocentius III annuit epistola 3 Aug. 12 10 ad antedictum magistrum et conven- 
tum data (Potthast, No. 4058). 

1210 Aug. 20. Laterani. — Innocentius III, quum rex (Leo II) Armeniae 
per abbatem S. Mariae trium arcium, l ) Ascivardum militem et Bovonem, 
latinum cancellarium, rogasset, ut nepoti suo (Rupino) justitia fieret, (Sicardo), 
episcopo Cremonensi, causam, quae inter dictum Rupinum et (Bohemun- 
dum), comitem Tripolitanum, vertebatur, committit, si opus sit (Alberto) 
Hierosolymitano et (Petro II) Antiocheno patriarchis assumtis, dijudicandam 
(Baluze II, p. 470— 471, No. 123; Migne III, p. 310 — 312, No. 123; Pott- 
hast, No. 4066). «) Gf. supra No. 780. 842 

„ Aug., ind. XIII. — Leo II, filius domini Stephani bonae memoriae 
et Romani imperii gratia rex Armeniae, assensu heredis sui Raymundi 
Rupini fratribus Hospitalis urbem Larandam, 1 ) si foret, ut de manibus 
hostium eriperetur, sigillo donat et concedit, ut bellum et pacem cum 
Laranda et aliis marchiis facere possint et, quaecunque bello ceperint, cum 
aliquo partiri nullatenus cogantur. — De clericis : Petrus, Tarsensis electus, 
Joannes, Tarsensis cantor, Helias, Tarsensis thesaurarius ; de fratribus: 
Heymericus, Selefkiae castellanus, Gofredus marescalcus, Albertus Roirad, 
praeceptor Selefkiae, Helias de Turre; de baronibus: Constantiuscomesta- 
bulis, Adam de Guastone senescalcus, Osto de Tabaria, Robertus Mansel, 
Antiochiae comestabulis, Rogerius de Monte a ) comestabulis, Basilius mares- 
calcus, Baharam, filius Gofredi de Corco. 3 ) Datum per manum Bartholo- 
raaei 4 ) protonotarii (Paoli I, p. 100 — 101, No. 96 ; Langlois, Tresor, p. 1 1 5 
— 116, No. 5; cf. Lois [ed. Beugnot] II, p. 314; Dulaurier, Recherches I, 
p. 124, 165). 843 

*) Nunc Derindeh prope Iconium (Rec. d. hist. d. croisad., aut. armen. I, p. 360). 
*) Id est MHd (ibid. p. 639). 3 ) Alias Corith, Coriz (Kmp\)x6<;), urbs CUiciae 

(ibid. p. 638). 4 ) De quo Dulaurier in Journ. asiat. 1861, XVIII, p. 328. 

„ Sept. — Hugo I, rex Cypri, Hospitali per manum magistri Garini 
de Monte acuto Plantanistias, casale in territorio Paphi situm, Colos, casale 
episcopatus Nimocii, quod a Garino de Colos Hospitali donatum fuit, deinde 
prastiam Monagrole Nimocio vicinam cum terra, quam Hardevvinus ibi 
tenebat, Finicam Papho vicinam cum pertinentiis sigillo concedit et fratri 
Guillelmo de Belna, tunc praeceptori in Cypro, permittit, ut bladum Hospi- 
talis perpetuo libere molatur in molendinis regiis de la Questria, quantum 
opus sit domui Hospitalis in civitate Nicosiae, domum Morae et S.Georgii, 
deinde domos et plateas Nimocii, quae fuerunt lambitae Sabastos et sororis, 
hortum ejusdem civitatis cohaerentem domui Guischon Span. et Girardi de 
Maske et ex alia parte balneis, denique libertatem emendi et vendendi per 
totam insulam, intrandi et exeundi sine ulla exactione confirmat. — Gual- 
terius Caesar(iensis), Cypri comestabulus, Aimericus de Riveth, Cypri 
senescalcus, Reynaldus Suessionensis marescalcus, Galterius de Bethsan, 

Rdhricht, Regesta. ic 



226 Regesta 

Laurentius de Morfo, Simon Paph(ensis), Marinus de Bombel, Galterius 
Bellus, Petrus Chaperon (Paoli I, p. 101 — 102, No. 97; cf. p. 520). 844 

1210 Sept., ind. XIV. — Raymundus Rupinus, princeps Antiochenus, 

Hospitalis socius ac frater factus, assensu uxoris Helovisiae, filiae Hemerici II, 

regis Hierosolymitani et Cypri, eidem domui per manum Garini de Monte 

acuto l ) civitatem Gabuli et castellum Vetulae *) cum omnibus pertinentiis 

ac juribus sigillo apposito donat necnon concedit, ut pacem et bellum cum 

Sarracenis prope Gabulum et castellum Vetulae habitantibus faciat. — 

Leo II, rex Armeniae, Osto de Tabaria, Robertus Mansel, Antiochiae 

comestabulus, Guillelmus de Insula, Robertus Tali, Paganus, Antiochiae 

buteler, 3 ) Nicolaus Lualn, frater Hemericus de Pax, 4 ) Selefkiae castellanus, 

Albertus, Selef kiae praeceptor, frater Helias de Turre, Anfredus de Margat. 

Factum per manum Bartholomaei, regiae duanae secretorum regis Armeniae 

protonotarii (Paoli I, p. 99 — 100, No. 95 [cf. p. 519]; Langlois, Tre'sor, 

p. 132 — 133, No. 12; Cod. Paris., collect. Dupuy, 1 fol. 94). 845 

*) De quo Eracles, p. 309,310, Albericus, p. 909 ; a. 1217—1222 in bello Damia- 
tino constitutus fuit, ut omnes hujus fontes testantur (cf. RGhricht, Testimonia min. 
et SS. de Quinto bell. sacro s. voce, Studien, p. 26,28,43) et a. i222inltaliam pro- 
fectus est cum Johanne, rege Hierosolymitano (Oliverius Scholasticus, p. 1450; 
Winkelmann, Friedrich II, I, p. 105 — 198), deinde a. 1223 in Anglia, mense Junii 
autem 1225 in Gallia moratus (Potthast, No. 7528; Bouquet XX, p. 325 — 326; 
Archives de TOrient latin II A, p. 194) et Nov. 1227 mortuus est; de sigillo ejus cf. 
Delaville le Roulx in Mem. d. antiq. de France 1880, XLI, p. 70. Huic successit Ber- 
nardus de Texi, cujus chartis mentio non fit (Herquet, Chronologie, p. 37 — 38). 
*\ De quo Alb. Aquens. XI, c. 45 ; Journ. asiat. 1801 Nov., p. 321 ; Rey, Les colo- 
nies, p. 336. 8 ) butticularius, bouteiller. 4 ) a. 1216 «magister Hospitalis 

cismarini» (Bbhmer-Ficker, No. 845). 

„ Nov. — Hugo I, rex Cypri, ecclesiae S. Sepulchri prastiam, quae 
dicitur Lacridon et in territorio Paphi sita est, necnon V villanos, quorum 
nomina sunt Vassilius de Liquetima, Vassilius, filius uxoris Vassilii de 
Liquetima, donat et sigillo confirmat. — Galterius Caesariensis, conestabulus 
Cipri, Aymericus de Rivet, senescalcus Cipri, Rainaldus Suessionensis, 
marescalcus Cipri, Galterius de Bethsan, Gormundus de Bethsan, Galterius 
de S. Bertino, Simon Paphensis, Petrus Chape, Galterius juvenis (Roziere, 
p. 314 — 315, No. 176; Duchesne, Hist. geneal. de la maison de Bethune, 
p. 360; Lois [ed. Beugnot] I, p. 403 — 404, not. b; Migne, p. 1253, 
No. 176). 846 

( „ ). — Gervasius, abbas fratrum Praemonstratensium, una cum toto 
capitulo Johanni deBrienna in thronum regni Hierosolymitani evecto con- 
gratulatur et preces ordinis pro felici armorum successu spondet (Hugo, 
Sacrae antiquit. monum. I, p. 76 — 77, No. 84; cf. infra No. 855). 847 

1211 Febr. 14, ind. XII. 1 ) Accon in palatio patriarchae. — Albertus, 
patriarcha Hierosolymitanus, controversiam, quae inter Martinum Roziam, 
civem Januensem, 2 ) et Hermannum, Theutonicorum Acconensium ma- 
gistrum, de domo quondam Theodori Suriani Tyri sita versabatur, disceptat. 
— Galterius, episcopus Acconensis, frater Lodoicus et Aldo, ecclesiae S. 
Crucis Acconensis canonicus, Obertus Auriae, Nicolaus Spinola (Strehlke, 
p. 36 — 37, No. 45; cf. p. 124). 848 

*) Alias XV, quae indictio in annum 12 12 quadraret. *) Cf. supra No. 682. 

„ Febr. 20, ind. XII. Accon. — Jacobus de Marino et Lanfrancus 
de Mari, consules Januensium in Syria, coram Guillelmo de Nigro, Ingone 



regni Hierosolymitani. 227 



Spinola et Corrado de Mari testibus chartam (supra No. 848) memoratam 
confirmant. — Stephanus de Valencia, notarius Januensis in Syria, scripsit 
(Strehlke, p. 37, No. 45). 849 

1211 (1 2 1 2) Febr., ind. XV. Accon. — Laurentius, presbyter et plebanus 
S. Marci Acconensis, Marco, episcopo Castellano, et ejus successoribus pro 
ecclesia S. Marci de Baruto censum annualem promittit. — Laurentius, 
presbyter et plebanus, Philippus Tinto, Leonardus Grino. Nicolaus Justo, 
presbyter S. Nicolai et notarius complevit et corroboravit (Cornelius, Eccles. 
Venet. XIII, p. 224; Tafel-Thomas II, p. 126, No. 227). 850 

„ Maj. 17 (18). Laterani. — Innocentius III (Alberto), patriarchae 
Hierosolymitano S. A. legato, cui jam pridem mandaverat, ut causam, quae 
inter (Leonem), regem Armeniae, et fratres Templi de castro Gastonis verte- 
batur, concordia vel judicio terminaret, eadem de re nunc iterum scribit. 
Quum enim fratres Templi, se, sicut eis injunctum erat, omnia facere paratos 
esse, confirmassent, rex quibusdam eorum petitionibus respondere noluit, 
sed bona eorum, quae habebant in portu Bonelli et aliis Armeniae locis, 
occupavit neque precibus patriarchae Hierosolymitani revocari potuit, qua 
de causa ab eodem excommunicationis vinculo innodatus est et omnes 
contra fratres Templi regem adjuturi eandem sententiam incursuri denun- 
tiati sunt. Nihilominus regis ira contra dictos fratres magis desaeviit, nam 
omnes possessiones, quas habebant in regno suo, eis abstulit praeter duas 
munitiones inexpugnabiles, et cum ad partes Antiochenas accessissent arces 
suas victualibus munituri, sicut patriarcha ipse nuntiavit, eorum casalia ad- 
huc integra destruxit, quamquam redditus inde provenientes ad ipsum 
deveniebant, et alia vice homines regis fratres in angustiis quibusdam con- 
stitutos aggressi magistrum ac plures fratres vulneraverunt, unum occide- 
runt ac varia gravia damna rerum eis irrogarunt. Itaque Innocentius nuntiat, 
se praelatis regni Hierosolymitani ac regi mandasse, ut excommunicationis 
sententiam publicent (Baluze II, p. 534 — 535, No. 64; Migne III, p. 430 



—43 1 , No. 64 ; Potthast, No. 4247). 



Ut haec excommunicationis sententia 



observetur, Innocentius 1 8 Maj. 1 2 1 1 Petro, patriarchae Antiocheno, (Clarem- 
baldo), Tyrensi archiepiscopo, (Radulfo?), Sidoniensi, (Gaufrido?), Tripoli- 
tano, (B. ?), Tortosano, Nimociensi et Famagustano, episcopis mandat (Pott- 
hast, No. 4248) et 19 Maj. Johannem, regem Hierosolymitanum, indigenas 
et peregrinos in Terra Sancta constitutos monet, ut antedictis praelatis ex- 
communicationem pronuntiaturis auxilium praestent (ibid. No. 4249). Ab 
excommunicatione Innocentius III Leonem neque tamen comitem Bohe- 
mundum Tripolitanum a. 1 2 1 3 absolvit (Potthast, No. 4685) eumque monet, 
ut nepotem Raymundum Rupinum corrigat, qui casalia patriarchae Antio- 
cheni destruxerat (Potthast, No. 4677). 851 

„ Jun. 7. Laterani. — Innocentius III Mdlik az-Zahir, soldanum de 
Alapia, x ) exhortatur, ut justitiam excolat et diligat veritatem, Antiochenum 

*) Eundem cum Bohemundo, comite Tripolitano, foedere conjunctum fuisse, 
supra (No. 794) memoratum est. A. 1203 Balduinus, comes Flandriae, regi Ale 
manniae Ottoni IV scribit : «nos soldano Babiloniae nuncios misimus, qui intima- 
rent, quod devotioncm populi christiani incredule gentis suae Deo donante in 
proximo proponamus ostendere et ad contritionem mfidelitatis de celo nos ex- 
spectare virtutem» (Mon. Germ. SS. XXI, p. 225—226). 

'5' 



228 Regesta 

patriarcham habeat commendatum neve permittat, ut ab aliquibus indebite 
molestetur (Raynaldi, Annal. 121 1, § 27; Baluze, Ep. Innoc. II, p. 537, 
No. 69 ; Migne, Ep. Innoc. III, p. 434, No. 69 ; Potthast, No. 4268). 852 

1211 Jul. 1. Accon. — Johannes, rex Hierosolymitanus, cum Maria 
uxore Santio, S. Sepulchri priori, l ) hortum prope Accon situm, quem 
fratres dicti conventus a Willelmo Pomaran(o) emerant, et domos terram- 
que vicinas concedit et sigillo confirmat. — Gualterius de Montbeliart, regni 
constabularius, Radulfus Tyberiadis, regis senescalcus, Jacobus de Durnai, 
regis marescalcus, Aimarus, dominus Caesareae, Philippus de Ybelino, 
Guido de Montfort, Garnerius Alemannus, Roardus, dominus Cayphas, 
Amion d'Ays, Thomas de Maugastel, Daniel de Molembec, Adam Coste. 
Datum (per manum) nota(rii) Balduini (Roziere, p. 268 — 269, No. 145; 
Lois [ed. Beugnot] II, p. 535 — 536, No. 50; Migne, p. 1256 — 1257, 
No. 145). 853 

*) Qui memoratur in charta hispanica in urbe Accon edita (Espana sagreda L, 
app. p. 435-43^7 No - 44)- 

( „ ). — Gervasius, abbas fratrum Praemonstratensium, Johanni, regi 
Hierosolymitano, qui rogaverat, ut pro regina uxore et filia de priori uxore 
nata preces Domino effunderent, scribit, se, quod voluerit, libenter fecisse, 
eumque rogat, ut fratres S. Samuelis foveat necnon latorem epistolae ma- 
gistrum O. benigne recipiat (Hugo I, p. 102 — 104, No. 95). 854 

1212 Jan. 20. — Johannes, rex Hierosolymitanus, 1 ) coram Philippo de 

Ibelino, Guidone de Montfort et marescalco regni civibus Massiliae, quae- 

cunque in urbe Accon prope ecclesiam S. Demetrii possederunt, per manum 

Clevebaldi de Molinis, Eliae de Nazareth, Thomae de S. Abraham et Isaaci 

de Jerusalem concedit et sigillo confirmat. — (Johannes de Ibelin, Guido 

de Montfort, Jacobus de Durmai, 2 ) marescalcus regni). Scripsit Guidanus, 

regis capellanus (Me'ry I, p. 226 — 227; Ruffi I, p. 96 — 97). 855 

*) Qui 1 3 Sept. 1 209 Acconem appulsus sequenti die Mariam, filiam Conradi 
marchionis, in matrimonium duxit et 4 Octob. Tyri coronatus est (Chron. Rotho- 
mag. in Bouquet XVIII, p.360; Rob. Altissiodor., ibid. p. 276; Danduli chron. in 
Muratori SS. XII, p. 338; cf. RJcits d'un menestrel de Reims, p. 74—75 ; Potthast, 
No. 3715 — 3716). Postauam a. 1212 (exeunte) Maria, quae pepererat Isabellam, 
postea uxorem Friderici H, mortua est (Ernoul, p. 41 1 ; Ke'cits, p. 7^ ; cf. Potthast, 
No. 4643), filiam Leonis II, regis Armeniae, Stephaniom in matnmonium duxit 
(Paoli, Codice I, p. 105, No. 100), quae peperit filium Johannem, qui septem annos 
natus obiit (Recits, p. j(>). De rege nostro, qui obiit 23 Mart. 1237 (BChmer-Ficker, 
No. 2240) cf. Acta SS. Aug. VI, p. 810 seqq. ; r . L. Lafiteau, Hist. de Jean de Brienne, 
Paris 1027.8° et d'Arbois de Jubainville, Recherches sur les premiers annees de 
Jean de Brienne, Paris 1868 (Mem. lus a la Sorbonne) 13 pp., 8°, ejusdem notitias 
in Bibl. de Tecole d. chartes 1872, p. 168— 170; de pocmaubus Johannis cf. Hist. 
litt. de la France XXIII, p. 638—641. *) Alias : Durnai. 

„ Jan., ind. XV. Bybli. — Guido, dominus Biblii, Hospitalis con- 
frater Biblii, quae pro matrimonio uxoris Aalis ab ejusdem fratre Boamundo 
IV, principeAntiocheno, charta supra (No. 798) laudata acceperat, eidem domui 
per manum Guarini de Monte acuto magistri concedit necnon casale Betzaal 
et omni exactione ablata libertatem emendi et vendendi, intrandi et exeundi 
in civitate Biblii donat et sigillo confirmat. — Willelmus Angeliers, Alber- 
tus de Ponzan, Willelmus Furnan, 1 ) Rainaldus Bonus, Manasses Arnes, 2 ) 

! ) Alias : Fornarius. *) Alias : Arneis, Haraeis. 



regni Hierosolymitani. 229 



Willelmus Liges, Radulphus, Leo, Nicolaus, Martinus, Joannes (de) Tabaria, 
Raimundus de Turzeia (Paoli I, p. 104, No. 98). 856 

1212 Mart. 1. Accon. — Johannes, rex Hierosolymitanus, in praesentia 

et cum auctoritate Alberti, patriarchae Hierosolymitani et Apostolicae Sedis 

legati, permutationem cum abbate Adam ecclesiae B. Mariae vallis Josaphat 

facit; recipit enim domos, hortos et omnem terram, quam dicta ecclesia 

possidet prope portam Sidoniensem civitatis Tyri juxta novum castrum, 

quod rex construere inceperat, et XXX bisantios singulis annis in redditi- 

bus piscariae Tyrensis accipiendos sigillo confirmat. — Aymarus de Cae- 

sarea, Garnerius Alemannus, Rohardus, dominus Cayphae, Herardus de 

Durnay, Aymericus Chevart, Tomas de Malgastel, castellanus Tyri, Johannes 

Tortus, l ) vicecomes (Acconensis), Gaufridus de Cafran, Adam Coste, Johannes 

Flori. Datum per manum Radulfi, Sidoniensis episcopi regnique cancellarii 8 ) 

(Delaborde, p. 95 — 96, No. 46). 857 

*) De quo Eracles, p. 719. *) De quo ZDPV. X, p. 30; anno 1213 Romae 
moratur (Potthast, No. 4685). 

„ April. 1 2, ind. XV. Accon in palatio episcopali. — Albertus, pa- 
triarcha Hierosolymitanus, Gualterus, episcopus Acconensis, et Andreas, 
vicecomes Venetorum, controversiam , quae inter Simonem Ruffe/ium, 
vicecomitem Januensium urbis Accon, et Bonacurtium Anselmeti, consulem 
Pisanorum Acconensium, nomine utriusque communis de burgesia Agnetis 
Gastaldi versabatur, quam scilicet vicecomes praedictus cum juratis curiae 
suae ad commune Januae pertinere dicebat ratione domus, quam in ruga 
S. Laurentii a dicto communi sub censu cum filiis Uberti de Maria con- 
sanguineis communem tenebat, sigillis appositis ita disceptant, ut vicecomes 
omnia jura remittat adversus Agnetem et ejusdem venditionem Lucensi, 
uxori quondam Bartholomaei de Dominis, confirmet. — Factum a Bona- 
curtio consule consensu Simonis Chimicosi, Burgundii de Bandino, Sanuti, 
Loterii Bubaei ac Moronei et aliorum Pisanorum necnon a vicecomite con- 
sensu Jacobi Mallonis, Othonis de Insulis, consulum Januensium, Marini 
de Bulgaro, Guillelmi Buscae, Rubaldi de Castello et aliorum Januensium 
coram juratis curiae Januensis: magistro Othone Fulcherio, Jacobo de 
Angla, Oberto Astalibeta, Jacobo de Roduan (G. MUller, p. 439 — 440; 
Ughelli IV, p. 795 — 796 ; LUnig, Cod. diplom. Ital. IV, p. 19 18, No. 6). 858 

„ April. — Leo II, Dei et imperii Romani gratia rex Armeniae, con- 
fraterordinisTheutonicorum, eidem domui donat castellum Amudain l ) et 
casale inferius ei adhaerens nominatum (cujus fines sunt: a parte Simona- 
glam tendit usque ad antiquum adaquarium, ubi II sunt arbores salices et 
modo factus est lacus, dehinc usque ad rostrum de rocha media juxta 
gastinam, quae est de territorio Adidy, inde superius ascenditur usque ad 
Quilli, quod latine vocatur meta de Gammassa ; alia divisio inter Gamassam 
et Amudain tendit ad cavam, ubi est arbor dicta «chaisne spinosa», abbatia 
Chalot et agger vineae de Mechale et extenditur meta usque viam, alia 
divisio inter pastores et Amudain (Amidain) tendit usque ad collem, ante 
quem sunt II rubi salvatici et arbor morarius, dehinc usque ad gastinam 

') StrehJke, p. 39, 126: Amidain(m), Amodan, nunc Adamodano sive Tumo 
kalessi meridiem versus de Anazarba (Dulaurier, Journ. asiat. 1861, XVIII, P- 31$ ; 
Langlois, Voyage en Cilicie^ p.445 ; Rec. d. hist. d. croisad., aut. armen. I, p. XLvI, 
XLVIII, 341, 453, 508, 526, bi8, 637). 



230 Regesta 

dictam Dagie et extenditur usque ad Zamga, dehtnc usque ad lacum Helia 
et Joh, et inter Joh et Ramam est quaedam cava divisa) necnon casale 
Sespin *) (quod a parte Baari extenditur usque ad crucem, dehinc usque ad 
cavam et turonum de Sabuhc necnon ad aggercm de Bezequi; inter Sespin, 
Baari, Abedi et Raselain est divisio quaedam petra scilicet nigra et pertusum 
vulpis et extenditur usque ad curbam Johannis Turci, dehinc usque ad 
curbam de Moqun et usque ad Indapus; haec infra situm est ipsum casale 
Sespin, ex parte Alasines extenditur usque ad arborem morarium furcatam 
et usque ad flumen Johan 8 ) et ad vingum Dendieu et ad ecclesiam de 
Indapus et ad turonum platum et petram nigram et fractum arvoltum et 
usque ad lacum, ubi fuit domus Johannis Cordin, et viam cruciatam, ubi 
est crux de petra ; hinc est recta via de Amudain ad Tractic et postea ad 
flumen), deinde aliud casale Buquequia 4 ) cum pertinentiis et divisionibus, 
sicut dominus Michael ipsum tenuit ejusdem et Sespin territorium jungi- 
tur, tum in territorio Meloni 5 ) aliud casale nomine Cumbethfor, 6 ) quod 
cum pertinentiis et divisionibus a parte orientis extenditur, sicut vadit via 
usque ad petram inter Cumbethfor et Tetimec (et sunt infra petrae pro 
metis fixae et subter carbones ; dehinc extenditur usque ad metas petrarum 
fixas ex parte Vancun et carbones subter, a parte occidentis inter Cumbethfor 
et calale Beleguinos, quod habitatur a villanis de Arench et est S. Mariae de 
Turri, sunt metae petrarum fixae et subter carbones, dehinc usque ad 
columnam marmoream ; a parte septentrionis versus Casseriam sunt metae 
fixae et subter carbones et vadit usque ad turonum, a meridie extenditur 
usque ad metas de Bagnigun, ubi crux est posita, et usque ad rocham, et 
infra sunt petrae fixae et carbones subter; a parte Abraainain et Casseriae 
sunt petrae fixae et carbones subter et in medio petrarum fixarum est crux 
de petra), denique casale Ayn *) (a parte Calasie est crux de petra et car- 
bones subter supra viam, quae ducit ad Vancun, a parte occidentis exten- 
ditur ad pertusum vulpis et ibidem est crux de petra, dehinc usque ad ovile, 
et in medio sunt metae de petra V et carbones subter, a parte Vangun 
usque ad crucem de petra, quae fixa est juxta gastinam supra viam et in 
capite^viae est alia petra et via ibi dividitur) atque liberum commercium in 
toto regno Armeniae et securitatem regali sigillo aureo promittit et confir- 
mat (Strehlke, p. 37 — 39, No. 46 [cf. p. 126]; Langlois, Tre'sor, p. 1 17 — 
120, No. 6; cf. Forsch. XXI, p. 498, No. 1 ; Altpreuss. Monatsschr. 1882, 
XIX, p. 638, No. 10). 859 

2 ) Strehlke, p. 26: Cespin. 8 ) Dschihan-tschai, Pyramus veterum; cf. 

Eracles, p. 208. 4 ) Strehlke, p. 39, 1 26 : Buchecia, Bucona, Buquequia. 6 ) Mliln 
ad sinistram Sari ripam sita versus septentrionem et orientem de urbe Adana (Journ. 
asiat. 1861, XVIII, p. 31 0. fl ) Inter Mamistram et Tarsum sita (ibid. p. 315; 

cf. Wilbrand ab Oldenburp ed. Laurent, p. 176). 7 ) Strehlke, p. 39: Ayn, 

p. 126: Haaiym. Hoc privilegium fratribus Theutonicis Innocentius III 24 Febr. 
12 14 confirmavit (Strehlke, p. 39— 40, No. 47; Langlois, p. 121, No. 7; Potthast, 
No. 490 1 ). Geterum conferas de possessionibus Hospitalariorum, Templariorum 
et fratrum Theutonicorum in Armenia sitis: Langlois, p. 74— jj y 78 — 81,81—82 
et Herquet in Wochenblatt der Johanniter - Ordensballey Brandenbuig 1872, 
p. 11 — 14. 

(1212 c). — Gaufridus, thesaurarius Templi, Innocentio III scribit, 
Erardum Brennensem l ) Philippam uxorem ducere velle (d'Arbois de Jubain- 

*) Amalricus I, rex Hierosolymitanus, anno 11 74 mortuus reliquerat filium 
Balduinum V et duas filias Sibyilam et Isabellam, quarum prior Guillelmo de 



regni Hierosolymitani. 231 



ville V, p. 78, No. 852; Baluze, Ep. Innoc. II, p. 849). || Idem eidem (1213) 
nuntiat, se ejusdem epistolam de negotio Erardi de Brena missam (Alberto), 
quondam patriarchae Hierosolymitano, et (Clarembaldo), archiepiscopo 
Tyrensi, dedisse, qui Erardum et Philippam matrimonium inire vetuerunt, 
sed eundem Erardum paulo post matrimonio vetito se cum Philippa con- 
junxisse (Baluze, Ep. Innoc. II, p. 839; Migne, 1. c. III, p. 975, No. 3). 860 

Longaspatha nupsit ejusque post mortem Guidoni de Lusignan, altera VIII annos 
nata despondit Honfrido de Turono (1180). Post mortem antedicti Balduini V 
caelibis (a. 1 185) Sibylla maritum uxorem nominavit, sed ipsa cum filiis in obsidione 
Acconis (c. 1 Octob. 1191) obiit (R6hricht in Forsch. 1876, p. 507; Ilgen, Conradv. 
Montferrat, p. 101, ed. Cipolla, p. 96—97). Isabellae vero et Honfredi matrimonium 
solutum est, eaque quamvis consanguinitate illicita affinis Conrado de Monte- 
ferrato nupsit ejusque post mortem Henrico II, comiti Campaniae, ex quo peperit 
Aalidem postea reginam Cypri, et Philippam, uxorem Erhardi de Brene. Harum 
prior Campaniam hereditario jure repetivit, sed (April. 1234) resicnavit (Potthast, 
No. 7676, 7873, 8022, 8434, 9147, 9149, 9150, 9160; d*Arbois de Jubainville IV A, 
p. 223 — 225, 256 ; V, p. 335 ; cf. No. 23 10 — 23 17, 2346—2352, 2397—2399, 2828, 
3128; Layettes du tresor des chartes II, No. 2312 — 2314, 2322, 2371—2376, 2421 ; 
de Mas Latrie II, p. 40—42, 69; sigillum Aalidis depinxit Douet d'Arq, No. 1 1802). 

(1212 r 4 ). 1 ) — Willelmus II, prior S. Sepulchri, omnibus archiepiscopis, 
episcopis aliisque praelatis in regno Thessalonicensi constitutis scribit, se 
consensu capituli latorem epistolae canonicum N. priorem ac provisorem 
omnium domorum et possessionum dictae ecclesiae in dicto regno sitarum 
constituisse (Roziere, p. 2, No. 2; Migne, p. 1 1 1 1 — 1 1 12, No. 2). || Idem 
omnibus fratribus in obedientia S. Sepulchri constitutis dictum canonicum 
N. nunc priorem ac provisorem commendat (Roziere, p. 3, No. 3 ; Migne, 
p. 1 1 12 — 1 1 13, No. 3). 861 

') Hunc annum proponere vellemus, quum Guillelmus II c. eundem annum prior 
factusfuisse (ZDPV. X,p.43) et a. 1212 Innocentius III supradictum N. canonicum 
et S. Sepulchri priorem S. Demetrii Thessalonicensis epistolis intelligere videtur, 
quae exstant in Baluze, Ep. Innoc. III, II, p. 628 — 629, No. 78; 631 -—632, No. 86 
(Potthast, No. 4488, 4500). 

1213 Febr. 28. Laterani. — Innocentius III (Leonem II), regem Arme- 
niae, propter varios excessus, quos litteris patriarchae Antiocheni et aliorum 
cognoverat, increpat. Cum enim inter ipsum et Antiochenos dicti patriar- 
chae studio treugae factae fuissent, rex in terram Antiochenam Rupinum 
nepotem immisit, qui casalia ecclesiarum combussit et praedam C millium 
bisantiorum excedentem abduxit. Insuper quendam, qui pro patriarcha 
Antiocheno se gerebat, sed a patriarcha Hierosolymitano depositus et cum 
omnibus fautoribus excommunicatus est, benigne suscepit et post mortem 
electi Tarsensis, quem idem patriarcha sperasset, archiepiscopum institutum 
iri, casalia dictae eccJesiae militibus suis divisit et, clericis latinis expulsis, 
graecos intrudere praesumpsit. Quibus de causis Innocentius dictum regem 
monet, ut patriarchae et ecclesiae praedictis satisfaciat, alioquin se dicto 
patriarchae, sufTrageneis ejus et episcopis Cypri mandaturum esse, ut regem 
jam excommunicatum ex hac quoque causa eidem vinculo astrictum esse, 
denuntient in dictum nepotem et fautores sententiam proferentes, seque 
Hierosolymitano et Cypri regibus, baronibus ac fratribus Templi et Hospi- 
talis necnon peregrinis in regno Hierosolymitano constitutis mandavisse, 
ne dicto regi consilium vel auxilium impendant (Baluze II, p. 734 — 735, 
No. 2; Migne 111, p. 784 — 786, No. 2; Potthast, No. 4677). 862 



232 Regesta 

1213 (Mart. 15 — 22). Laterani. — Innocentius III (Alberto), patriarchae 
Hierosolymitano, scribit, se ejusdem litteras accepisse nuntiantes, regem 
Armeniae, postquam episcopus Sidoniensis Romam eundi iter arripuerit, 
petivisse, ut, pace cum fratribus Templi facta, sibi beneficium absolutionis 
impenderetur suoque nepoti justitia de Antiochia fieret, itaque mandat, ut 
eum absolvat, sed dictam justitiam propter gravia delicta ad praesens deneget. 
Deinde praecipit, ut, quae comes Tripolitanus confirmaverat , inania ac 
frivola reputet; hic enim cum patriarcha congressus dixit, se Antiochiam 
ab imperatore Constantinopolitano domino ac judice suo tenere et eundem 
a Sede Apostolica indulgentia impetrasse, ne sub ecclesiastico judice de 
Antiochia litigaret (Baluze II, p. 738 — 739, No. 7; Migne III, p. 792 — 793, 
No. 7; Potthast, No. 4685). 863 

„ April. 26. (Laterani). — Innocentius III Saphadinum (MSlik al- 

Muazzam), soldanum Damasci, obsecrat, ne «propter violentamdetentionem 

Hierusalem et finium ipsius plus adhuc effundatur sanguinis, quam haaenus 

est effusum», utTerram Sanctam Sedi Apostolicae reddat «ipsaque reddita 

et dimissis utriusque captivis quiescamus a mutuis impugnationum offensis» l ) 

(Raynaldi, Annal. 1 2 1 3, § 3 ; Baluze, Ep. Innoc. II, p. 76 1, No. 37 ; Migne, 

Ep. Innoc. III, p. 831 — 832, No. 37; Ryccardus de San Germano in 

Muratori SS. VII, p. 985 et Mon. Germ. SS. XIX, p. 335; Ughelli, Italia 

sacra III, p. 971 ; Theiner, Veter. mon. I, p. 65, No. 71 ; Ficker-Winkel- 

mann, Acta, No. 6142; Potthast, No. 4719; cf. 5186). || Constat, fratres 

Templi Innocentio III mendacissime nuntiavisse: « Volunt isti (Saladini filii) 

libenter reddere in manus domini papae Terram Sanctam, quam tenent, ad 

opus christianorum et, ut certi sint et securi de alia terra, a populo christiano 

singulis annis volunt esse sub certo tributo Jherosolymitano et dabunt inde 

cautelam Romanae ecclesiae de non impedienda plus Terra Sancta, qua 

dominus noster J. Chr. suis pedibus ambulavit» (Ryccardus in Mon. Germ. 

SS. XVII, p. 336). 864 

! ) Hanc epistolam (26April. 12 13) Alberto, patriarchae Hierosolymitano, misit 
per viros providos antedicto soldano tradendam (Raynaldi, Annal. 12 13, § 2; 
Baluze, Ep. Innoc. II, p. 760 — 761, No. 36; Migne, Ep. Innoc. III, p. 830 — 831, 
No. 36; Mansi, Concil. XXII, p. 967—068; HarduinVII, p. 13—14; Theiner, Veter. 
mon. Slavorum I, p. 65, No. 72; Potthast, No. 4720; cf. No. 5187). Fere eodem 
tempore Johannes, archiepiscopus Cefaludensis, soldanos Aegypti et Damasci de 
mandato Innocentii III visitasse nuntiatur (Rohricht, Beitr. I, p. 50 — 57,not. 25— 26). 

„ Sept. 26. Januae ante domum Jachariae de Castro. — Simon 
Bufferius major confirmat, se a Simone Bufferio juniore XV libras et XV 
solidos Jan. accepisse occasione solutionis de octava solutione, quam dictus 
Simon major dicebat ipsum Simonem juniorem accepisse pro eo a curia 
regis Syriae et pro feudo a dicta curia recipere debebat, quam octavam solu- 
tionem dictus Simon junior accepisse negavit. Pro quibus XVlibris et XV 
solidis Symon major ei dare promittit per se vel per suum certum missum 
ulterius bisantios tres saracinales de Syria pro unaquaque libra justi pon- 
deris mundos ab omnibus dacitis et avariis de communi Januae infra II 
menses proximos, postquam navis, quae dicitur Sanctus Lucas, ultra mare 
applicuit, certis aliis conditionibus adjunctis (Januae, arch. notular. Raimondi 
Medici, fol. 101 r; dedit Dom. Corn. Desimoni). 865 

„ Octob. 18. Accon. — Ademarus, dominus Caesareae, cum uxore 
Juliana coram archiepiscopo P(etro) Caesariensi ab Hospitalis magistro 



regni Hierosolymitani. 233 



Guarino de Monte Acuto M bisantios, casalibus suis Cafarlet, Samarita et 
casali Bubalorum cum pertinentiis pignori assignatis, mutuat. — Garnerius 
Alemannus, Rohardus de Caypha, Conselath, Joannes Charle, 1 ) Fulco 
(Paoli I, p. 290, No. 1 1). 866 

l ) Alias : Karoh, Karol. 

1213 Octob. — Robertus, cardinalis presbyter S. Stephani in Coelio 
monte, S. A. legatus, exponit, quae nobiles viri in Terra Sancta olim con- 
stituti l ) coram ipso, H(aimardo) Suessionensi et G(uillelmo) Meldensi epis- 
copis de matre Philippae, uxore quondam Henrici, comitis de Campania, 
testati sunt. Guido scilicet de Dampetra confirmavit, Umfredum de Thorono 
dictam (Isabellam) reginam per III annos et amplius habuisse uxorem, 
eamque, quum ipsi nuberet, XVIII annos natam fuisse, (Henricum), 
comitem vero Campaniae, dictam (Isabellam) marchioni de Monteferrato 
uxorem tradendam adduxisse. Odardus, marescallus Campaniae, dixit, Ura- 
fredum coram comite et multis baronibus per Reginaldum de Tabaria, ut 
uxor sibi ablata restitueretur, postulavisse, sed fere omnes, ne exercitus fame 
periret, 2 ) eandem marchioni dedisse seque ipsum ad illud matrimonium 
impetrandum nuntium fuisse. Similia Guido de Capis, Petrus Turkinus, 
Willelmus, comes Jouviacensis, Robertus de Miliaco, Rogerius de S. Karuano 
et Lambertus de Barro testati sunt, Hugo vero de S. Mauritio, qui contu- 
bernalis fuit Umfredi, confirmavit, eundem uxorem suam a matrimonio novo 
revocasse, eam vero obedire noluisse. Omnes vero praeter Robertum 
in eo consensi sunt, exercitum, hoc peccato commisso, die nuptiarum 
clade facta, marchionem caede, comitem vero morte praematura gravissimam 
poenam subiisse (Baluze, Ep. Innoc. III, p. 842 — 843 ; Migne, Ep. Innoc. 
III, p. 980 — 981, No. 11). || Alias chartas, quae antedictam controversiam 
attinent (Jul. — Aug. 1 2 1 3) cf. in Baluze II, p. 840, 843 ; Migne III, p. 93 1 
—932,979 — 980, No. 9, 10, 12. 867 

! ) In obsidione Acconis (1 189— 1 191). *) De matrimonio Isabellae et Hon- 
fridi soluto cf. supra No. 860. Solutum fuit «per consilium Heraclii patriarchae 
et omnium primatum» (Bened. de Peterbor. II, p. 241 ; Rog. de Hovedene III, p. 70 
—71), scilicet Humbaldi, archiepiscopi Pisani ac Sedis Apostolicae legati, Phifippi, 
episcopi Bellovacensis, Haymari Monachi, archiepiscopi Gaesariensis, Raynaldi de 
Sidone, Pagani de Gayfa, Baliani de Ibelino (Radulfus de Diceto II, p. 86 ; Itinerar., 
p. 121 ; Sicardus, p. 623 ; Hist. Hierosol., p. 55 ; Albericus, p. 868; Ansbert, p. 80); 
Innocentius III a. 1 199 de hoc matrimonio scribit: «propter malitiam temporis et 
persecutiones urgentes» (Potthast, No. 716); sed cf. mfra No. 880. 

(1213 c). — «Reverendo in Christo patri et domino diligendo A(madeo), 
Dei providentia archiepiscopo Bisanc(ino), 1 ) G . . . . de Boyx, 2 ) humilis 
miles, amen. Cum de prosperitate mea noverim vos letari. sciatis, quod Dei 
gratia ego et uxor mea sani et incolumes permanemus. De rumoribus Terre 
promissionis et aliarum regionum circumjacentium hec vobis breviter pro- 
posui significare, etsi non omnia tamen aliqua, que magis admiranda 
videntur. In primis sciatis, quod regnum Jerusalem treugas habet cum 
Sarracenis et etiam principatus Antioch(iae), qui innumeras persequtiones 
tum per soldanum Babilonie, tum per regem Armenie passus est, per lon- 
gum tempus treuguas habet cum predicto soldano. Audiatis etiam alia, 

') Qui sedit ab a. 1 197 sive 1208 usque ad a. 1220. 2 ) Eundem esse puta- 
mus ac militem Girbertum de Boi, cujus mentio fit in codicillo Henrici comitis, 
Ruthenensis, a. 1221 in urbe Accon composito (Martene, Ampl. Coll. I, p. 1172; 
Rohricht, Studien zur Gesch. d. flinften Kreuzzuges, p. 75). 



234 Regesta 

que nova admiratione consideranda sunt. Audivimus et rei veritatem per 
certo(s) nuncios didicimus, quod de Hiberia quidam christiani, qui Georgeni 
dicuntur, cum innumera multitudine militum compeditum, divino inspirante 
auxilio, manu fortiter armata, contra infideles paganos insurrexerunt alacriter 
et jam CCC castella et IX maximas urbes subjugantes, retinentes forciara 
(corr. : forciora), debiliora in cinerem redegerunt. 3 ) Predictarum urbium 
quedam sub Eufrate sita cunctarum urbium paganicarum erat nobilissima 
et magna. Dominus hujus urbis preerat filius soldani Babilonis, qui captus 
a predictis christianis capite truncatus est, quamvis auri infinitam pecuniam 
promitteret se daturum. Quid dicam per singula? Tales quales predixi ad 
terram recuperandam sancte Jherusalem venient totam paganiam subju- 
gantes. Rex 4 ) eorum nobilis sexdecim annos par Alexandro viribus et pro- 
bitate, non tamen in fide. Iste puer ossa matris sue regine potentissime 
nomine Thamar 5 ) secum portat, que, dum viveret, votum fecit eundi 
Jherusalem et, si moreretur, rogavit filium suum, ut ejus ossa ad sepulchrum 
Domini deffer(r)entur. Iste ergo precibus matris adquiescens votum matris 
sue restaurare desiderat et eam in sanctam civitatem, volentibus et nolenti- 
bus paganis, promisit repelire. Mando vobis iterum, domine, quod statim 
post jam dicta scripta didicimus, res est mirabilis et miserabilis et cunctis 
pavenda. Notificatum est nobis ultima septimana Augustiperverosnuncios, 
quod, quamvis verum tamen audientibus vix credibile, terre motus talis factus 
est, qui numquam fuerat auditus. Factus et pridie ante vigiliam sancti 
Johannis Baptiste (22 Jun.) 6 ) in terra Losore, 7 ) que afinis est soldani d'En- 
coine, 8 ) et tam magnus, quod multe ville et castra corruerunt et due civitates, 
quedam abbatia ante quamdam civitatem nomine Finedelfe 9 ) in abissum 
perdite, tamen terra plana in impari loco remanente, cum habitantibus 
recesserunt. O mirum et cunctis admirantibus pavendum! Inter hec, que 
restat dicere, certe res est verissima, domine, quod quidam mons terre motus 
scissus per medium ex una parte sanguinem, ex alia lac visus est emanare 
per totam diem et ex eo alia die aqua fetidissima sabulum cum multitudine 
maxima, et sciatis, quod terra, in qua hoc mirabile factum est, christianorum 
est, et ideo mandavi vobis, ut hec populo annuncietis» (E codice Paris. lat. 
No. 5137, fol. 1 gallice versum primo editum in Hist. litt. de la France XXI, 
p. 781 — 783; nos primi originalem latinum textum edimus). 868 

a ) De expeditionibus a Georgianis contra Saracenos factis videas Journ. asiat. 
IV Ser., XIII, p. 507—508 (1202—1203), p. 509—511 (1204—1205), p. 511 (1205— 
1206), p. 515— -517 (1206— 1207), p. 517— 522 (1208 — 1209); de annis 1209 — 1221 
auctor nihif oflert. 4 ) Georgius IV Lascha (12 12— 1223), qui XVIII annos natus 
regnum adeptus est (Brosset, Hist. de Ge'orgie I, p. 481). 6 ) Quae neque 1211 

(Lebeau, Hist. du bas empire XVII, p. 256), neque 1 207 (Journ. asiat. IV Ser., XIII, 
p. 516—517), sed 18 Jan. 1212 mortua (Brosset I, p. 477; cf. Additions, p. 297, In- 
troduction LXVII) et in urbe Chelath sepulta est. ") Hujus terrae motus men- 

tionem frustra quaesivimus in chronicis. 7 ) Isauria meridiem versus de regno 

et urbe Iconii. 8 ) Id est Iconii. 9 ) Aperte Philadelphia. 

1214 April. 23. Tarsi. — Leo II, rex Armeniae, sigillo confirmat, 
Garinum de Monte Acuto, magistrum domus Hospitalis, sibi pro supplendo 
matrimonio filiae regi Hierosolymitano datae XX millia bisantiorum ad 
pondus Accon accommodavisse et pignori totam terram Giguerii l ) cum 

! ) Djeguer sive Bajas in sinu Alexandrettino (Dulaurier in Journ. asiat. 1861, 
XVIII, p. 209, 313 ; Rec. d. hist. d. croisad., aut. armen. I f p. XXX, XLVII, LXXIX, 
628, 646). 



regni Hierosolymitani. 235 



omnibus casalibus accepisse, scilicet Abbaessa, Agnyas, Nigrinum, Lacrat, 

Jugmarzeban, Gardessiam, Jucuteman, Jugmelic, Keniz, portum de Cala- 

mella et de toto Giguerio et tablagium et omnes diricturas terrae et maris. 

— Rupinus, princeps Antiochenus, nepos et heres regis Leonis, Hostius 

de Tiberiade, 2 ) Adam de Gastun, Constantius comestabulus, Vaaram mares- 

calcus, Aschivardus baro, filius Gervasii ; senescalci Antiochiae, Senescale, 

p(ro)ximos 3 ) Armeniae, Leuonius de Biulum, Jozulinus, frater marescalci, 

Valletus miles, Willelmus de Insula, Rogerius 4 ), quondam comestabulus, 

Willelmus de Turre, Thomas Viellebrun; de fratribus Hospitalis: Isem- 

bardus, Helias de Turre, Faraldus de Barras, castellanus Salephii, Bermun- 

dus de Luzenzone, 5 ) Petrus Ares, Albertus, praeceptor Antiochiae, Johannes 

presbiter, Willelmus de Scanteble, Humbertus le Blunde, Raimundus de 

Stella, Ugo de Momolena, Willelmus scriptor, magistri capellanus. Factum 

per manum magistri Bovonis, 6 ) latini cancellarii regis (Paoli I, p. 105 — 106, 

No. 100; Langlois, p. 124—125, No. 9). 869 

2 ) De quo Dulaurier ? 1. c. p. 307—308 ; aut. arme'n. I, p. XCVIII, 630. 8 ) Sem- 
pad ; de dignitate «proximi» cf. ibid. p. LXXIX. 4 ) Alias : de Monte (Mild). 

*) Lusignano ? «) De hoc et aliis cancellariis cf. ibid. p. LXXX VII -LXXX VIII. 

1214 April. 23. Tarsi. — Leo II, rex Armeniae, consensu Rupini nepotis 

atque heredis, principis Antiochiae, Hospitali per manum magistri Garini 

de Monte acuto tradit casale Vanerium *) in territorio Meloni situm cum 

pertinentiis, prout baro Vassilius ipsum tenuit, terram maritimam cum 

portu et omnia jura, exceptis II piscationibus videlicet Corvim et Saabras 

jam donatis, et sigillo confirmat, se accepisse X millia bisantiorum in auxi- 

lium supplendi matrimonii filiae, 2 ) quam duxit Johannes, rex Hierosolymi- 

tanus. — Hostius de Tiberiade, Adam de Gastum, Constantius comestabulus, 

Aschivardus baro, Vaaram marescalcus, Jozulinus, frater ejus, Leuonus de 

Biulum ; de fratribus Hospitalis : Isembardus, Faraldus de Baras, castellanus 

Selephii, Bermundus de Luzenzone, Petrus Arez, Albertus, praeceptor 

Antiochiae, Willelmus, capellanus domini magistri, Raimundus de Stella, 

Hugo de Momolena. Factum per manum magistri Bovonis, latini cancellarii 

regis (Paoli I, p. 104 — 105, No. 99; Langlois, p. 122 — 123, No. 8; cf. 

Dulaurier, Recherches I, p. 124, 165). 870 

*) Id est «monasterium» (Dulaurier in Journ. asiat. 1861, XVIII, p. 315 ; Rec. d. 
hist. d. croisad., aut. arme'n. I, p. LXXXIX). *) Stephaniae (Ronncht, Quinti 

belli sacri script. minores, p. XXXVII, not. 4; cf. supra No. 855). 

„ Aug. 23. — Johannes, Montis Thabor abbas, XX bisantiis acceptis 
confratri Belvays scriptori ejusque heredibus sub censu II bisantiorum 
annuali quandam petiam terrae domui ejusdem Acconensi versus meridiem 
vicinam concedit et sigillo confirmat, quae petia cohaeret a parte orientis 
domui, quae fuit Pagani de Cayphas, a parte occidentis domui, quae fuit 
Gaufredi Torti. — Gandulfus monachus, Fulco, Rozerius, fratres; magister 
Balduinus, regius clericus (Altpreuss. Monatsschr. XX, p. 387, No. 2; 
Archives de TOrient latin II B, p. 165, No. 1). 871 

„ Dec. 16, ind. I (corr. III). Accon in palatio episcopali. — Andreas 
Vitalis, bajulus Venetianorum Acconensium, x ) confirmat, se in causa inter 
eosdem et archiepiscopum Tyriensem existente jus eorundem protectioni 
et curae Apostolicae Sedis committere velle. — Gervasius, archidiaconus 



') De bajulis dictae urbis Venetianis cf. Heyd I, p. 331. 



236 Regesta 

S. Crucis, Aldus, thesaurarius ejusdem ecclesiae, , plebanus S. Marci 

Acconensis, Garnerius Alemannus, Rannudus de Lidena et Lanfrancus, 
fratres Hospitalis, Jacobus Trivisanus. — Aymericus, filius quondam Ugo- 
lini, imperatoris auctoritate notarius, scripsit (Tafel-Thomas II, p. 174 — 175, 
No. 240). 872 

(1214). — Johannes, rex Hierosolymitanus, Gervasio, abbati Praemon- 
stratensi, scribit, se timere, ne Saraceni treugam adhuc valentem interrum- 
pant, et consilio praelatorum necnon baronum Terrae Sanctae filiam regis 
Armeniae in matrimonium duxisse (Hugo I, p. 36, No. 36). 873 

1215 Jan. 1 1. Crati. — Canonici capituli Valeniae suo et B., episcopi 
Anteradensis, sigillo confirmant, se post mortem episcopi consilio O(thonis), 
archiepiscopi Apamiensis, Eustachium, archidiaconum Berytensem, elegisse 
episcopum et de hac electione per episcopum B. Antaradensem, Willelmum, 
canonicum Valeniae, apud Coebium magistrum Garinum de Monte Acuto 
certiorem fecisse, neque tamen hac praesentatione praejudicari ecclesiae in 
posterum, donec papa responderit, num praesentatio electionis sit magistri, 
necne. Quum vero magister, quominus sententiam suam proferret, inva- 
sione Turcorum impeditus fuerit, se consilio patriarchae et archiepiscopi 
electum Valeniam duxisse et paulo post cum episcopo B. Antaradensi et 
electo Cratum venisse ad magistrum, ut electio ei placeret, requirentes et 
concedentes, ut in ecclesia Valeniensi jus praesentationis et consensus ma- 
gistri sit. — Jobertus, Antaradensis thesaurarius, Jacobus, capellanus epis- 
copi Anteradensis , Manasserius, Hernesius, Willelmus Seleman, Fulco 
Gerbaut, Joannes Berton (Paoli I, p. 108, No. 103). 874 

„ Mart. 15. — Leo II, rex Armeniae, Januensibus per manum Ugonis 
Ferrarii vicecomitis in toto regno suo, exceptis tamen terris, quas Otho de 
Tabaria, Adam de Gaston, Vahram senescalcus tenent (quarum tertia voca- 
tur Corc) x ) et excepto passagio, quod Leo de Cabban *) habet in flumine 
Jahan, 3 ) liberum commercium necnon in urbe Tharsensi vicum concedit et 
sigillo confirmat. — Nicolaus de Porta, sacri imperii notarius, jussu Thomae 
de Ugueto, judicis et assessoris Alberti de Malavolta, potestatis Januensis, 
transscripsit (Liber jurium I, p. 574 — 575, No. 514; Langlois I, p. 126 — 
128, No. 10; cf. Serra IV, p. 150; Canale, Storia civile II, p. 728 — 729; 
Archives d. miss. scientif., 1. c. II, p. 371 ; Dulaurier, Recherches I, p. 215 
et in Journ. asiat. 1 86 1 , XVIII, p. 313 — 314, 317 — 318, 335 — 334; Heydl, 
p. 370—371). 875 

*) Kcopi)x6<; in littore Ciliciae. *) Gaban ad Johan. *) Alias : Johan. 

„ Mart. 29 (arabice et latine). — Lottarius archiepiscopus, consules 
et Hubaldus, vicecomes Pisanorum, Melech Elchemele, soldani Aegypti, filio 
ac vicario, Ranuccium Benedicti de Vernaccio consulem transmittunt et 
commendant, quodcunque per ipsum actum fuerit, se tenere velle pollicentes 
(Amari, I diplomi arabi, p. 81 — 82 [arabice], No. 27, p. 284 [latine], No. 23 
[cf. p. 412 — 415, 467]; Fanucci II, p. 230 — 231 ad 4 April. 1221). 876 

„ Mart. 31. — Ropinus, princeps Antiochiae, Raimundi principis 
filius, consensu uxoris Helois Hospitali per manum Guarini de Monte 
Acuto magistri omnia privilegia, quae antecessores et barones Antiochiae 
ei in toto principatu concesserunt, sigillo confirmat. — Petrus, patriarcha 
Anttochiae, Levo II, rex Armeniae, avunculus Rupini, Hoto, Apamiensis 



regni Hierosolymitani. 2 3 7 



archiepiscopus, *) Booz, 2 ) electus Tharcensis, Joannes, electus Mamistanensis, 
Eustachius, episcopus Valeniae ; de baronibus Armeniae : Constantius 
conestabulus, Adam 3 ) senescalcus, Varan marescalcus ; 4 ) de baronibus 
principatus: Otho de Tiberiade, A(c)harias senescalcus, 5 ) Willelmus de 
Insula, Gauterius de Laitor, 6 ) Eschivardus, Guillelmus de Hasart, Thomas 
marescalcus, Simon camerarius, Poncius Lumbardus, Bauduinus de Mai- 
mendon, Thomas Malebrun, Bartholomaeus de Jaune. 7 ) Factum per manum 
Jordani, principis cancellarii (Paoli I, p. 106 — 107, No. ioi [cf. p. 520 — 
521]; Langlois, p. 133 — 134, No. 13; cf. Dulaurier in Journ. asiat. 1861, 
XVIII, p. 306). 877 

») De quo ZDPV. X, p. 11. *) Paulus. 8 ) de Gaston. *) De quo 

Rec. d. hist. d. croisad., aut. arm£n. I, p. LXXXVI, XG. 6 ) Cujus auxilio vel 

proditione Raimundus Rupini Antiochia potitus est (Gestes, p. 19; ct\ Eracles, 
p. 318). *) Alias: de Turre, la Tour. 7 ) le Jaune, Jalnus? 

1215 Mart. 31. — Ropinus, princeps Autiochiae, consensu uxoris Heluise 
Hospitali per manum Garini de Monte acuto magistri concedit civitatem 
Gabulensem, quae dicitur Gibel, et castellum de la Veille vicinum cum 
pertinentiis sigillo confirmat. — Testes ut supra No. 877 (Paoli I, p. 107, 
No. 102; Langlois, p. 135 — 136, No. 14). 878 

„ April. 9. — Maccildis, vidua Conradi, advocati de Swarcenberch, l ) 

domui Theutonicorum Acconensi domum a marito suo de filia quondam 

Joscelini emtam sigillo concedit, et Hermannus magister 2 ) pollicetur, se 

eidem CCCC marcas argenti XV dies post pentecosten proximo post annum 

venturum apud Straceburch soluturum esse ad emendam terram, cuius 

redditibus vidua, quoad vixerit, fruatur. — De fratribus: Ludovicus de 

Horflegove marescalcus, Drabodo de Utinge praeceptor, Haymo de Falco- 

neis, Hartungus de Sulmesse, Hunricus Gyr, Rodengerus de Fulcolfsem, 

Otto de Losenheum, Gunterus de Winrikesleve, 3 ) dominus Vencardus de 

Carlesberch. Guillelmus, prior S. Sepulchri, subscripsit et bulla capituli 

confirmavit (Strehlke, p. 40, No. 48). 879 

*) Socius Martini, abbatis Parisiensis (Guntheri Hist. Gonstant. ed. Riant, 
. 32, 82). *) De Hermanno magistro, qui 20 Mart. 1239 mortuus Salerni, sed 

arlettae sepultus est, videas : Regesten des Geschlechts derer von Salza (anon.), 
Leipzig 1853; Voigt, H. v.S., K6nicsberg 1856; G. Dasse (Dissert. inaugur.), G6t- 
tingen 1867; Lavisse, Paris 1875; Lorck (Dissert. inaugur.), Kiel 1880; HUvernick 
(Dissert. inaugur.), Rostock 1884; Koch, Heidelberg 1885. Epistolam ejus de bello 
Damiatino (Eracles, p. 323, 325 ; Oliv. 1482 ; SS. et T. quinti belli sacri s. voce) 
memoravimus in Studien z. Gesch. d. fUnften Kreuzzuges, Innsbruck 1891, p. 48, 
No. 8. Vices ejus gerens in partibus transmarinis memoratur Havmo et successor 
Conradus de Thunngia, frater marchionis (Hess. Urkundenb. I, No. 44); bello 1239 
in Terra Sancta gesto interfuit (Eracles, p. 531, J39) et primo magister vocatur 
charta 8 April. 1240 (Ewald II, p. 6), deinde chartis 8 Maj. et Jun. Herbipoli editis 
(Mon. Boic. XXXVII, p. 29 1—294, No. 264—265), eodem anno de pace inter impera- 
torem Fridericum II et Gregonum IX componenda agit (Bohmer-Ficker, No. 4401 a, 
441 2a; Ewald II, p. 53—54) et moritur 27 (Annal. Erph. in Mon. Germ. SS. XVI, 

S« 35) ve ^ 2 4 Jul. 1240 Romae (Perlbach, Necrologe, p. 358—359, 361, 365 ; Ewald 
[, p. 57; Voi^t II, p. 423; cf. Zeitschr. f. Thliring. Gesch. V, p. 183 seqq.); charta 
itaque Posomae 10 Nov. 1251 nomine ejus scripta (Perlbach, Reg. No. 381) spuria 
est. *) Id est Willersleben, prope Erphordiam sita ; G. noster a. 1 246 in Prussia 
versatur (Perlbach, Reg. No. 248, 252). 

„ Jul. 31. Ferentini. — Innocentius III omnibus archiepiscopis et 
episcopis per regnum Franciae constitutis mandat, ut, quicunque Erardo 
de Brena favorem vel auxilium impendant, censura ecclesiastica terreantur. 



S 



238 Regesfa 

Hic enim unam de filiabus Henrici, quondam comitis Trecensis, illegitima 

copula l ) procreatis, quam scilicet idem comes cum filia regis ac regni herede 

contraxerat, quae antea Conrado, quondam marchione, per incestum con- 

juncta fuit, unde Conradus gladio, comes praecipitio poenam mortis passi 

sunt, 2 ) in matrimonium duxit, quamquam ab Alberto, quondam patriarcha 

Hierosolymitano, prohibitus erat, sed Januam venit inde Alpes transgressurus 

ac statum non solum Franciae, sed etiam Terrae Sanctae turbaturus (Baluze II, 

p. 840 — 841 ; Migne III, p. 978, No. 7; Potthast, No. 4988). 880 

') Innocentius III et Honorius III hoc matrimonium illegitimum plurimis 
epistolis vocaverunt (Potthast, No. 4856—4859, 4954 — 4J55* 5062, 5064, 51 1 1, 5267 
-5 2 70, 5359» 5374, 5379» 53 8 7.-5389, 554<\ 5^6-5688. 5691, 5947-5948, 6091, 
6099, 6103, 6373). Controversia sedata est iudicio Geroldi, episcopi Valentinensis 
29 Aug. 1223 (cTArbois de Jubainville V, No. 1556; cf. Potthast, No. 7076, 7099) 
et postea patriarchae Hierosolymitani (22 Jun. 1226; cTArbois V, No. 1737; cf. 
No. 1767 — 1768). Ceterum conferas de controversia iTArbois IV A, p. 11 1 — 187; 
V, No. 1339, 1356; Teulet, Layettes du tresor des chartes II, No. 1474— 1475, ! 479> 
1934 — 1935, 1945; De Mas Latrie, Hist. I, p. 220 — 224; III, p. 614 — 616. Epistolam 
Radulfi, patriarchae Hierosolymitani, de antedicto negotio scriptam, cui respondet 
Innocentius III 2oFebr. 12 15 (Potthast, N0.4954), c ** * n d'Arbois V, p. 78,^0.8500. 
*) Eadem Innocentius III in aliis epistolis (Pottnast, No. 4940, 5379) confirmat. 

(1215—1216). — Innocentius III (Alberto), patriarchae Hierosolymitano, 
et quibusdam aliis mandat, ut (Simonem), archiepiscopum Tyrensem, indu- 
cant in possessionem ecclesiae S. Marci Tyrensis (Theiner, Veter. Slavor. 
merid. monum. I, p. 67, No. 128; Potthast, No. 5224). 881 

( „ „ ). Damasci (italice). — Bubacchara l ) soldanus Pisanis in 

regno suo varia privilegia concedit et confirmat (Amari, I diplomi arabi, 

p. 285—287, No. 24 [cf. p. 468 — 469]; Pagnini, Della decima II, p. 198 

— 200; cf. Heyd I, p. 413). 882 

Abu Bekr ibn Ajjub Malik al-Adil. 

( „ „ ?) (italice). — Soldanus Aegypti Pisanis varia privilegia in 

terra sua concedit et confirmat (Amari, I diplomi arabi, p. 288 — 289, No. 25 
[cf. p. 469— 470]; Lami, Delic. erudit. V, p. 201— 203; cf. Heyd I, p. 41 3). 883 

( „ „ ?). — Gervasius,abbasfratrumPraemonstratensium,Johanni, 

regi Hierosolymitano, gratias agit de epistola supradicta (No. 873) eumque 
rogat, ut fratres S. Samuelis in urbe Accon residentes foveat ac promoveat 
(Hugo I, p. 37—38, No. 37). 884 

1216 Febr. — Rupinus, princeps Antiochenus, coram rege Armeniae, 
(Petro II), patriarcha Antiochiae *) Januensibus Antiochiae curiam liberam 
et securitatem concedit ac sigillo munit. — Acharias, Antiochiae senescalcus 
«maios comunie» (sic), Otto Tyberiadis, Guillielmus de Insula, Rogerius 
conestabulus, Eschevardus, frater senescalci, Thomas Malebrunus, Baudoinus 
de Memendone, Socherus de Cozires. Datum per manum Jordani cancel- 
larii. — Placentinus, notarius sacri palatii, jussu Jacobi de Balduino, Januensis 
potestatis, vidit et propria manu subscripsit (Liber jurium I, p. 577 — 578, 
No. 516; Langlois, p. 136 — 137, No. 15; cf. Carlo Pagano, p. 207; 
Olivieri, p. 59, No. 2, S 2; Archives d. miss. scientif., 1. c. II, p. 371; 
Heyd I, p. 324, 339). 885 

*) De cujus sigiilo Schlumberger in Revue numismat. 1891, p. 228. 

„ April. 7. Antiochiae. — Rupinus, princeps Antiochiae, consensu 
uxoris suae Heluisae, Leonis II, regis Armeniae, avunculi, Ugonis, regis 



regni Hierosolymitani. 239 



Cypri, sororii, Pisanis privilegia, quae a Boemundo avo et Constantia acce- 
perunt, sigillo confirmat. — Otho de Tabarea, Willelmus de Insula, Acharias 
senescalcus, Eschevardus, frater ejus, Rogerius de Montibus, Simon came- 
rarius, Pontius Lonbardus, Thomas Malebrunus, Johannes Flandrensis, 
dux Antiochiae. Datum per manum Jordani cancellarii Nicolao, vicecomiti 
Antiocheno Pisanorum (G. Mllller, p. 90 — 91, No. 58 [cf. p. 438]; Dal 
Borgo, p. 174 — 175; Muratori, Antiq. [ed. fol.] II, p. 917 — 918, [ed. 4 ] 
VI, p. 283 — 286; Langlois, Tresor des chartes d\Arme'nie, p. 138 — 139, 
No. 16; cf. Tronci I, p. 418). 886 

1216 Aug. 10, ind.IV. Perusii. — Honorius III sententiam Innocentii III, 
qui propter Venetianorum contumaciam manifestam ecclesiae S. Marci 
Tyrensis cum pertinentiis possessiones causa rei servandae, quoad spiritualia 
adjudicavit, confirmat, et (Simonem), archiepiscopum Tyrensem, in eandem 
per (Radulfum), patriarcham Hierosolymitanum, (Petrum), archiepiscopum 
Caesariensem, (Johannem II), abbatem de Monte Thabor, induci ac tueri 
jubet (Pressutti I, No. 16). || De eadem re (22 Aug.) patriarchae Hierosoly- 
mitano, (Petro) Caesariensi et (Roberto II), Nazareno, archiepiscopis (ibid. 
No. 23 et supra No. 881). 887 

„ Sept. 1. — Rupinus, princeps Antiochenus, Raimundi Rat prin- 
cipis filius, donum a Boamundo, principe Antiocheno et avo suo, fratribus 
S. Lazari de Jerusalem factum scilicet M anguillas in urbe Antiochena mense 
Septembris accipiendas sigillo confirmat. — Acharias, senescallus Antio- 
chiae, Mansellus conestabularius, Thomas marescallus, Julianus Jaunus 
pincerna, Symon camerarius, Willelmus de Hasard, Amauricus de Crosi, 
Pontius Lombardus, Anfredus de Margato, Americus de Rodanos. Datum 
per manum Jordani, cancellarii Rupini (Archives de TOrient latin II, p. 149 
— 150, No. 32). 888 

„ Sept., ind. V. Haldinburc. — Fridericus II domui Templi per 
manum Guillelmi de Antiochia fratris privilegium ab Hugone de Baucio 
ejusque uxore Barasa, R. de Baucio, G. Aimardo ejusque uxore Mabilia, 
R. Gaufridi et Rocellino, vicecomite Massiliae, concessum et M(ichaelis), 
Arelatensis archiepiscopi, S(tephani) Tolonensis et G(uillelmi) Aviniensis 
episcoporum sigillis munitum, quo in civitate et dominio Massiliae naves 
facere et iisdem mercatores et peregrinos in terras ultramarinas vel Hispa- 
niae vel in alias partes vehi dictis fratribus liceat, confirmat (Winkelmann, 
Acta inedita I, p. 117, No. 139; BOhmer-Ficker, No. 880). 889 

( „ Octob.). — Jacobus, episcopus Acconensis, amicos certiores facit 
de electione sua et itinere per ltaliam facto inde in Terram Sanctam trans- 
fretaturus (St. Genois in Nouv. Me'm. de Tacad. de Bruxelles XXIII, p. 29 
— 33; Rtfhricht in Zeitschr. f. Kirchengesch. 1892: Ep. Jac. No. 1). 890 

( „ ? Maj. 26). — Bubekre, filius Ajubt, soldanus Petro Ziani, Vene- 
torum duci, se eosdem et cum iis in Aegyptum venientes conservare 
ac fovere velle, pollicetur. — Vivianus etc. ut supra No. 830 (Tafel- 
Thomas II, p. 190 — 191, No. 247; cf. Vite de duchi di Venezia in Mura- 
tori SS. XXII, p. 542 — 543 ; Capelletti, Storia dei republica di Venezia 
1850, II, p. 212; Heyd I, p. 404). || Documentum scriptum est «septima 
intrante mense Safar», sive 26 Maj. 1216, si comprobare licet, quae Heyd 
(1. c.) de privilegio cohaerenti exposuit. 891 



240 R e g e s t a 

1217 Jan. — Johannes, rex Hierosolymitanus, sigillo confirmat, coram 
ipso Beatricem, quondam comitis Jocellini filiam, a marito suo comite 
Othone l ) procuratorem institutam domum Hospitalis ejusque magistrum 
Garinum de Monte acuto a petitione casalis Manueth absolvisse et domui 
donasse. — Boamundus IV, princeps Antiochiae et comes Tripolitanus, 
Radulphus de Tiberiade, regni senescalcus, Jacobus 2 ) marescalcus, Gauterus 
de Caesarea, Odo Montebello, 3 ) Gilo de Beritho, Gaufridus de Cafran, 
Roardus de Cayphas. Datum per manum Johannis de Vindopera, notarii 
regii (Paoli I, p. 253, No. 212 [cf. p. 547]; Bechstein, p. 127, No. 3). 892 
*) de Henneberg. 2 ) de Durnai. 8 ) seu de Montebelliardo. 

„ Mart. 8. Laterani. — Honorius III Jacobo Balgo, procuratori eccle- 
siae S. Marci de Tyro, indulget, ut «lapsus tibi temporis non obsistat, quo- 
minus possessionem recuperare valeas ecclesiae S. Marci de Tyro et aliarum 
rerum, quae per Innocentium III custodiae causa (Simoni), archiepiscopo 
Tyrensi, assignatae fuerunt, nam dicto archiepiscopo pro causa necessaria 
nunc absente in praesentiarum ei assignari non possit eadem possessio» 
(Pressutti I, No. 405). || Idem 7 Maj. 12 18 (Simonem), archiepiscopum 
Tyrensem, de hujus epistolae tenore certiorem facit (ibid. No. 1294; c ^- 
Potthast, No. 7751 et supra No. 887). 893 

( „ sub finem Mart.). — Jacobus, episcopus Acconensis, Lutgardi de 
Sancto Trudone et conventui de Awires, scribit, quae in Terram Sanctam 
transfretaturus passus fuerit et in quibus dictae terrae locis crucem prae- 
dicaverit (St. Genois in Nouv. Mem. de Tacad. de Bruxelles XXIII, p. 33 
— 43? Wolters, Notice histor. sur Tancienne abbaye de Milen, Gand 1853, 
p. 164 — 178; ROhricht in Zeitschr. f. Kirchengesch. 1892: Ep. Jac, ep. 
Accon., No. 2). 894 

„ Jul. 7, ind. V. Anagniae. — Honorius III fratribus S. Sepulchri 
privilegia ab antecessoribus confirmata denuo confirmat (Pressutti I, No. 651; 
cf. Potthast, No. 25968, 25992). 895 

„ Jul. 23. Nicosiae. — Bertrandus de Margato laudat Hospitalis 
magistro Garino de Monte acuto privilegium Renaudi quondam filii, quo 
iste moribundus Hospitali CC bisantios annuales concesserat, de iilis scilicet 
II millibus, quae eadem domus Bertrando annuatim solvere tenetur, et coram 
rege Cypri Hugone I et Eustorgio, archiepiscopo Nicosiensi, sigillantibus 
necnon consensu Agnetis, filiae Bertrandi, ejusque mariti Aymerici Berlai 
confirmat. — Johannes Paphensis, magister Baldoinus, Alduinus, canonici 
Nicosienses; Galterius Caesareae, regni Cypri conestabulus, Galterius de 
Betsan, Bertrandus de Gibeleth, Petrus Chap(e), Renaudus Suessionensis, 
marescalcus regni Cypri, Balduinus de Nore, Jacobus de Riveth (Paoli I, 
p. 1 12 — 1 13, No. 106; cf. Archives de TOrient latin IIA, p. 216). 896 

„ Aug. 6. Ferentini. — Honorius III Simoni, abbati montis Sinai, 
scribit, se dictae ecclesiae possessiones in protectionem suscepisse, earumque 
in numero vocat montem Sinai et monasterium S. Mariae in ejus pede 
situm, deinde loca Roboe, Fucra, Liiah, Raython cum palmariis, in terra 
Aegypti domos et extra civitatem «casale juxta mare rubrum decem miliaria 
terrae Faran cum terris et palmeriis ejus», Alexandriae obedientiam S. 
Michaelis et libertatem in mari et terra, in valle Moysis vineas et oliveta, 
apud Montem regalem domos, molendina, vineas et oliveta, in Craco Montis 



regni Hierosolymitani. 24 1 



regalis domos, vineas et oliveta, in civitate Hierusalem hospitale et obedien- 
tiam S. Moysis, domos et furaum, Jaflae domos et terras, in urbe Accon 
obedientiam S. Katerinae, Damasci ecclesiam S. Georgii, domos et extra 
civitatem tria virgulta, Laodiceae hospitale S. Demetrii et tria casalia cum 
villanis et pertinentiis, Antiochiae domos et furnum (Pitra I, p. 562 — 563, 
No. 7; Pressutti I, No. 709; cf. Rey, Recherches, p. 12 — 13, 15 — 16; 
ROhricht in ZDPV. X, p. 237 — 238). jj Hoc privilegium Honorius III (20 Jan. 
1225) conrirmat (Pitra I, p. 589—590, No. 35). 897 

1217 Aug. — Johannes, rex Hierosolymitanus, domui Theutonicorum 
Acconensi confirmat, quae Garnerius Alemannus dedit, scilicet terram, quae 
olim fuit Juliani de Faloisse et versus sinistram habet viam, versus meridiem 
collem, necnon hortum, qui cohaeret areis de Tarsia ex toto versus meri- 
diem, et in eodem horto est angulus terrae desertae et versus occidentem 
quaedam morus et campus Migramme, superius frustum terrae, quae dividit 
terram domus Sepulchri, et versus collem, qui est ex parte orientali, est 
modicum terrae et quaedam vouta, cujus medietas cecidit, et in qua vouta 
est cisterna et quidam vrequinnus ad racemos decalcandos. — Radulfus, 
regni senescalcus, Jacobus marescalcus, Oddo de Montebeliardo, Gaufridus 
de Caffran (Strehlke, p. 41, No. 49; cf. p. 125). 898 

„ Aug. — Johannes, rex Hierosolymitanus, domui Theutonicorum 
Acconensi donat et sigillo confirmat barbacanam suam inter II dictae civi- 
tatis muros sitam scilicet a muro prope domum senescalci, quae tendit ex 
adverso et dividit barbacanam senescalci ab eadem barbacana usque ad 
portam Gaufridi Torti. — Testes ut supra No. 898, sed accedit Rohardus 
de Cayphas (Strehlke, p. 41, No. 50; cf. p. 124). 899 

„ Sept. Nimoscii. — Hugo I, rex Cypri, fratribus Theutonicis per 
manum Armanni magistri privilegium ab Haymerico I patre quondam rege 
concessum et quibusdam decimis de casali Sesquara (Lefquara) recipiendis 
auctum sigillo confirmat. — Johannes de Hybelino, dominus Beritthi, 
Philippus de Hybelino, frater ejus, Galterus de Caesarea, connestabulus 
Cypri, Galterus de Betsan, Gormondus de Betsan, Petrus Chape, Jacobus 
de Rivet. Datum per manum Radulti, cancellarii regis et archidiaconi Nichos- 
siensis (Rey, p. 25 — 26; Altpreuss. Monatsschr. XIX, p. 648 — 649, No. 2; 
cf. p. 638, No. ii). 900 

„ Octob. exeunt. Accon in tentorio Andreae, regis Hungariae. — 
Curia generalis, in qua de bello Saracenis inferendo consuluerunt : Radulfus, 
patriarcha Hierosolymitanus, Simon, Tyrensis, Peter, Caesariensis, Robertus, 
Nazarenus, Eustorgius, Nicosiensis, archiepiscopi, Jacobus, Acconensis, 
Petrus, Jaurinensis, Thomas, Agriensis, Otto, Monasteriensis, Engelhardus, 
Citicensis, Otto, Trajectensis, Robertus, Bajocensis, episcopi, Garinus de 
Monte acuto, Hospitalis, Guillelmus Carnotensis, Templi, Hermannus, 
S. Mariae Theutonicorum, magistri, Andreas, Hungariae, Hugo, Cypri, 
Johannes, Hierosolymitanus, reges, Boemundus IV, princeps Antiochiae, 
Leopoldus, Austriae, Otto, Meraniae, duces, Guido dominus, Bertrandus, 
Guillelmus, Gibelenses, Gualterius, dominus Caesariensis, constabularius 
Cypri, Girardus de Ham, Johannes, constabularius et marescalcus Tripoli- 
tanus, Johannes, dominus Berytensis, ejusque frater Philippus de Ibelin, 
Galterius, dominus Bethsanensis, ejusque nepos Gremont Bethsanensis, 

Rdhricht, Regesta. 16 



242 R e g e s t a 

Garnerius Alemannus, Galterius de Avenis (Estoire d'Eracles, p. 322 — 323 ; 
cf. ROhricht in Forsch. 1875, XVI, p. 143; Studien z. Gesch. d. fUnften 
Kreuzzuges, p. 25 — 26). 901 

1217 (Octob.). (Accon). — Guillelmus de Carnoto, magister Templi, 
Honorio III nuntiat, Andrea, rege Hungariae, et Leopoldo, duce Austriae, 
apud Accon appulsis, christianos in Terra Sancta constitutos decrevisse, ut 
Damiatam oppugnarent (Raynaldi, Annal. 1217, S 27 — 31 ; Bullar. Roman. 
III, p. 331 — 336, No. 16; Rubeus, Hist. Ravennat., p. 380 — 381 ; Mon. 
stor. della Romagna I, p. 103 — 104; Ughelli, ltalia sacra II, p. 377; Cod. 
diplom. Sardin. I, p. 331 — 332, No. 37; Bouquet XIX, p. 639 — 640; 
Fejer, Cod. diplom. HIA, p. 230 — 233; Mon. Hung. hist., Diplom. VI, 
p. 147 — 149, No. 77; Migne, Opera Honorii III ed. Horoy II, p. 540 — 
543, No. 65; Cibrario, Dei Tempieri, p. 79 — 80: cf. Potthast, No. 5622; 
Pressutti, No. 885; ROhricht, Studicn, p. 39, No. 1). 902 

„ Octob. — Hugo I, rex Cipri, 1 ) confirmat, Philippum de Ybellino 

C bisantios albos, L modios frumenti et XXV mitretas vini ex redditibus 

casalis de Prestona 2 ) annuatim recipiendos capellano, quem ad missas 

celebrandas pro anima Mariae matris in ecclesia Nicosiensi instituerat, con- 

tulisse. — Johannes de Ybellino, dominus Berithi, Galterus Caesariensis, 

Cipri comestabilis, Galterius de Betsam, Gormundus de Betsam, Petrus 

Chape, Jacobus de Rivet. Datum per manum Radulfi, archidiaconi Nico- 

siensis, regis cancellarii (De Mas Latrie III, p. 608 — 609). 903 

') Qui ad ecclesiam S. Mariae Tortosanam peregrinaturus 10 Jan. 1218 obiit 
et in ecclesia S. Johannis Tripolitana sepultus est (Annal. de Terre Sainte, p. 437 ; 
Gestes, p. 19, 27). 2 ) Sive Peristerona in Messorea. 

„ Nov. 2. — Guido, dominus Biblii, consensu Aalis uxoris Venetianis 
per manum bajuli Theophyli Geni liberum commercium et securitatem 
concedit ac sigillo confirmat. — Guillielmus Fornarius, castellanus Biblii, 
Nicolaus Martini, Guillielmus Angelerii, Hugo, filius ejus, Reginaldus de 
Biblio, Obertus de Poncan, Guillielmus Taberna, Guillielmus Ligius, Leo, 
filius ejus, Johannes, capellanus de Uax (Vax), qui scripsit (Tafel-Thomas II, 
p. 196 — 197, No. 250; cf. Archives d. miss. scientif. II, p. 356; Marin IV, 
p. 103; Depping, Hist. du commerce II, p. 33; Cicogna IV, p. 542; 
Heyd I, p. 321). 904 

( „ ). — S(imon), archiepiscopus Tyrensis, Gcrvasium, abbatem Prae- 
monstratensem, rogat, ut collectas ipsi Sedis Apostolicae auctoritate com- 
missas pro sacra expeditione faciendas procuret (Hugo, Sacrae antiquit. 
monumenta I, p. 34, No. 33). | Eodem anno, ut videtur, Gervasius S(imoni) 
antedicto de pecuniis ad subsidium Terrae Sanctae collectis rationem reddit 
(Hugo I, p. 34—35. No - 34)- ^ 05 

( „ ). — Gervasius, abbas fratrum Pracmonstratensium, (Radulfo), 
patriarchae Hierosolymitano, Hellinum, abbatem Floreffiae l ) ac socium 
Jacobi, Acconensis episcopi, Terram Sanctam aditurum commendat et rogat, 
ut, si illa in manus christianorum reddita sit, fratribus ordinis Praemonstra- 
tensium possessiones scilicet S. Samuelis et S. Abacuc monasteria restituat 
(Miraeus, Chron. Praemonstr., p. 162; Fisen, Flores eccles. Leodiens. I, 

*) Qui peregrinaturus Aug. 12 17 in insula Cypri obiit (Riihricht, Testimonia 
minora, p. XX— XXI, 22, 25). 



regni Hierosolymitani. 243 



p. 293; Miraeus et Foppens, Opera diplom. IV, p. 535; Hugo I, p. 38 — 
39, No. 38). i| De eadem re Gervasius Friderico II scribit (Hugo I, p. 117, 
No. 130). 906 

(1217?) Mart. 17. — Bubeker, filius Job, amicus kalifi de Baldaco, Petro 
Ziani, duci Venetorum, se duanis Babyloniae et Alexandriae, ut Venetis 
satisfaciant, mandavisse, et Phylippum Arpani, turcimanum ac nuntium 
dicti ducis, accepisse nuntiat (Tafel-Thomas II, p. 191 — i93,No. 249). 907 

( „ exeunt. et 1218 ineunt.). Accon, Margati. — Andreas, rex Hun- 
gariae, in Terra Sancta fratribus Hospitalis, qui ipsum rediturum honori- 
ficentissime acceperant, quattuor privilegia concedit et coram magnatibus 
suis sigillo confirmat (1. Paoli, Codice I, p. 1 1 1, No. 105 ; Fejer III A, p. 243 
— 245; Katona V, p. 287 — 288; Mon. Hungar. hist., Diplom. VI, p. 140 
— 142, No. 71 ; Potthast, No. 5852; Pressutti, No. 1478; 2. Fejer III A, 
p. 237 — 238; Katona V, p. 280 — 282; Potthast, No. 5849; Pressutti, 
No. 1470; 3. Paoli I, p. 109 — 1 10, No. 104; Fejer III A, p. 239 — 242; 
KatonaV,p. 283 — 287; Potthast, No. 5850, Pressutti, No. 1474; 4.FejerIIlA, 
p. 233 — 236; Katona V, p. 276 — 280; Potthast, No. 5848; Pressutti, 
No. 1469; cf. ROhricht, Studien, p. 35). || Horum privilegium tertium 
Aliottus Uguiccionis, judex et notarius, se vidisse et transscripsisse, confirmat 
(Accon, 27 Octob. 1266) et Guillelmus II, patriarcha Hierosolymitanus pre- 
cibus Hugonis Revel, magistri Hospitalis, sigillo munit (Paoli, p. 1 10). 908 

1218 Jan. 29. — Honorius III abbati monasterii S. Theodosii Hiero- 
solymitani, coenobiarchae de Laberria, scribit, se dictae ecclesiae bona in 
protectionem Sedis Apostolicae suscepisse eorumque in numero vocat: in 
civitate Jerusalem ecclesiam S. Theodosii cum hospitali, apothecis, furno 
et vineis in duobus monasteriis S. Johannis Baptistae et S. Georgii, apud 
Ramlam terras, Scalonae terras et vineam cum hospitali, extra Jaffam eccle- 
siam S. Jonae et intus apothecas et hospitale cum vinea magna, duas naves 
liberas per totum mare, obedientiam apud Zenel, ecclesiam SS. Petri et 
Pauli et forum totum cum apothecis et hospitali cum casali in insula Cypri, 
quod dicitur de Acra, et monasterium S. Theodosii, tenementa, quae dicun- 
tur Tromachii, cum molendino et vineis apud praedictam terram (Pitra, 
Analecta novissima I, p. 556 — 558, No. 1 ; Theiner, Mon. Hungar. I, p. 9 
— 11, No. 6 ; Mon. Hungar. hist., Diplom.VI, p. 1 5 1 — 1 54, No. 79 ; Docum. 
priv. la Istoria Romanilor, Bucuresci 1887, I, p. 61 — 63, No. 46; Potthast, 
No. 5681 ; Pressutti I, No. 1037; cf. ROhricht in ZDPV. X, p. 238 — 239). jj 
Epistola nostra pro maxima parte convenit cum priore privilegio ab Hono- 
rio III 25 Octob. 1216 concesso (Pressutti I, No. 72). 909 

„ Maj. 8. Romae. — Honorius III Pelagio, episcopo Albanensi, 
Sedis Apostolicae legato, mandat, ne permittat, (Simonem), archiepiscopum 
Tyrensem, super ecclesia S. Marci Tyrensi indebite molestari, et causam 
ipsam fine debito terminandam tradit (Pressutti I, No. 1 298). || Idem eidem 
(21 Jul. 12 18) mandat, ut Venetianis volentibus stare juri restituat posses- 
siones S. Marci Tyrensis, nisi forsan restitutionis hujusdem beneficium 
eisdem propter lapsum temporis fuerit denegandum (ibid. No. 1540; cf. 
Honor. Reg.V, lib. X, ep. 282, fol. 130V: 1 Jun. i226etsupraNo. 893). 910 

„ Jun. 15. Iu castris Damiatinis. — R(adulfus), patriarcha Hieroso- 
lymitanus, Joh(annes) rex, Eustorgius, Nicosiensis archiepiscopus, Jacobus, 

16* 



244 R e g e s t a 

Acconensis, R(ainerius), Bethlemitanus, episcopi, L(eopoldus), dux Austriae, 
G(arinus), Hospitalis, W(illelmus), Templi, H(ermannus), ordinis fratrum 
Theutonicorum, magistri, Honorio III et Friderico II scribunt, christianos 
Aegyptum appulsos urbem Damiatam obsidere (Raynaldi, Annal. 1218, 
p. 453, S 7 — 9; BOhmer, Acta selecta II, p. 642 — 643, No. 934; partem 
epistolae offert O. Panis in Mon. Germ. SS. XVIII, p. 139; cf. Rtthricht, 
Studien, p. 39 — 40, No. 2). 911 

1218 Jul. In aula reginae. — Aaliz, regina Cypri, consensu Philippi de 
Ibelino, balivi regni Cypri, per manum Petri Gontardi Januensibus liberum 
commercium, propriam curiam et II petias terrae prope Nimocium et 
Famagustam necnon quaedam privilegia concedit et sigillo confirmat. — 
Johannes de Ibelino, dominus Bairuth, Galterius Caesareae, constabularius 
Cypri, Ostus Tiberiensis, l ) Beltramus Bibliotensis, Galterius de Bethsan, 
Gormundus de Bethsan, Almaricus, camcrarius Cypri, Aymericus Barlais, 
Laurentius de Morfo, Petrus Cappe, Jacobus de Rivet, Gauvainus. 2 ) Datum 
per manum Radulfi, regni Cypri cancellarii et Nicosiensis archidiaconi. — 
Placentius, notarius sacri palatii, jussu Jacobi de Balduino, potestatisJanuensis, 
vidit et subscripsit (Liber jurium I, p. 625 — 626, No. 544; De Mas Latrie II, 
p. 39; cf. Carlo Pagano, p. 17; Olivieri, p. 63, No. 9, § 1 ; Serra IV, p. 140 
— 141 ; Heyd I, p. 362). 912 

*) Otho de Tabaria (Tiberiade). 2 ) de Chencchc. 

( „ c. Sept. 1). — Jacobus, episcopus Acconensis, Honorio III papae 
nuntiat, quae christiani anno 12 17 in Terra Sancta et anno sequenti ante 
Damiatam praeclare gesserunt (Martene, Thesaur. anccd. III, p. 288 — 289; 
Fejer, Cod. diplom. Hungar. VII A, p. 197 — 198; Rohricht in Zeitschr. f. 
Kirchengesch. 1892, Ep. Jac, No. 3). 913 

„ Sept. 14. (In castris Damiatinis). — R(adulfus), patriarcha Hiero- 
solymitanus, fratribus in Clarocampo, in horto B. Mariae et in urbe Doccum 
abbatibus latores epistolae commendat, quos in pugna Damiatina probatos 
et licentiatos bene suscipiant, eos vero peregrinos, qui inoboedientes redierint, 
ad iter faciendum compellentes (Schotanus, p. 1 1 ; Hamconius, Frisia, p. 1 30; 
v. Mieris, Charterb. I, p. 176 — 177; cf. Rohricht, Studien, p. 40, No. 3; 
ROhricht, Die Briefe des KOlncr Scholasticus Oliver in Westdeutsche Zeit- 
schr. X, 1891, p. 164). 914 

( „ ) Sept. 22. — Jacobus, episcopus Acconcnsis, amicis et Honorio III 
papae de rebus a christianis anie Damiatam gcstis scribit (Martene, Thesaur. 
anecd. III, p. 289 — 294; ROhricht in Zeitschr. f. Kirchengcsch. 1 892, Ep.Jac, 
No. 4; francogallice vcrtit Guizot, Collect. XXIV, p. 341 — 346). 915 

„ Nov. 25. In obsidione Damiatae. — Pelagius, episcopus Albanensis, 
Sedis Apostolicae legatus, (Henrico), episcopo Mantuano apud Achon com- 
moranti, 1 ) et (Yvoni), abbati Montis Sion, causam inter S(imonem), archi- 
episcopum Tyrensem, et Venetianos de ecclesia S. Marci Tyrensi vertentem 
dijudicandam committit (Rey in Mem. d. antiq. de France 1887, p. 54). 916 
') De cujus peregrinatione c(. Rohricht, Studien, p. 1 10— 1 1 1. 

„ Dec. 4. Accon sub porticali ecclesiae S. Leonardi. — Coram Lau- 
renzo, plebano ecclesiae S. Marci Acconensis, Banholomaeo bailio, Andrea 
de Vitale, Johanne de Canale et Sanso de Venetiis Petrus, plebanus ecdesiae 
S. Marci de Tyro, Yvoni, abbati S. Leonardi de Monte Sion, epistolam 



regni Hierosolymitani. 245 



Pelagii, episcopi Albanensis, Sedis Apostolicae legati, se praesentavisse con- 
firmat. — Mancius, sacri palatii notarius, interfuit et scripsit (Rey in Me'm. d. 
antiq. de France 1887, XLVIII, p. 54 — 55). 917 

1218 Dec. 8. Accon in via prope ecclesiam S. Marci. — Petrus, plebanus 
S. Marci de Tyro, Gerardo, capellano (Henrici), episcopi Mantuani, pres- 
bitero Henrico de eodem loco et plebano ecclesiae S. Marci de Accon et 
Azzoni, confallonerio de Mantua, epistolam Pelagii (supra N0.9 1 6 excerptam), 
se praesentavisse confirmat. — Mancius, sacri palatii notarius, interfuit et prae- 
dicti plebani jussu scripsit (Venezia, Arch. di stato, miscell. atti diplom., 
busta III a, No. 85). 918 

(1219 ante Jan. 8). Tyri supra palatium archiepiscopi. — Hen(ricus), epis- 

copus Mantuanus, et I(vo), abbas Montis Sion, S(imoni), archiepiscopoTyrensi, 

epistolam Pelagii, episcopi Albanensis, Sedis Apostolicae legati (supra No. 9 1 6 

excerptam), l ) mittunt eique mandant, ut X dies post harum litterarum 

porrectionem veniat de causa ecclesiae S. Marci Tyrensis legitime respon- 

surus. — Mancius, sacri palatii notarius, interfuit et Petri presbiteri jussu 

scripsit (Venezia, Arch. di stato, miscell. atti diplom., busta III a, No. 85). 919 

*) Quam Henricus «bene per XV dies ante festum Nativitatis» (10 Dec. 1218) 
se rccepisse, dicit. 

„ Jan. 8, ind. VII. (Tyri.) — Coram Bartholomaeo Mauricino, 
Vitale Calefai, Jacobo Venero et Symone Magazaro Petrus, plebanus eccle- 
siae S. Marci de Tyro, S(imoni), archiepiscopo Tyrensi, ex parte (Hcnrici), 
episcopi Mantuani, et Y(vonis), abbatis montis Syon, epistolam tradunt 
(supra No. 9 1 9 excerptam) (Venezia, Archiv. di stato, miscell. atti diplom., 
busta III a, No". 85). 920 

„ Mart., ind. VII. — Raymundus Rupini, princeps Antiochenus, 
domui Theutonicorum in principatu suo liberum commercium concedit et 
sigillo confirmat. — Mansellus, constabularius et maior Antiochiae, Aymarus 
de Leron, Guillelmus de Assardo, Amalricus de Crusi, Anfredus de Mar- 
gato, Willelmus de Flechia, dux Antiochiae. Datum per manum Jordani 
cancellarii anno principatus IV (Strehlke, p. 41 — 42, No. 51). 921 

„ Maj. 1, ind. VI (VII). In portu Acconis supra navem, quae vocatur 
S. Mauricius. — Ugo, comes Empuriarum, Januensibus per manus Oberti 
Ferrarii de Castello ct Idonis Lercarii in toto suo dominatu patrocinium et 
immunitatem concedit et sigillo confirmat. — Belmustus Lercarius, Rogerius 
de Insulis, Marchixius Dalmatius, Bernardus de Palatiolo, magister Petrus, 
Marchixius Berengarius de Ripolo (Liber jurium I, p. 639 — 640, 
No. 551). 922 

„ Aug., ind. VIII (VII). — Isimbardus, praeceptor Hospitalis Acco- 
nensis et vices magistri gerens, Guidoni de Ronay censu IV bisantiorum 
annuali domum quandam tenendam concedit, quae opposita est aulae quon- 
dam reginae veteris et sita ab oriente inter curiam dominae Gibelleti et 
domum, quae fuit vicecomitissae Vesini, x ) ab occidente ; a meridionali parte 
est domus Hospitalis, in qua habitant sorores Hospitalis, et a septentrionali 
parte est hereditas dicti Guidonis, quam tenet ab episcopo Acconensi, et 
hac parte patet ingressus ad dictam domum a ruga regali, qui utique in- 
gressus habet de iatitudine ab angulo palatii dicti Guidonis palmas V et 

Nefini? 



246 R e g e s t a 

dimidiam et prope rugam de latitudinc VIII et dimidiam. — Fratres : 
Ricardus thesaurarius, Nun hospitalarius, Guillelmus Scarran, Guillelmus 
de Domibus, Petrus Parvus, Bernardus de Fabrica (Paoli I, p. 290 — 292, 
No. 12). 923 

(1219 Sept. init.). — Jacobus, episcopus Acconensis, Honorio III papae 
nuntiat,quac christiani ab 1 Jun. 1 2 1 8 usque ad sequentisanni mensem Septem- 
bris antc Damiatam gesscrunt (Martcne, Thesaur. anecd. III, p. 294 — 300; 
RGhricht in Zeitschr. f. Kirchengesch. 1892, Ep. Jac, No. 5). 924 

„ Nov. 11. Damiatae. — R(adulfus), patriarcha Hierosolymitanus, 
J(ohannes) rex, (Eustorgius), archiepiscopus Nicosiensis, P(elagius), Sedis 
Apostolicae legatus, J(acobus), Acconensis, (Robenus), Luccanensis, episcopi, 
Hospitalis, Templi et fratrum Theutonicorum magistri nccnon nobiles varii 
christiani Honorium III ccrtiorem faciunt, Damiatam miraculose a christianis 
captam fuisse (Martene et Durand, Ampliss. Collectio V, p. 1479 — 
1480; Chron. Tolosan. in Mittarelli, Accession., p. 156 — 158, c. 160 cl 
Documenti di storia ital. VI, p. 704 — 706 ; Petrus Blesensis, Opp. ed. Gilcs II, 
p. 141 — 143, No. 200; ROhricht, Studien, p. 43 — 46, No. 6; cf. Rog. de 
Hovedene [in Bouquet XVIII], p. 185 — 186 fet Testim. min., p. 51]; Walt. 
de Coventria II, p. 241 — 242; cf. epistol. Honorii in Martene et Durand, 
Ampl. Collect. V, p. 1480; Migne, Opp. Honorii ed. Horoy III, p. 379, 
No. 73; Potthast, No. 6188; Pressutti, No. 2307). 925 

„ (c. Nov. 15). (Damiatae). — Hermannus, fratrum Theutonicorum 
magister, L(eoni), S. Crucis in Jerusalem cardinali, refert, a christianis 
Damiatam captam et ingentem thesaurum ibidem rcpertum fuisse (Chron. 
de Mailros ed. Fell, p. 197, ed. Bannatyne Club 1835, p. 135 — 137; Mon. 
Germ. SS. XXVII, p. 438 — 439 ; cf. Chron. regia Colon., p. 2 1 5 [Test. min., 
p. 152] et ROhricht, Studien, p. 48, No. 8). 926 

( „ ?). Damiatae. — Johannes, rex Hierosolymitanus, Luchino Corsali, 
mercatori Januensi, ejusque sociis varios fideles suos mittit et, se pro istis 
soluturum esse, pollicitus eum rogat, ut ad solvendas CC marcas, quae 
cadant in proximum pascha, novam dilationem concedat usque ad proximum 
fcstum Omnium Sanctorum (E codice Paris. lat. 17803, No. 189, 303 ed. 
Lavoix, p. 13 ct Rohricht, Studien, p. 69 — 70, No. 45; cf. ibidem praef. 
p. IV — V necnon chartas similes anni 1247 in Bibl. dc Tccolc d. chartes 
1878, XXXIX, p. 122—125, No - 3—9)- 927 

(1220 Mart.). — Jacobus, episcopus Acconensis, amicos suos ct Hono- 

rium III papam certiores facit de pugnis antc Damiatam factis ejusquc 

captione (Bongars, Gesta Dei, p. 1 146 — 1 1 49 ; Gretser, Dc Cruce in Opp. III, 

mantissa, p. 13 — 16; Martene, Thesaur. anecd. III, p. 301 — 306; Rtthricht 

in Zeitschr. f. Kirchengesch. 1892, Ep. Jac, No. 6). 928 

„ Mart. Nicosiae. — Aeliys, regina Cipri, Eustorgio, archiepiscopo 

Nicosiensi, liberam molituram in molendinis regiis concedit et sigillo con- 

firmat. — Philippus de Ybellino, bajulus Cipri, Almaricus, l ) Cipri came- 

rarius, Guillelmus de Riveth, Laurentius de Morfo, Arneyus 2 ) de Gibelct, 

Balduinus de Nores, Guillelmus Raymonz. Datum per manum Radulfy, 

cancellarii regni Cypri (De Mas Latrie III, p. 611; cf. Archives de TOrient 

latin II, p. 2 1 8). 929 

') de Bethsan. *) Arneis de Gibelet (Eracles, p. 399; Gestes d. Chiprois, 

D. 116). 



regni Hierosolymitani. 247 



1220 (1219) Mart. *) Damiatae. — Johannes, rex Hierosolymitanus, cum 
Hermaiinus, magister fratrum Theutonicorum, sibi medietatem ex Iucro, 
quod ex acquisitione civitatis Damiatae receperat, reddiderit, sigillo con- 
firmat, hac redditione neque sibi neque dictis fratriBus aliquod praejudicium 
existere posse. — Radulfus Tyberiadensis, regni Hierosolymitani senescal- 
cus, Balianus, dominus Sydoniensis, Odo de Montebeliardo, Garnerus 
Alemannus, Gilo de Beryto, Gaufridus de Cafram, Roardus de Cayphas 
(Altpreuss. Monatsschr. XIX, p. 649, No. 3; Archives de TOrient latin II B, 
p. 166, No. 2; cf. Altpreuss. Monatsschr. XVII, p. 382, No. 7; XIX, p. 638, 
No. 1 2 ; Forsch. XXI, p. 499, No. 5). 930 

! ) Quum Damiata 5 Nov. 1219 capta fuerit, hanc cartam anno sequenti editam 
esse putandum est; Johannes vero initio anni 1220, Damiata relicta, Accon pro- 
fectus erat (Testim. min. XXXVII, not. 4). 

„ Mart. — Jacobus Teupulo, potestas R(omaniae), Alatinum Caico- 
padi, l ) soldanum Turciae, per legatum suum amira spatacarium 2 ) sampsa- 
tinum, 3 ) amiralium iliasi 4 ) privilegium sibi misisse confirmat, quo ipse 
Venetis ad II annos pacem, liberum commercium tenore chrysoboli patris 
ac fratris concessum ac securitatem plenam munivit, et dictum privilegium 
sigillo suo corroborat (Tafel-Thomas II, p. 221 — 225, No. 258; cf. p. 143, 
No. 231 ; Chron. Danduli, p. 341 ; Marin IV, p. 192, 249 — 250; Archives 
d. miss. scientif. I, Se'r., II, p. 342; Heyd I, p. 302). 931 

! ) Ala ad-dfn Kaikobad. *) ammiratus sipah salar («exercitus dux»)? 

3 ) Schems ad-din? «) Emfr al-ghazi? 

„ April. 20. Accon in ecclesia S. Petri Pisanorum. — Parente dc 
Vallecchia quondam Alberti, qui a Salvo de Pisis quondam Benencasae 
XXXII bisantios pro pretio XXVIII librarum et XVI bonorum denariorum 
Pisanorum novorum receperat, pollicetur, se soluturum, si de servitio Terrae 
Sanctae redicrit, quod si non contigerit, Aldebrandus de Pisis quondam 
Ugolini Sighieri et Albizcllus quondam Guintavallae, se dictam summam 
reddituros esse, confirmant coram Bottaccio quondam Rainerii Bamboni, 
Attolino de Capcia, Manfredo de Montemagno et Benetto Mortii. — Belle- 
bonus, Romani imperii notarius, scripsit (Florentia, Certosa di calci ; dedit 
Comes Riant). 932 

„ Maj. 30, ind. VIII. Accon. — Otto, comes de Hennemberc, con- 
sensu Beatricis uxoris et filii Ottonis domui Theutonicorum per manum 
Hermanni magistri totam hereditatem suam, 1 ) quam possedit in regno 
Hierosolymitano, VII millibus marcarum argenti et II millibus bisantiorum 
vendit et sigillo confirmat, insuper ejusdem domus fratres III millia et CCL 
bisantios, quos Otto Guillelmo de Mandelia 2 ) debebat, necnon regi Johanni, 
cuius in praesentia hoc actum est, D marcas argenti solvisse. — Radulfus 
de Tyberiade, senescalcus regni Hierosolymitani, Wernerus de Egisheim, 
cognatus ejus Haymo, 3 ) Guillelmus de Beryto, Rohardus deCaypha came- 

*) StrehJke, p. 122: (hereditatem), «quam emit dux Leopoldus», scilicet dux 
Austriae (Testim. min., p. 189; cf. bullam Gregorii IX apud Strehlke, p. 56 — 57, 
No. 72 ; Potthast, No. 8587 ; " Rohricht, Beitr. I, p. 40, 47 et Studien z. Gesch. d. 
fllnften Kreuzzuges, Innsbruck 1891, p. 84). *) Strehlke, p. 43 : «Guilermo 

de Amigdala, qui sororem dictae Beatricis . . . habuit in uxorem». 8 ) Aimes 

apud Eracles, p. 386, nepos Garnerii Alemanni, in plurimis chartis memoratus, sine 
dubio idem atque Aimo de Ostehim (20 April. 1228). Egisheim et Ostheim in 
Alsatia prope Columbariam sitae sunt. 



248 R e g e s t a 

rarius, fratcr ejus, Joffridus de Caffra, Henricus de Brenne, Albertus, frater 
eius, Henricus de Gebwylre, Henricus de Ruvvach (Voigt in Neue Beitrdge 
1858, I, p. 70 — 71 ; Hennes II, p. 18 — 19, No. 17; Strchlke, p. 42 — 43, 
No. 52; cf. p. 122; Altpreuss. Monatsschr. 1880, XVII, p. 382, No. 9; 
1882, XIX, p. 638, No. 13; p. 645, No. 7; Forsch. XXI, p. 499, No. 7; 
Wegele, Graf Otto v. Henneberg-Botenlauben, Wlirzburg 1875, P- 7 — 10; 
Comte de Mas Latrie in Revue hist. 1878, VIII, p. 1 18 — 120). 933 

1220 Maj. (30 vel 31). — Johannes, rex Hierosolymitanus, domui Theu- 
tonicorum per manum Hermanni magistri venditionem antedictam scilicet 
castellum regis cum omnibus pertinentiis (praeter casale Ihazon) l ) sigillo 
confirmat, quorum sunt casalia: Tersyha, 2 ) Carphasonie, 3 ) Samohete, 4 ) 
Geelin, 5 ) Zoenite, 6 ) Beletim, 7 ) Tarphile, 8 ) Rasabde, 9 ) Supheye, 10 ) Caphar(r)a, 
Noseoquie, 11 ) Danehyle, 12 ) Lebeyne, 13 ) Jubie, 14 ) Bechera, Habelyc, 15 ) 
Amca, 16 ) Gez, 17 ) Clil 18 ) et medietas Noie, Fasoce, 19 ) Achara, 20 ) Tayere- 
trane, 21 ) Tayerebica, 22 ) Fennes, 23 ) Carsilie, 24 ) Serouh, 25 ) Gabatye, 26 ) 
Horfeis, 27 ) Roeis, Camsara, 28 ) Cassie, 29 ) Deleha, 30 ) Derbasta, 31 ) Rapha, 
Raheb, 32 ) Ezefer, Beizei 33 ) et tertium feodi de S. Georgio, cujus pertinen- 
tiac et casalia sunt : Arket, 84 ) Yanot, Cabra, 35 ) Meblie, Saphet, 36 ) Lemezera, 
Kcmelye 37 ) et tertium casalis dou Bokehel 38 ) cum pertinentiis ciusdem 
et tertium de assisia, quae est de eodem feodo, scilicet tertium DCCC bisan- 
tiorum ad catenam Acconis assignatorum, cujus tertii summa est CCXVH 
bisantii minus III, quos Hermannus magister et fratres in perpetuum qui- 
taverunt. Deinde assisiam II millium bisantiorum ad catenam assignatorum 
Acconis praedictus comes vendidit (quos praeter terras adhuc in manibus 
Sarracenorum positas idem magister regi quitavit, quae pertinent ad ea, 
quae dictus comes vendidit) et domum Acconensem, quae erat quondam 
comitis Joscelini et ab oriente habet quandam ruellam, ab occidente quan- 
dam clausuram domuum, quae sunt abbatis Montis Thabor, a meridie viam 
publicam, a septentrionc autem domum Rohardi de Caypha. — Otto dc 
Monte Beliardo, regni constabilis, Radulfus Tybcriadis, regni senescalcus, 
Balianus, dominus Sydonis, Garnerus Alemannus, Gilo dc Beritho, Rohar- 
dus de Cayphas, Gaufridus de Cafran, Haimo Alemannus, Danyel de 
Malenbech 39 ) (Voigt, 1. c. p. 7 1 ; Strehlke, p. 43 — 44, No. 53 ; cf. Ahpreuss. 
Monatsschr. 1880, XVII, p. 28i,No. 6; 1882, XIX, p. 633, No. 14; p. 645, 
No. 8; Forsch. XXI, p. 499, No. 6). 934 

Strehlke, No. 58 : ') J(h)aron (p. 44 : Jaharon ; p. 48 : Jaroth), Tharon, 2 ) Ter 
siha,Tharssia, s ) Carphasome, 4 )Samahete, 6 )Geelim,Gerlin, 6 )Zoemte, 
7 ) Belet(h)ini, 8 ) Tarfile, Carfile, 9 ) Rasapde, »°) Supheio, 1! ) Neiecchie, 
Nesecchie, Hesetchie, 12 ) Dane(p)hilc, ,s ) Labcy(e)nc, u ) Jubie, Inbye, 
ib ) Abelie, 18 ) Anica, Anita, Amea, ,7 ) Geze, 18 ) Olil, ,9 ) Phasoce, 
Phasote, 20 ) Atbara, 21 ) Tayretrane, **) Tayrebi(c)ca, 28 ) Phennes, 
Perhennes, **) Carfilie, (>arsilie, 25 ) Serohu, Serchu, 2fl ) Gabatie, Gabacie, 
Gabasie, 27 ) Orpheis, Orfeis, 28 ) Campsara, Campsera, 2P ) (^apsie (el 
Kasy 80 ) I )elhea, * l ) Derlusta, 32 ) Rabch, 3S ) Herzey, Bersci, 34 ) Archet, 
Arclyet, S5 ) Oabra (el - Kabrf 0, 8fl ) Sapher, 37 ) Kemelie, 8M ) Boukel, 
Boukeel, Boubleel. 39 ) Cf. Eracles, p. 391. Hanc confirmationem Honorius III 
(27 Octob. 1220) fratribus Theutonicis confirmat (Strehlke, p. 44 — 45, No. 54; 
Potthast, No. 6376). 

„ Aug. 19. Apud Urbem Vetercm. — Honorius III ecclesiam S. Se- 
pulchri ejusque possessiones, quarum in numero sunt : ecclesiae Acconensis, 
Tyrensis, Antiochena, Constantinopolitana, Thessalonicensis, ac tenementa 



regni Hierosolymitani. 24.Q 



varia, ut casale Subeloth Cypriense, et Tripolitana in protectionem suscipit 
(Nakielski, Miechovia, p. 136 — 137; Schles. Regesten, p. 128, No. 228; 
Schmidlin, Gesch. d. Klosters Denkendorf, p. 238 — 240; Potthast, No. 6333; 
Pressutti, No. 2626). 935 

1220 Sept. 20. Accon. — Petrus de Monte acuto, magistcr Templi, 
N(icolao), episcopo Elimensi, scribit, quae christiani, Damiata capta, in 
Aegypto gesserunt, sed, Aegypti et Damasci soldanis vires resumentibus, passi 
sunt (Rog. de Wendower, Flores ed. Coxe IV, p. 72 — 73, ed. Hewlett II, 
p. 260 — 262; Matthaeus Paris, Chron. maj. III, p. 64 — 66; Bouquet XVII, 
p. 753 — 754; cf. ROhricht, Studien, p. 49, No. 10). 936 

( „ ) Octob. 1 . Accon. — P(etrus), Caesariensis, et H(ugo), Nazarenus, 
archiepiscopi, 1 ) R(ainerius), Bethlemitanus episcopus, 2 ) M(aurus), Templi 
Domini, I(vo), Montis Sion, R(adulfus), Vallis Josaphat, D., MontisOliveti, 3 ) 
A(ndreas), MontisThabor, et F(acundus), S.Mariae Latinae, abbates, Philippo, 
regi Franciae, nuntiant, Terram Sanctam in summo discrimine versari, et 
supplicant, ut Johanni, regi Hierosolymitano, paupertate laboranti succurrat 
(Archives de Tempire, J. 443, No. 2 nunc, Muse'e d. archives, Doc. etrang., 
No. 196; primus hanc epistolam memoravit De Mas Latrie, Hist.de Tilede 
Chypre I, p. 215, No. 1 et pro maxima parte M. de VogUe, Les eglises dc 
Tcrre Sainte, p. 42, totam vero ed. Chevalier de Lagenissiere, Hist. de 
reveche de Bethle'hem 1872, p. 64 — -65, No. 1 et repetivit Delaborde, 
Chartes de Terre Sainte, Paris 1880, p. 123 — 125; de sigillis epistolae 
appendentibus cf. Douet d' Arcq, No. 1 1 808, 1 1 809, 1 1 8 1 5, 11 822, 1 1 823, 
1 1 825 et Gustave Schlumberger in Le Muse'e archeol. ed. de Caix de Saint- 
Aymour II, p. 296 — 304, No. 1 — 6; ceterum cf. Rfthricht, Studien, p. 49 
— 50, No. 1 1). 937 

! ) De quo Rbhricht in ZDPV. X, p. 14—15. 2 ) De cjuo ibid. necnon Olive 
rius, p. 1402, 1406; Mon. Germ. Ep. I, p. 88, No. 124; Galha christiana XII, p. 372 
-~373 i Potthast, No. 6122 ; Comte Riant in Atti Ligure XVII, p. 567—568; Lage 
nissiere, p. 75—78; Rohricht, Studien, p. 11,49,72. s ) De hac abbatia Ursmar- 
Bcrliere, p. 1 17—123. 

„ Octob. Nimocii. — A(alix), regina Cypri, consensu P(elagii), Alba- 
nensis episcopi et Apostolicae Sedis legati, Eustorgii, archiepiscopi Nico- 
siensis, Martini, Paphensis, R., Nimociensis, et C(aesarei), Famagustani, 
episcoporum necnon baronum regni res et jura ecclesiae latinac in insula 
constitutae ordinat et sigillum apponit. — Philippus de Ybellino, bajulus 
Cipri, Johannes de Ybellino, dominus Beritensis, Galterus de Caesaria, 
conestabilis Cipri, Galterus de Bethsam, Gormundus de Bethsam, Jacobus 
de Riveto, Guillermus dc Riveto, ejusdem Jacobi frater carnalis, Aymericus 
Berllais, I^aurentius de Morfo, Johannes Babin. l ) Datum per manum 
Radulphi, regni cancellarii (De Mas Latrie III, p. 612 — 614; cf. I, p. 122 — 
126, 206 — 207, 209 — 212; II, p. 45 — 46). I Hanc conventionem confir- 
marunt Pclagius supradictus Damiatae 16 Maj. 1221 (De Mas Latrie III, 
p. 612, not. 1) et Famagustae 14 Sept. 1222 (ibid. III, p. 619 — 622; cf. 1, 
p. 212 — 213), deinde pluribus epistolis Honorius III (De Mas Latrie in 
Archives de rOrient latin II A, p. 217; ceterum cf. Pressutti I, No. 1527; 
Potthast, No. 6247 — 6249, 6773 — 6775, 8250, 17910, 18476; Reg. 
Honorii ann. VII, reg. IV, lib. VII, ep. 1 54, fol. 43 v, ubi adest epistola Pelagii : 
14 Sept. 1222). 938 

l ) Eracles, p. 397 ; Gestes, p. 325. 



250 Regesta 

(1220 c). — *Epistola spuria et nugis plcna de Damiata capta et victoriis 
a christianis reportatis, quae ex relatione Ricardi de Jericho manasse dicitur 
(Martene et Durand, Ampl. Collect. I, p. 1 229 — 1 230; cf. ROhricht, Studien, 
p. 48 — 49, No. 9). 939 

1221 Mart. — Johannes, rex Hierosolymitanus, consensu Ysabellae 
filiae domui Theutonicorum per manum Hermanni magistri partem regi 
debitam scilicet medietatem praedae concedit et sigillo confirmat, quoties- 
cunque, si rex absit, homines ejusdem cum fratribus expeditionem facturi 
sint, sed, si ipse adsit, suam partem sibi retinens. — Balianus, dominus 
Sydonis, Oddo de Montebeliardo, regni constabularius, Garnerus Aleman- 
nus, Rohardus, dominus Cayphae, Gaufridus de Caffran, Haymo Alaman- 
nus, Daniel de Malenbech (Strehlke, p. 45, No. 55; cf. p. 125). 940 

( „ ) April. 1 8. — Jacobus, episcopus Acconensis, Honorium III papam, 
Leopoldum, ducem Austriae, necnon amicos quosdam certiores facit de statu 
exercitus christianorum Damiatae constitutorum ac spe, quam iidem in 
auxilio regis David tota fere Asia potiti posuerunt (Giles, Incerti auctoris 
de rebus in bello sacro gestis, Londini 1846, p. 40 — 60; ROhricht in 
Zeitschr. f. Kirchengesch. 1892, Ep. Jac, No. 7). 941 

„ April. Nicosiae. — Eustorgius, archiepiscopus Nicosiensis, sigillo 
confirmat, Vuillelmum vicecomitem ejusque uxorem Catharinam, vicecomi- 
tissam Nephyni, sacerdotem Niciae instituisse, qui ibi divinum officium tam 
pro vivis quam defunctis celebret (De Mas Latrie III, p. 616 — 617; cf. 
Archives de TOrient latin II A, p. 2 1 8). 942 

*) Id est Nisso prope Nicosiam. 

„ April. Accon. — Johannes, rex Hierosolymitanus, Blancham, 

comitissam Campaniae, ejusque filium Theobaldum comitem rogat, ut 

Gualtero IV Brenae, nepoti suo, ] ) annis sui juris facto comitatum Brenae 

cum pertinentiis reddant (Martene, Thesaur. anecd. I, p. 882 — 883 ; Vignier, 

Hist. gencal. de la maison de Luxembourg, p. 227; cTArbois de Jubainville, 

Hist. V, p. 166, No. 1330, in Bibl. dc 1'ecole d. chartes 1872, p. 170, 

No. 148; Layettes du trcsor d. chartes I, p. 516, No. 1446). || Idem (6 Maj. 

1222 Accon), quum Onjonem et Luyeres antedicto Galtero nepoti con- 

cesserit, Blancham antedictam rogat, ut ab eodem Galtero homagium accipiat 

(d'Arbois de Jubainville, Hist. V, p. 178, No. 1407 et in Bibl. de Pccole d. 

chartes 1872, p. 170, No. 149). Aliam chartam Johannis nostri titulo 

tantum regis Hierosolymitani (30 Maj. 1230) videas in d'Arbois de Jubain- 

ville, Hist. V, p. 286 — 287, No. 2033 (cf. p. 293, No. 2066 et Bibl. de 

lVcole d. chartes 1872, p. 173, No. 162). 943 

! ) Idem ac Guido de Brevenna esse videtur, quem Oliverius Scholasticus cum 
marchione Badensi a. 1221 Damiatam appulsum esse narrat (Rtihricht, p. 91). 

„ Maj. 15. Accon. 1 ) — Pelagius, Sedis Apostolicae legatus, sigiilo 
confirmat, Simonem, archiepiscopum Tyrensem, coram (Radulfo), patriarcha 
Hierosolymitano, 2 ) (Rainerio), Bethlehemitano, et (Eustachio), Valaniensi, 

l ) Datum vel locum corrigere opus est (1222 vel Damiatae), quum constct, 
Pelagium Majo anni 1221 Damiatae, Majoautem anni 1222 in urbc Accon versatum 
fuisse. Chartam nostram Pelagius antedictus (Accon, 29 Maj. 1222) confirmavit; 
cf. RGhricht, Studien, p. 1 10. *) Antea episcopus Sidoniensis (Gestes, p. 18, 20, 
29—30) concilio Lateranensi adfuit (Eracles, p. 319), a. 1217 concilio principum 
Acconensi (Eracles, p. 323) et toti quinto bello sacro (Ep. Jacobi Vitriac. III, IV ; 



regni Hierosolymitani. 251 



episcopis, necnoa (Garino), magistro Hospitalis, (Jvonc), Montis Sion, M(auro), 
Templi Domini, et (Radulfo), vallis Josaphat, abbatibus, II millibus et CC 
bisantiis Eustorgio, archiepiscopo Nicosiensi, casale insulae Cypri, quod 
vocatur Livadi, 3 ) vendidisse (De Mas Latrie, Hist. III, p. 617; cf. p. 502 et 
in Archives de TOrient latin II A, p. 218 — 219). 944 

Oliverius, p. 1397— 1398, 1402, 1404, 1412—1413; cf. RGhricht, Testim. min. s. voce, 
Studien 1891, p. 26—27, 39~ 4°* 43 et m ZDPv. X, p. 9; Potthast, No. 4954,6755, 
6774, 8250; Reg. Honor. ann. VI, reg. V, lib. VII, ep. 152, fol. 42 v; Mon. Germ. 
Ep. I, No. 228). Radulfus, cujus mortis 3 Non. Nov. Giovene, Kalendaria vetera 
manuscr., Napoli 1828, I, p. 5 mcntionem facit, non noster, sed patriarcha Hiero- 
solymorum titularis fuit. 8 ) Amalricus II Livadiam 1 Nov. 1 197 Joscio, archi- 

episcopo Tyrensi, vendidcrat (De Mas Latrie III, p. 606—607). 

1221 Maj. Damiatae. — Pelagius, episcopus Albanensis, Apostolicae 
Sedis legatus, litem, quae inter Jacobum, episcopum Acconensem, et Gari- 
num de Monte Acuto, Hospitalis magistrum, versabatur de quibusdam vice- 
simis ut duarum vinearum, quarum una apud civitatem, altera a fratre 
Americo de Pax ultra hortum Latinae plantata est, et de variis juribus suo, 
Jacobi et Garini dictorum sigillis appositis disceptat. — Constantius decanus, 
Pelagius archidiaconus, Johannes praecentor, Nicolaus thesaurarius, Ansel- 
mus, canonici Acconenses; de fratribus Hospitalis: Ferraudus de Barraz 
marescalcus, Golferius praeceptor, Henricus hospitalarius, Poncius Boschant 
drapperius. Sumptum est (sine anno, sed putamus eodem anno 1221) ab 
originali hoc translatum Manasse scribente diacono et legentibus archiepis- 
copis, (Ivone), Montis Sion, et D., Montis Oliveti, abbatibus (Paoli I, p. 1 14 
— 115, No. 108; cf. p. 522 — 528). 945 

„ (Sept. med.). (Accon). — Petrus de Monte acuto, magister Templi, 
Alano Marcel, locum praeceptoris tenenti in Anglia, nuntiat, christianos 
Cayri urbem aggressuros inundatione Nili et navibus soldani in tali dis- 
criminc positos fuisse, ut pacem petercnt et, Damiata reddita, in propria 
remearent (Rog. de Wendovver, Flores cd. Coxe IV, p. 77 — 79, ed. Hew- 
lett II, p. 263 — 265; Matthaeus Paris, Chron. maj. III, p. 68 — 70; Bou- 
quct XVII, p. 754 — 755 ; Cibrario, p. 86 — 88 ; cf. ROhricht, Studien, p. 5 1, 
No. 13). 946 

( „ Sept.). — Oliverius, scholasticus Coloniensis, Malik al-Ktlmil, 
soldanum Aegypti, laudat, quod erga christianos in bello Damiatino captos 
clementissimum se praebuit, atque invitat, ut islami errore abjecto veram 
Hdem christianam profiteatur ac Terram et Civitatem Sanctam, quas christiani 
antiquitus possederint, restituat (Lccard, Corp. hist. med. aevi II, p. 1439 
— 1445; ROhricht in Zeitschr. f. westdeutsche Gesch. u. Kunst 1891, 
p. 195 — 202, No. 5; cf. p. 165 — 168). 947 

( „ Sept.). — Idem doctores et sapientes Aegypti monet. ut in Jesum 
Christum verum Dei filium credant (Eccard, Corp. hist. med. aevi II, p. 1445 
— 1449 ; R5hricht in Zcitschr. f. westdeutsche Gesch. u. Kunst 1 89 1 , p. 202 
—206, No. 6; cf. p. 168). 948 

„ Octob. 15. Accon. — Pelagius, episcopus Albanensis, Apostolicae 
Scdis legatus, litem, quae inter P(etrum) de Monte acuto Templi et G(ari- 
num) de Monte Acuto Hospitalis magistros de civitate Gibel J ) et districtu 
versabatur, quam prior donatione Boemundi, alter Raimundi Rupini pos- 

') Cf. supra No. 820, 845, 878. 



252 Regcsta 

siderc dicebat, ita disceptat, ut civitas inter utrumque ordinem dividatur; 
apposita erant sigilla Pelagii, Guillelmi, archiepiscopi Burdigalensis, 2 ) fratrum 
Templi et Hospitalis (Paoli I, p. 113, No. 107; cf. p. 521 — 522; cf. Dela- 
ville le Roulx, Docum., p. 22, No. 14; Lois [ed. Beugnot] II, p. 163 — 
164, not. 6). 949 

*) I)e quo Rtfhricht, Studien, p. 91. 

1221 Nov. — Johannes de Ibelino, Berity dominus, Beryti Januensibus 

per manus Philippi Embriaci et Amici Streiaporei l ) consulum immunitatem, 

liberam curiam, domos, quae fuerunt Rubaldi Corvi, donat et, ut uno heb- 

domadis die balneandi scilicet die Jovis in balneo, quod est ante castellum, 

balneent, concedit et sigillo confirmat. — Rainaldus de Mimars, Thomas 

de Retel, Terricus Breiban, 2 ) Qemens de Gibelei, 3 ) Mathaeus de Nesin, 4 ) 

Girardus Liece, 5 ) Gunterius 6 ) Hardel, Henricus Lepingre, Symon Grimaud. 

Placentinus etc. ut supra No. 780 (Liber jurium I, p. 665 — 666, No. 569 ; De 

Mas Latrie II, p. 43 — 44; cf. Pagano, p. 207; Serra IV, p. 146; Olivieri, 

p. 59, No. 3, S 1). 950 

l ) Alias : Streinpolain ? a ) Alias : Breibam. 8 ) Alias : Gibelin. 4 ) Legas : 
Nefin. 5 ) Id est: de Licia (Laodicea)? fl ) Alias: Gauterius ArdeL 

„ Dec. — Johannes de Ibilino, dominus Berity, Venetianis in sua 
civitatc liberum commercium et liberam curiam sigillo confirmat. — Rai- 
naldus de Mimars, Thomas de Retel, Mathaeus de Ncfin, Terricus Breibam, 
Symon Grimaud, Henricus Pernigre, 1 ) Girardus Liece (Tafel -Thomas II, 
p. 231 — 232, No. 261; cf. Marin IV, p. 252 — 253; Archives d. miss. 
scientif. II, p. 357; Heyd I, p. 320). ») Lepingre. 951 

( „ c). — Maurus, x ) ecclesiae Dominici Templi abbas benedicendus, 
R(adulfo), patriarchae Hierosolymitano, fidem et obedientiam jurat (Roziere, 
p. 4 — 5, No. 4; Migne, p. 1 1 13, No. 4). 952 

*) Unum tantum modo Maurum, abbatem Templi Domini, ex chartis novimus, 
aequalem Radulfi, patriarchac Hierosolymitani (ZDPV. X, p. 41). 

1222 April. — Johannes, rex Hierosolymitanus, 1 ) antedictam emptionem 

sigillo confirmat. — Testes ut No. 940 ; accedunt Johannes Coste, Gaufridus 

Tortus 2 ) (Strehlke, p. 46, No. 57; cf. p. 124). 953 

l ) Sept. 1222 Johannes cum Pelagio, Sedis Apostolicae legato, Geroldo, pa- 
triarcha Hierosolymitano, Garino de Monte acuto, magistro Hospitalis, et Guillelmo 
Cadel,magno praeceptoreTempli,deTerra Sancta profectus et Octob. ejusdem anni 
apud Brundusium appulsus est (Oliverius, p. 1450: Eracles, p. 355 ; Gestes, p. 20, 
29; Chron. Turon. in Bouquet XVIII, p. 303; Annal. Dunstapl.,p.So— 81 ; Bohmer- 
Ficker, No. 1409 a et 1409 b; Winkelmann, Gesch. d. Kaiser Friedrich II, p. 195, 
197—198). *) Cf. Eracfes, p. 380, 394, 406—407. 

„ April. — Iniorannus, dominus Bovae, in praesentia regis Johannis 
ejusque in curia domui Theutonicorum per manum Hermanni magistri 
domum Tyriensem suam cum introitibus et exitibus, terraciis et appendiciis 
M bisantiis sigillo apposito vendit, quae ob orienti habet mare, cujus undac 
pedem muri domus alluunt, ab occidenti extenditur usque ad vicum, qui 
ducit a la tanerie, a meridie propinqua est cuidam domui Hospitalis, quac 
fuit Sanche Martin, 1 ) a septentrione extenditur usque ad domum Eustacii 
Busekae (Busekie) et fratrum ejus. — Testes ut No. 940 (Strehlke, p. 45 
— 46, No. 56 ; Sickel, Monum. graphica, fasc. II, No. 3 ; cf. Strehlke, p. 1 24; 

l ) Cf. Eracles, p. 106, 120. 



regni Hierosolymitani. 253 

Altpreuss. Monatsschr. 1882, XIX, p. 639, No. 18; Forsch. XXI, p. 499, 
No. 9). * 954 

(1222) Jun. 10. Tyri. — Pelagius, Sedis Apostolicae legatus in trans- 
marinispartibus,conciliocum(Radulfo),patriarchaHierosolymitano,(Simone), 
archiepiscopo Tyrensi, (Rainerio), Bethlemitano, et (Eustachio ?), Valeniensi, 
episcopis, necnon (Ivone), Montis Sion, (Radulfo), S. Mariae de valle Josaphat, 
et (Facundo), S. Mariae Latinae, abbatibus, habito, et coram ipsis sigillo con- 
firmat, se controversiam inter Januenses et Pisanos urbis Accon vertentem 
bajulo Venetorum disceptandam commisisse, quum inter tres communitates 
olim jurejurando statutum fuisset, ut discordia inter duas exorta mediante 
tertia tolleretur. — Oliverius, sacri imperii notarius, exemplavit (Janua, Archiv. 
mazzo III; dedit D. Gorn. Desimoni). 1 ) 955 

! ) Anno 1222 Pisani cum Januensibus in civitate Accon pugnam commiserunt 
et fugati urbis partem magnam cremaverunt, praesertim pulcherrimam turrem 
communis Januensis. A rege Johanne adjuti denuo Januensibus restiterunt novis 

incendiis multa damna inferentes, sed «demum ad restitutionem bisantiorum 

ex sententia lata per. . . . condempnati fuerunt» Scriba(Mon.Germ.SS.XVIIl),p. 150. 

„ Jun. 23, ind. IX. Accon in ecclesia S. Marci Venetorum. — Philippus 
Cornarius, bajulus Venetorum, precibus Ugonis Cancellarii, consulis Janu- 
ensis, et Pechii, consulis Pisanorum, terminum, quo lis inter utramque 
communitatem exorta ipsius judicio disceptetur, usque ad medium Julium 
proximum prolongat. — Blasius Simiteculus, Marchio Lombardus, Guido 
Acotanto. Richobonus Coxannus notarius praecepto Andali, Januensis 
potestatis, e publico instrumento facto per manum Oberti de Braibante 
notarii transscripsit (Janua, Archiv. mazzo III; dedit D. Corn. Desimoni). 956 

„ Jun. — Johannes de Ibilino, dominus Berity, Vehetis privilegia 
antea concessa, Andrea Michaelis nuntio exigente, auget et sigillo confirmat. 
— Rainerius de Mimars, Simon Joppensis, Thomas de Retel, Girardus 
Leece, Tercius (Terricus) Breban, Climens de Gibelin, Balduinus de Gibelin, 
Simon Grimaud, Matthaeus de Nefl(s)in (Tafel -Thomas II, p. 232 — 234, 
No. 262; cf. Archives d. miss. scientif. II, p. 358). 957 

„ Jul. 1 5, ind. IX. Accon in ecclesia S. Marci Venetorum. — Pechius, 
consul Pisanorum, et Ugo Cancellarius, consul Januensium, coram Guidone 
Acotanto, qui Philippi Cornarii, bajuli Venetorum, vices gerebat, et pres- 
bytero Nicolao de Vercella confirmant, se terminum, infra quem lites inter 
utramque communitatem exortae disceptandae essent, precibus Cornarii pro- 
rogasse. — Magister Henricus judex, magister Robertus judex, Ugo de 
Todesco, Conradus Quaracus, Martinus Archantus, Johannes Longus, 
magister Michael scriba. Richobonus Coxannus notarius praecepto Andali, 
Januensis potestatis, e publico instrumento facto per manum Oberti de Brai- 
bante notarii transscripsit (Janua, Archiv. mazzo III; dedit D. Corn. Desi- 
moni). 958 

„ Octob. 1 8, ind. IX. Accon in domo Hospitalis. — Henricus, comes 
Ruthenensis, codicillo varia disponit et ordinat. — Inter testes transmarini : 
Magister Bertrandus, magister Petrus, Maurinus, physici; Pontius, drap- 
parius Hospitalis, fratres Marsilius, Stephanus de Malavilla, Bertrandus de 
Macerolis, Gilbertus de Boi et magister de Rupe, milites.— Bernardus de Villa 
francha, notarius publicus, scripsit et suo ac comitis sigillo munivit (Martene, 
Ampl. Collect. I, p. 1 168 — 1 172; ROhricht, Studien, p. 74 — 75). 959 



2J4 Regesta 

1222 Dec. 16, ind. X. Accon in ecclesia S. Marci Venetorum. — 
Philippus Cornarius, bajulus Venetorum, Ugoni de Ajola et Gaitano, con- 
sulibus Pisanorum, confirmat, se sententiam in causa, quae inter ipsos et 
Januenses vertebatur, crastino die pronuntiaturum esse, eisque mandat, ut 
cum Pechio olim consule adsint. — Thomas Dandolo, Andreas Vidalis, 
Nicholaus Quirinua^ Andreas de Auro, Marsilius Balbus, Matthaeus Teu- 
pulus, Jacobus Cavaturta, magister Henricus, judex Pisanorum, Ugo de 
Thodesco etPorcellinus, olim consul Pisanorum.— Richobonus Coxanus etc. 
(Janua, Archiv. mazzo III; dedit D. Com. Desimoni). 960 

„ Dec. 17 (sabbato), ind. X. Accon ante portam ecclesiae S. Petri 
Pisanorum. — Gilius Quirinus et Johannes Acotanto, nuncii Philippi 
Cornarii, bajuli Venetorum, Gaitanum, consulem Pisanorum, invitant, ut 
in ecclesiam S. Marci Venetorum cum Pechino olim consule veniat ad 
audiendam sententiam. — Gilius et Johannes, Scuto Pisanus. — Ego Richo- 
bonus etc. (Janua, Archiv. mazzo III; dedit D. Corn. Desimoni). 961 

„ — M(aria) abbatissa et conventus S. Mariae Magdalenae Acconensis 
ordinis Cisterciensis cum Eustorgio, archiepiscopo Nicosiensi, consilio L., 
abbatis Bellimontis de Tripoli, eo conveniunt, ut in domo dicti ordinis 
Nicosiensi abbatissa instituatur, et sigillis conventionem muniunt (Melanges 
hist. in Collect. de monum. ine'dits, Paris 1882, IV, p. 343, No. 1 ; cf. De 
Mas Latrie, Hist. de Tile de Chypre III, p. 293, 644 — 645, 651 et in Archives 
de TOrient latin II A, p. 2 1 9). 962 

1223 Maj. — Johannes de Ibelino, dominus Berity, privilegium supra 
(No. 950) memoratum repetit et coram Hugone Ferrario et Hugone Fornario, 
Januensium cotisulibus, sigillo coniirmat. — Reinaldus de Mimars, Simon 
Jopensis, Bartholomaeus Falconarius, Thomas de Retel, Clemens de Gibelin, 
Balduinus de Gibelin, Hugo de Mazarea, Henricus Lepingre, Gauterius 
Hardel, Guillielmus Harneis, Mathaeus de Nephin, Symon Grimaud, Guil- 
lielmus de Malembec, Girardus Liece (Liber jurium I, p. 687 — 688, No. 585; 
Archives d. miss. scientif., 1. c. II, p. 357 — 358; cf. Pagano, p. 207 ; Olivieri, 
p. 59, No. 3, § 2). 963 

( „ aestat.). — Nicolaus, patriarcha Alexandrinus, Honorio III exponit, 
quae christiani Aegypti, Damiata reddita, patiuntur, eumque rogat, ut 
christianos novum bellum contra Aegypti soldanum paraturos per rlumen 
Rasceti ad insulam Fohae appelli jubeat (Raynaldi, Annal. 1223, § 9 — 10; 
Mon. Germ. Ep. I, p. 163 — 165, No. 233; cf. ROhricht, Studien, p. 51 — 
52, No. 14 et de christianis Alexandriae in carceribus detentis Potthast, 
No. 4363 — 4366). 964 

„ Sept. 22. — Robertus ! ) de Ibelino, dominus Berithy, communi 
Massiliensium liberum commercium in urbe sua concedit et sigillo con- 
firmat. — Renaldus de Murras, 2 ) Thomas de Ratel, Clemens, castellanus 
Berithy, Baudinus de Gibelino, Baudinius de Rupe, Henricus milites. 
Rostag(nus) scripsit (Mery I, p. 287 — 288). 965 

') Corrigatur: Johannes; cf. Heyd I, p. 320. *) Legas: Mimars. 

„ Dec. 12. In camera S. Ambrosii de Veragine. — Obertus, minister 
et rector ecclesiae S. Ambrosii, coram Rainerio, episcopo Bethlemitano, 
Guidonem de Perreto procuratorem constituit (Comte Riant in Atti Soc. 
Ligure, II Ser., XVII, p. 644, No. 6). 966 



regni Hierosolymitani. 2 e c 



(1224 ante Maj. 12). — Russutana, regina Avoguiae, HonorioIII nuntiat, 
Gregorianos impetu Tartarorum olim impeditos fuisse, quominus christianis 
Aegyptum occupantibus subvenirent, nunc autem post victoriam de Tartaris 
reportatam se Friderico II in Terram Sanctam profecturo exercitum mittere 
velle (Raynaldi, Annal. 1224, § 17 — 18; Mon. Germ. Ep. I, p. 178 — 179, 
No. 251; cf. RBhricht, Studien, p. 52, No. 15). jj Itaque Honorius III 
(12 Maj. 1 224) Russutanae nuntiat, Fridericum II ab 24 Jun. 1 225 in Terram 
Sanctam profecturum esse (Raynaldi, Annal. 1224, § 21 — 22; Mon. Germ. 
Ep. I, p. 180 — i8i,No. 253; Potthast, No. 7242), et Gregorius IX (13 Jan. 
1 240) Russutanae nostrae et David nato, Gregorianorum regi, scribit, se iis 
contra Tartaros auxilium mittere nequivisse, quum praeter Saracenos Syriae 
et Hispaniae etiam in Italia nonnulli apostatantes ecclesiam impugnent 
(Ripolli, Bullar. Praedicat. I, No. 198; Mon. Germ. Ep. I, p. 664 — 665, 
N0.765; Potthast,No. 10841; cf. Rahricht, Studien, p. 52 — 53,Not.8). 967 

( „ ante Maj. 12). — Johannes, constabularius Bratiae, Honorio III 
nuntiat, regem Georgiae Georgii IV mortuum esse, et pollicetur, se Fride- 
rico II XL millia militum auxilio missurum esse (Raynaldi, Annal. 1224, 
S 19; Brosset, Hist. de Georgie, addit. p. 304; Mon. Germ. Ep. I, p. 179 
— 180, No. 252; cf. Rohricht, Studien, p. 53, No. 16). |j Itaque Honorius III 
eundem de Friderici II transfretationis termino certiorem facit et rogat, ut 
eidem auxilium promissum praebeat (Mon. Germ. Ep. I, p. 181 — 182, 
No. 254). 968 

1225 Jan. 14 — 17. — Henricus III, rex Angliae, Ansaldo de Genua 
mandat, ut emat C marcatas de scarletto et alia dona pretiosa soldano 
Damasceno ex parte regis transferenda ; has C marcas solutum iri Ansaldo, 
postquam redierit (Rotuli clausi 1225, II, p. i3b). 969 

„ Febr. 24, ind. XII (XIII). Januae in ecclesia S. Laurentii. — Bran- 
caleonus de Bononia potestas potestates, consules vel vicecomites Januen- 
sium in ultramarinis partibus constitutos terras, domos ac varias possessiones, 
quae ad commune spectant, alienare vetat. — Marchisius, Oliverius, Madius 
Vassallus, Gallus scribae. Bonusvassallus Caligae Palli notarius scripsit (Liber 
jurium I, p. 753, No. 617; cf.Archivesd.miss.scientif.il, p. 352,363). 970 

„ Mart. 1 7. Laterani. — Honorius III Bartholomaeo, episcopo Vala- 
niensi, scribit, se dictae ecclesiae possessiones in protectionem suscepisse, 
earumque in numero vocat ecclesiam de Margant, casalia Coquet, Jobar, 
Bathselmon, duas carrucatas graecas in plano Rogiae, medietatem casalis 
Colcas, decimas Valeniae et Margarti (sic) necnon terrarum, quae olim 
fuerunt Raynaldi, domini Margati, decimas de Rossa, Potema, Pharang et 
vicinis casalibus, molendinis et hortis, ecclesiam de Rossa, decimas de Cham, 
Hisen et Aloso, casalium, quae praefatus Raynaldus habuit in terra S. Par- 
lerii, necnon ecclesias Graecorum et Armeniorum, quae in Valeniensi diocesi 
constructae episcopi proprii regimine carent (Pitra I, p. 587 — 588,^0. 33; 
cf. Rohricht in ZDPV. X, p. 235 — 236 et supra No. 649). 971 

„ Nov., ind. XIV (italice). — Privilegium, quo soldanus Alappinus J ) 
et dominus de Saona Venetis per manum legati Thomaxino Foscarino 
liberum commercium ac securitatem concesserunt (Tafel-Thomas II, p. 256 
— 26o,No.27o; cf.Archivesd. miss.scientif.il, p. 354; Heydl,p.376). 972 

') Al-MSlik al-Aziz. 



256 Regesta 

1225 Dec. 24. — Maria, monasterii S. Mariae Magdalenae Acconensis 
ordinis Cisterciensis abbatissa, sigillo confirmat, se ab Hospitalis magistro 
Guarino de Monte acuto sub XXV bisantiorum annuali censu domos cum 
platea adjacenti accepisse, quae in suburbio, quod vulgariter vocatur Mons 
Musardus, sitae sunt et affrontant ab oriente in via publica, quae descendit 
a S. Aegidio et vadit ad S. Magdalenam, a meridie in terram Guidonis de 
Glia Pisani, ab occidente in alia via publica et ab aquilone vicinae sunt 
monasterio S. Mariae Magdalenae. Sigilla apponunt prior S. Sepulchri 
scilicet magister Petrus, tunc vicarius patriarchae, et capitulum Acconense. 
— Petrus Briccius, Michael de Joppen, Marcus de Joppen, Benevenutus 
de Joppen, Jordanus de Jherusalem, Martinus Cordarius, Petrus de Soueni, l ) 
Fulco de Tiberiade, Pandulfus, gener domini Valini, Johannes Ursus (Paoli I, 
p. 254, No. 213). 973 

*) Alias : Sauuenic, Sauvani. 

1226 Jan., ind. XIV. — Fridericus II imperator domui Theutonicorum 
emtionem et privilegia (supra No. 7 1 6, 934, 940) sigillo confirmat, libertatem 
aquarum, herbarum, lignorum ubique per domanium suum ad domus usum 
concedit, a plateaticoaliisque consuetudinibus per regnumHierosolymitanum 
terra marique solvi solitis eximit ac statuit, ne quis domum et fratres de 
possessionibus domus sine judicio et justitia praesumat aliquatenus dissasire, 
neve quid de proventibus et bonis, quae ad partes cismarinas pro domus 
et sua utilitate dirigant, exigatur. — Inter testes : Gavianus (Gaynanus) de 
Cypro ; de regno Hierosolymitano : Jacobus, episcopus Acconensis, Balianus, 
dominus Sydonis, Daniel de Terramunde, Nicolaus Antelmi (Antelin, 
Ancelin), Gvido de Infante, 1 ) Guido de Roniau (Roman, Romau), 2 ) Rao, 
cognatus patriarchae, Gervasius de Malgastel (Mang[n]astel), 3 ) Philippus 
Cynardi (Cuiard, Chinardi), Joannes Pisanus, Raimundus Grimaldus, 
Gofridus de Villiers, Guido de Nubie et alii. Datum per manum Symonis, 
archiepiscopi Tyrensis et regni Hierosolymitani cancellarii (H. Bre'holles II, 
p. 531 — 536; Strehlke, p. 47 — 48, No. 58; cf. p. 125; Bbhmer-Ficker, 
No. 1590; N. Archiv V, p. 13; Altpreuss. Monatsschr. 1882, XIX, p. 639, 
No. 2 1 ; Forsch. XXI, p. 498, No. 2 ; p. 499, No. 1 2). 974 

! ) Cf. Eracles, p. 375. *) Id est: Ronay. s ) Legas: Maugastel. 

„ Jan., ind. XIV. — Isabella, Romanorum imperatrix, privilegium 
antecedens sigillo confirmat. — Symon, Tyrensis archiepiscopus, regni 
Hierosolymitani cancellarius, l ) Balianus, dominus Sydonis, Daniel de Terra- 
munda, Nicolaus, Capuanus (Gainanus, Gaynanus) de Cypro, Guido Infans, 
Gvido de Roman (Romav), Raho (Rao) de Patriarcha, Gervasius de Emau 
(Emav) castello, Johannes Pisanus, Raimont Grimaut (Grimant); GoftVidus 
de Villers, Guido de Nubie, magister Petrus, medicus Isabellae, rldeles regni 
Hierosolymitani. Datum per manum dicti Symonis, ejusdem regni can- 
cellarii (H. Bre'holIes II, p. 536 — 538; Napiersky, Abdruck zweier Urkun- 
den, Riga 1844, p. 4; Hennes, Codex diplom. II, p. 24 — 25, No. 23; 
Strehlke, p. 48 — 49, No. 59; BOhmer-Ficker, No. 1591). j| Hoc privilegium 
(Dec. 1 243) Conradus IV confirmat (BGhmer-Ficker, No. 4484). 975 

! ) De quo ZDPV. X, p. 18; Winkelmann, Gesch. Kaiser Friedrich II, I, p. 243, 
247, 283, 295, 298, 311; Potthast, No. 5380—2, 6804—6, 7751. 

„ Mart., ind. XIV. Rivoalti. — Praeceptum, quod Petrus Ziani, dux 
Venetorum, de navigatione Syriaca et Aegyptiaca Johanni Michaeli, duci 



regni Hierosolymitani. fc 5 7 



Venetorum Cretensium, dedit quo Venetos in Syria commorantes instanti 
hieme domum redire et praecepta a papis saepe edita respiciens mercatores 
Aegyptum lignamina, ferrum, picem vel alia subsidia bellica asportare vetat 
(Tafel-Thomas II, p. 261 — 264, No. 271 ; cf. p. 260; Heyd I, p. 406). 976 

„ Mart. — Johannes de Hibelino, dominus Berriti, donum, quod 
G(alterius) Brisebarre, quondam Berriti dominus 1 ), leprosis S. Lazari de Jeru- 
salem dederat, scilicet X bisantios de redditibus portae Berritensis annuatim 
recipiendos, sigillo confirmat. — R(ainaldus) de Mimars, Thomas de Retel, 
GirardusLiece,Clemens de Gibelin, Baldouinus de Gibelin, HenricusPingre 2 ), 
Guillelmus Arneis (Archives de TOrient latin II B, p. 150, No. 33). 977 

! ) Cf. supra No. 395. *) Alias : Lepingre. 

„ Jul., ind. XIV. Apud S. Miniatum. — Fridericus II imperator fideles 
regni Hierosolymitani sigillo apposito certiores facit, se, quum Hermannus, 
magister domusTheutonicorum, bona quondam comitis Joscelini ab Ottone x ), 
comite de Ennenberch, Beatrice uxore et Ottone filio empta acquisierit, 
Jacobum de Amygdala, filium quondam G. junioris filiae Joscelini secun- 
dum consuetudinem regni Hierosolymitani de portione, quae ipsum pro 
parte matris contigerit, investivisse et eundem Jacobum magistrum asse- 
curasse, sicut pro parte matris suae Beatricem primogenitam comitis debuerit 
assecurare, de cujus venditione domus eadem bona possidebat, ac promi- 
sisse, ut eidem domui illam pecuniae quantitatem restitueret, quam pro 
redimenda eadem parte ipsum contingente dudum perquondam Guillelmum 
de Amygdala patrem obligata creditoribus suis exsolverit. — G(eroldus) 
(« Wernerus»), patriarcha Hierosolymitanus, Jacobus, episcopus Acconensis, 
Balianus, dominus Sydonis, Daniel de Tenderemunde, Johannes Pisanus, 
Goffridus de Williers, Guido de Nubie. Datum per manum Symonis, archi- 
episcopi Tyriensis et regni Hierosolymitani cancellarii (H. Breholles II, 
p. 671 — 672; Hennes, Cod. diplom. II, p. 28 — 29, No. 25; Strehlke, 
p. 49, No. 60; cf. p. 125; BBhmer-Ficker, No. 1668). 978 

f ) Cf. supra No. 933. 

1227 x ) Jan. (gallice). — Boemundus IV, princeps Antiochiae et comes Tri- 
politanus, domui Theutonicorum ejusque magistro Hermanno (Hermant) 
molendinum, quod extra Antiochiam ad ripam fluminis Fer subter molen- 
dino patriarchae situm est, cum vinea adjacente, pressoria et pertinentiis 
concedit et sigillo confirmat. — Boemont, sires del Botron, 2 ) Guiscart de 
Tlsle, Bertran Porcelet, Amauri Saleman, Pierre de Scandalion, Raimund 
Arra, Manssel de Gibel, Auberi de Ranquerole (Strehlke, p. 50, No. 61 ; 
cf. p. 1 26). 979 

! ) Intelligas 1228. *) Cf. Eracles, p. 430. 

„ Mart., ind. XV. Tripoli. — Richerius, episcopus Melfiensis, impe- 
rialis aulae familiaris et nuntius de mandato Friderici II imperatoris pro 
negotiis exercendis Tripoli constitutus l ) sigillo confirmat, ad se Mariam, 
viduam Girardi de Hanis, matrem Thomae, comestabuli Tripolitani, venisse 
et coram se ipso Thomae contulisse, quodcunque jus dotalicii nomine 
habebat in terra et feudo, quod idem Girardus in terris gallicanis possedit, 
unde homo regis Galliae factus fuerat. — Richerius, episcopus Melfiensis, 
Rogerius, canonicus Melfiensis, Nicolaus, episcopi Melfiensis capellanus, 

') Winkelmann, Friedrich II, I, p. 242, 246. 
Rdhricht, Regcsta. \n 



258 Regesta 

Eustasius, miles de Sydone, Albericus, miles de Rancolariis, Ugo, miles de 
Glappires, Galterius, miles de Guardia (Archives de TOrient latin II B, p. 1 59 
— 160, No. 1). 980 

1227 Maj. 8. Accon. — Guillelmus de Keviller, 1 ) filius Petri de Keviller, 

confirmat, se, ut patrem in castello Saonae ab Saracenis detentum liberaret, 

Iratri Girino, priori Hospitalis in Francia, concessisse, ut eadem domus in 

terra sua X modia bladi super decima de Qari perciperet, patre e carcere 

liberato. Itaque se ipsum in Terram Sanctam profectum Guarinum de 

Monte acuto magistrum precibus adiisse, ut liberationi patris sui operam 

daret, sed eundem interea obiisse; nihilominus se praedictam decimam 

dictae domui confirmare. — Galterus, castellanus de Rassa, Johannes de 

Aubeigny, Lamfridus, clericus et nuntius regis Franciae, Gerardus clericus, 

filius Durandi de Fuer, (Petrus III) T prior S. Sepulchri 2 ), vicem patriarchae 

gerens, qui sigillum apposuit (Paoli I, p. 219, No. 177; cf. p. 541 ; Lois 

[ed. Beugnot] I, p. 373, not.). 981 

J ) Qui de historia hujus gentis scripserunt, chartam nostram neglexerunt. 
») ZDPV. X, p. 43. 

„ Jun. 1 7, ind. XV. Accon in domo dicti Hospitalis S. Spiritus Cruci- 

ferorum. — Petrus, magister et rector hospitalis S. Spiritus, 1 ) infirmus 

consensu fratrum suorum scilicet presbyteri Boni, Martini, Alberti, Homodei, 

Johannis, Perettini, dominarum Peronellae, Borghesae et Guilielmae domus 

sigillo confirmat, petiam terrae, in qua dictum hospitale aedificatum fuit, 

datamfuisse a Mainardo Tignoso Pisano pro communi Pisano ; quum enim 

Francigenae urbe Acconis potiti fuissent, regem Angliae hospitali domos 

restituisse et concessisse communi Pisano, ut haberet istud jure patronatus. 

Itaque se ipsum Pisanorum consulibus Peccio Minestrae Pipino quondam 

Conetti et Bolgarino Rainaldi, salvo tamen alio jure, potestate ac reverentia 

ordinis Cruciferorum ejusque magistri in diocesi Bononiensium commoran- 

tium, curam et custodiam dictae domus se commendare. — Henricus de 

Quoza, Ajutus de Gombo, presbyter Jacobus, Leonardus, presbyter ecclesiae 

S. Petri, presbyter Angelus, Benenatus Rossus, Francarnus Lungus, Ber- 

nardus, notarius de Vico, Riccardus quondam Tancredi (G. Muller, p. 94 

—95, No. 63; cf. p. 439—443). 982 

f ) Hospitale S. Spiritus a. 1213 loco veteris scholae Saxonicae Romae conditum 
(Potthast I, p. 425) hac charta memoratur in urbe Accon consritutum. A fratre 
hujus Hospitalis Guillelmus, episcopus Acconensis (Guill. de Tyro ed. Paris., p. 989), 
ab alio fratre Albertus, patriarcha Hierosolymitanus, occisus est (Gestes des Chy- 
prois, p. 18). Innocentius IV (4 Jul. 1250) rectori et fratribus S. Spiritus Acconensis 
concedit, ne teneantur decimas solvere de virgulto (Berger, No. 4779) et (23 Jul. 
1 250), ne ad exhibendam oboedientiam et reverentiam manualem episcopo Acco- 
nensi et aliis praelatis regni Cyprii cogantur (Berger, No. 4758) et Alexander IV 
(15 Mart. 12J5) rectoribus et fratribus confratriae Italicorum b. SpiritusAcconensis 
statuta inTerra Sancta deliberanda confirmat (Posse,No. 17). NicolausIII(i5Maj. 
1279) varia privilegia a. 1204, I2i7et 1256 concessa confirmat (Potthast, No. 21581). 

„ Aug. 21. Anagniae. — Gregorius IX Rainerio, episcopo Bethle- 
mitano, privilegia, quae praedccessores Innocentius II, Lucius II et III, 
Paschalis II, Calixtus II et Honorius III dictae ecclesiae concesserunt, 1 ) 
scilicet quod Ascalonis parochia Bethlemiticae subjecta sit, 2 ) quamvis pra- 
vorum hominum dolo et malitia hoc privilegium erasum et corruptum 

*) Haec privilegia fere omnia deperdita sunt. *) Cf. supra No. 59, 232. 



regni Hierosolymitani. 259 



fuerit, deinde has possessiones ultramarinas confirmat: decimam Thecuae, 
de Scyr et Bethscuar, casalia S. Georgii, Bethenase, Bethelaam, Berbetham, 
Quercus 3 ) et jardinum Archas, 4 ) in episcopatu Ramensi terram et herbile 
Belmekim et Oliban, in archiepiscopatu Caesariensi Belveir, in archiepis- 
copatu Nazaret Bedaica, in episcopatu Thabariae Haim, ecclesiam S. Martini 
Tyrensem, S. Mariae Gibelletensem, S. Mariae de Monte Peregrinorum 
cum Calamon, ecclesiam unam Joppensem . . . ., Seylon in territorio Nea- 
politano, casale Bethleem, terram, quam tenent Hierosolymitani burgenses 
sitam inter Bethleem et Jerusalem, casale in Galilaea, quod Bedar dicitur, 
duo casalia in confinio Vallis de Cursu, quae Caphrapalos et Caxusum vul- 
gariter appellantur, domos et hortos in urbe Hierosolyma, unum hominem 
cum ejusdem possessionibus, domum Acconensem inter ecclesiam S. Mariae 
de Platea et vetus palatium sitam, juxta Bethlehem, Bethlezan et Artasium 
possessiones et terras, majus stagnum, unde antiquitus aqua in Bethleem 
solebat defluere, cum pertinentiis ab Anselmo de Parentela assensu regis 
collatis, duas carrucatas terrae, quas Geroldus in territorio Phagor donavit, 
k terras in territorio Bethamar, villanum cum hereditate in casali Sayr ab 
Andrea de Templo collatum, inter Bethlehem et Jerusalem casale, quod 
donavit Pisellus vicecomes et Gisla uxor et vulgo vocant Cadichinos, in 
territorio S. Abrahae casale Bethenasipli, ex feudo Radulfi de Fontaneto 
casale Bechfassam, in urbe Caesareae Palaestinae domum et in ejusdem 
territorio casale Belveir, in territorio Ramensi casale Thaeria, in casali 
S. Mariae VIII carrucatas terrae, casalia Bethmelchi, Heberre et Luban, in 
urbe Joppen domos et terras, juxta flumen Eleutherum II carrucatas terrae, 
Cayphae domum vicinam portae, qua itur in urbem Accon, et in ejusdem 
territorio II carrucatas terrae, in urbe Tiberiadis domum et in territorio 
casale Aim cum pertinentiis, quae cis et citra flumen, quod a mari Cedeleae 
defluit, sita sunt, casale Sembra ex dono Ulrici, vicecomitis Neapolitani, et 
casale Capraculae ex dono Bernardii Vaccarii, casale Ramadec, in urbe 
Ascalonis domum cum stationibus, balneum vicinum, jardinum extra por- 
tam, quae respicit ad orientem, muro adjacentem, terras, vineas, furnum et 
molendinum, IV carrucatas terrae ad S. Michaelem, casale Bethamam prope 
Ascalonem, juxta viam S. Michaelis V carrucatas terrae, vineam, quae fuit 
Guilelmi Ruffi, vicecomitis Ascalonitani, contiguam jardino Bethleem, quod 
est extra portam Ascalonis ad sinistram, casalia Zachariae et S. Georgii 
cum pertinentiis, quae donavit Gonfredus de Turre, cum feudis ex dono 
Hugonis, domini de S. Abraham, casale Bethaieam, domos Neapolitanas, 
domum Tyrensem prope castellum sitam, in diocesi Antiochena casalia 
Carcasia, Baldadia, Gabamo, vineas de Norsinge, Antiochiae VI domos in 
vico Panticelli in parochia S. Thomae, domum ecclesiae S. Petri vicinam, 
domum, ubi fiunt (?) calamitae, III petias jardinorum in parochia S. Jacobi, 
decimas laborum suorum, quos propriis manibus aut sumptibus colunt, 
commutationem inter ecclesiam Bethlemiticam et Nazarenam de ecclesia 
Acconensi rationabiliter factam (Mittarelli, Annal. Camaldul. VI, app. 499 ; 
Bullae, quibus eccles. Bethl. possessiones confirmantur [Genevae 1886], 
8 pp., 4 ; Comte Riant in Atti d. Soc. Ligure, II Ser., XVII, p. 649 — 656, 

8 ) Quercus Abraham (Hebron), ut vult Conder in Quart. Stat. 1890, p. 04. 
4 ) Arccha in Marini Sanuti descriptione, nunc e Ain Arik (Survey III, p. 7 ; Conder 
in Quart. Stat. 1890, p. 34). 



•7* 



260 Regesta 

No. 9). || Hanc bullam Urbanus IV (Dec. 1263 — Sept. 1264) et Qemens IV 
(11 Maj. 1266) Thomae Agni, episcopo Bethlemitano, confirmant (Comte 
Riant, p. 656 — 660, No. 10 — 11). 983 

(1227 Octob. Accon). — G(eroldus), patriarcha Hierosolymitanus, Sedis 

Apostolicae legatus, P(etrus), Caesariensis, (Hugo), Nazarenus, (Petrus), Nar- 

bonnensis, archiepiscopi, P(etrus), Wintoniensis, W(illelmus), Exoniensis, 

episcopi, (Petrus de Monte acuto), (Garinus de Monte acuto) et (Hermannus 

de Salza), Templi, Hospitalis et Theutonicorum magistri Gregorio IX ex- 

ponunt, quae crucesignati in Terra Sancta gesserunt (Raynaldi, Annal. 1227, 

S 47 — 49; Rog. de Wendower ed. Coxe IV, p. 145 — 147, ed. Hewlett II, 

p. 324 — 327; Matthaeus Paris III, p. 128 — 129; Potthast, No. 8090). || 

Inest epistolae, quam Gregorius IX omnibus Christi ridelibus 23 Dec. 1227 

scripsit. 984 

„ Westmonasterii. — Henricus III, rex Angliae, Coradino, soldano 

Damasci, gratias agit pro muneribus per Juselinum de Jenue Malonn. x ) trans- 

missis ac petit, ut, christianos, si quos in carcere retineat 2 ), liberet (Rymer I A, 

p. 187—188). 985 

! ) Cf. supra Nr. 969. *) Quantopere alii primates christianorum captivis 

liberandis operam dederint cf. supra No. 489 not. 1 . 

1228 Febr. 11. — Balianus, dominus Sydonis, domui Theutonicorum 
hortum, qui dicitur jardinus comitissae, vineam quandam et partem quan- 
dam terrae, quae dicitur terra coci, ad aratrum unum ante civitatem Sydonis 
donat et sigillo confirmat. Hic vero hortus contra orientem habet viam, 
quae ducit Gasiam, *) ab occidente viam rectam, quae transit inter hortos et 
terram Rauli Januensis, contra meridiem tangens magnum campum, ubi 
rit canimel, contra aquilonem partem viae et olivas Guillelmi de Lye. Vinea 
vero habet ab oriente communem stratam et publicam, ab occidente viam 
rectam, quae vadit inter hortos contra flumen de ipsa civitate Sydonis, contra 
meridiem olivas domus Templi, contra aquilonem olivas domini Brixi. 
Terra denique praedicta habet ab oriente viam, quae de Sydone directe 
Sareptam ducit, ab occidente viam maritimam, contra aquilonem campum, 
qui tangit hortum domini Egidii, contra austrum nullam divisionem, nisi 
quantum ipsa extenditur terra. Praeterea donat mahumeriam magnam, 
quae est intra II portas civitatis Sydonis, qua exitur Tyrum versus. — Daniel 
de Terremunde, Hugo de Mazelria, Baldovinus marescalcus, Joffridus de 
Scimle, Joflfridus de Vilier, Michael Egidius. Factum tempore Hermanni 
de Salza, domus Theutonicorum magistri (Strehlke, p. 50 — 51, No. 62; 
cf. p. 126). 986 

*) Meridiem versus de Sidone, nunc el-ghazfjeh. 

„ Mart. 4. Romae. — Pelagius, Albanensis episcopus, quum Rode- 
ricus, Hospitalis procurator, petiverit, ut quaedam dubia tollerentur, quae 
insint compositioni olim per se ipsum inter Jacobum, episcopum Acco- 
nensem, et magistrum Hospitalis factae, singula capitula, quibus de non- 
nullis et juribus decimis praesertim casalium Beroeth et Coketh episcopo 
solvendis agitur, accuratius declarat (Paoli I, p. 116 — 117, No. 109. Cete- 
rum cf. supra No. 945). 987 

( „ Mart. — Jul.). — R(obertus), episcopus Tripolitanus, Ludovico IX, 
regi Franciae, scribit, coram se ipso Beatricem, ! ) uxorem Thomae, constabu- 

f ) Cf. supra No. 980. 



regni Hierosolymitani. 261 



larii Tripolitani, filii quondam Girardi de Hanis, marito suo omne jus, quod 
ad se pertinebat nomine dotalicii in terra et feudo, quod idem Girardus 
bonae memoriae in partibus gallicanis possidebat, quitavisse et concessisse 
(Archives de TOrient latin II B, p. 161, No. 2 ; de sigillo Roberti nostri 
Schlumberger in Le Musee archeol. II, p. 3 1 7 — 3 1 8, No. 1 7 bis ; ceterum 
cf. ZDPV. X, p. 32). 988 

1228 Jun. ineunt.(gallice). — BoemunzIV, princepsAntiochenusetcomes 
Tripolitanus, domui Theutonicorum per manum Hermanni magistri C bisan- 
tios annuatim de assisia, funda et catena Acconensi recipiendos donat et 
sigillo confirmat. — Boemon, sire deu Botron, Mansel de Gibel, Ugue 
Dalmas, Bonacors, Raimont de Mareclee, Raimunt Arra, Perre de Scanda- 
lion, Guiscart de Tlsle, Renaut Faisant (Strehlke, p. 5 3, No. 64 ; cf. p. 1 2 5). 989 

„ Jul. — Thomas de Ham, constabularius Tripolitanus, sigillo con- 
firmat, se, quodcunque in castellania de Lens et comitatu Atrebatensi possi- 
debat, MD libris monetae Parisiensis B(lanchae), reginae Franciae, vendidisse 
(ArchivesderOrientlatinHB, p. i6i,No. 3; de sigillo Thomae cf. Schlum- 
berger in Le Musee archeol. II, p. 322 — 323, No. igbis). 990 

„ Jul. — Oliverius de Rupe, praeceptor Templi Franciae, venditionem 
antedictam a Thoma, constabulario Tripolitano, coram se ipso factam sigillo 
confirmat (Archives de TOrient latin IIB, p. 162, No. 4). 991 

( „ Sept. — Octob. Accon?). — Fridericus II soldanum Aegypti Maiik 
al-KSmil rogat, ut sibi urbem Hierosolyma tradere velit (Reinaud, Extraits, 
p. 429 — 430; cf. Rohricht, Beitr. I, p. 72, Not. 191; BOhmer-Ficker, 
No. 1735). 1 De epistola, qua Fridericus II Mailik al - Muazzam, soldanum 
Damasci, rogavisse dicitur, ut Terram Sanctam sibi reddat, cf. Amari, Bibl. 
Arabo Sicul. I, p. 510; II, p. 246; RBhricht, Beitr. I, p. 56, 88; ibidem 
nuntiatur, M21ik al-K2mii soldanum a Friderico (c. 1 226) petivisse, ut Terram 
Sanctam adeat. 992 

„ Octob., ind. II. Accon in camera patriarchae. — Maria, Rainerii 

quondam constabularii Tripolitani filia, uxor G(irardi) de Haam et mater 

Thomae, constabularii Tripolitani, necnon Beatrix, olim filia Petri de Revan- 

del ejusdemThomae uxor,venditionem supradictam (N0.990) sigillo G(eroldi) 

patriarchae confirmant. — G(eroldus), patriarchaHierosolymitanus^archi- 

episcopi de Nazareth et de Ris, A., archidiaconus Tripolitanus , frater 

Baldouinus de Crescium, castellanus Castri Blanci, V. Ciabot, miles de 

Accone, Mansellus de Gibel. Paganellus, filius quondam Guidonis, A. S. 

notarius, scripsit (Archives de TOrient latin II, p. 162 — 163, No. 5). 993 

l ) De quo patriarcha, primo abbate Cluniacensi, tum episcopo Valenunensi 
cf. Rtfhricht in ZDPV. X, p. 9; Hist. litt. de la France XVIII. p. 103—105. Vestigia 
ejus invenimus: Jun. 1226 Mantuae (Koch ? Hermann v. Salza, p. 138—139), apud 
S. Dominum, ubi cum (Simone), archiepiscopo Tyrensi, et J(acobo), episcopo 
Acconensi, privilegium a Friderico II (BChmer-Ficker, No. 1 034)C(onrado), episcopo 
Hildensemensi, concessum vidisse confirmat (LUntzel, Die Sltere Ditfcese Hildes- 
heim, Hildesheim 1837, p. 307, No. 18; cf. Winkelmann, Acta inedita I, p. 257, 
No. 282 not.), cum episcopo Jacobo Acconensi adestParmae (B6hmer-Ficker, No. 
1624, 1629, 1643, ^50, 1661, 1668), Sept. 1227 Hydrunti cumFriderico II (Winkel- 
mann, Gesch. Friedrich II, I, p. 290, 293—294, 297 — 298, 330—331, 333, 338, 501)^ 

?Aug. 1237 cum Jacobo, episcopo Faphensi, consecrationi monasteni S. Syn 
anuensis mterest (Chartae in Mon. hist. patr. V, p. 1335). 

„ Octob., ind. II. Accon. — Fridericus II imperator fratribus S. Lazari 
de Jerusalem eorumque magistro Gualtero de Novo Castello privilegium 



262 Regesta 

supradictum (No. 628) sigillo confirmat. — Balianus, dominus Sidonis, Odo 
de Montebeliard constabularius, Johannes de Hibelino, Guarnerius Aleman- 
nus (Archives de TOrient latin II B, p. 151, No. 34). 994 

1228 Octob., ind. II. Accon. — Idem iisdem privilegia supra(No. 512, 
628) laudata sigillo confirmat. — Testes ut supra No. 994 (Archives de 
TOrient latin IIB, p. 152 — 153, No. 35). 995 

(1229?) Jan. 1. Joppen. — G(eroldus?), patriarcha Hierosolymitanus ac 
S. A. legatus, clero ac populo Hierosolymitano abbatem Montis Oliveti et 
decanum Joppensem pro negotiis suis expediendis mittit et benigne reci- 
piendos commendat (Roziere, p. 317, No. 178; Migne, p. 1254, No. 178). I| 
Tempus, quo hac charta scripta fuerit, plane nescimus, quum ex littera G. 
colligi liceat, Gibelinum, Guillelmum I et II, denique Geroldum scriptorem 
fuisse ; Geroldi nomen proponimus exemplum editorisCartularii sequuti. 996 

„ Febr. 18. — Fridericus II imperator cum Malik al-KSmil, soldano 
Aegypti, pacem decem annorum facit (Fragmentum instrumenti in Raynaldi, 
Annal. 1 229, § 1 5 — 2 1 , unde Pertz, Leges II, p. 260 — 26 1 ; H. Bre'holles III A, 
p. 86 — 90; de Mas Latrie, Hist. de 1'ile de Chypre III, p. 626 — 629 [cf. I, 
p. 238, 247]; Auvray, Les registres deGregoire IX, No. 321 ; Mon. Germ. 
Ep. I, p. 297 — 298, No. 380; gallice in Michaud, Hist. d. croisad. ed. Bre'- 
holles, Paris 1862, III, p. 432 — 434; cf. RBhricht, Beitr. I, p. 40 — 41 ; 
Balan, Storia di Gregorio IX, I, p. 372 — 373, 396 — 401 ; Felten, Gregor IX, 
p. 77 — 79; Btfhmer-Ficker, No. 1736; Amari, Bibl. Arabo Sicul., vers. I, 
p. 505 — 506, 520 — 521). 997 

( „ init.). — * Gregorius IX Templi et Hospitalis magistros necnon 
soldanum Aegypti duabus epistolis monuisse narratur, ut Fridericum II 
imperatorem nefastum capiant vel occidant (Bartholomaeus de Neocastro 
in Muratori SS. XIII, p. 1 162 — 1 163). || De his epistolis fictis cf. Rtthricht, 
Beitr. I, p. 74 — 75, 93 ; Amari, Bibl. Arabo Sicul. I, p. 5 1 6 — 5 17; II, p. 256 
et quae Min. Riccio, Studi storici, Neapoli 1863, P- 16 ex regestis Caroli I, 
regis Siciliae, refert: «Testes deponunt, olim quondam Fridericum II desti- 
tuisse domum Templi dicta vinea et aliis bonis in Sicilia ex eo, quod ipsi 
fratres domus Templi capere volebant in Accon dictum imperatorem de 
mandato pontificis«. Imperatorem a fratribus Hospitalis proditum fuisse 
(Wochenblatt der Johanniter-Ordensballey Brandenburg 1879, No. 30), quin 
soldanum papae epistola commonitum imperatorem cepisse, in Germania 
canebatur (Bartsch, Germania 1878, XXIII, p. 51 — 52; 1879, XXIV, 
p. 13—15). 998 

( „ c. Mart. 15). — Hermannus, magister fratrum Theutonicorum, 
Gregorio IX papae nuntiat, quae a Friderico II imperatore feliciter gesta 
sunt et quomodo idem cum soldano Aegypti pacem inierit, qua urbs Hiero- 
solyma et alia quaedam loca christianis restituta sunt (Mon. Germ. Leges 
II, p. 263 — 264; Hennes, Cod. diplom. ord. Teuton. I, p. 82 — 84, No. 75 ; 
BreTiolles III A, p. 90 — 93; cf. Mon. Germ. Ep. I, p. 298 — 299, No. 381 ; 
Btfhmer-Ficker, No. 1737; Ficker-Winkelmann, No. 6768 — 6769,68298, 
6839, 6896). 999 

( „ c. Mart. 21). Joppen. — Hermannus, magister fratrum Theutoni- 
corum, cuidam nuntiat, imperatorem Fridericum II 1 8. die Mart Hiero- 
solymis coronam portavisse, sed sequenti die archiepiscopum Caesariensem 



regni Hierosolymitani. 263 



ex mandato Geroldi, patriarchae Hierosolymitani, omnia loca sancta sub 

interdicto posuisse, imperatore Joppen reverso x ) (Mon. Germ. Leges 11, 

p. 264 — 265; Hennes, Cod. diplom. ord. Teuton. I, p. 84 — 86, No. 76; 

Breholles III, p. 99 — 102 ; cf. Mon. Germ., Ep. I, p. 299, No. 383 ; Btthmer- 

Ficker, No. 1739). 1000 

*) De eadem re Fridericus II (18 Mart. 12 19) Gregorio IX, fidelibus suis, Hen- 
rico III, regi Angliae, episcopo Hildensemensi et aliis scripsit (Mon. Germ. Legcs 
II, p. 261—264; cf. Mon. Germ. Ep. I, p. 299, No. 382 ; Btihiner-Ficker, No. 1738) 
necnon 20 April. (i22q) anonymus quidam (Annal. de Waverleia, p. 305 — 307; 
Mon. Germ. SS. XXVfl, p. 461). 

1229 Mart. 26. Accon. — Geroldus, patriarcha Hierosolymitanus, Gre- 
gorio IX papae fusius exponit, quae Fridericus II imperator in Terra Sancta 
egit et quomodo fraudulentam pacem cum soldano Aegypti inierit (Raynaldi, 
Annal. 1229, $ 3 — 14; Breholles III A, p. 102 — 1 10; Mon. Germ. Ep. I, 
p. 299 — 304, No. 384; cf. Auvray, Les registres de Gregoire IX, No. 320; 
B6hmer-Ficker, No. 1740). 1001 

„ April. 20, ind. II. — Jacobus de Amigdala in excambium a magistro 

Theutonicorum accipit VI millia et CCCC bisantios sarracenatos, quos 

Fridericus II imperator dictae domui donavit et concessit pro feudo Jacobo 

legitima successione matris contingente. Hujus vero feudi casalia sunt : 

Mobilir (Mobilie), l ) quod datum est in excambium Jacobo pro Trefile et 

Castro Novo (quod nunc Montfort dicitur et munitum in manibus dictae 

domus remanebit), pro horto et molendino in pertinentiis de Trefile sitis 

et pro casalibus : Jalim, Tharbucha, 2 ) Tarbosta, 3 ) Suru, Beauer, 4 ) Camesru, 5 ) 

Tetramme, Fennes, fi ) Tersias, 7 ) Janot, 8 ) Getz/ J ) Cabbara 10 ) et gastina 

Camesie, 11 ) Junite, Blutun et gastina Hemelie, 12 ) quae est in pertinentiis 

de Janoth, 13 ) et castrum Regis. Hos vero bisantios Jacobus de catena et 

funda Acconis et, si opus esse videatur, a domo Theutonicorum pignoris 

loco accipiet necnon casalia Erchat, Saphet et Ancre. — De fratribus: 

Ludolfus, commendator magnus, 14 ) Guntherus marescalcus, Counradus 

drapparius, Henricus hospitalarius, Henricus de Aneboz, Henricus de Con- 

fluencia, Counradus de Nassowe, Andreas de Honlo, Uolricus de Durne, 15 ) 

Eberardus ; de baronibus : Odo, comestabulus regni, Balianus de Sydone, 

Johannes de Ybelino, Garnerus de Egensheim, Alemannus, Aimo de Oste- 

him, comes Thomas de Acerris, Ricardus Filangerius, marescalcus regni 

Siciliae, 16 ) dominus Ricardus, camerarius imperatoris (Strehlke, p. 51 — 53, 

No. 63; cf. p. 125). 1002 

Strehlke, p. 54 : ! ) Mebelie, *) Tarbuca, 8 ) Terbasta, 4 ) Beaueer, 
*) Camessrea, 8 ) Fenes, 7 ) Tercia, R ) Gianot, 9 ) Get, l0 ) Cabbera, 
n ) Camelie, i!f ) Hamelie, l8 ) Gianot. u ) Qui proelio Gazensi a. 1239 
interfuit (Eracles, p. 546—547). I5 ) Qui annis 1234, 1245— 1246 i* 1 Germania 

versatur (Hess. Urkundenb. I, No. 14, 45 ; Perlbach, Preuss. Regesten, No. 248, 
252) ; ceterum de eo conferas Strehlke in Mitth. f. d. Gesch. Esth-, Liv- und Kur- 
lands XI, p. 197). ,6 ) De eo cf. Del Giudice in Arch. storico per le provincie 

Neapolit. 1890, p. 766—807; 1891, XVI, p. 93—139, 454—498, 675—716. 

„ April., ind. II. Accon. — Fridericus II imperator domui S. Mariae 
Theutonicorum per manum Hermanni magistri cambium quoddam sigillo 
confirmat. Postquam enim imperator terram Turoni olim a comite Joscelino 
possessam ac totam ab ipso imperatore consensu quondam imperatricis 
Isabellae concessam nunc pace recepit, eam dictae domui assignare statuit, 
sed Alysa, neptis quondam Honfredi juvenis, hanc terram ipsius juris esse 



264 Regesta 

— - — _ -- 

probavit. Magister vero et fratres privilegium a Guidone rege ejusque uxoris 
Sibillae consensu datum praesentarunt, quo ipse comiti Joscelino et here- 
dibus Turonum et Castrum novum necnon Maron cum pertinentiis Qua- 
brinquen, Belide, Cades, Lahare, Mees et II Megaras 1 ) quibusdam conditio- 
nibus confirmavit. Itaque imperator domui praedictae pro terra Turoni et 
Castri novi concedit Maron et dicta loca necnon VII millia bisantiorum de 
catena et funda Acconis vel, si redditus inde desint, de aliis regni redditibus 
annuatim recipiendos confirmat. — Raimundus, 2 ) princeps Antiochiae et 
comes Tripolitanus, Odo de Montebeliardo, conestabulus regni Jerusalem, 
Balianus, dominus Sydonis, Johannes de Ybelino, Gualterius de Caesarea, 
Guarnerius Alemannus, Aymo, nepos ejus, Daniel de Talremunde, Helyas 
de Nazareth, Adam Costa senex, Adam Costa juvenis (H. Breholles III, 
p. 123 — 125; Hennes II, p. 34 — 37, No. 31; Strehlke, p. 54, No. 66; 
Bflhmer-Ficker, No. 1741). 1003 

*) Cf. supra No. 653. *) Recte corrigit Breliolles : Boemundus. 

1229 April., ind. II. Accon. — Fridericus II imperator domui Theuto- 
nicorum per manum Hermanni magistri VI millia et CCCC bisantios an- 
nuatim de catena Acconis et funda recipiendos concedit et sigillo confirmat. 

— Odo de Montebeliardo comestabulus, Balianus, dominus Sidonis, Johan- 

nes de Ybelino, Guarnerius Alemannus, Aymo, nepos ejus, Aymarus, 1 ) 

nepos fratris Aymari 2 ) (H. Breliolles III, p. 122 — 123; Strehlke, p. 55, 

No. 68; cf. p. 125; BGhmer-Ficker, No. 1742). 1004 

*) Strehlke, No. 69 varia lectio : Aymo, Haymo, *) ibid. No. 67, 69, 70 

additur : de domo Hospitalis. 

„ April., ind. II. Accon. — Fridericus II imperator bonorum servi- 
tiorum memor, quae Pisani Acconenses sibi contulerunt, l ) Malpillo, Pipino 
et Biuto, eorundem consulibus, curiam, qua per Thomam de Acerra, bail- 
liorum imperatoris, privati fuerant, sigillo restituit. — Testes ut supra 
No. 1004 (G. Muller, p. 96 — 97, No. 65; Dal Borgo, p. 176 — 177; Bre'- 
holles III, p. 134 — 135; Btfhmer-Ficker, No. 1743). 1005 

*) Cf. Burchardus in Mon. Germ. SS. XXIII, p. 383. 

„ April., ind. II. Accon. — Fridericus II imperator eisdem consulibus 
Pisanorum omnia jura ac privilegia, quae in Acconis, Tyri et Joppes civi- 
tatibus habent, confirmat. — Testes ut supra No. ioo4(G. Mllller, p. 97 — 
98, No. 66 ; Dal Borgo, p. 1 78 — 1 80 ; Breholles III, p. 1 3 2 — 134; Btihmer- 
Ficker, No. 1744). 1006 

„ April., ind. II. Accon. — Fridericus II imperator iisdem curiam 
et franchisiam in civitate Hierosolymitana plenam concedit et sigillo con- 
firmat. — Testes ut supra No. 1 004 (G. Muller, p. 95 — 96, No. 64 [cf. p. 443 
— 445]; Dal Borgo, p. 180 — 181 ; H. Breholles III, p. 131 — 132; B6hmer- 
Ficker, No. 1745; Tronci, Annal. Pisan. I, p. 430; cf. Archives d. miss. 
scientif. II, p. 364). 1007 

„ April., ind. II. Accon. — Fridericus II, imperator, Conrado de 
Hohenloe VI millia bisantiorum de redditu catenae et fundae Acconensis 
annuatim recipiendos ea conditione concedit et sigillo confirmat, ut homo 
suus factus cum IX militibus servitia reddat. — Testes ut supra No. 1004 
(Albrecht, Archiv f. Hohenlohische Geschichte, Oehringen 1870, II, p. 363 

— 365 [cf. p. 215 — 238]; Archives de TOrient latin II B, p. 166 — 167, 
No. 3; Btfhmer-Ficker, No. 1746). 1008 



regni Hierosolymitani. 265 



1229 April., ind. II. Accon. — Fridericus II imperator domui Theu- 
tonicorum per manum Hermanni magistri domum DCXX marcis argenti 
ab Johanne de Chonchi emtam et pro alia juxta ecclesiam S. Sepulchri sita, 
quam ultra marcas eidem dederant, sigillo confirmat et concedit, ut inde 
usque ad domum jam prius possessam voltam construant, neve tamen 
plateam publicam domos dividentem impediant. Insuper barbacanam a rege 
Johanne datam et totam terram, quae consistit inter murum Acconis et mare 
videlicet a porta, quae dicitur Gaufridi Torti, usque ad locum, ubi finit 
barbacana praedictae domus, cum stationibus suis confirmat et permittit, ut 
in eadem terra, salva tamen via publica, quodcunque velint, aedificent. — 
Testes ut supraNo.1004 (H.Breholles III, p. 128 — 129; Strehlke, p. 55 — 
56, No. 70 [cf. p. 126]; BGhmer-Ficker, No. 1747). || Hoc privilegium con- 
firmat (Dec. 1243) Conradus IV (BOhmer-Ficker, No. 4486). 1009 

„ April., ind. II. Accon. — Fridericus II imperator domui Theuto- 
nicorum per manum Hermanni magistri domum in civitate Hierosolymitana 
scilicet in ruga Armeniorum prope ecclesiam S. Thomae sitam, quae fuit 
quondam Balduini regis, hortum, VI carrucatas terrae et domum, quam 
fratres dicti ordinis ante amissionem Terrae Sanctae in dicta civitate pos- 
sidebant, cum pertinentiis donat et confirmat. — Testes ut supra No. 1 004 
(H. Breholles III, p. 125 — 127; Hennes II, p. 39 — 40, No. 34; Winkel- 
mann, Acta imp. inedita II, p. 20 — 21, No. 21 ; Strehlke, p. 55, No. 69 
[cf. p. 123]; Btfhmer-Ficker, No. 1748; cf. Altpreuss. Monatsschr. 1882, 
XIX, p. 639, No. 25 ; p. 646, No. 12). || Hoc privilegium (Dec. 1243) Con- 
radus IV confirmat (Btthmer-Ficker, No. 4485). 1010 

„ April., ind. II. Accon. — Fridericus II imperator commutationem 
inter Hermannum, domus Theutonicorum magistrum, et Jacobum de Amig- 
dala factam sigillo confirmat; prior enim casale Mebelie alteri dedit pro 
casali Trefile et Castro novo, quod dicitur Montfort et a dictis fratribus muni- 
tum est, horto et molendino, quae sunt de pertinentiis Trefile. — Testes ut 
supraNo. 1 004 (H. Breholles III, p. 120 — 1 2 1 ; Hennes II, p. 37 — 38^0.32; 
cf. Strehlke, p. 54 — 55, No. 67 [cf. p. 125]; BOhmer - Ficker, No. 1749; 
cf. Altpreuss. Monatsschr. 1880; XVII, p. 281, No. 2; 1882, XIX, p. 639, 
No. 24; p. 646, No. 11). || Conradus IV (Wormatiae April. 1251) praeter 
omnia alia privilegia, quae Fridericus II antedictis fratribus confirmaverat, 
hoc privilegium confirmat (BOhmer-Ficker, No. 4542 ; v. Pettenegg I, p. 65, 
No. 236). 1011 

„ April., ind. II. Accon. — Fridericus II imperator a magistro Her- 
manno et domo Theutonicorum castrum Messeniae (Musanie) et domum 
quandam Margariti supra portum Brundisii pro VI millibus et CCCC bisantiis 
de catena et funda Acconis annuatim percipiendis hoc pacto accipit in ex- 
cambium, ut si solutio non fiat, ipse aliud excambium exhibeat. — Testes 
ut supra No. 1004 (H. Breholles III, p. 129 — 131 ; cf. Strehlke, p. 125; 
p. 150, No. 153; BOhmer-Ficker, No. 1750; Altpreuss. Monatsschr. 1880, 
XVII, p. 281, No. 3; Forsch. XXI, p. 498, No. 3). || Hoc privilegium Egi- 
dius, electus Tyrensis, et B(artholomaeus), episcopus Ebronensis (16 Jul. 
1254, Accon), transsumunt (Altpreuss. Monatsschr. 1882, XIX, p. 639, 
No. 26; p. 641, No. 40). 1012 

„ April., ind. II. Accon. — Fridericus II supradictam (No. 1 004) com- 
mutationem inter fratres Theutonicos et Jacobum de Amigdala factam 



266 Regesta 

confirmat. — Balianus, dominus Sydonis, Odo de Monte Beliardo, come- 
stabulus regni Jerosolymitani, Johannes de Ybelino, Thomas, comes Acer- 
ranus, balivus regni Jerosolymitani, Ricardus Filangerius, marescalcus 
«noster», Garnerius Alemannus (H. Breholles III, p. 1 17 — 120; Strehlke, 
p. 54 — 55, No. 65; BOhmer-Ficker, No. 175 1). 1013 

1229 April., ind. II. Accon. — Fridericus II imperator Montis pessulanis, 
qui adhuc in navibus Massiliensium Accon venire soliti nunc, quum eidem 
in banno imperii versentur, praedictam urbem in aliorum navibus adeunt, 
concedit et sigillo confirmat, ut de rebus et mercimoniis suis ad catenam 
idem tributum quod antea solvant. — Balyanus, dominus Sydonis, Oddo 
dc Montebelyardo, comes(tabulus) regni Hierosolymitani, Thomas, comes 
Acerrae, balius ejusdem regni, Johannes de Ybelino, Guarnerius Alemannus, 
Aymarus, nepos fratris Aymari (Winkelmann, Acta inedita I, p. 272, No. 302 ; 
Bflhmer-Ficker, No. 1752). 1014 

„ Maj. Accon. — Geroldus, patriarcha Hierosolymitanus, omnibus 
Christi fidelibus, quis fuerit in Terra Sancta Friderici II processus, denuntiat 
incusans, quod ille post suum apud Accon reditum fratribus Templi et viris 
religiosis injurias et damna enumerata intulerit (Matthaeus Paris III, p. 1 79 
— 184; H. Breholles IIIA, p. 135 — 140). 1015 

„ Maj., ind. II. Tyri. — Fridericus 11 imperator Johanni de Bagnolo 
pro servitiis ipsi exhibitis in urbe Hierosolymitana donat et sigillo confirmat 
domum, quae fuit quondam Petri nunc vero ab imperiali curia tenetur et 
juxta veterem bocheriam sita est, cum omni propresio et pertinentiis necnon 
balneum, quod ante faciem ipsius domus est, via publica intercedente. — 
Balianus, dominus Sydonis, Garnerius Alemannus, Aymo nepos ejus, 
Daniel de Talremunde, Aymericus Chenardus, Aymarus juvenis, Menabove 
et alii (Winkelmann, Acta inedita I, p. 273, No. 303; B5hmer - Ficker, 
No. 1755). 1016 

„ Jun., ind. II. Nicosiae. — Henricus, rex Cypri, domui Theutoni- 
corum et Hermanno magistro casale Clavodie, sicut Johannes de Milmars 
possederat, cum pertinentiis et domum, quae fuit Druonis de Bedort, cum 
ambitu suo Nicosiae, quum domos, quas Haymericus II, quondam rex 
Cypri, eidem domui Nicosiae sitas dederat, aquitarit, concedit et sigillo con- 
firmat. — Guillelmus de Riveto, Aymericus Barlays, Amalricus de Bessano, 
Gauvanus, Hugo de Gibeleto (Strehlke, p. 56, No. 71 ; cf. p. 127). 1017 

„ Nov., ind. III. Saonae. — Methafardinus, x ) dominus Saonae, Venetis 
per manum Johannis Succugullo in dominio suo securitatem et liberum 
commercium concedit et sigillo confirmat (Tafel-Thomas II, p. 272 — 273, 
No. 275 ; cf. Archives d. miss. scientif. II, p. 354; Heyd I, p. 376). 1018 

*) Mozaffer ad-din. 

„ Dec, ind. III. Adalappi. — Mellechallis, *) soldanus de Alappo, 
Venetis per manum Johannis Succugullo, in regno suo securitatem, et 
liberum commercium, ad pontem 2 ) fondicum ad hospitandum, Litiae eccle- 
siam, curiam, bajulum et furnum, Adaleppi fondicum, curiam et bajulum 
concedit et sigillo confirmat (Tafel-Thomas II, p. 274 — 276, No. 276; cf. 
Archives d. miss. scientif. II, p. 353; Marin IV, p. 246 — 248; Heyd I, 
p. 377). 1019 

*) Malik al-Azfz (1216— 1236). *) Keschfahan, de quo supra No. 826, not. 



regni Hierosolymitani. 267 



1230 Octob. Accon. — Radulfus, abbas S. Mariae de Josaphat, suo et 
praesentis G(eroldi), patriarchae Hierosolymitani, sigillo confirmat, Johannem 
de Canay *) domui Theutonicorum casale K(e)issereth cum gastina Mahus 
per manum fratris Haymonis, vices gerentis magistri scilicet Hermanni, 
vendidisse et Haymonem pro XXX bisantiis annualibus, quos Radulfus ab 
Johanne de dictis casalibus acceperat, eidem L annuales concessisse scilicet 
XXIV de domo, quam a domo Theutonicorum Rollandus de Tercenal *) 
tenebat, et XXVI de gastina quadam, domunculis et logiis civitatis recipien- 
dos. Haec vero domus sita est in platea, qua itur ad catenam, in vico in- 
feriori prope mare et gastina ab oriente contigua est gastinae Haymonis, 
militis Alemanni, ab occidente viae publicae, quae ducit ad albergam Hospi- 
talis, a meridie viculo cuidam, a septentrione curiae archiepiscopi Nazareni. 
— P(etrus), archiepiscopus Caesariensis, Thomas, ejusdem ecclesiae archi- 
diaconus, et Guillelmus canonicus ; fratres : Stephanus, Johannes, Mel, Hugo 
et Petrus, monachi S. Mariae de Josaphat (Strehlke, p. 57 — 58, No. 73; 
cf. p. 121). 1020 

f ) Non commutandus cum Johannes Caym (Joinville, §412,415). *) Dela- 
borde, p. 97 : Terceval. 

„ Octob. (Dec). — Haymo. vices gerens Hermanni magistri domus 
Theutonicorum, excambium in antecedenti (No. 1020) charta memoratum 
suo et Geroldi, patriarchae Hierosolymitani, sigillo confirmat. — P(etrus), 
archiepiscopus Caesariensis, Thomas, ejusdem ecclesiae archidiaconus ; de 
fratribus Theutonicis : Luttolfus praeceptor, Gonterus l ) marescalcus, Con- 
radus Dessohen 2 ) castellanus, Henricus de Pluiose, Bruno, 3 ) minor prae- 
ceptor (Strehlke, p. 58 — 60, No. 74; Delaborde, p. 97 — 99, No. 47). 1021 

Delaborde, p. 98 : l ) Gouterius, *) Dessoen, 8 ) Brumo. 

1231 Febr. 28. Laterani. — Gregorius IX universis ecclesiarum praelatis 
mandat, quum litteris Friderici II imperatoris, G(eroldi), patriarchae Hiero- 
solymitani, magistrorum (Bertrandi ?) Hospitalis et (Hermanni) Templi certior 
factus sit, regem Persarum, x ) pluribus civitatibus et aliis locis captis, exter- 
minium Terrae Sanctae anhelare, ut subditos suos ad dictae terrae succursum 
excitent (Raynaldi, Annal. 1231, § 55; Mon. Germ. Ep. I, p. 34B — 349, 
No. 433; cf. Ficker-Winkelmann, No. 6831). || In eundem fere modum 
(25 April. 1231) Angliae et Franciae regibus (ibid. p. 353, No. 438; Pott- 
hast, No. 8724). 1022 

! ) De invasionibus Tartarorum cf. Abulfeda in Rec. d. hist. d. croisad., aut. 
arab. I, p. 108; Journ. asiat. 1858, XI, p. 210—248; Brosset, Hist. d. Georgie, addit. 

P- 309— 3 J 7- 

„ Mart. 5. Laterani. — Gregorius IX papa (Eustorgio), archiepiscopo 

Nicosiensi, mandat, ut B(alianum III), filium domini Beritensis, qui cum 

E(schiva), filia quondam G(ualterii) de Montebeliardo, G(erardi) de Monte- 

acuto relicta, quae tertio et quarto gradu consanguinitatis attingebat eum, 

matrimonium seu contubernium potius contra interdictum archiepiscopi ac 

Pelagii, tunc S. A. legati, contraxerat et archiepiscopum, ut Accon fugeret, 

coegerat, necnon monachos Graecos male de lide catholica sentientes ex- 

communicatos publice nuntiet (De Mas Latrie III, p. 629 — 630; Potthast, 

No. 8673). 1023 

„ Jul. 1 9. Accon in domo patriarchae. — Giroldus, patriarcha Hiero- 
solymitanus ac S. A. legatus, epistolam Gregorii IX 4 Aug. 1228 ad 



268 Regesta 

ipsum datam l ) repetens coram J., Paphensi episcopo, Bonovassalo de Aldo 
et D. Albanes, canonico Nicosiensi, E(ustorgii), Nicosiensis archiepiscopi, 
T.,Nimociensis, A., Famagustani, episcoporum eorumque capitulorum pro- 
curatoribus ac procuratoribus adversae partis pronuntiat, regem ac nobiles 
regni Cypri conventioni de decimis factae oboedire te